أحكام القانون

مادده‌ی بیست و دووه‌م: یه‌كه‌م: دارایی سه‌ندیكا له‌ مانه‌ی خواره‌ وه‌ پێك دێ: 1. ره‌سمی ئه‌ندامیه‌تی. 2. پاره‌ی به‌شدار بوونی ساڵانه‌. 3. پێبه‌خشینه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم. 4. ده‌سكه‌وتی ئاهه‌نگه‌كان و پیتاكی گشتی كه‌ سه‌ندیكا پێی هه‌ڵده‌ستێ به‌ گوێره‌ی یاسای په‌یره‌و كراو. 5. قازانجی ئه‌و پرۆژانه‌ی سه‌ندیكا پێیان هه‌ڵده‌ستێ. 6. قازانجی چاپه‌مه‌نیه‌كانی سه‌ندیكا. 7. به‌خشش و له‌ قه‌به‌ركردنه‌كانی كه‌ له‌ لایه‌ن ئه‌ندامان و غه‌یری ئه‌وان پێشكه‌ش ده‌كرێن به‌ مه‌رجێك كار له‌ رێره‌وی سه‌ندیكا نه‌كا و ئاگاداری لایه‌نه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان به‌و كاره‌ بكرێ. دووه‌م: ئوسوڵی ژمێریاری گشتی به‌سه‌ر دارایی سه‌ندیكادا پیاده‌ ده‌كرێ. سێیه‌م: ره‌سمی ئه‌ندامیه‌تی پاره‌ی به‌شداری بوون به‌ گوێره‌ی پێره‌وی ناوخۆ دیاری ده‌كرێ.

ماده‌ی بیست و یه‌كه‌م: یه‌كه‌م: هه‌ر رۆژنامه‌ نووسێك وازی له‌ ئه‌ركێك له‌ ئه‌ركه‌كانی پیشه‌كه‌ی هێنا یان كارێكی وای كرد كه‌ له‌ نرخی ئه‌و پیشه‌یه‌ی دابه‌زاند یان به‌ كارێك هه‌ڵسا كه‌رامه‌تی ئه‌نگاوت یا به‌ڵگه‌ نامه‌یه‌ك (مستند)ێكی نادروستی پێشكه‌شی به‌ سه‌ندیكا كرد یا سه‌رپێچی یه‌كێك له‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ی كرد سزای (تأدیب)ی ده‌درێ له‌ لایه‌ن لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (انضباط)ی به‌ پێی ئه‌و بنه‌مایانه‌ی كه‌ ده‌قی گرتووه‌ له‌ یاسای به‌رزه‌فتی كردنی كارمه‌ندانی ده‌وڵه‌تی كارپێكراو، ئه‌م سزایانه‌ی خواره‌ وه‌ ده‌درێ 1. وریا كردنه‌وه‌ (التنبیه‌): به‌ نووسراوێك ده‌بێ و ئاراسته‌ی رۆژنامه‌نووس ده‌كرێ و سه‌رنجی راده‌كێشرێ بۆ ئه‌وه‌ی كه‌ لێی رووداوه‌ و داوای لێ ده‌كرێ كه‌ له‌ داهاتوودا روو نه‌كاته‌وه‌. 2. ئینزار(الانزار): له‌ كاتی دووباره‌ كردنه‌وی سه‌رپێچی دیاری كراو له‌ بڕگه‌ی (1) له‌ لایه‌ن رۆژنامه‌نووسه‌وه‌ ئینزاری پێ ده‌درێ كه‌ جارێكی تر دووباره‌ی نه‌كاته‌وه‌. 3. به‌رهه‌ڵستی كردن له‌ ئه‌نجامدانی پیشه‌كه‌ی ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ یه‌ك ساڵ تێنه‌په‌رێ. 4. ده‌ركردنی كاتی : ناوی له‌ تۆماری گشتی ده‌سرێته‌وه‌، نابێ دووباره‌ ناوی تۆمار بكرێته‌وه‌ دوای تێپه‌ر بوونی دوو ساڵ نه‌بێ. دووه‌م: سزاكانی سه‌ره‌وه‌ جێبه‌جێ ناكرێ ده‌رهه‌ق به‌ رۆژنامه‌نووس دوای راستاندنی (مصادقه‌)ی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا نه‌بێ. سێیه‌م: بۆ رۆژنامه‌نووسی سزا دراو هه‌یه كه‌‌ تانه‌ له‌ بریاره‌كانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكای تایبه‌ت به‌ به‌رهه‌ڵستی كردنی (المنع) یان ده‌ركردن بدا له‌ لای دادگای پێداچوونه‌وه‌ له‌ ماوه‌ پانزده‌ رۆژ له‌ مێژووی ئاگادار كردنیه‌وه‌ به‌ بڕیاره‌كه‌، سزاكه‌ جێبه‌جێ ناكرێ تا پله‌ی بنبڕی (درجه‌ البتات) وه‌رنه‌گرێ. چواره‌م: ناوی ئه‌ندام له‌ سه‌ندیكادا ده‌سرێته‌وه‌ ئه‌گه‌ر حوكمی‌ دوماهی به‌ سزای (به‌ندكردنی ئازادی) له‌ كووكه‌ (جنحه‌) یان تاوانێكی ناسیاسی له‌سه‌ر ده‌رچوو. پێنجه‌م: له‌ كاتی حوكم به‌سه‌ر دادانیدا له‌ كووكه‌ (جنحه‌) یان تاوانێكی شه‌ره‌ف به‌ردا، ناوی له‌ تۆماری گشتی لا ده‌درێ و نابێ جارێكی تر تۆمار بكرێته‌وه‌.

