أحكام القانون

البحث في المحتوى🔎
ازالة
ازالة

مادده‌ی چواره‌م

متن المادە :

مادده‌ی چواره‌م: ئه‌گه‌ر ماڵه‌ ده‌ست به‌سه‌رداگیراوه‌كه‌ مافی (تصرف) كردن بێ به‌زه‌وییه‌كی كشتوكاڵی یا باخێكه‌وه‌ خاوه‌نه‌ ئه‌سڵییه‌كه‌ی مافی وه‌رگرتنی كرێی هاوبابه‌ت (أجر المپل)ی ئه‌و ماوه‌یه‌ی ده‌بێ كه‌ له‌ لایه‌ن كڕیاره‌كه‌وه‌ به‌كارهێنراوه‌، هه‌روه‌ها ئه‌و خانووبه‌ره‌ و شتانه‌ی له‌سه‌ری كراون حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ی به‌سه‌ردا جێ به‌جێ ده‌كرێ.

مادده‌ی سی:

متن المادە :

مادده‌ی سی: له‌ مه‌ڵبه‌ندی هه‌ر پارێزگایه‌ك دادگایه‌كی كار له‌ دادوه‌رێك پێكدێ و تایبه‌تمه‌ند ده‌بێ به‌ سه‌یر كردنی ئه‌و داواو كاروبارانه‌ی به‌پێی حوكمه‌كانی یاسا ده‌كه‌وته‌ چوارچێوه‌ی پسپۆڕیه‌كه‌یه‌وه‌.

مادده‌ی سی و یه‌كه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سی و یه‌كه‌م: یه‌كه‌م: دادگایه‌كی لێكۆڵینه‌وه‌ یا زیاتر له‌ هه‌ر شوێنێك داده‌مه‌زرێ كه‌ دادگای به‌رایی لێ بێت و، دادوه‌ری دادگای به‌رایی ده‌بێته‌ دادوه‌ری لێكۆڵینه‌وه‌ ئه‌گه‌ر دادوه‌ری تایبه‌تی بۆ دانه‌نرا بێ. دووه‌م: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری بۆی هه‌یه‌ له‌ سه‌ر پێشنیازی سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌، دادگایه‌كی تایبه‌تی لێكۆڵینه‌وه‌ بۆ جۆرێك یا خود جۆره‌ دیاریكراوه‌كانی تاوان ته‌رخان بكات. سێیه‌م:سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری له‌سه‌ر پێشنیازی سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ی ناوچه‌ بۆی هه‌یه‌ ده‌سته‌یه‌ك به‌ سه‌رۆكایه‌تی یه‌كێك له‌ دادوه‌ره‌كانی لێكۆڵینه‌وه‌ پێك بێنێ بۆ لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ تاوانێك یاخود تاوانه‌ دیاری كراوه‌كان و ده‌سته‌ڵاتی دادوه‌ری لێكۆڵینه‌وه‌ی ده‌بێت.

مادده‌ی سی و دووه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سی و دووه‌م: یه‌كه‌م: له‌ مه‌ڵبه‌ندی هه‌ر پارێزگایه‌ك دادگایه‌ك بۆ مادده‌كانی كه‌سایه‌تی بۆ مه‌سیحیه‌كان و ئێزدییه‌كان و ئاینیه‌كانی تر پێكده‌هێنرێ و به‌ یه‌ك دادوه‌ر ده‌به‌سترێ و تایبه‌تمه‌ند ده‌بێ به‌ سه‌یر كردنی مادده‌كانی كه‌سایه‌تی و ده‌شێ له‌ مه‌ڵبه‌ندی قه‌زا و ناحیه‌كانیش به‌ به‌یاننامه‌یه‌كی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری له‌ كاتی پێویستدا دابمه‌زرێ. دووه‌م: دادوه‌ری دادگای به‌رایی به‌دادوه‌ری له‌ دادگای مادده‌كانی كه‌ســایه‌تی داده‌نرێ ئه‌گه‌ر دادوه‌ری تایبه‌تی نه‌بێ.

