أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی ههژدهیهم:
ماددهی ههژدهیهم: 1. كۆڕ ئهو بهرێوبهرایهتیانهی خوارهوهی دهبێت: أ. نووسینگهی سهرۆكی كۆڕ. ب. بهرێوهبهرایهتی كارگێری كهسهكان (أفراد). ج. بهرێوهبهرایهتی ژمێریاری و وردهكاری. د. بهرێوهبهرایهتی راگهیاندن و پهیوهندییه گشتییهكان. هـ. بهرێوهبهرایهتی خزمهتگوزاری زانستی و هونهری. و. بهرێوهبهرایهتی چاپخانهو بڵاوكردنهوه. ز. كتێبخانه. ح. بنكهی دهستنووس و بهڵگهنامهكان. ط. كۆگا 2. ههریهك لهو بهرێوهبهرایهتیانه فهرمانبهرێكی خاوهن بڕوانامهی زانكۆیی بهرێوه دهباو به سكرتێرهوه پهیوهست دهبێ. 3. ئهنجومهنی كۆر بۆی ههیه له كاتی پێویستیدا بهرێوهبهرایهتی و چهند بهشێكی نوێ بكاتهوه.
ماددهی نۆزدهیهم:
ماددهی نۆزدهیهم: دارایی كۆڕ له مانهی خوارهوه پێك دێ: 1. بهخشش (منحه) ی ساڵانهی بودجهی گشتی حكومهتی ههرێم. 2. داهاتهكانی چالاكییهكانی خۆی. 3. قازانجهكانی چاپهمهنی. 4. بهخشش و پیتاك.
ماددهی بیست و سێیهمین:
ماددهی بیست و سێیهمین: دهبێ كۆڕ (6) مانگ له كار پێكردنی ئهم یاسایهوه پێرهوێكی ناوخۆ بۆ خۆی دابنێ.
ماددهی بیست و چوارهم:
ماددهی بیست و چوارهم: دهبێ ئهندام لهم كارانهی خوارهوه دوور بكرێتهوه: یهكهم: پشت گوێ خستن و كۆسپ هێنانه بهر پیادهكردنی ئهو یاسا و پێرهوانهی پهیوهندیدارن به سهندیكاو، وه ئهو رێنماییانهی كه دهریان دههێنێ. دووهم: دهست دانه پیشه بهبێ نوێ كردنهوهی بهشداری ساڵانه و مۆڵهت. سێیهم: چاودێری نهكردنی رهوشتی پیشهیی و ناوبانگ زراندنی پیشهكهو كهرامهتی ئهو پیشهیه به گوێرهی ئهو بنهمایانهی كه له پێرهوی ناوخۆدا دهقیان گرتووه. چوارهم: ههڵگرتنی سیفهتی بهدرۆی لهقهبی پیشهیی یان سیفهتی پیشهیی یان ناراست، بهپێی یاساو پێرهوه بهرقهرارهكان. پێنجهم: سنووردابهزارندنی دهست دانه پیشه به گوێرهی ئهوهی له پێرهوی ناوخۆ و رێنماییهكان دهقی گرتووه كه سهندیكا دهریان دهچوێنێ.
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: سهرۆكی كۆر پلهی وهزیری دهبێ و ههمان مووچه و دهرماڵه وهردهگرێت.
ماددهی بیست و یهكهم:
ماددهی بیست و یهكهم: 1. جێگری سهرۆك و سكرتێری و ئهندامه كارا (متفرغ) هكان به خاوهن پلهی تایبهتهند دهژمیردرێن. 2. ئهندامی (متفرغ) سهر پشك دهكرێ له نێوان وهرگرتنی مهووچه و دهرماڵهی فهرمانگهكهی خۆی و ئهوهی له ناوهرۆكی ئهم یاسایه هاتووه.
ماددهی بیست و دووهم:
ماددهی بیست و دووهم: 1. ئهندامی كارا ئهركهكانی له كۆردا جێبهجێ دهكات و بهردهوام ئاماده دهبێ و بهشداریی له لیژنهكان و كۆبوونهوه و چالاكییهكانی كۆردا دهكات. 2. ئهندامی كارا به (مستقیل) دهژمێردرێ ئهگهر بێ پاساوی یاسایی له سێ دانیشتنی لهسهر یهك ئاماده نهبێت. 3. ئهگهر شوێنی یهك له ئهندامانی ئهنجومهن چۆڵ بوو، سهرۆك له یهكهم دانیشتنیدا ئهمه رادهگهیهنێ و بڕیار دهدا له ماوهی (3) مانگدا پڕ بكرێتهوه.
ماددهی بیست و چوارهمین:
ماددهی بیست و چوارهمین: دهبێ لایهنه پهیوهندارهكان گرینگی بدهن به بهرههمهكانی كۆر له ههموو بوارهكاندا و سوودیان لێ ببینن.
ماددهی بیست و پێنجهمین:
ماددهی بیست و پێنجهمین: پهیوهندی كۆر به كۆره زانستییهكانی ئهو نهتهوه برایانهی له كوردستانی عێراقدا پێكهوه دهژین به یاسا دیاری دهكرێ.
ماددهی بیست و شهشهمین:
ماددهی بیست و شهشهمین: دهبێ ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه جێیهجێ بكات.
ماددهی بیست و حهفتهمین:
ماددهی بیست و حهفتهمین: ئهم یاسایه له مێژووی دهرچوونیهوه كاری پی دهكرێ و له رۆژنامهی رهسمیدا بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوه و دهستهواژانهی دادێن، واتاكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: یهكهم: ههرێم: ههرێمی كوردستان ـ عیراق. دووهم: وهزارهت: وهزارهتی رۆشنبیری و لاوان له ههرێمدا. سێیهم: وهزیر: وهزیری رۆشنبیری و لاوان له ههرێمدا. چوارهم: لاوان: ئهو توێژهی كه تهمهنیان له نێوانی (14) ساڵ تا (34) ساڵه.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: وهزارهت بهجێ گهیاندنی ئهم ئهرك و ئامانجهكانهی دادێن، دهگرێته ئهستۆ: یهكهم: بایهخدان به بنیات نانی ژێرخانی پێویست بۆ پهرهپێدانی بوارهكانی رۆشنبیری و هونهر و وهرزش و قاڵ كردنهوهی تواناكانی لاوان له ههرێمدا. دووهم: بڵاوكردنهوه و پهرهپێدانی كولتووری كوردستان بهو جۆرهی رهسهنایهتی و پاراستنی كهلهپوور پتهو دهكات و، گهشه به نهریتی مهدهنی و پێشكهوتنخواز له بواری چالاكیی كولتووری و هونهری و وهرزشی و لاوان دهدات و، رێز گرتن له فرهیی هزری كولتووری و نهتهوهیی و بایهخدان به زمانی كوردی و زمانی نهتهوهكانی دیكهی ههرێم و، بهو جۆرهی پشتگیری له رۆحی وڵاتایهتی (هاووڵاتی بوونی)كوردستانی وكرانهوه بهرهو چاوگهكانی كولتووری جیهانی دهكات. سێیهم: پهرهپێدانی پهیوهندیی كولتووری و وهرزشی و چالاكیی لاوان لهگهڵ كوردستانیانی وڵاتانی دراوسێ و جیهان و ناوچهكانی دیكهی عیراقی فیدراڵ و گهلانی ناوچهكه و جیهان. چوارهم: پشتیوانی كردن و هاندانی بزاڤی دانان و وهرگێڕان و بڵاوكردنهوه و، ڕێزنان له نووسهر و ئهدیب و هونهرمهند و رۆژنامهنووس و