مادده‌ی بیست: یه‌كه‌م: ده‌كرێ تانه‌ له‌ بڕیاره‌كانی لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی بدرێ له‌لای دادگای پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێمدا له‌ نێوان ماوه‌ی پانزه‌ رۆژ له‌ مێژووی ئاگادار كردنه‌وه‌ به‌ بڕیاره‌كه‌، وه‌ بڕیاری دادگاش بنبره‌. دووه‌م: سزا ته‌میزكراوه‌كان به‌سه‌ر سه‌رپیچی كاردا جێبه‌جێ ناكرێ تا پله‌ی بنبڕی وه‌رنه‌گرێ.

مادده‌ی یازده‌: یه‌كه‌م: ئه‌ندامی به‌شدار بوو نابێ به‌شداری كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی بكات ئه‌گه‌ر له‌ رووی به‌رزه‌فتییه‌وه‌ ده‌ستدانه‌ پیشه‌ی لێ یاساغ كرابێ. دووه‌م: بڕیاره‌كانی كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگ ده‌رده‌چوێنرێ و له‌ كاتی یه‌كسان بوونیشدا به‌و لایه‌نه‌ دا ده‌له‌نگێ كه‌ نه‌قیبی تێدایه‌.

مادده‌ی هشته‌م: ده‌سته‌ی گشتی له‌ هه‌موو ئه‌ندامانه‌ی سه‌ندیكا پێك دێت كه‌وا هه‌موو ئه‌ركێكی سه‌رشانیان به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ كردووه‌ و به‌ باڵاتریین ده‌سه‌ڵات داده‌نرێت له‌ سه‌ندیكادا، له‌ ناوه‌ندی سه‌ندیكا له‌ ناوه‌ندی مانگی كانوونی دووه‌م هه‌ر سێ ساڵ جارێك به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌ن و ‌بانگهێشتی نه‌قیب كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئاسایی ده‌به‌سترێت بۆ هه‌ڵبژاردنی نه‌قیب و هه‌شت ئه‌ندام و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ بۆ پركردنه‌وه‌ی ئه‌ندامێتی ئه‌نجومه‌ن و ئه‌ندامانی لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (الانضباط)، نیساب به‌ ئاماده‌بوونی دوو له‌سه‌ر سێی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی ته‌واو ده‌ه‌بێ و له‌ كاتی ته‌واو نه‌بوونی نیسابیشدا دوای (15) رۆژ له‌ كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌م له‌ هه‌مان كات و شوێندا هه‌لبژاردن به‌رێوه‌ ده‌چێت و نیساب به‌ ئاماده‌بوونی سێ یه‌كی ئه‌ندامان به‌ ته‌واو ده‌ژمێردرێ، به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ش ئه‌نجومه‌ن به‌ به‌رده‌وام له‌ كاره‌كانی له‌ قه‌ڵه‌م ده‌درێ تا خولێكی تر.