مادده‌ی سی و سێیه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سی و سێیه‌م: یه‌كه‌م: 1ـ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی به‌رزترین ده‌سته‌ڵاتی دادوه‌رییه‌ له‌ هه‌رێم و به‌سه‌رۆكایه‌تی سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێمی كورستان-عیراق و ئه‌ندامیه‌تی جێگره‌كانی سه‌رۆك و سه‌رۆكی ده‌سته‌ی سه‌رپه‌رشتی دادوه‌ریی و سه‌رۆكی داواكاری گشتی وسه‌رۆكی دادگاكانی تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ له‌ هه‌رێم یا ئه‌وه‌ی جێیان ده‌گرێته‌وه‌ داده‌مه‌زرێ. 2ـ ئه‌گه‌ر سه‌رۆك ئاماده‌ نه‌بوو، كۆنترین جێگری جێی ده‌گرێته‌وه‌و ئه‌گه‌ر هه‌ر دووكیشیان ئاماده‌ نه‌بوون، ئه‌وا كۆنترین ئه‌ندام له‌ دادوه‌ره‌كانی پێداچوونه‌وه‌ سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ ده‌كات. دووه‌م: ئه‌نجومه‌ن به‌لانی كه‌م مانگی جارێك كۆده‌بێته‌وه‌ و سه‌رۆكیش بۆی هه‌یه‌ له‌ كاتی پێویستدا بۆ كۆبوونه‌وه‌ داوای بكات و ئه‌گه‌ر سه‌رۆك یا ئه‌وه‌ی كه‌ نوێنه‌رایه‌تی ده‌كات و به‌لانی كه‌م سێ له‌سه‌ر چواری ئه‌ندامانی ئاماده‌ نه‌بوو،نابه‌سترێ و، بڕیاره‌كانیش به‌ زۆرینه‌ی ژماره‌ی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ وه‌رده‌گیرێ. سێیه‌م: ئه‌نجومه‌ن نووسینگه‌یه‌كی ده‌بێ، فه‌رمانبه‌رێك به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات كه‌ بروانامه‌ی به‌كالۆریۆسی له‌ یاسا هه‌بێت و به‌لایه‌نی كه‌م پازده‌ ساڵ خزمه‌تی هه‌بێت و له‌سه‌ر پاڵاوتنی له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی دادوه‌رییه‌وه‌ داده‌مه‌زرێ و ژماره‌یه‌ك فه‌رمانبه‌ر یاریده‌ی ده‌ده‌ن و رێكخستنی كاری ئه‌نجومه‌ن و ئاماده‌ كردنی به‌رنامه‌و پوخته‌ كردنی مه‌سه‌له‌ به‌رچاوخراوه‌كان و پێڕاگه‌یاندنی بریاره‌كانی و كاره‌ كارگیرییه‌كانی تر ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ.

مادده‌ی سی و چواره‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سی و چواره‌م: ئه‌نجومه‌ن ئه‌م تایبه‌تمه‌ندییانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ. یه‌كه‌م: ئاماده‌ كردنی پلان و نه‌خشه‌ بۆ ده‌زگای دادوه‌ری و تووێژ له‌ سه‌ركردنی و ده‌ربڕینی تێبینیه‌كانی له‌ باره‌یه‌وه‌. دووه‌م: سه‌یر كردنی كاروباری دامه‌زراندن و به‌رزكردنه‌وه‌ و پایه‌ پێدان و گواستنه‌وه‌و گه‌ڕاندنه‌وه‌ی دادوه‌ره‌كان و لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ ره‌وشت و توانایان و سه‌رپه‌رشتی كردنی سه‌ربه‌خۆیی دادوه‌ری. سێیه‌م: ئاماده‌ كردنی بودجه‌ی ئه‌نجومه‌ن و به‌رزكردنه‌وه‌ی بۆ ئه‌نجومه‌نی نیشتمانیی كوردستان ـ عیراق بۆ په‌سند كردنی. چواره‌م: لایه‌نی رێكخستنی كارگێڕیی و رێكخستنه‌كانی دادگاكان به‌ كاروباری خزمه‌تی كارمه‌ندانی و به‌رزه‌فتكردنیانه‌وه‌ ته‌نیا له‌ تایبه‌تمه‌ندیی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری ده‌بێ. پێنجه‌م: دیاریكردنی میلاكاتی دادگاكان و دامه‌زراندنی فه‌رمانبه‌رانی كه‌ ئه‌و میلاكانه‌ پڕ ده‌كه‌نه‌وه‌و ئه‌وانی دیكه‌ له‌ چوارچێوه‌ی ته‌رخانكراوه‌كانی بودجه‌ی ئه‌نجومه‌ن ده‌بن. شه‌شه‌م: دانانی پێڕه‌وی ناوخۆ بۆ ئه‌نجومه‌ن.

