أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: ئیدارهی پهیمانگهكه، بهڕێوهبهرێكی گشتی بهڕێوهی دهبات بهمهرجێ قازی بێت لهسنفی یهكهم، بهفهرمانی ههرێم دادهمهزرێت لهسهر (پێشنیازی وهزیری داد دوای راگۆڕینهوه لهگهڵ ئهنجومهنی دادوهریدا) بهمهرجێ سیفهتی قازێتییهكهی بۆ بمێنێتهوه.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: ئهنجومهن ئهم ئیش و كارانهی خوارهوه دهكات: یهكهم: سهرپهرشتیی گشتی پهیمانگهكه دهكات. دووهم: پلان، بۆ رێكخستنی كاروبارو، پهرهپێدانی پهیمانگهكه و، سهرپهرشتیی جێبهجێ كردنیان پێشنیاز دهكات. سێیهم: لهسهر ئهساسی بڕوانامه و لێهاتوویی و نمره و دهستپاكی كهمهرجی یاسایین بۆ قبوڵكردن، ژمارهی داواكراو لهو قوتابیانهی پێشكهشیان كردووه بۆ پهیمانگهكه ههڵدهبژێردرێت. چوارهم: تاكه تاكهی بهرنامهی تیۆری و تهتبیقی بۆ خوێندن دادهنێ و، دهرسهكانیان دهستنیشان دهكات. پێنجهم: وادهی دهست پێكردنی خوێندن و كۆتایی هاتنی خوێندن و دهستنیشانكردنی وهرزهكانی خوێندن و ماوهكانیان و، ماوهی پشووهكانیش دیاری دهكات. شهشهم: رێساكانی تاقیكردنهوهو، وادهكانیان و، چۆنییهتی رێكارهكان و موراقهبهی رهوشی تاقیكردنهوهكان دادهنێ. حهوتهم: ئهنجامهكانی تاقیكردنهوهكان ئیقرار دهكات. ههشتهم: بهپێی ئیحتیاجی و، بهپێی مامناوهندی (معدل) نمرهكانی تهواو كردنی پهیمانگهكه و، بهپێی ئارهزووی قوتابی، سهركهوتووهكان تهسنیف دهكات كهببن به دادوهر و ئهندامانی داواكاریی گشتی. نۆیهم: رێساكانی زهبتی (الانچباگیه) بۆ قوتابیانی پهیمانگهكه دادهنێ. دهیهم: پێڕۆی ناوخۆی پهیمانگهكه دادهنێ.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: ئهنجومهنی پهیمانگه، لانی كهم مانگی یهك جار كۆدهبێتهوه و، سهرۆكی ئهنجومهن، یان سیان لهئهندامهكانی بۆیان ههیه لهكاتی پێویستدا داوای كۆبوونهوه بكهن، ئهنجومهنیش بهئامادهبوونی دوو سێیهكی ئهندامهكانی كۆدهبێتهوه و، بڕیارهكانیشی بهزۆرینهی دهنگ دهردهكات، ئهگهر دهنگهكانیش یهكسان بوون، ئهوا ئهو لایهنهیان دهیباتهوه كه دهنگی سهرۆكی لهگهڵه.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: یهكهم: ئهنجومهنهنێك سهرپهرشتیی پهیمانگهكه دهكات پێی دهڵێن: ئهنجومهنی پهیمانگه، لهمانهی خوارهوه پێك دێت. 1- جێگری سهرۆكی دادگای پێداچوونهوه ...... سهرۆكه. 2- گهورهترین (كۆنترین) دادوهری دادگای پێداچوونهوه .... جێگره. 3- سهرۆكی ئهنجومهنی شوورای ههرێم ... ئهندامه. 4- سهرۆكی دهستهی سهرپهرشتكاری دادوهری ... ئهندامه. 5- سهرۆكی دهستهی سهرپهرشتكاری دادی ... ئهندامه. 6- سهرۆكی داواكاری گشتی (الادعاء العام) ... ئهندامه. 7- عهمیدێك لهعهمیدهكانی كۆلیجهكانی یاسا لهههرێمدا كه وهزیری فێركردنی باڵا و توێژینهوهی زانستی دهست نیشانی دهكا بهپێی راوێژ لهگهڵ وهزیری داد... ئهندامه. 8- بهڕێوهبهری گشتیی پهیمانگهكه بهپێی راوێژ لهگهڵ وهزیری داد.... ئهندامه و بڕیاردهره. 9- نهقیبی پارێزهرانی كوردستان .... ئهندامه. دووهم: ئهركوفهرمانی سهرۆك، لهكاتی پێوارییدا (غیاب) دهكهوێته سهر شانی جێگرهكهی.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: یهكهم: بڕگهی دووهم له ماددهی یهكهم ههمواردهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: (دووهم: دهسته: دهستهی گشتی له ههرێمی كوردستان بۆ ناوچه كوردستانییهكانی دهرهوهی ئیدارهی ههرێم). دووهم: بڕگهی پێنجهم له ماددهی یهكهم له یاساكهدا ههمواردهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: (پێنجهم: ناوچه كوردستانییهكانی دهرهوهی ئیدارهی ههرێم: ئهو ناوچانهن كه له ڕووی مێژوو و جوگرافیاوه ناوچهی كوردستانین، كه له رژێمه یهك لهدوای یهكهكانی عێراق كهوتبونه ژێر رێكارهكانی به عهرهب كردن و گۆڕینی ناسنامهی نهتهوهیی).