مادده‌ی پێنجه‌م: یه‌كه‌م:كاركردن به‌ حوكمی بڕگه‌(1) له‌مادده‌ی هه‌شته‌می ئه‌م یاسایه‌ ڕاده‌گیرێ و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌:- 1- هه‌ر كه‌سێك شازده‌ ساڵی ته‌مه‌نی ته‌واوكرد و داوای هاوسه‌رگیریی كرد، دادوه‌ر بۆی هه‌یه‌ ڕێگه‌ی پێ بدات،ئه‌گه‌ر ده‌ركه‌وت شایسته‌یی و توانای جه‌سته‌یی هه‌یه‌و ئه‌مه‌ش دوای ڕه‌زامه‌ندیی سه‌رپه‌رششتیار (وه‌لی)ی شه‌رعی ده‌بێ و ئه‌گه‌ر سه‌رپه‌رشتیار رێگربوو،ئه‌وا دادوه‌ر داوای لێده‌كات له‌ ماوه‌یه‌كی دیاریكراودا قایل بێت، ئه‌گه‌ر ڕه‌خنه‌ی نه‌گرت یان ره‌خنه‌كه‌ی شیاوی ئه‌وه‌ نه‌بوو گوێی پێ بدرێ، ئه‌وا دادوه‌ر رێگه‌ی ئه‌و هاوسه‌رگیرییه‌ ده‌دات. دووه‌م: بڕگه‌یه‌ك به‌ زنجیره‌ی (3) ده‌خرێته‌ سه‌ر مادده‌كه‌و به‌م جۆره‌ی خواره‌وه‌: 3- دایك به‌ سه‌رپه‌رشتیار (وه‌لی) ئه‌مر داده‌نرێ كه‌ باوك مردبی یان، دیارنه‌بێء دایكه‌كه‌ به‌خێوی كردبی و له‌لای بێ.

مادده‌ی شه‌شه‌م: كاركردن به‌ بڕگه‌كانی (2،1)ی مادده‌ی نۆیه‌م له‌ یاساكه‌دا ڕاده‌گیرێ و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌: 1- نابێ هیچ خزمێك یان كه‌سێكی بیانی یه‌كێك ناچاربكات چ نێر بێ و چ مێ بۆ هاوسه‌رگیریی به‌بێ ڕه‌زامه‌ندیی خۆی و گرێبه‌ندی به‌ زۆری به‌ نادروست داده‌نرێ، ئه‌گه‌ر نه‌چووبێته‌ په‌رده‌وه‌و له‌ گه‌ڵی جووت نه‌بووبێ و ئه‌گه‌ر چووبیش ئه‌وا ڕاده‌گیرێ. هه‌روه‌ها كه‌سێك له‌ خزمان یا جیا له‌وانیش رێگه‌ له‌ یه‌كێك بگرێ كه‌ شایسته‌یی هاوسه‌رگیرییه‌ به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بۆ هاوسه‌رگیریی. 2- هه‌ركه‌سێكی سه‌رپێچی حوكمه‌كانی بڕگه‌(1)ی ئه‌م مادده‌یه‌ بكات به‌ حه‌پس كردن بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ دوو ساڵ كه‌متر نه‌بێ و له‌ پێنج ساڵیش زیاتر نه‌بێ سزاده‌درێ ئه‌گه‌ر له‌ خزمه‌كانی پله‌ یه‌ك بێ، به‌ڵام گه‌ر سه‌رپێچی كه‌ر له‌ ئه‌وان نه‌بوو ئه‌وا سزاكه‌ی حه‌پس كردن ده‌بێ بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ سێ ساڵ كه‌متر نه‌بێ یاخود به‌ندكردنی بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ ده‌ ساڵ زیاتر نه‌بێ.