مادده‌ی سی و پێنجه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سی و پێنجه‌م: یه‌كه‌م: دادوه‌ر به‌پێی ئه‌م مه‌رجانه‌ی خواره‌وه‌ داده‌مه‌زرێ: ـ 1ـ ده‌بێ بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆسی له‌ یاسا یاخود هاوتاكه‌ی هه‌بێ. 2ـ ده‌بێ له‌ دوای ده‌رچوونی له‌ كۆلێجی یاسا به‌لانی كه‌م بۆ ماوه‌ی 10 ساڵ له‌ فرمانی لێكۆڵه‌ره‌وه‌ی دادی یان یاریده‌ری دادوه‌ری یاخود دادنووس یان جێبه‌جێ كاری داد یان به‌ڕێوه‌به‌ری چاودێری ناكامان یاخود له‌ فه‌رمانگه‌ی تۆماركردنی خانووبه‌ره‌ یاخود هه‌مان ماوه‌ی ناوبراو ده‌ستی دابێته‌ پیشه‌ی پارێزه‌ری یان فه‌رمانبه‌ری دادی كاركرده‌ له‌ به‌شی یاسادا له‌ فه‌رمانگه‌و ده‌زگا فه‌رمیه‌كان كه‌ به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ ساڵانه‌ پێنج داوای دادگاكاندا ده‌یبێت له‌ ماوه‌ی ده‌سته‌ دانه‌كاریش له‌و فه‌رمانه‌ ناوبراوانه‌ پێنج ساڵه‌ ئه‌گه‌ر بڕوانامه‌ی ماجستێری له‌ یاسا به‌ده‌ست هێنابێ و سێ ساڵه‌ ئه‌گه‌ر بڕوانامه‌ی دكتۆرای له‌ یاسا به‌ ده‌ست هێنابێ چ جا ئه‌وه‌ی ده‌سته‌دانه‌ كاره‌كه‌ی پێش وه‌ده‌ست هێنانی ئه‌و دوو بڕوانامه‌یه‌بێ یاخود له‌ دوایاندا بێت. 3ـ ته‌مه‌نی له‌ 30 ساڵ كه‌متر نه‌بێ. 4ـ ده‌بێ عیراقی بێت. 5ـ زمانی كوردی و عه‌ره‌بی به‌خوێندنه‌وه‌و نووسینه‌وه‌ به‌باشی بزانێ. 6ـ له‌ تاقیكردنه‌وه‌ی به‌ زاره‌كی و به‌نووسین له‌به‌رده‌م ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی ده‌ربچێت. 7ـ پێویسته‌ هیچ ناته‌واوییه‌كی جه‌سته‌یی نه‌بێت، كه‌ رێگه‌ له‌ جێبه‌جێ كردنی ئه‌ركه‌كانی بگرێ. 8ـ ده‌بێ ناوبانگ و ره‌وشتی باش بێت. 9ـ ده‌بێ به‌ڵێن بدات دوای دامه‌زراندنی كاری حزبی نه‌كات. 10-نابێ به‌ تاوانێكی ده‌سته‌ ئه‌نقه‌ستی نا سیاسی یا كه‌تنێكی ئابڕووبه‌ر حوكمدرابێ. دووه‌م: ماوه‌ی كاركردن له‌ پارێزه‌ری و ئه‌و فرمانانه‌ی كه‌ له‌ بڕگه‌(یه‌كه‌م/2)دا ناویان هاتووه‌ بۆ مه‌به‌ستی به‌رز كردنه‌وه‌و سه‌رموچه‌و پایه‌پێدان حیسێب ده‌كرێ.

