أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی نۆزدهیهم:
ماددهی نۆزدهیهم: ماوهی ئهندامیهتی ئهنجوومهن (4) چوار ساڵه كه له رۆژی كۆبوونهوه وه دهست پێدهكا.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: یهكهم: ئهنجومهن به بانگهێشتی سهرۆك یان جێگرهكهی له كاتی ئاماده نهبوونی سهرۆكدا، كۆ دهبێـتهوه. دووهم: ئهنجومهن به ئاماده بوونی زۆرینهی ئهندامانی كۆ دهبێتهوه و بڕیارهكانی ئهنجومهنیش به زۆرینهی دهنگی ئهندامانی ئامادهبوو دهدرێن، ئهگهر دهنگهكانیش یهكسان بوون ئهو لایه قبووڵ دهكرێت كه سهرۆك دهنگی لهگهڵ داوه.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: جێگری سهرۆك جێی سهرۆك دهگرێتهوه و له كاتی ئاماده نهبوونیشدا دهسهڵاتهكانی پیاده دهكات.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: ئهنجومهن بریتییه لهم پێكهاتانهی دادێن: یهكهم: فهرمانگهی كاروباری كارگێڕی و دارایی و یاسایی. دووهم: فهرمانگهی توێژینهوه و لێكۆڵینهوهی كارگێڕی. سێیهم: فهرمانگهی پهرهپێدانی كارگێڕی. چوارهم: فهرمانگهی ههماههنگی و بهدواداچوون. پێنجهم: راوێژكاری ئهنجومهن.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ئامانجی ئهنجومهن ئهمانهیه كه دادێن: یهكهم: بهرز كردنهوهی ئاستی وهزیفهی گشتی و پهرهپێدانی راژهی گشتی و دهستهبهر كردنی دهرفهتی یهكسان و مسۆگهر كردنی بنهمای یهكسانی بۆ كهسانی شیاو به پڕكردنهوهیان. دووهم: نهخشه كێشان بۆ كاروباری وهزیفهی گشتی و سهرپهرشتی كردنی. سێیهم: پهرهپێدانی دهزگای كارگێڕی و بهرز كردنهوهی ئاستی پهیكهری وهزیفیی دامهزراوهكانی ههرێم و پهرهپێدانی توانای فهرمانبهرانی راژهی گشتی بۆ ئهوان به ههماههنگی لهگهڵ لایهنانی پهیوهندیدار.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: ئهم بڕگانه(شهشهم، حهوتهم، ههشتهم و نۆیهم) دهخرێنه سهر (ماددهی یهكهم) له یاسایهكه و بهم جۆرهی دادێت: شهشهم: لیستی نیمچه كراوه: لیستێكه ناوی كاندیدهكانی ههڵبژاردنی تێدایه، دهنگدهر بۆی ههیه دهنگ به لیستهكه و یهكێك له كاندیدهكان یان تهنها به لیستهكه بدات. حهوتهم: لیستی تاك: ئهو لیستهیه كه بهگوێرهی ئهو تاكێك خۆی بۆ ههڵبژاردن كاندید دهكات به مهرجێك له لای دهسته تۆمار كرا بێت. ههشتهم: تۆماری بهرایی دهنگدهران: ئهو تۆمارهیه كه ناو و داتای دهنگدهرانی تێدایه، له لایهن دهستهوه ئاماده دهكرێت و بڵاو دهكرێتهوه بۆ بینیتی و پێشكهش كردنی تانه له بارهیهوه. نۆیهم: تۆماری كۆتایی دهنگدهران: تۆمارێكه بۆ ناو و داتای دهنگدهران قابیلی