مادده‌ی حه‌وته‌م: كاركردن به‌ حوكمی بڕگه‌كانی (5،2) له‌ مادده‌ی ده‌یه‌م له‌ یاساكه‌دا ڕاده‌گیرێ و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌:- 2- به‌یاننامه‌كه‌ به‌ راپۆرتێكه‌وه‌ ده‌لكێندری كه‌ له‌ لیژنه‌ی پزیشكی تایبه‌تمه‌نده‌وه‌ ده‌رچووه‌و پشتگیریی ته‌ندروستی هه‌ردوو هاوسه‌ره‌كه‌ ده‌كه‌ن له‌ نه‌خۆشی (كه‌می به‌رگه‌گرتن)ی تووشبوو و به‌رهه‌ڵستی ته‌ندروستی و به‌ به‌ڵگه‌نامه‌ی دیكه‌ش كه‌ یاسا ده‌یكاته‌ مه‌رج. 5- هه‌ر كه‌سێك گریبه‌ندی هاوسه‌رگیریی له‌ ده‌ره‌وه‌ی دادگا بكات به‌ غه‌رامه‌یه‌ك سزا ده‌دریت كه‌ له‌ ملیۆنێك دینار كه‌متر نه‌بێ و له‌ سێ ملیۆن دیناریش زیاتر نه‌بێ و سزاكه‌ی حه‌پس كردن ده‌بێ بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ سێ ساڵ كه‌متر نه‌بێ و له‌ پێنج ساڵیش زیاتر نه‌بێ ئه‌گه‌ر هاوسه‌رگیرییه‌كی دیكه‌ی له‌ژیانی هاوسه‌ری دا له‌ ده‌ره‌وه‌ی دادگا گرێدا.

مادده‌ی هه‌شته‌م: كاركردن به‌ مادده‌ی بیست و سێیه‌م له‌ یاساكه‌دا ڕاده‌گیری و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌:- نه‌فه‌قه‌ی ژن ده‌كه‌وێته‌ سه‌رشانی پیاوه‌كه‌ی، به‌ڵام له‌و حاڵه‌ته‌ی كه‌ ژنه‌كه‌ هه‌بووبێ، ئه‌وا به‌رپرسیاریه‌كه‌ هاوبه‌ش ده‌بێ ئه‌گه‌ر ژنه‌كه‌ قایل بوو.

مادده‌ی نۆیه‌م: كاركردن به‌ بڕگه‌ (1) ی مادده‌ی بیست و چواره‌م له‌ یاساكه‌دا ڕاده‌گیرێ و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌:- 1. نه‌فه‌قه‌ی ژنێك كه‌ هیچ په‌یوه‌ست بوونی ژن و مێردایه‌تی تێكنه‌دابێ كه‌ له‌م یاسایه‌دا هاتوون به‌ قه‌رز داده‌نرێ و له‌ ئه‌ستۆی مێرده‌كه‌یدا، ده‌بێ له‌و كاته‌ی كه‌ مێرد له‌ خه‌رج كردنی ئه‌و نه‌فه‌قه‌یه‌ ده‌وه‌ستێ و نایدات.