مادده‌ی سی و شه‌شه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سی و شه‌شه‌م: یه‌كه‌م: دوای ده‌رچوونی مه‌رسوومی هه‌رێمی به‌ دامه‌زراندنی، ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری ئه‌و دادگایه‌ دیاری ده‌كات كه‌ دادوه‌ر تێیدا ده‌ست به‌كار ده‌بێت. دووه‌م: دادوه‌ر ده‌ست ناداته‌ كاره‌كه‌ی تاكو له‌به‌رده‌م سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی ئه‌م سوێنده‌ی خواره‌وه‌ نه‌خوات: (سوێند ده‌خۆم به‌ خودا كه‌ دادپه‌روه‌رانه‌ له‌نێوان خه‌ڵكدا دادوه‌ری بكه‌م و یاساكان به‌ ئه‌مانه‌ت و ده‌ست پاكی و بێ لایه‌نی پیاده‌ بكه‌م)و سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریش هه‌مان سوێند له‌به‌رده‌م سه‌رۆكی هه‌رێم ده‌خوات. سێیه‌م: سه‌رۆك و ئه‌ندامانی دادگاكانی پێداچوونه‌وه‌ سوێند له‌به‌رده‌م سه‌رۆكی هه‌رێم ده‌خۆن.

مادده‌ی بیست و دوو:

متن المادە :

مادده‌ی بیست و دوو: نابێ به‌ پێچه‌وانه‌ی ته‌صمیمه‌كانی ئه‌م ده‌زگایه‌ كه‌ خۆی له‌ مه‌ودوا ئاماده‌یان ده‌كا مونشه‌ئه‌و بینا له‌ نوێ بنیادبنرێن یان رووكاری ناوچه‌ گه‌شتیاریه‌كان ده‌سكاری بكرێن و بگۆڕدرێن.

مادده‌ی بیست وسێ:

متن المادە :

مادده‌ی بیست وسێ: ناوچه‌كانی گه‌شتوگوزار كه‌ به‌ر حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌كه‌ون له‌لایه‌ن سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌وه‌ دیارده‌كرێن و له‌ رۆژنامه‌ی رسمیی هه‌رێمیشدا بڵاوده‌كرێنه‌وه‌.

مادده‌ی بیست و پێنج:

متن المادە :

مادده‌ی بیست و پێنج: هه‌ر ده‌قێ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێت، ناخرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی بیست و شه‌ش:

متن المادە :

مادده‌ی بیست و شه‌ش: ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران بۆی هه‌یه‌ رێنمایی پێویست بۆ به‌ئاسان به‌كارخستنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربهێنێ.

مادده‌ی بیست و دوو

متن المادە :

مادده‌ی بیست و دوو: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی (وه‌قایعی كوردستان)ـه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كرێ.

مادده‌ی دووه‌م

متن المادە :

مادده‌ی دووه‌م: مادده‌ی چواره‌می یاسای ژماره‌ (9)ی ساڵی (1993) هه‌موار ده‌كرێ و، به‌م شیوه‌یه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: 1. به‌ڕێوه‌به‌ریه‌تی گشتی پۆلیسی هاتوچۆ، بۆ ئه‌و به‌رێوه‌به‌رێتییه‌ گشتیانە زیاد ده‌كرێ كه‌ له‌ مادده‌ی چواره‌می یاسای ژماره‌ (9)ی ساڵی (1993)ی وه‌زاره‌تی ناوخۆدا ناویان هاتووه‌، ده‌بێ به‌ بڕگه‌ی (7)ی مادده‌كه‌ی سه‌ره‌وه‌. 2. به‌ڕێوه‌به‌رییه‌كانی پۆلیسی هاتوچۆی پارێزگاكان به‌ خۆیان و هه‌موو پێكهاته‌كانیانه‌وه‌، له‌ به‌رێوه‌به‌رێتیی گشتیی پۆلیس دەکرێنەوەو بە بەرێوەبەرێتیی گشتیی پۆلیسی هاتوچۆوه‌ ده‌به‌سترێن.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌و وشانه‌ی خواره‌وه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌ ماناكانی ته‌نیشتیانه‌: 1-هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 2-وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندنی هه‌رێم. 3-وه‌زیر: وه‌زیری گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندنی هه‌رێم. 4-بریكاری وه‌زاره‌ت: بریكاری وه‌زاره‌تی گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندنی هه‌رێم. 5-ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی راوێژكاری گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندن.

مادده‌ی دووه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی دووه‌م: ئامانجی وه‌زاره‌ت ئه‌مانه‌یه‌: 1-دابینكردن و به‌ریوه‌بردن و به‌كار خستن و پاراستن و په‌ره‌پێدانه‌ به‌داله‌كان و تۆرهكانی هێلی ته‌له‌فۆن و ئامێره‌كانی تری گه‌یاندن له‌ شاره‌كانی هه‌رێمدا به‌ به‌رفراوانیه‌ی كه‌ پێویسته‌. 2-سه‌ر له‌ نوێ بنیادنانه‌وه‌ و په‌ره‌پێدانی تۆری گه‌یاندن ی ته‌لدار و بێ ته‌ل له‌ نێوان شاره‌كانی هه‌رێمدا و به‌ستنه‌وه‌ی به‌پێی سوود و پێویست به‌ جیهانی ده‌ره‌وه‌. 3--سه‌ر له‌ نوێ بنیادنانه‌وه‌ رێكخستن و رێكخستن و په‌ره‌پێدانی مه‌ڵبه‌نده‌كانی پۆسته‌و پێشكه‌شكردنی خزمه‌تگوزاری پۆسته‌ی ناوه‌ وه‌ و ده‌ره‌وه‌ ئه‌ویش به‌ په‌ره‌پێدانی مه‌ڵبه‌ندی پۆسته‌ و ته‌له‌فۆن له‌ شاره‌كانی هه‌رێمدا به‌ شێوه‌یه‌ك كه‌ گشت رێ و شوێنێكی گه‌یاندنی پۆسته‌یی تێدا بێ. 4-دابینكردن و پێشكه‌ش كردنی خزمه‌تگوزاری له‌ بواری كه‌ش و هه‌وادا و پێشبینی كردن سه‌باره‌ت به‌ كاره‌ساتی سروشتی و مه‌ڵبه‌نده‌ تایبه‌تیه‌كان بۆ خزمه‌تكردنی پرۆژه‌كانی گه‌شه‌ پێدان. 5-رێكخستن و دابینكردنی خزمه‌تگوزاری له‌ بواری گواستنه‌وه‌ و دابه‌شكاریدا بۆ كه‌سان و بۆ كه‌ل و په‌ل له‌ناو هه‌رێمدا له‌و رێ و شوێنانه‌ی له‌ توانادان. 6-ئاماده‌كردنی لێكۆلینه‌وه‌ی به‌ سوودی ئابووری و هونه‌ری له‌ باره‌ی پرۆژه‌كانی گواستنه‌وه‌ی سه‌ر زه‌وی و ئاسمان و رووبار و هێڵی شه‌مه‌نده‌فه‌ر و گه‌یاندنی ته‌ل دار و بێ ته‌ل و پۆسته‌ و، دانانی نه‌خشه‌ بۆیان و سازدانی هه‌ر كار و خزمه‌تگوزارییه‌ك كه‌ په‌یوه‌ندی پێیانه‌وه‌ هه‌بێت.

مادده‌ی سێیه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سێیه‌م: 1-وه‌زیر سه‌رۆكی باڵای وه‌زاره‌ته‌ و به‌رپرسیاره‌ له‌ رێنوێنی كردنی له‌ كاره‌كانیدا و سه‌رپه‌رشتی و چاودێری كردنی چالاكیه‌كانی له‌وه‌ وه‌ ئه‌و رێنمایی و بڕیار و فه‌رمانانه‌دا ده‌رده‌چن كه‌ په‌یوه‌ندیان به‌ ئه‌ركه‌كانی وه‌زاره‌ت و دام و ده‌زگاكانی و گشت كار و باره‌ ئیداری و دارایی و رێك و پێكی و هونه‌رییه‌وه‌ له‌ چوار چێوه‌ی حوكمی یاسا و په‌یره‌دا هه‌یه‌ و له‌به‌ر ده‌م ئه‌نجومه‌نی وه‌زیراندا به‌و مانایه‌ی ئه‌ندامێكی هاوبه‌شیه‌تی به‌رپرسیاره‌ و بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی به‌ بریكار یا به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كان یان هه‌ر كه‌سێك له‌ وه‌زاره‌تدا به‌ په‌سندی ده‌زانێ بسپێرێ. 2-بریكار: ئه‌و ئه‌ركانه‌ به‌جێ دێنێ كه‌ وه‌زیر پێیانی ده‌سپێرێ. 3-به‌رێوه‌به‌رتَیی یه‌كان و ده‌زگاكانی مه‌ڵبه‌ندی وه‌زاره‌ت ئه‌مانه‌ن: أ-نووسینگه‌ی وه‌زیر: فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ر له‌ خاوه‌نانی كارمه‌ندی و لێهاتووی و سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا و ژماره‌یه‌ك فه‌رمانبه‌ر یاریده‌ی ده‌ده‌ن. ب-نووسینگه‌ی بریكار: فه‌رمه‌نبه‌رێك له‌ خاوه‌نانی كارمه‌ندی و لێهاتوویی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا و ژماره‌یه‌ك فه‌رمانبه‌ر یاریده‌ی ده‌ده‌ن. ج-فه‌رمانگه‌ی یاسایی: فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ر كه‌ بروانامه‌یه‌كی سه‌ره‌تایی زانكۆی له‌ یاسادا هه‌بێ و له‌ خاوه‌نانی كارمه‌ندی و لێهاتووی بێ سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا.

مادده‌ی سێیه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ ئامانجه‌كه‌ی: یه‌كه‌م: جێگیركردنی میكانیزمێكی كارا بۆ چه‌سپاندنی پره‌نسیپـی سه‌روه‌ریی یاسا. دووه‌م: نه‌هێشتنی دیارده‌ی گه‌نده‌ڵی و پشتیوانی كردن له‌ بنه‌مای شه‌فافیه‌ت و تۆكمه‌ كردنی له‌ نێو تێكڕای ده‌زگاكانی هه‌رێمدا، له‌ رێی رێكاره‌ یاساییه‌كانه‌وه‌. سێیه‌م: پیاده‌كردنی رێكاری پێویستی یاسایی بۆ خۆ پاراستن له‌ گه‌نده‌ڵی. چواره‌م: پشت به‌ستن به‌ پێوه‌ری بابه‌تی بۆ هه‌ڵسه‌نگاندنی كار و په‌ره‌پێدانی له‌ راژه‌ی گشتیدا و له‌ناو بردنی رۆتین. پێنجه‌م: جێگیركردن و هه‌ڵسه‌نگاندنی ره‌فتاری وه‌زیفی و له‌ ئه‌ستۆ گرتنی به‌رپرسایه‌تی له‌ كاتی به‌جێ گه‌یاندنی راژه‌ی گشتی، به‌ گوێره‌ی ئه‌و یاسا و رێكارانه‌ی گه‌نده‌ڵی حه‌رام ده‌كات.

مادده‌ی چواره‌م:

متن المادە :

مادده‌ی چواره‌م: حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ پیاده‌ ده‌بن به‌ سه‌ر: یه‌كه‌م: سه‌رۆكه‌كانی ده‌سه‌ڵاتی یاسادانان و جێبه‌جێ كردن و دادوه‌ری و ئه‌ندامانیان و ئه‌وانه‌ی كاریان تێدا ده‌كه‌ن. دووه‌م: لایه‌نه‌كانی كه‌رتی تایبه‌ت كه‌ وه‌ك كه‌س و كۆمپانیا كه‌ له‌گه‌لأ وه‌زاره‌ت و ده‌زگاكان و تێكڕای فه‌رمانگه‌كانی هه‌رێمدا گرێبه‌ستیان كردووه‌. سێیه‌م: رێكخستنه‌ سیاسی و رێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی و رێكخراوی ناحكومی و نێوده‌وڵه‌تی كه‌ له‌ هه‌رێمدا كار ده‌كه‌ن، یه‌كێتی و كۆمه‌ڵه‌ و یانه‌كان، هێنده‌ی په‌یوه‌ندیان به‌م كاروبارانه‌ی خواره‌وه‌دا هه‌بێت: 1- یاسایه‌تی سه‌رچاوه‌كانی پاره‌دان و به‌خشین. 2- جۆری خه‌رج كردن به‌ گوێره‌ی ئه‌و رێسایانه‌ی له‌ خه‌رج كردندا په‌یڕه‌و ده‌كرێن. 3- ره‌چاو كردنی په‌یڕه‌وی ناوخۆی تایبه‌ت به‌ خۆیان و سه‌رپێچی نه‌كردنی.