تانه لێدان نییه كه له پاش كۆتایی هاتنی ماوهی پهڵپ گرتن، بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: بڕگهی(چوارهم) له ماددهی سێیهمی یاسایهكه ههموار دهكرێت و بهم جۆرهی دادێ دهخوێندرێتهوه: چوارهم: تهنها له تۆماری دهنگدهرانی ئهو پارێزگایهی ههڵبژاردنهكهی تێدا دهكرێت تۆمار كرا بێت و بهگوێرهی حوكمهكانی ئهم یاسایه و ئهو رێنماییانهی له دهستهوه دهردهچن.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: بڕگهی (یهكهم/4) له ماددهی پێنجهمی یاسایهكه ههموار دهكرێت و بهم جۆرهی دادێ دهخوێندرێتهوه: 4ـ رۆڵهی یهكه ئیدارییهكه بێت و له تۆماری دهنگدهرانی نێو بازنهی ههڵبژاردنیشدا تۆمار كرا بێت.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ماددهی(شهشهم)ی یاسایهكه ههڵدهوهشێتهوه و ئهمهی دادێ جێی دهگرێتهوه: ماددهی شهشهم: له ههڵبژاردنی ئهنجومهنی پارێزگاو قهزاو ناحیهكاندا سیستهمی نوێنهرایهتیی رێژهیی بهگوێرهی لیستی نیمچه كراوه پهیڕهو دهكرێت.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: ههردوو بڕگهی(یهكهم و سێیهم) له ماددهی(سییهم) له یاسایهكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: یهكهم: ئهو تاك و قهوارانهی له ئاكامی بڕیارهكانی دهسته زهرهمهند بوون، بۆیان ههیه له ماوهی(سێ) رۆژدا له رۆژی دوای بڵاو بوونهوهی بڕیارهكه له دوو رۆژنامهی رۆژانهی ههرێمدا، تانهی لێ بدهن. سێیهم: دهستهیهك له دادگای تهمییزی ههرێمی كوردستان-عیراق كه له سێ دادوهری ناتهرخان پێك دێت، ئهركی تهماشا كردنی ئهو تانهنانه دهگرێته ئهستۆ كه له لایهن دهسته یان تاك یان قهوارهی زهرهرمهندهوه له ئاكامی بڕیارهكانی دهسته له كاتی پرۆسهی ههڵبژاردن، رهوانهی دهكرێت و بڕیارهكانیشی لێبڕاوانهن و، دادگای پێداچوونهوهش(تمییز) بۆی ههیه دهستهی دیكهی دادوهری بهگوێرهی خواستی كارهكهی پێك بهێنێت.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: ههردوو بڕگهی(یهكهم و سێیهم) له ماددهی (سی و یهكهم)ی یاسایهكه ههموار دهكرێت و بهم جۆرهی دادێ دهخوێندرێنهوه: یهكهم: وادهی ههڵبژاردن به بڕیاری سهرۆكایهتیی ئهنجومهنی وهزیران به راوێژ لهگهڵ دهستهدا دیاری دهكرێت، له دهزگا ههمهجۆرهكانی راگهیاندنیشدا به(90) نهوهد رۆژ بهر له وادهی دیاری كراو بۆ بهڕێوهچوونی، رادهگهیهندرێت. سێیهم: له حاڵهتی ئهستهم بوونی بهڕێوهچوونی ههڵبژاردنهكاندا، ئهنجومهنهكان له بهڕێوهبردنی كاروباری خۆیان بهردهوام دهبن تا ماوهیهك كه له(90) نهوهد رۆژ زیاتر نهبێت له رۆژی كۆتایی هاتنی خولهكهوه.