مادده‌ی ده‌یه‌م: كاركردن به‌ حوكمه‌كانی مادده‌ی بیست و پێنجه‌م له‌ یاساكه‌دا ڕاده‌گیرێ و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌: یه‌كه‌م: لاساری (نشوز): بریتیه‌ له‌ خۆ به‌ گه‌وره‌ زانینی یه‌كێك له‌ دوو هاوسه‌ره‌كه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌كه‌ی دیكه‌یان وه‌كو ئه‌م حاڵه‌تانه‌ی خواره‌وه‌: 1- مێرد ژنه‌كه‌ی به‌ جێبێڵێ یاخود، ژنه‌كه‌ ماڵی مێردی به‌بێ مۆله‌تء به‌بێ ڕووی شه‌رعی جێبێڵێ. 2- به‌ خراپی جێبه‌جێ كردنی ئه‌ركی هاوسه‌رگیریی هه‌ریه‌ك له‌دوو هاوسه‌ره‌كه‌ یان كه‌موكوڕی نواند به‌ مه‌به‌ستی زیان گه‌یاندن به‌ هاوسه‌ره‌كه‌ی دی. 3- ئاماده‌ نه‌كردنی ماڵی شه‌رعی له‌لایه‌ن مێرده‌وه‌ بۆ ژنه‌كه‌ی به‌ جۆرێك كه‌ له‌گه‌ڵ باری كۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووریدا بگونجێ. 4- قه‌ده‌غه‌كردنی مێرد یا ژن بۆ هاتنه‌ ناو ماڵ به‌بێ پاساوێكی شه‌رعی. دووه‌م: پێویسته‌ له‌ سه‌ر دادگا په‌له‌ نه‌كات له‌ ده‌رچواندنی حوكمه‌كه‌ی به‌ لاساری یه‌ك له‌ دوو هاوسه‌ره‌كه‌ تاكو به‌ ته‌واوی ئاگاداری هۆیه‌كانی لاساری نه‌بێ و ده‌بێ هه‌موو هه‌وڵه‌كانی به‌ كاربێنێ بۆ نه‌هێشتنی ئه‌و هۆیانه‌ی ڕێگرن له‌ پێشی. سێیه‌م: لاساری به‌ هۆیه‌ك له‌ هۆیه‌كانی لێك جودابوونه‌وه‌ داده‌نرێ دوای تێپه‌ڕبوونی شه‌شه‌ مانگ له‌ وه‌رگرتنی حوكمی لاساری پله‌ی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌:- 1- ئه‌گه‌ر پیاوه‌كه‌ خۆی لاسار بوو، ئه‌وا پێویسته‌ نه‌فه‌قه‌ی ژنه‌كه‌ی به‌ درێژایی ماوه‌ی لاساری بدات و له‌ باری جودابوونه‌وه‌شدا، پێویسته‌ ماره‌یی پاشه‌كی و نه‌فه‌قه‌ی عیدده‌ بدات و قه‌ره‌بووی ئه‌وه‌ی كه‌وتۆته‌سه‌ری بكاته‌وه‌ ئه‌گه‌ر هاتبێته‌ سه‌ری. 2. ئه‌گه‌ر ژنه‌كه‌ لاسار بوو، ئه‌وا له‌ نه‌فه‌قه‌ بێبه‌ش ده‌كرێ و ماره‌ییه‌ پاشه‌كیه‌شی ناكه‌وێ له‌حاله‌تی لێك جودابوونه‌وه‌ له‌ یه‌كتری دوای چوونه‌ په‌رده‌(دخول)، ئه‌گه‌ر هه‌موو ماره‌ییه‌كه‌ی وه‌رگرتبێ، ده‌بێ نیوه‌ی ئه‌وه‌ی وه‌ری گرتووه‌ بیگێرێته‌وه‌، به‌ڵام ئه‌گه‌ر جودابوونه‌وه‌كه‌ به‌ر له‌ چوونه‌ په‌رده‌وه‌ بێت، ئه‌وا ماره‌یی پاشه‌كیه‌كه‌ی ناكه‌وێ و ناچار ده‌كرێ ئه‌وه‌ی وه‌ری گرتووه‌ له‌ ماره‌یی پێشه‌كی بیگه‌رێنێته‌وه‌. چواره‌م: لێك جودابوونه‌وه‌ به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م مادده‌یه‌ به‌ ته‌ڵاقی (بائین) داده‌نرێ له‌ جۆری (به‌ینونه‌)ی بچووك.

مادده‌ی یازده‌یه‌م: سالانه‌ ده‌سته‌ی گشتی كۆده‌بێته‌وه‌ به‌ ئاماده‌بوونی (دوو سێ یه‌كی) ئه‌ندامه‌كانی، بڕیاره‌كانی له‌و مه‌سه‌لانه‌ی خواره‌وه‌دا به‌ زۆرینه‌ ده‌دا. 1. گفتوگۆكردن له‌سه‌ر پێره‌وی ناوخۆ و راستاندنی (تصدیق). 2. گفتوگۆكردنی راپۆرتی ساڵانه‌و كاروباری سه‌ندیكا و حیسابكاریه‌كانی و پێشكه‌ش كردنی رێنمایی له‌باره‌یه‌وه‌. 3. راستاندنی بودجه‌.