مادده‌ی پێنجه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی پێنجه‌م: ده‌سته‌ كار ده‌كات بۆ: یه‌كه‌م: جێبه‌جێ كردن و پیاده‌ كردنی یاساكانی نه‌هێشتنی گه‌نده‌ڵی و پێوه‌ره‌كانی راژه‌ی گشتی به‌ پێی دستوور و یاسا كار پێ كراوه‌كان. دووه‌م: لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ كێشه‌كانی گه‌نده‌ڵی و ره‌وانه‌ كردنیان بۆ دادگای تایبه‌تمه‌ند و به‌ دواداچوونیان. سێیه‌م: وه‌رگرتنی سكاڵای هاووڵاتیان، ئه‌وانه‌ی په‌یوه‌ندییان به‌ گه‌نده‌ڵی و لایه‌نانی جیاجیاوه‌ هه‌یه‌ و لێكۆڵینه‌وه‌ كردن تێیاندا. چواره‌م: پاراستنی نهێنیی ناسنامه‌ی هاریكاران به‌ گوێره‌ی یاسا. پێنجه‌م: بڵاوكردنه‌وه‌ی كولتوورێكی نیشتیمانی بۆ گه‌شه‌پێدانی ره‌وشتی ده‌سپاكیی كه‌سی و په‌یوه‌ست بوونی خودی به‌ پێوه‌ره‌كانی راژه‌ی گشتی و، كار له‌گه‌لأ به‌رپرسانی تایبه‌تمه‌نددا ده‌كات، له‌ پێناو دانانی پرۆگرامه‌كانی خوێندنی نیشتیمانی بۆ پاڵپشتی كردن له‌ چه‌مكی ده‌سپاكیی گشتی. شه‌شه‌م: ده‌ركردنی رێنمایی بۆ رێساكانی ره‌فتاری وه‌زیفی بۆ روون كردنه‌وه‌ی پێوه‌ری راژه‌ی گشتی و ره‌وشته‌كانی، كه‌ ده‌بێ فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم پێوه‌ی په‌یوه‌ست بن، به‌وپێیه‌ی مه‌رجێكه‌ بۆ دامه‌زراندن و به‌رده‌وام بوون له‌ راژه‌ و چاودێری كردنی ئاستی په‌یوه‌ست بوون پێیانه‌وه‌، ماوه‌ نا ماوه‌ش به‌ پێی پێویست هه‌موار ده‌كرێت. حه‌وته‌م: 1- ده‌ركردنی رێنمایی به‌ گوێره‌ی رێساكانی وه‌ده‌ستهێنانی ناڕه‌وا، كه‌ به‌ ده‌ق له‌ به‌شی پێنجه‌می ئه‌م یاسایه‌دا هاتووه‌، كه‌ فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم و هاوسه‌ران و منداڵانی ناكامیان په‌یوه‌ست ده‌كات، به‌رژه‌وه‌ندیی دارایی خۆیان ئاشكرا بكه‌ن، ماوه‌ نا ماوه‌ش به‌ گوێره‌ی ئه‌وه‌ی كه‌ به‌ گونجاوی ده‌زانێت بۆ به‌جێ گه‌یاندنی ئه‌و مه‌به‌ستانه‌ی لێی چاوه‌ڕوانی ده‌كرێت، هه‌موار ده‌كرێت. 2- ئاشكرا كردنی به‌رژه‌وه‌ندیی دارایی بریتییه‌ له‌ داتای ورد سه‌باره‌ت به‌ سامانی راسپێردراو (المكلف) له‌ خانووبه‌ره‌ و گواسته‌ (المنقوله‌) و داهاتی دارایی و ره‌سیدی نێو بانك و پشك و سه‌نه‌د و مافی مه‌عنه‌وی له‌ نێو هه‌رێم و ده‌ره‌وه‌یدا. 3- ئاشكرا كردنی به‌رژه‌وه‌ندیی دارایی ئه‌مانه‌ ده‌گرێته‌وه‌: أ- سه‌رۆكی هه‌رێم و جێگره‌كه‌ی. ب ـ سه‌رۆكی په‌رله‌مان و جێگره‌كه‌ی و سكرتێر و ئه‌ندامان. ج ـ سه‌رۆكی وه‌زیران