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: دهستهواژهی (ناوچه كوردستانییهكانی دهرهوهی ئیدارهی ههرێم) جێگهی دهستهواژهی (ناوچه ناكۆكی لهسهرهكان) دهگرێتهوه له ههر شوێنێك كه لهم یاسایهدا هاتبێت.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: ناوی یاساكه له (یاسای دهستهی گشتی له ههرێمی كوردستان بۆ ئهو ناوچانهی ناكۆكییان لهسهره) ههمواردهكرێت بۆ (یاسای دهستهی گشتی له ههرێمی كوردستان بۆ ناوچه كوردستانییهكانی دهرهوهی ئیدارهی ههرێم).
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم دهستهواژانهی خوارهوه لهم یاسایهدا ماناكانی بهرامبهریانه لهم یاسایهدا: یهكهم: ههرێم: ههرێمی كوردستان ـ عیراق دووهم: وهزارهت: وهزارهتی دارایی و ئابووری ههرێم سێیهم: وهزیر: وهزیری دارایی و ئابووری ههرێم چوارهم: بریكار: بریكاری وهزارهتی دارایی و ئابووری ههرێم پێنجهم: ئهنجومهن: ئهنجومهنی وهزارهت
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم:ئهم یاسایه له رۆژی دهركردنییهوه دهخرێتهكارو، له رۆژنامهی فهرمیی (وهقایعی كوردستان) دا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و،لایهنه پێوهندیدارهكان، حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنهكار.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم:كار بههیچ دهقێك ناكرێت كه ناكۆك بێت لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: وهزیر،بۆی ههیه رێككهوتن،لهگهلأ كۆمپانیا نیشتمانی و بیانییهكاندا، لهبارهی پرۆژهكانی كارهباوه،ببهستێ.
ماددهی پێنجهم :
ماددهی پێنجهم : یهكهم: ئهركوفرمان و ئیشی تایبهتی پێكهاتهكانی وهزارهتهكه،به پهیرهوێك دیاردهكرێن. دووهم:وهزیر، بۆی ههیه،بهڕێوهبهرایهتی،یان بهش، یان هۆبه،له پێكهاتهكانی وهزارهتدا بهپێی پێداویستی ئیشهكانیان،له كاتی پێویستدا،بكاتهوه یان لێكیان بدات،یان پووچهڵیان بكاتهوه. سێیهم:وهزیر بۆی ههیه بهڕێوهبهرایهتی وبهش وهۆبهی نوێ بكاتهوه، یان تێكهڵاویان كات، یان پووچهڵیان بكاتهوه، له چوارچێوهی پێكهاتهكانی وهزارهت وبهپێی پێداویستی كارهكانی.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: یهكهم : ئهنجومهنی راۆیژكاری وهزارهت پێك دێت له: 1- وهزیر : سهرۆكه. 2- بریكاری وهزارهت : جێگری سهرۆكه. 3- نوێنهری وهزارهتی دهرامهته سروشتیهكان ـ ئهندامه ـ بهمهرجێ پلهی له پلهی بهڕێوهبهری گشتی كهمتر نهبێ 4- نوێنهری وهزارهتی ژینگه ـ ئهندامه ـ بهمهرجێ پلهی له پلهی بهڕێوهبهری گشتی كهمتر نهبێ 5- راوێژكاران، بهمهرجێ له سێ كهس زیاتر نهبن ــــــــــــ ئهندامن. 6- بهڕێوهبهره گشتییهكانی وهزارهتهكه ــــــــــ ئهندامن. 7- ههر شارهزایهكی پسپۆڕ،كه وهزیر، له ناو وهزارهت یان له دهرهوهی وهزارهتهوه دهستنیشانی بكات ــ ئهندامه دووهم:ئهنجومهن، دهربارهی ئهم كاروبارانهی خوارهوه (ڕاوێژ) پێشكهش دهكا: 1-رێكخستنی سیاسهتی بهرههمهێنان و گواستنهوهو دابهشكردنی وزهی كارهبا ودانانی پلانه ستراتیجیهكان. 