مادده‌ی ده‌یه‌م: 1. ده‌سته‌ی گشتی باڵاترین ده‌سه‌ڵاته‌ له‌ سه‌ندیكادا هه‌موو رۆژنامه‌ نووسه‌ به‌ ئه‌زموونه‌كان ده‌گرێته‌ خۆی ئه‌وانه‌ی وه‌فایان به‌ هه‌موی پابه‌ندییه‌كانی خۆیانه‌وه‌ كردووه‌. 2-له‌سه‌ره‌تادا ده‌سته‌ی گشتی هه‌ردوو ساڵ داواكاری ده‌سته‌ی ئاماده‌كار، یا ئه‌نجومه‌ن كۆ دبێته‌وه‌ بۆ هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا و هه‌ر دوو لیژنه‌ی به‌رزه‌فت كردن (الانضبات) و چاودێری كردنی به‌ ده‌نگدانی نهێنی، (نصاب)یش به‌ ئاماده‌بوونی دوو سێ یه‌ك له‌ ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی ته‌واو ده‌بێ و له‌ حاڵه‌تی ته‌واو نه‌بوونی (نصاب) دواده‌خرێ و بۆ هه‌مان رۆژ له‌ حه‌وتووی داهاتوودا (نصاب) به‌ ئاماده‌بوونی زۆرینه‌ی ئه‌ندامان ده‌بێ.

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م: ئه‌وه‌ی بۆ ئه‌ندامیه‌تی ژوور ده‌پالێورێت ده‌بێ ئه‌م مه‌رجانه‌ی تێدا بێ: 1-هاوڵاتی هه‌رێمی كوردستانی عێراق بێ. 2-ته‌مه‌نی له‌ (25)ساڵ كه‌متر نه‌بێ. 3-بازرگانی كردبێ و یا پرۆژه‌یه‌كی پیشه‌سازی هه‌بووبێ و به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ ماوه‌ی پێنج ساڵی پر كردبێته‌وه‌ له‌ ئه‌ندامیه‌تی یه‌كێك له‌ ژووره‌كانی بازرگانی و پیشه‌سازی یان یه‌كێ لوه‌ژووره‌كانی بازرگانی عێراقی یا یه‌كێتی پیشه‌سازیه‌كانی عێراقی كه‌ له‌ پێش كارپێكردنی نامه‌یه‌كی سه‌ره‌تایی زانكۆییان هه‌بێ ده‌بێت سێ ساڵ هه‌ر وه‌ك به‌رێوه‌به‌ره‌ ده‌سه‌ڵات پێدراوه‌كانی (المدراْ المفوچون) كۆمپانیا تایبه‌تییه‌كان له‌و مادده‌یه‌ به‌ده‌ر ده‌كرێن به‌ مه‌رجێ له‌ كاتی پێشكه‌ش كردنی داخوازی خۆپاڵاوتن دا سێ ساڵ یه‌ك له‌ دوای یه‌كی له‌و فه‌رمانه‌دا به‌سه‌ر بردبێ. 4-ته‌واوی ئابوونه‌كانی به‌ ژوور دابێ.

مادده‌ی چواره‌م: ده‌بێ ئه‌ندام ئه‌م مه‌رجانه‌ی لێ بێته‌ دی: 1. له‌ هاووڵاتییانی كوردستانی عێراق بێ یاخود لێی دابنیشێ. 2. به‌ تاوانێكی ناسیاسی یا كه‌تنێكی ئابڕووبه‌ر سزا نه‌درابێ. 3. بڕوانامه‌یه‌كی هه‌بێ كه‌ له‌ به‌كالۆریۆس یا هاوتای له‌ پزیشكی دا كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی سێ یه‌م: سه‌ندیكا بۆ به‌دیهێنانی ئه‌م مه‌به‌ستانه‌ی خواره‌وه‌ كار ده‌كات: یه‌كه‌م: پێشخستنی پیشه‌كه‌و پاراستنی و به‌رز كردنه‌وه‌ی ئاستی پیشه‌یی و رۆشنبیری و ته‌كنیكی ئه‌ندامانی. دووه‌م: ئاماده‌ كردنی ئه‌ندامان و رێكخستنی هه‌وڵ و كۆششیان له‌ بواری خزمه‌تگوزاریی گه‌شه‌ كردنی كشتوكاڵی له‌ هه‌رێمدا. سێ یه‌م: كار كردن له‌ پێناوی به‌هێز كردنی گیانی هاوكاری و هاورێیه‌تی كردن له‌ نێوان ئه‌ندامان و به‌رگری كردن له‌ ماف و چاودێری كردنی به‌رژه‌وه‌ندیان به‌ پێشكه‌شكردنی خزمه‌تگوزاری و ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تی بۆیان. چواره‌م: هاوكاری كردن له‌گه‌ڵ تێكرای فه‌رمانگه‌ و دامه‌زراو و سه‌ندیكا و رێكخراوه‌ كشتوكاڵییه‌كاندا و پته‌وكردنی په‌یوه‌ندییه‌كان له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ كشتوكاڵییه‌ هه‌رێمی و جیهانی یه‌كاندا به‌ جۆرێك كه‌ به‌ره‌و پێش چوونی كشتوكاڵ و په‌ره‌سه‌ندنی له‌ هه‌رێمی كوردستاندا مسۆگه‌ر بكا. پێنجه‌م: رێكخستنی رێسای ده‌ست دانه‌ پیشه‌ و چاودێری كردنی پیاده‌كردنه‌كه‌ی.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مادده‌ی نۆیه‌م له‌ یاساكه‌دا هه‌موار بكرێ، به‌م شێوه‌یه‌ بخوێندرێته‌وه‌: 1) ده‌سته‌ی گشتی له‌هه‌موو ئه‌ندامانی سه‌ندیكا، یا بریكاره‌كان، كه‌ بەپێی ئه‌م یاسایه‌ ئیلتزاماتی خۆیان به‌جێهێناوه‌ پێكدێت. ئه‌م ده‌سته ‌گشتیه‌ش به‌ باڵاترین ده‌سه‌ڵاتی سه‌ندیكاكه‌ داده‌نرێ وهه‌ر (3) سێ ساڵیش، جارێ، له‌ مانگی كانونی دووه‌مدا، كۆبوونه‌وه‌ی گشتی ئاسایی خۆی له‌باره‌گای سه‌ندیكاكه‌دا به‌ بڕیارێكی ئه‌نجوومه‌ن وله‌سه‌ر داواكردنی سه‌رۆكی سه‌ندیكا (نه‌قیب) ده‌گیرێ، وله‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌دا سه‌رۆكی سه‌ندیكا وهه‌شت ئه‌ندام ودوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گیش بۆ ئه‌ندامێیه‌تی ئه‌نجومه‌ن وئه‌ندامانی لیژنه‌ی (ئینزيبات) هه‌ڵده‌بژێرێ، و(نصاب)یش به‌ ئاماده‌بوونی دوو له ‌سێی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی یا بریكاره‌كان، دێته‌ جێ، وئه‌گه‌ر نه‌شهاته‌ جێ، ئه‌وا له‌و باره‌دا، دوای تێپه‌ڕبوونی پازده‌ رۆژ به‌سه‌ر كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌مدا، هه‌ڵبژاردن له‌ هه‌مان كات و جێگه‌دا ئه‌نجام ده‌درێ و (نصاب)یش به‌ ئاماده‌بوونی سێیه‌كی ئه‌ندامان با بریكاران به‌جێ دێ و به‌ ته‌واو داده‌نرێ، ده‌نا ئه‌گه‌ر وانه‌بێ، ئه‌وا ئه‌نجوومه‌ن له‌م باره‌دا بۆ خولێكی دیكه‌ش له‌سه‌ر كاروفرمانی خۆی ناپچرێ و به‌رده‌وام ده‌بێت. 2) ئه‌گه‌رهات و ژماره‌ی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی له‌ (500) ئه‌ندام زیاتر بوو، ئه‌وا هەڵبژاردنەكە لە ڕێگەی بريكارەكانەوە ئەنجام دەدرێ وڕێژەی نواندنیش له‌لایه‌ن ئه‌نجوومه‌ن یان ئه‌وه‌ی كه‌ فرمانی هه‌ڵده‌سورێنێ، به‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیشكاكه‌شه‌وه‌ دیاری ده‌كرێ.