و جێگره‌كه‌ی. د ـ وه‌زیران و ئه‌وانه‌ی له‌ پله‌ی وه‌زیردان و بریكاری وه‌زاره‌ته‌كان. هـ ـ سه‌رۆكی ده‌سته‌ی گشتیی ده‌سپاكی و جێگره‌كه‌ی و هه‌موو به‌ڕێوه‌به‌رانی گشتیی ده‌سته‌ و لێكۆڵه‌رانی. و- خاوه‌ن پله‌كانی تایبه‌ت و بریكار و یاریده‌ده‌رانیان. زـ به‌ڕێوه‌به‌رانی گشتی و یاریده‌ده‌رانیان. ح ـ دادوه‌ران و ئه‌ندامانی داواكاری گشتی و سه‌رپه‌رشتیارانی داد و لێكۆڵه‌ران. گ ـ ئه‌فسه‌رانی پاسه‌وانی هه‌رێم وهێزی ئاسایشی ناوخۆ. ی ـ سه‌رۆكی یه‌كه‌ی ئیداری و ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و قه‌زا و ناحیه‌كان و سه‌رۆكی شاره‌وانییه‌كان و ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی شاره‌وانی. ك ـ هه‌ر كه‌سێك كه‌ له‌ پۆستێكی مه‌ده‌نی یان سه‌ربازیدایه‌، له‌وانه‌ی پێشتر (له‌ سه‌ره‌وه‌) ناویان نه‌هاتبێ و ده‌سته‌ به‌ پێویستی ده‌زانێت راپۆرتی ئاشكرا كردنی دارایی بیگرێته‌وه‌، به‌ گوێره‌ی رێنماییه‌ك كه‌ بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ ده‌رده‌چێت. هه‌شته‌م: 1- ده‌سته‌ بۆی هه‌یه‌ فه‌رمانگه‌ی په‌یوه‌ندیدار راسپێرێت، ده‌ستی ئه‌و فه‌رمانبه‌ره‌ بكێشته‌وه‌ كه‌ له‌ ژێر لێكۆڵینه‌وه‌ دایه‌، به‌ گوێره‌ی یاسای به‌رزه‌فت كردنی فه‌رمانبه‌رانی ده‌وڵه‌ت ژماره‌ (14)ی ساڵی 1991ی كار پێ كراو له‌ هه‌رێمدا. 2- ده‌سته‌ بۆی هه‌یه‌ ئه‌و پێشێلكاریانه‌ی په‌یوه‌ندییان به‌ پێوه‌ره‌كانی راژه‌ی گشتییه‌وه‌ هه‌یه‌، ره‌وانه‌ی لای سه‌رۆكی ئه‌و فه‌رمانگه‌ حكومییه‌ بكات كه‌ فه‌رمانبه‌ری سه‌رپێچیكار سه‌ر به‌ ئه‌وێیه‌، بۆشی هه‌یه‌ راسپارده‌یه‌ك هاوپێچ بكات بۆ گرتنه‌به‌ری رێكاری به‌رزه‌فتانه‌ و دادوه‌ریانه‌. نۆیه‌م: 1- ده‌سته‌ چاودێریی هه‌ڵسووڕاندنی سامانی هه‌رێم و شێوازی به‌ڕێوه‌بردنی ده‌كات، به‌ هاوكاری له‌گه‌لأ دیوانی چاودێریی دارایی و لایه‌نه‌كانی تری په‌یوه‌ندیدار. 2- چاودێرییه‌كه‌، یاسایی بوونی بڕیار و كاری وه‌زاره‌ت و فه‌رمانگه‌ و ده‌سته‌كانی ژێـر چاودێری و راده‌ی ده‌سپاكییان، ده‌گرێته‌وه‌. 3- ده‌بێ ئه‌و لایه‌نانه‌ی له‌ ژێر چاودێریدان، له‌سه‌ر خواستی ده‌سته‌ و بێ دواكه‌وتن، زانیاری و روون كردنه‌وه‌ و دۆكیۆمێنت (مستند) و به‌ڵگه‌نامه‌كان پێشكه‌ش به‌ ده‌سته‌ بكه‌ن، له‌ نێویشیاندا ئه‌وانه‌ی نهێنین كه‌ پله‌ی په‌نهانییان هه‌ر چییه‌ك بێت، هه‌ر شتێكی دیكه‌ش كه‌ ده‌سته‌ به‌ مه‌به‌ستی چاودێری، بینینیان به‌ پێویست ده‌زانێت.