2- رێكخستنی وهبهرهێنان له بواری كارهبادا. 3- لهسهر پێشنیازی وهزیروبهبڕیاری ئهنجومهنی راوێژكاریی وهزارهت،كریێ كارهبا دیاردهكرێ، بهمهرجێ ئهنجومهنی وهزیران پهسهندی بكات.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: یهكهم: وهزارهت لهم پێكهاتانهی خوارهوه پێك دێت: 1- وهزیر :سهرۆكی باڵاو بهرپرسی ئیش و كاروئاڕاستهكردنی سیاسهتی وهزارهتهكهیهو سهرپهرشتی و چاودێریان دهكا، ههموو بڕیارو فهرمان و رینماییهكیش كه پێوهندیی بهئهركوفرمان وپێكهاتهو دهسهڵات وكاروباری دیكهی هونهری و دارایی وئیداری ورێكخستنی وهزارهتهكهوه ههبێ، بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه له وهزیرهوه دهردهچن وخۆی سهرپهرشتیی جێبهجێكردنیان دهكات و بهرپرسیشه له بهردهمی ئهنجومهنی وهزیراندا چونكه خۆی ئهندامێكی هاوكاری ئهنجومهنهكهیهو، بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی به بریكاری وهزاهتهكه، یان به بهڕێوبهره گشتییهكان یان به ههر فرمانبهرێكی وهزارهتهكه، كه خۆی بهباشی بزانی َ، بسپێرێ. 2- بریكاری وهزارهت: له چوارچێوهی ئهودهسهڵاتهی كه وهزیر پێی دهسپێرێ، یاریدهی وهزیر دهدات له ئاڕاستهكردن و سهرپهرشتیكردنی كاروباری وهزارهتدا.مهرجیشه بڕوانامهی زانكۆی تایبهتمهندی ههبێ. 3- نووسینگهی وهزیر: فرمانبهرێ بهپلهی بهڕێوهبهر،بهڕێوهی دهبا،كهبڕوانامهی زانكۆی ههبێ و ژمارهیێ فرمانبهریش یاریدهی دهدهن. 4- نووسینگهی بریكاری وهزارهت: فرمانبهرێ به پلهی بهڕێوهبهر بهڕێوهی دهبا،كه بڕوانامهی زانكۆی ههبێ. ژمارهیێ فرمانبهریش یاریدهی دهدهن. 5- راوێژكاران: له چواركهس زیاتر نابن.مهرجیشه بڕوانامهی زانكۆیان ههبێ و خاوهن ئهزموون و كارامه بن. 6- بهڕێوهبهرایهتی گشتیی كاروباری ئیداری و دارایی: بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتیی دهكا،كه بڕوانامهی زانكۆی ههبێ و، خاوهن ئهزموون وپسپۆربێ. 7- بهڕێوهبهرایهتی گشتیی پلاندانان و جێبهجێكردنی پرۆژهكانی كارهبا: بهڕێوهبهرێكی گشی سهرۆكایهتیی دهكا،كه بڕوانامهی زانكۆی ههبێ و،خاوهن ئهزموون و پسپۆربێت. 8- بهڕێوهبهرایهتی گشتیی بهرههمهێنانی وزهی كارهبا: بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتیی دهكا،بڕوانامهی زانكۆی ههبێ و، خاوهن ئهزموون و پسپۆریش بێت. 9- بهڕێوهبهرایهتی گشتیی گواستنهوهی وزهی كارهبا: : بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتیی دهكا، بڕوانامهی زانكۆی ههبێ و،خاوهن ئهزموون و پسپۆربێت. 10-بهڕێوهبهرایهتی گشتیی دابهشكردنی وزهی كارهبا: : بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتیی دهكا، بڕوانامهی زانكۆی ههبێ و،خاوهن ئهزموون و پسپۆربێت. 