مادده‌ی یازده‌م: كاركردن به‌ حوكمی مادده‌كانی بیست و نۆیه‌م و سییه‌م له‌ یاساكه‌دا ڕاده‌گیرێ و ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ جێیان ده‌گرنه‌وه‌: (ئه‌گه‌ر مێرد به‌بێ نه‌فه‌قه‌ ژنه‌كه‌ی جێهێشت و خۆی بزر كرد یان نه‌هاته‌وه‌، یاخود ون بوو یان به‌ندكرا، دادوه‌ر حوكمی خۆی ده‌دات به‌ دانی نه‌فه‌قه‌ له‌ ڕۆژی به‌جێهێشتن و سندووقی چاودێری كۆمه‌ڵایه‌تی نه‌فه‌قه‌ی خه‌ملێندراءخه‌رج ده‌كات).

مادده‌ی دوازده‌م: كاركردن به‌ حوكمی مادده‌ی سی و سێیه‌م له‌ یاساكه‌دا راده‌گیرێ و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌: (هیچ ملپێكه‌چكردنێك له‌لایه‌ن مێرده‌وه‌ ناسه‌پێندرێته‌ سه‌ر ژن و ژنه‌كه‌ش نایسه‌پێنێته‌ سه‌ر مێرده‌كه‌ی بۆهه‌ر كارێك كه‌ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی شه‌ریعه‌ت و یاسابێ).

مادده‌ی دووه‌م: بڕگه‌ی (سێیه‌م) له‌ مادده‌ی (دووه‌م)ی یاسای ژماره‌ (26)ی ساڵی 2007 هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌ و، كاركردن به‌ جێبه‌جێ كردنی به‌ بڕگه‌ی (20) له‌ مادده‌ی (حه‌وته‌م)ی یاسای ژماره‌ (113)ی ساڵی 1982 راده‌گیرێت و، له‌ هه‌رێمی كوردستان-عێراقدا ئه‌مه‌ی دادێ جێی ده‌گرێته‌وه‌: أ- خانوو یان شوقه‌ی ئاماده‌ كراو بۆ نیشته‌جێ بوون له‌ كاتی گواستنه‌وه‌ی موڵكایه‌تییه‌كه‌ی به‌ فرۆشتن یان هه‌ر رێگایه‌ك له‌ رێگاكانی گواستنه‌وه‌ی موڵكایه‌تی كه‌ هه‌قی فرۆشتنه‌كه‌ی هه‌ر چه‌ند بێت. ب- یه‌ك پارچه‌ زه‌ویی ئاماده‌ كراو بۆ نیشته‌جێ بوون به‌ مه‌رجێك رووبه‌ری زه‌وی ناوبراو كه‌ بۆ نیشته‌جێ بوون ئاماده‌ كراوه‌ له‌ (800م2) زیاتر نه‌بێت، ئه‌گه‌ر رووبه‌ره‌كه‌ی له‌و راده‌یه‌ زیاتر بوو، زیاده‌كه‌ باجی دێته‌ سه‌ر. ج- راسپێردراو سوود له‌و به‌خشینه‌ وه‌رناگرێت كه‌ له‌ هه‌ردوو به‌ندی (أ، ب)ی ئه‌م بڕگه‌یه‌ دایه‌ ته‌نیا بۆ یه‌ك جار نه‌بێت له‌ ماوه‌ی پێنج ساڵ له‌ رۆژی وه‌رگرتنی به‌خشینه‌كه‌وه‌.