أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
المادة الثانية والخمسون
المادة الثانية والخمسون جهة الايداع يتم إيداع النسخة الأصلية لهذه الاتفاقية لدى الأمانة العامة لجامعة الدول العربية والتي تقوم بتسليم صورة مطابقة للاصل لكل دولة من الدول المصدقة عليها أو المنضمة إليها ، وكذلك إلى لجنة الأمم المتحدة الاقتصادية والاجتماعية لغربي آسيا (إسكوا)0
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ئهم دهزگایه بۆ وهدیهێنانی ئهمانهی خوارهوه ههولأ دهدات: 1. دنهدانی بزاڤی گهشتوگوزار، چونكه گهشتوگوزار سهرچاوهیهكی گرنگه له سهرچاوهكانی سامانی نهتهوهیی ههرێم. 2. بهرفراوانكردنی بزاڤی گهشتوگوزار له ههرێمداو، بایهخدان به ناوچه جۆراوجۆرهكانی گهشتو گوزارو، وهبهرهێنانیان بۆ مهبهستی گهشتو گوزار. 3. بهرزكردنهوهی سهویهی گهشتوگوزار لهلانه جۆربهجۆرهكانی گهشتوگوزاری ههرێمدا، به جۆرێ، كه باشترین خزمهتی ههوارههڵدان و هاتوچۆی نێوان ناوچه گهشتوگوزاریهكان بۆ گهشتكاران دابین بكات. 4. بهرهو باشتربردنی بزاڤی گهشتوگوزار له ههرێمدا، چونكه لهههمان كاتدا، بزاڤێكی راگهیاندن و رۆشنبیری و شارستانییهو بهجۆرێكی ئهوتۆش كه زۆرترین گهشتكار له وڵاته جۆر به جۆرهكانی جیهانهوه رابكێشێ و چاویان به كهلهپوورو شارستانیهتی گهلی كوردستان بكهوی و، قوربانیدان و خهباتی ئهم گهلهی تێدا پیشان بدرێ كه له رێگای ئازادیی خۆیدا بهخشیوێتی.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: دهزگا تێدهكۆشێ، لهم رێگایانهی خوارهوه، ئامانجهكانی خۆی بهێنێتهدی: 1. ههوڵ دهدات چاوگه سروشتییهكانی، وهك، چیاو تاڤگهو كهناری رووبارو دهریاچهكان و كانیاوه كانزاییهكان له ههرێمدا وهسوود بهێنێ و بهرهو باشتریان ببات بهجۆرێ كه مهبهستهكانی گهشتو گوزار بێنێتهدی. 2. وهبهرهێنان و بهرهو چاكتر گۆڕینی جێگا مێژوویی و ئاسهوارهكان، بههاودهنگی لهگهل لایهنه پێوهندیدارهكاندا. 3. دامهزراندنی كۆمهڵگهو ئوتێلی گهشتوگوزارو جێگای رابواردن و باخچهو شتی دیكهی بهسوود بۆ گهشتوگوزار. 4. دنهدان و پشتگرتنی كهرتی تایبهت به شێوازی جۆربهجۆر له پێناوی وهگهڕخستنی بزاڤی گهشتوگوزار له ههرێمدا به نموونه، وهك ئهوهی، زهوی وزار بدرێ به هاووڵاتیان، لانهی جۆربهجۆری گهشتوگوزاری لهسهر دابمهزرێنن بهپێی شهرتوشرووتی ئهو رێنماییانهی كه ئهنجومهنی وهزیران دهریدههێنێ. 5. بهكرێدان و بهكرێ گرتنی لانه جۆربهجۆرهكانی گهشتوگوزار. 6. دامهزراندنی شیركهتی جۆربهجۆری گهشتو گوزار. 7. ئاسانكردنی خزمهتگوزاریی بانك له ناوچهكانی گهشتوگوزاردا. 8. دنهدانی كۆمپانیا بیانی و وهبهرهێنهره بیانیهكان تا وهبهرهێنان له بواری گهشتوگوزار له ههرێمدا بخهنهكار. 9. كردنهوهی خولی مهشقدادان بۆ بهرهو چاكتر گۆڕینی لێهاتوویی كادیرهكانی گهشتو گوزار . 10. كردنهوهی نووسینگهو وهكالاتی گهشتو گوزار له ناوهوهو دهرهوهی ههرێمدا بۆ پێشكهشكردنی خزمهتگوزاریی گهشتو گوزار. 11. رێكخستنی سهفهری فهردی و به كۆمهلَ، بۆ گهشتوگوزار له ههرێمهوه بۆ دهرهوه له دهوڵهتانیشهوه بۆ ههرێم. 12. بههێزكردنی ههست و ویستی گهشتیاری له رێگا جۆراوجۆرهكانی راگهیاندنهوهو، دهلیلێكی تایبهتیش بۆ گهشتیاران دابنرێت. 13. بههاوكۆمهكی هاودهنگی لهگهل لایهنه پێوهندیدارهكانی ههرێمدا، تایبهتمهندی و قوربانیدانهكانی گهلی كوردستان به روونی دهربخرێن و، له رێگای دروستكردنی پهیكهرو پێشانگاو چالاكیی جۆربهجۆری هونهریهوه بهرجهسته بكرێن.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: سهرۆكی دهزگا: سهرۆكی ئیداری و دارایی دهزگاكهیهو، مهرجیشه بڕوانامهی زانكۆیی ههبێ و، خاوهن ئهزموون و لێوهشاوهبێ و خزمهتیشی له پازده سالأ كهمتر نهبێ، به بڕیاری سةرؤك وهزیران دادهمهزرێ. جێگری سهرۆكی دهزگا: مهرجه بڕوانامهی زانكۆیی ههبێ و، خاوهن ئهزموون و لێهاتوبێت و خزمهتیشی له ده سال كهمتر نهبێ، كاتێ سهرۆكی دهزگا دیارنهبێ، ئهم جێگای دهگرێتهوه، ئهمیش به بریاری سةرؤك وهزیران دادهمهزرێ. بهڕێوهبهری گشتی گهشتیاری: مهرجه بڕوانامهی زانكۆیی ههبێ و، له بواری گهشتوگوزاریداو، خزمهتی گهشتیاریشی له ده سال كهمتر نهبێ، بهبڕیاری سهرۆكی وهزیران دادهمهزرێ.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: سهرۆكی دهزگا بهم سهڵاحییاتهی خوارهوه ڕادهبێ : 1. بهرێوهبردنی كاروباری دهزگاو، سهرۆكایهتی كردنی كۆبوونهوهكانی و سهرپهرشتی كردنی دایهرهكانی. 2. نواندنی دهزگا لهبهردهم دادگاو دایهره پێوهندیدارهكاندا. 3. ئیمزاكردنی ئهو موخابهراتهی له دهزگاكهوه دهردهچن. 4. پێشنیازكردنی بوجهی گهشتوگوزارو ئامادهكردنی میلاك و بوجهی ساڵانهو حساب و حسابكاریی كۆتایی. 5. بۆ ههر حاڵتێ، بهجیا، موافهقهت دهكات بڕێ پاره خهرج بكرێ له پێنج ملیۆن دینار نهترازێ
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: ئهنجومهنی دهزگا لهمانه پێك دێت: 1. سهرۆكی دهزگا سهرۆك 2. جێگری سهرۆكی دهزگا ئهندامهو، له دیارنهبوونی سهرۆكی دهزگا جێی دهگرێتهوه 3. بهرێوهبهری گشتی گهشتیاری ئهندامه 4. بهرێوهبهری كاروباری یاسایی دهزگاكه ئهندامه 5. پسپۆڕێك له كاروباری گهشتو گوزارو ئوتێلداریدا ئهندامه 6. شارهزایهكی ئابووری ئهندامه 7. ئهندامێكی دی، یان زیاتر هی ناوهوه یان دهرهوهی دهزگا كه پسپۆربن و سهرۆكی دهزگا به زهرووری بزانێ، له دانیشتنهكانی ئهنجومهندا ئامادهببن، بهبێ ئهوهی مافی دهنگدانیان ههبێ
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهستی لهم دهستهواژانهی خوارهوه، بۆ ئهم یاسایه، ماناكانی بهرامبهریانه: 1. ههرێم: ههرێمی كوردستانی - عیراق. 2. ئهنجومهنی وهزیران: ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێمی كوردستانی عێراق. 3. دهزگا: دهزگای گشتیی گهشتو گوزار له ههرێمی كوردستانی عێراقدا. 4. سهرۆكی دهزگا: سهرۆكی ئیداری دهزگای گشتیی گهشتو گوزار له ههرێمی كوردستانی عێراقدا. 5. مهبهستی گهشتو گوزار: مهبهست: حهوانهوهیه، بووژانهوهیه، وهرزشه، گهشته، دڵكردنهوهیه، راوهو دیتنی جێگا دێرینهكانی مێژوو ئاسهوارو دیمهنی سروشت و، بزاڤی رابواردنی دیكه. 6. لانهی گهشتو گوزار: ئهو شوینانهی كه مهبهستی گهشتو گوزاری تێدا مهیسهر دهبێ، بهنموونه، وهك: ئوتێل، خواردنگه، گازینۆ، مهنزڵگهو جێگای رابواردنی دیكه. 7. ناوچهی گهشتو گوزار: ئهو جێگایانهیه كه یارای ئهوهن بزاڤی گهشتو گوزاریان تێدا بكرێ و مهبهستی گهشتو گوزاریان تێدا بێتهدی.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: بهپێی ئهم یاسایه ههوارگایهكی گشتی بۆ گهشتو گوزار دادهمهزرێ و پێی دهگوترێ (دهزگای گشتیی گهشتو گوزار له ههرێمی كوردستانی عێراق)و فرمانبهرێك به پلهیهكی تایبهت سهرۆكایهتی دهكا ئهم دهزگایه به ئهنجومهنی وهزیرانهوه پهیوهستهو، كارمهندهكانیشی به بڕیاری سهرهك وهزیران دادهمهزرێن.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ئهم دهزگایه شهخسییهتی مهعنهوی و سهربهخۆیی دارایی و ئیداریی خۆی ههیه.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: وهزارهت بۆ بهدیهێنانی ئهم ئامانجانه كار دهكات: یهكهم: گهشهپێدانی تێگهیشتن (وعی)ی ئیسلامی و بڵاوكردنهوهی رۆشنبیری ئیسلامی وجهوههری پهیامه شكۆمهندهكهی. دووهم: به تهنگ هاتنی شوێنه پیرۆزه ئایینی یهكان و ریكخستنی بهرێوه بردنیان و پاراستنیان. سێ یهم: دابین كردنی پێویستییهكانی باشترین و لهبارترین شێوهی بهجێ هێنانی فهریزهتی حهج. چوارهم:بایهخدان به كاروباری دام و دهزگا ئیسلامی و خێر خوازهكان و پهره پێدانیان لهر ووی ئیداری و هونهری و دارایی و رێك و پێكی و خزمهتگوزارییهوه. پێنجهم: رێكخستنی كاروباری بهرێوهبردنی ئهوقاف و سهرپهرشتی و چاودێری كردنی. شهشهم خستنهوه كاری مولك و ماڵی ئهوقاف به شێوهی جۆرا و جۆری ئهوتۆ كه پاراستن و گهشه پێدانیان له چوار چێوهی بنهما گشتی یهكان نهخشهی گهشه پێدانی ههرێمی مسۆگهر بكا لهسهر ئهو بنچینانهی لهگهل حوكمهكانی حهوتهم: بایهخدان به جێ به جێ كردنی مهرجهكانی خاوهن وهقفهكان كه ئامانجیان به دیهێنانی هاوكاری و كۆمهڵایهتی و پێشكهوتنی كۆمهڵگایه. ههشتهم: گرینگه دان به ئاینی پاكی ئیسلام و سامانهكهی و رێز گرتن له زانایانی ئاینی ئیسلامی و پاراستنی پایهو پلهی كۆمهڵایهتییان و خۆش كردنی باری ژیانیان و دابینكردنی پێویستییهكانی چالاكی ی ئاینی و نیشتمانی و كۆمهلایهتی بۆمان. نۆیهم: به هێز كردنی پهیوهندی ئاینی لهگهل گهلانی جیهانی ئیسلامی به تایبهتی و جیهان بهگشتی. دهیهم: بیناكردنهوهی مزگهوته وێرانكاوهكان و دروستكردنی قوتابخانه ئاینی یهكان پێ یانهوه بهندن.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهو وشانهی لای خوارهوه ماناكانی تهنیشتیانه: 1-ههرێم: ههرێمی كوردستان عێراق. 2-وهزارهت: وهزارهتی ئهوقاف و كاروباری ئیسلامی ی ههرێم. 3-وهزیر:.وهزیری ئهوقاف و كاروباری ئیسلامی 4-بریكاری وهزارهت: بریكاری وهزارهتی ئهوقاف و كاروباری ئیسلامی. 5- دیوان: دیوانی وهزارهتی . 6-ئهنجوومهن: ئهنجوومهنی باڵای ئهوقاف و كاروباری ئیسلامی.
ماددهی بیست و پێنجهم:
ماددهی بیست و پێنجهم: ئهم یاسایه لهرۆژی بڵاوكردنهوهی لهرۆژنامهی (وهقایعی كوردستان)هوه جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی بیست و چوارهم:
ماددهی بیست و چوارهم: كار بههیچ دهقێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێ لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا پێچهوانه بێت.
ماددهی بیست و سێیهم:
ماددهی بیست و سێیهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران، لایهنه پێوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی بیست و دووهم:
ماددهی بیست و دووهم: وهزیری داد بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكردنی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی بیست و یهكهم:
ماددهی بیست و یهكهم: بهدهر له حوكمی ماددهی بیستهم لهم یاسایه، دامهزراندنی قازییهكان و ئهندامانی داواكاری گشتی، بهپێی حوكمهكانی یاسای دهسهڵاتی دادوهریی بهركار لهههرێمی كوردستان ـ عێراقدا دهبێت، تا تهواوكردنی دهورهی یهكهمی پهیمانگه دادوهری، كه بهپێی ئهم یاسایه دامهزراوه.
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: هیچ قازییهك یان جێگرێكی داواكای گشتی دانامهزرێ، دوای دهرچوونی ئهم یاسایه، مهگهر لهپهیمانگهی بهرزی قازییهكان دهرچووبێ، یان لهههر پهیمانگهیهكی قهزائیی هاوشانیدا لهعێراق دهرچووبێ.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: ئهم دهزگایه بۆ وهدیهێنانی ئهمانهی خوارهوه ههولأ دهدات: 1. دنهدانی بزاڤی گهشتوگوزار، چونكه گهشتوگوزار سهرچاوهیهكی گرنگه له سهرچاوهكانی سامانی نهتهوهیی ههرێم. 2. بهرفراوانكردنی بزاڤی گهشتوگوزار له ههرێمداو، بایهخدان به ناوچه جۆراوجۆرهكانی گهشتو گوزارو، وهبهرهێنانیان بۆ مهبهستی گهشتو گوزار. 3. بهرزكردنهوهی سهویهی گهشتوگوزار لهلانه جۆربهجۆرهكانی گهشتوگوزاری ههرێمدا، به جۆرێ، كه باشترین خزمهتی ههوارههڵدان و هاتوچۆی نێوان ناوچه گهشتوگوزاریهكان بۆ گهشتكاران دابین بكات. 4. بهرهو باشتربردنی بزاڤی گهشتوگوزار له ههرێمدا، چونكه لهههمان كاتدا، بزاڤێكی راگهیاندن و رۆشنبیری و شارستانییهو بهجۆرێكی ئهوتۆش كه زۆرترین گهشتكار له وڵاته جۆر به جۆرهكانی جیهانهوه رابكێشێ و چاویان به كهلهپوورو شارستانیهتی گهلی كوردستان بكهوی و، قوربانیدان و خهباتی ئهم گهلهی تێدا پیشان بدرێ كه له رێگای ئازادیی خۆیدا بهخشیوێتی.
ماددهی نۆزدهم:
ماددهی نۆزدهم: كهسێ ئهم پهیمانگهیه تهواو بكات، بڕوانامهی (دهبلۆمی بهرز)ی له زانستهكانی دادوهریدا پێدهدرێ كه دان بهوهدا دهنێ كه پێداویستیهكانی خوێندنی پهیمانگهكهی تهواو كردووه و، تهقدیرهكهشی تێدایه و، ئاماژهش به زنجیرهی دهرچوونهكهشی دهكات.
ماددهی ههژدهم:
ماددهی ههژدهم: دهرچووی پهیمانگه بهپێی فهرمانی (مرسوم) ههرێم دادهمهزرێ، لهمهنسهبی قازی سنفی چوارهم ئهگهر بۆ قازێتی شیاو كرابوو، یان به وهزیفهی جێگری داواكاره گشتی لهسنفی چوارهم دادهمهزرێ ئهگهر بۆ ئهم وهزیفهیه شایان كرابوو، ئهوهش به مووچه و سنف و ئهو پلهیهی كهبهپێی بڕوانامهكه و خزمهت و ئیش و ئهو (قدم)هی كه بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه پێی دهدرێ. ماوهی خوێندن له پهیمانگهكهدا به مومارهسه دادهنرێت بۆ مهبهستی دامهزراندن و دیاریكردنی مووچه بۆ كهسێك كه خاوهن وهزیفه نهبێت.