ماددهی یازدهم
ماددهی یازدهم: بنهچهی ماددهی(سی و دووهم) له یاسایهكه دهبێته بڕگهی(یهكهم)ی و بڕگهیهكی دیكهشی به ریزبهندی(دووهم / 1و2و3) دهخرێته سهر و بهم جۆرهی دادێ: دووهم: دهنگدانی تایبهت و ئهمانه دهگرێتهوه: 1ـ سهربازان له كارمهندانی وهزارهتی پێشمهرگه و ناوخۆ و تێكڕای دهزگاكانی دیكهی ئهمنی و، شێوهی دهنگدانیشیان بهگوێرهی رێكاری تایبهت دهبێت كه دهستهی باڵای سهربهخۆی ههڵبژاردنهكان دایدهنێت و تێیدا پشت بهو لیسته فهرمییانه دهبهستێت كه ناوو شوێنیان تێدایه و لایهنانی سهرهوهش پهیوهست دهبن به پێشكهش كردنی له ماوهیهكدا كه كهمتر نهبێت له(60) شهست رۆژ بهر له وادهی بهڕێوهچوونی ههڵبژاردن و بهگوێرهی ئهوهش ناویان له تۆماری دهنگدهراندا دهسڕدرێتهوه و رۆژی دهنگدانی گشتییش مافی دهنگدانیان نابێت. 2ـ بهندی و گیراو و دهستبهسهران و بۆ دهنگدانیان پشت به رێكارێك دهبهسترێت كه دهستهی باڵای سهربهخۆی ههڵبژاردن دای دهنێت و بهگوێرهی ئهو لیستانهی كه وهزارهتی كاروكاروباری كۆمهڵایهتی و ناوخۆ له ماوهیهكدا پێشكهشی دهكهن كه له (30) سی رۆژ كهمتر نهبێت له رۆژی دهنگدانهوه. 3ـ ئهو نهخۆشانهی له نهخۆشخانه و تیمارخانهكانی دیكهدا خهوتوون و بهگوێرهی ئهو لیستانه دهبێت كه ئهم لایهنانه پێش دهست كردن به دهنگدان پێشكهشی دهكهن و بهپێی ئهو رێكارانهش كه دهستهی باڵای سهربهخۆی ههڵبژاردنهكان دای دهنێت.
ماددهی دوازدهم
ماددهی دوازدهم: لهكاتی پرۆسهی ههڵبژاردندا هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ له وهزارهتی ناوخۆدا ئهركی پاراستنی بنكهكانی دهنگدان دهگرنه ئهستۆ.
ماددهی سێزدهم
ماددهی سێزدهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێت كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكۆك بێت.
ماددهی چواردهم
ماددهی چواردهم: دهبێ ئهنجومهنی وهزیران و لایهنانی پهیوهندیدار حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی پازدهم
ماددهی پازدهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاو كردنهوهی له رۆژنامهی فهرمیی(وهقایعی كوردستان)دا جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوه و دهستهواژانهی دادێن واتاكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: 1- ههرێم: ههرێمی كوردستان- عیراق. 2- وهزارهت: وهزارهتی كار و كاروباری كۆمهڵایهتی له ههرێم. 3- وهزیر: وهزیری كار و كاروباری كۆمهڵایهتی له ههرێم. 4- ئهنجومهن: ئهنجومهنی چاودێری و شیاندنی كهمئهندام و خاوهن پێداویستی تایبهت له ههرێمدا. 5- خاوهن پێداویستی تایبهت: ههر كهسێك تووشی ناتواناییهكی یان بهشهكیی جهستهیی یان ناجهستهیی و به شێوهیهكی نهگۆڕبێت، له ههر یهك له ههستهكانی یان تواناكانی جهستهیی یان دهروونی یان عهقڵی به رادهی ئهوهی رێ له كاری وهزیفیی ئهندامێك یان زیاتر له ئهندامێكی جهستهی بگرێت، ئهمهش دهبێته مایهی رێگرتن له وهدهستهێنانی پێداویستییهكانی ئاساییانهی ژیانی. 6- كهمئهندام: ههر خاوهن پێداویستیێكی تایبهت تووشی پهككهوتنی جهستهیی بهشێوهیهكی ههمیشهییه یان ههمهكی، یان بهشهكیی جهستهیی یان ناجهستهیی و به شێوهیهكی بهردهوام هاتبـێ. 7- پسوولهی كهمئهندام و خاوهن پێداویستیی تایبهت: ئهو پسووله تایبهتهیه كه كهمئهندام و خاوهن پێداویستیی تایبهت پێناسه دهكات و وهزارهت دهریدهكات، و رێ به ههڵگری دهدات سوود لهو ماف و ئیمتیازاتانه وهربگرێت كه یاسا و رێسا و رێنماییهكان دهیبهخشن. 8- شیاندن: كۆی ئهو خزمهتگوزارییه پزیشكی و پهروهردهیی و فێركردن و كۆمهڵایهتی و پیشهیی و دهروونییه و دابینكردنی ئامرازهكانه بۆ ئاسانكردنی پێگهیشتنی به مهبهستی ئهوهی كهمئهندام و خاوهن پێداویستیی تایبهت بتوانن ژیانی خۆیان بگوزهرێنن و یارمهتییان بدرێت بۆ تێكهڵ بوون لهگهڵ كۆمهڵدا. 9- بنكهكانی شیاندن: ئهو بنكانهن كه دووباره شیاندن به كهمئهندام و خاوهن پێداویستیی تایبهت دهدهن و پاڵپشتی له پرۆگرامهكانی شیاندن و تێكهڵ كردنیان له نێو كۆمهڵدا دهكهن. 10- بنكهكانی حهواندنهوه: ئهو بنكانهن كه كهم ئهندامان دهحهوێننهوه كه له لایهن كهس و كاریانهوه بهخێو ناكرێن و ئهوانیش پێویستییان به چاودێری و بایهخ پێدان ههیه و رۆڵی دووباره شیاندنهوه دهگرنه ئهستۆ.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ئامانجی ئهم یاسایه: یهكهم: له ئهستۆ گرتنی مافی ههموو كهسانی كهمئهندام و خاوهن پێداویستیی تایبهتن و مسۆگهر كردنی ههموو ماف و ئازادییه بنهڕهتییهكانیان شان به شانی ئهوانی دیكه. دووهم: زامنكردنی شكۆی كهمئهندام و خاوهن پێداویستیی تایبهت و سهربهخۆییان له نێویانیشدا ئازادیانه له بڕیارهكانیاندا و سهربهخۆبوونیان لهو ڕووه. سێیهم: پهرهپێدانی تواناكانی منداڵانی كهمئهندام و خاوهن پێداویستییه تایبهتهكان. چوارهم: گرتنهبهری ههموو رێكارێك كه دهبێته هۆی مسۆگهركردنی تێكهڵ بوونیان به ژیانی گشتیی كۆمهڵ.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: یهكهم: خزمهتی پێشمهرگه له ریزهكانی بزووتنهوهی رزگاریخوازیی كوردستان یان له رێزهكانی پێشمهرگهی كوردستان بهر له دهرچوونی ئهم یاسایه به خزمهت بۆ ههموو مهبهستهكانی خانهنشینی و سهرمووچهی و پلهپێدان و بهرزكردنهوه و مۆڵهت بۆ ئهوانهی بهردهوامن له خزمهت دادهنرێ به مهرجێك خزمهتهكهیان لهلایهن فهرماندهی گشتی پهسند دهكرێ و لهلایهن وهزارهتی پێشمهرگهوه حیساب دهكرێ. دووهم : ماوهی ئهو خزمهتهی كه پێشمهرگه پێشی 5/3/1991 یان ئهوهی له مهیدانی جهنگدا یاخود له ناوچهی جم وجۆلی سهربازی بهسهری بردبێ كه هێزهكان و كهرته هاوبهشهكان به فهرمانی وهزیر دهست نیشان دهكرێن به خزمهتێكی دوو چهندانه بۆ مهبهستی خانهنشینی بۆ حیساب دهكرێ.
ماددهی یازدهههم:
ماددهی یازدهههم: ئهگهر پێشمهرگهیهك دامهزرا یا گۆیزرایهوه بۆ وهزیفهیهكی تر، مافی ئهوهی ههیه خزمهتهكهی بخاته سهروهزیفه نوێیهكهی بۆ ههموو مهبهستهكان و پێچهوانهی ئهمهش قهبوول ناكری تهنیا له حاڵهتی خانهنشین كردنی نهبێ و ئهمهش به پێی یاسا دهبێت. یهكهم: وهزیر بۆی ههیه به رهزامهندیی فهرماندهی گشتی یا ئهوهی دهستهڵاتی پێ دهدات، گرێبهست لهگهلأ ئارهزوومهندانی خۆبهخش كردندا بكات بۆ كاركردن وهك ئهفسهر لهناو هێزهكانی پێشمهرگه (زێرهڤانی ههرێم) له كاتی پێویستی و بهپێی پێویستی و پسپۆڕی. دووهم: لهسهر پێشِنیاری وهزیر وبهرهزامهندی فهرماندهی گشتی پایه دهدرێته ئهوانهی حوكمی برگهی (یهكهم)ی سهرهوه دهیان گرێتهوه.