داهێنهران، له رێی دهست گیرۆیی كردنی چالاكییهكانیان و چاپ كردنی بهرههمی جۆربهجۆریان بهگوێرهی پرهنسیپی تایبهت لهگهڵ پاراستنی مافی بهدهست هاتوویان. پێنجهم: ههماههنگی كردن لهگهڵ وهزارهت و لایهنانی پهیوهندیدار و رێكخراوهكانی كۆمهڵگای مهدهنی له ههرێمدا، بهو جۆرهی پێداویستهكانی پهرهپێدانی مرۆیی و بڵاوكردنهوهی كولتووری كاری هاوبهش و خۆبهخشانه له نێو كۆمهڵدا بهجێ دهگهیهنێت. شهشهم: داڕشتنی پلانی پێویست بۆ پشتگیری كردنی بزاڤی وهرزشی و چالاكیی لاوان و هاندان و چاودێری كردن و رێزگرتنی وهرزشوانان، له رێی ههماههنگی كردن لهگهڵ لیژنهی ئۆڵۆمپیی كوردستان به ئامانجی پهرهپێدانی واقیعی بزاڤی وهرزش له ههرێمدا. حهوتهم: دامهزراندنی كتێبخانهی نیشتیمانی و ناوهند(سهنتهر)ی بهڵگهداری و ئهرشیفكاریی كوردستان و، بایهخدان به كتێبخانهی گشتی و چالاكییهكانی پهیوهندیدار به بوارهكانی رۆشنبیریی منداڵ و هونهری شێوهكاری و سینهما و شانۆ و مووزیك و فۆلكلۆر و كولتووری میللی و دروست كردنی مافوور و، پیشهسازیی میللیی دهست و دابین كردنی هۆڵ بۆ هونهری شێوهكاری، بۆ نمایشی شانۆیی و سینهمایی هاوچهرخ و كردنهوهی پیشانگای كتێب. ههشتهم: ساز كردنی فیستیڤاڵ و كۆڕ و وۆرك شۆپی رۆشنبیری و هونهریی و وهرزشی و، چالاكیی وهرزشی تایبهت به لاوان و هاندان و پشتیوانی كردنی چالاكی و جموجۆڵی رێكخراوهكانی كۆمهڵگای مهدهنیی تایبهت بهم بوارانه. نۆیهم: ههماههنگی كردن لهگهڵ لایهنانی پهیوهندیدار، سهربارهت بهوهی پهیوهسته بهكاری ئاژانسهكانی ههواڵ و دهركردنی رۆژنامه و گۆڤار و پهخشی ئێزگه و تهلهفزیۆن، به ئامانجی گهیاندنی سیاسهتی حكوومهتی ههرێمی كوردستان، هێندهی پهیوهسته به بوار و جموجۆڵی رۆشنبیری و هونهری و وهرزشی و میدیایی و یهكێتییهكان و تیپهكانی هونهر و یانه ئههلییهكانی وهرزش و هۆڵهكان و قوتابخانه و پهیمانگاكانی وهرزش و هونهر و یاریگاكانهوه. دهیهم: بایهخدانی تایبهت بهبوارهكانی كهلتوور و هونهر و وهرزشی ژنانه و كاركردن له پێناو بڵاوكردنهوهی كهلتووری جۆری كۆمهڵایهتی جهندهر (بهمانای تێڕوانینی یهكسان بۆ تاكهكان بهپێی شارهزایی و لێهاتوویی پسپۆڕی دوور له جیاكاری و رهگهزی و پێگهی كۆمهڵایهتیان). یازدهههم: بهشداری كردن لهگهڵ وهزارهتانی پهیوهندیدار بۆ داڕشتنی سیاسهتێكی نیشتیمانیی كوردستانی، بۆ كارا كردنی بهشدار بوونی لاوان له كاروباری گشتی و ناوهندهكانی بڕیار و كار كردن له پێناو چارهسهركردنی گرفتهكانی لاوان و شیاندنیان له رێی بهشداری كردن له پرۆسهی پهرهپێدانی سیاسی و ئابووری و كۆمهڵایهتیدا. دوازدهههم: پشتیوانی كردن و بایهخدان به لاوانی خاوهن پێداویستی تایبهت و كار كردن بۆ بهرز كردنهوهی وزه و توانایان له بواری ههمهجۆردا. سێزدهههم: هۆشیار كردنهوه به زیانی بهكارهێنانی ماددهی هۆشبهر له كۆمهڵگادا و قهدهغه كردنی بهكارهێنانی ماددهی چالاكی بهخش و یاساغ له ئاستی نێودهوڵهتیدا له بواری وهرزش. چواردهههم: هاندانی كهرتی تایبهت له بواری چالاكیی رۆشنبیری و هونهری و وهرزش و لاوان به گوێرهی یاسا. پازدهههم: بایهخدان به كولتووری كوردی له پاشكۆكانی كولتووری له باڵیۆزخانه و كونسوڵخانهكانی عیراق و، ههروهها له نووسینگه و نوێنهرایهتییهكانی حكوومهتی ههرێمی كوردستان له دهرهوه.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: كاركردن به حوكمی ماددهی پێنجهم لهیاساكهدا ڕادهگیرێ و ئهمهی خوارهو جێی دهگرێتهوه: شایستهیی له گرێبهندی هاوسهرگیریی به بوونی ئهو مهرجانه دێته دی، كه پێویسته له هاوگرێبهندهكان ههبن یان لهوانهی جێیان دهگرنهوه به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه.
ماددهی پهنجاو پێنج:
ماددهی پهنجاو پێنج: یاسای ژماره (12)ی ساڵی (1993)ی فێركردنی باڵاو لێكۆڵینهوهی زانستی ههرێمی كوردستانی عێراق و ماددهی دهیهمی یاسای ژماره (3)ی ساڵی (1992)ی ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێمی كوردستانی عێراق لهغو دهكرێن.
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: نابێ رۆژنامهنووس ئهم كارانه بكا: 1. ئهوهی دهسهڵاتهكانی توێژینهوه یا دادگاكان گرتوویانه ئهستۆ كه كار دهكاته سهر رێرهوی توێژینهوه، یان دادگایی كردن. 2. ئهنجامدانی ئهو پیشهیه بهبێ تازه كردنهوهی بهشداربوون له سهندیكادا به پێی ئهم یاسایه. 3. بهكار هێنانی ههر هۆیهك یان رێگهیهك به مهبهستی قازانجی نارهوا. 4. وهرگرتنی پیتاك به رهزامهندی به رهزامهندی ئهنجومهن نهبێ. 5. ناوبانگ زراندنی پیشهكهو ئاشكراكردنی نهێنییهكانی یان ههرهشه كردن له هاونیشتمانیان به ههر رێگا و شێوهیهك بێ له شێوازهكانی رۆژنامه نووسی . 6. شلۆق كردنی موتمانه به رژێمی فیدراڵی له كوردستانی عێراقدا و شێواندنی ئاسایشی هاوڵاتیان به رێگای راستهوخۆ بێ یا ناراستهوخۆ، ههروهها وروژاندنی غهریزهكانی جهماوهر به ههر رێگایهك بێ. 7. قۆستنهوهی وشهی نووسراو یا نێردراو قۆستنهوهیهكی (تایبهتی) بۆ سوودی تایبهتی و زیان بهخش بێ به خهڵكی تر،یان ههڵگرنتی سیفهتێك (انتحال صفه) یان فیكرهیهك و زهرهر گهیاندن به رهوشت و نیزامی گشتی. 8. به ههڵه بردنی جهماوهر به زانیاری نادروست و لێكدانهوهی رووداوهكان لێكدانوهیهكی دوور له دهسپاكی یان بڵاوكردنهوهی رووداوهكان بێ دڵنیا بوون لێیان. 9. وهرگرتن و ههلێنجان (اقتباس) له بهرههمی كهسی تر بهبێ ئاماژه كردن بۆ خاوهنهكهی یان سهرچاوهكهی. 10. قۆستنهوهی رۆژنامهنوسی بۆ تانهلێدان و سوكایهتی كردن به پیرۆزی و رێورهسم و ئایینی و نیشتیمانییهكان.
ماددهی بیست دوو
ماددهی بیست دوو: بارهگاكانی یهكێتی به بڕیارێكی دادگایی و به ئاماده بوونی سهرۆكی یهكێتی یان سهرۆكانی لقهكان یان نوێنهری یهكێتی، نهبێ، نابێ بپشكنرێن.
ماددهی پهنجاو چوار:
ماددهی پهنجاو چوار: زانكۆكان وههیئهی پهیمانگه تهقهنیهكان و ههیئهی باڵای پسپۆڕه پزیشكییهكان له رسمي گومرگی ههموو ماددهو ئامێرو جیهازو پارچهكانیشیان سهرفرازن، ههروهها ماددهی یهدهگ و هی تاقیگهو ئامرازهكانی روونكردنهوهو فلیم و بڵاوكراوهو كتێب و چاپهمهنیی هاوهردهش، له چوارچێوهی پرۆژهو پسپۆڕیی فێركاریدا كه ئامانجهكانیان وهدی بێنن ههر ههموویان له گومرگ سهرفرازن.
ماددهی بیست و شهشهم:
ماددهی بیست و شهشهم: ئهگهر یهكێك له شوێنهكانی ئهنجومهنی سهندیكا لهبهر ههر هۆیهك چۆڵ بوو، ئهوا ئهندامێك له پێنج ئهندامه ئهسلییهكان به رێگهی دهنگدانی نهێنی جێی دهگرێتهوه، ئینجا شوێنی ئهوهی دواییان، ئهندامێك له ئهندامانی یهدهگ (ئیحتیات) كه زۆرترین دهنگی وهرگرتبێ دهچێته جێی.
ماددهی ههژدهم:
ماددهی ههژدهم: یهكهم: نابێ هیچ منارهیهكی تیشدهر یان بێ تهل له شوێنهكانی تهنیشت فرۆكهخانهكانی ههرێم بنیاتبنرێ تهنیا دوای رهزامهندی دهزگانهبێ. دووهم: دهزگا بۆی ههیه ههر ئامێرێكی تێشكدهر لاببات یان ههمواری بكات، چونكه بۆی ههیه ئامێرهكانی تێشكدهری یارمهتیدهری فرۆكهوانی ئاسمانیهكانی كه له فرۆكهخانهكانی ههرێمدا بهكاردێن چهواشه بكات، ههروهها بۆی ههیه ئهوهی پێویسته له كۆتكردن بسهپێنێ به سهر ئهو دهزگایانهی دوكهڵیان لێ بهرزدهبێتهوه، یان ههر مادهیهكی دیكه كه بۆی ههیه كاریگهری به سهر بینینهوه ههبێت لهتهك فرۆكهخانهكانی ههرێمدا یان بهسهر دابینكردنی سهلامهتی فرۆكهوانی ئاسمانی لهو فرۆكهخانانهدا. سێیهم: پێویسته ههركهسێك خاوهن ئامێرهكانی كارهبا یان ئهلیكترۆنی یان ئامێرهكانی گهیاندن یان دهزگاكانی كانیی جیگیر یان جولاو،بێت یان بهكاریانبهێنی، كه بۆی ههیه تێكهڵاوییهك دروست بكات و كۆسپ بخاته بهردهم ئامێرهكانی بێ تهل یان ئامێرهكانی یارمهتیدهری فرۆكهوانی ئاسمانی كه لهفرۆكهخانهكانی ههرێم بهكاردێن،پابهندبێت بهرێووشوێنهكانی كهدهزگا دهستنیشانی دهكات بۆ لابردنی ئهو تێكهڵاوییه. چوارهم: دهزگا مافی ئهوهی ههیه داوای بهكارنههێنانی ئامێرهكانی كارهبا یان ئهلیكترۆنی یان ئامێرهكانی گهیاندن بكات، یان لابردنی دهزگاكانی كانیی ئاماژه بۆ كراو له بڕگه (سێیهم)ی ئهم ماددهیه ئهگهر پێویستی بهوه كرد.