11-بهڕێوهبهرایهتی گشتیی كۆنترۆلأ و پێوهندیكردن: : بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتیی دهكا، بڕوانامهی زانكۆی ههبێ و،خاوهن ئهزموون و پسپۆربێت. دووهم: له ههر پارێزگایێ، له پارێزگاكانی ههرێمدا، بهڕێوهبهرایهتییهكی گشتی كارهبا پێك دههێنرێ، وفرمانبهرێ سهرۆكایهتی دهكاو بهڕێوهی دهبا،كه بڕوانامهی زانكۆی ههبێ و، خاوهن ئهزموون و پسپۆڕبێت.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: وهزارهت، ئهم ئهرك وفرمانانهی خوارهوه دهگرێته ئهستۆ: یهكهم: بهرههم هێنان و و زامنكردن و دابهشكردنی وزهی كارهبا. دووهم:بهگهڕخستن وچاكردنهوهی بهردهوامی بنكهكانی بهرههمهێنانی كارهباو، تۆڕهكانی گهیاندن و دابهشكردنی. سێیهم: بهشداری كردن له بههێز كردنی ئابووریی نیشتمانیدا له بواری بهرههمهێنانی وزهو گواستنهوهی و گهیاندن به بهشدارانی بهگشت توێژهكانیهوهو كۆنترۆلأ كردنی تۆڕی كارهباو كۆكردنهوهی كرێكانی و بهرزكردنهوهی ئاستی ئهنجامدانی كار، به مهبهستی پهله لێكردن له پێشخستنی ئابووری و كۆمهڵایهتی و رۆشنبیری له ههموو لایهكی ههرێمدا له رێگهی دامهزراندنی ویستگهی بهرههمهێنی نوێ وپێشكهوتوو بۆدابینكردنی پێداویستی كارهبا بۆ ههنووكه وئاینده جگه له دامهزراندن وفراوانكردنی تۆڕی گواستنهوهو دابهشكردنی كارهبا، بۆ ئهوهی لهگهڵ پێداویستی زیادبوونی بارگهكان (الاحمال)و، بهرزكردنهوهی پلهی دڵنیاییدا بگونجێ و، گهیاندنی تهزووی كارهبا بۆ بهشداران، بهپێی ئاكارهكانی پێوانهیی داواكراو. چوارهم:ئامادهكردنی پلانی ساڵانهو دوورخایهن بۆ كهرتی كارهباو، سهرپهرشتیكردنی جێبه جێكردنی پلانه بریار لهسهردراوهكان و، ههڵسهنگاندنی ئهنجامی جێبه جێكردنه كه. پێنجهم: ئامادهكردنی لێتۆژینهوهی كهڵكی هونهری و ئابووری لهسهر پرۆژهكانی وهزارهت و، پێشنیازی تۆماركردنیان له نێو پلانهكانی وهزارهتدا و، جێبهجێكردنی پرۆژه بریار لهسهر دراوهكان و رهچاوكردنی سهلامهتیی ژینگه. شهشهم:كۆشش بۆ وهكێشكردنی سهرمایهو، هاندانی وهبهرهێنانی نیشتمانی و بیانی لهو كهرتانهدا كه پێوهندییان به ئیشوكاری وهزارهتهكهوه ههیه. حهوتهم: ههماههنگی وتهواوكاری (التكامل) لهگهلأ وهزارهتهكانی فیدراڵدا.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم:مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه، ماناكانی بهرامبهریانه: یهكهم: ههرێم: ههرێمی كوردستان ـ عیراق. دووهم: وهزارهت: وهزارهتی كارهبای ههرێم. سێیهم: وهزیر: وهزیری كارهبای ههرێم. چوارهم: بریكار: بریكاری وهزارهتی كارهبای ههرێم. پێنجهم: ئهنجومهن: ئهنجومهنی راوێژكاریی وهزارهتهكه.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم:ئهم یاسایه له رۆژی دهركردنییهوه دهخرێتهكارو، له رۆژنامهی فهرمیی (وهقایعی كوردستان) دا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و،لایهنه پێوهندیدارهكان، حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنهكار.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم:كار بههیچ دهقێك ناكرێت كه ناكۆك بێت لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا.