أحكام القانون

البحث في المحتوى🔎
ازالة
ازالة

مادده‌ی شازده‌م:

متن المادە :

مادده‌ی شازده‌م: سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ له‌ ناوچه‌كه‌ی خۆیدا سه‌رپه‌رشتی دادگاكان و كاره‌كانیان ده‌كات و كار له‌ نێوان دادوه‌ره‌كانیدا دابه‌ش ده‌كات و، بۆی هه‌یه‌ بڕێك له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌ یه‌كێك له‌ جێگره‌كانی بدات.

مادده‌ی پازده‌م:

متن المادە :

مادده‌ی پازده‌م: یه‌كه‌م:دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ و ده‌سته‌كانی به‌ سه‌رۆكایه‌تی سه‌رۆك یان یه‌كێك له‌ جێگره‌كانی و به‌ ئه‌ندامیه‌تی دوو له‌ جێگره‌كانی یان یه‌كێكیان و دادوه‌رێكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ یاخود به‌ ئه‌ندامیه‌تی دوو دادوه‌ر له‌ دادوه‌رانی ده‌به‌سترێ. دووه‌م: ناو نانی سه‌رۆك و ئه‌ندامانی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری ده‌بێ.

مادده‌ی سێزده‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سێزده‌م: یه‌كه‌م: ده‌سته‌ڵاته‌كانی سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌بێ: 1-به‌ڕێوه‌بردنی دادگا. 2- سه‌رۆكایه‌تی كردنی ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی. 3-سه‌رۆكایه‌تی كردنی ده‌سته‌ی گشتی و ده‌سته‌ی فراوان یا هه‌ر ده‌سته‌یه‌ك له‌ ده‌سته‌كانی دادگای پێداچوونه‌وه‌. 4- پشكنینی كاره‌كانی دادگای پێداچوونه‌وه‌. 5 ـ ره‌وانه‌ كردنی ئه‌و تانووتانه‌ی پێشكه‌ش به‌ دادگا ده‌كرێن بۆ وه‌رگرتنی پاره‌ی ره‌سم و ئه‌مانات و تۆمار كردنیان. 6 ـ مۆڵه‌تدان به‌ دادوه‌رانی دادگا و كارمه‌ندانی. 7 ـ به‌رز كردنه‌وه‌ی راپۆرتی ساڵانه‌ له‌ باره‌ی كارمه‌ندانی بۆ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی. 8 ـ واژۆ كردنی نووسراوه‌ فه‌رمییه‌كان. دووه‌م: ده‌سته‌ڵاته‌كانی كۆنترین جێگری سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ ئه‌مانه‌ن:ـ 1 ـ ئه‌نجامدانی كاره‌كانی سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ له‌كاتی ئاماده‌ نه‌بوونی. 2 ـ سه‌رۆكایه‌تی كردنی ده‌سته‌یه‌ك یا زیاتر له‌ ده‌سته‌كانی دادگای پێداچوونه‌وه‌. 3 ـ واژۆ كردنی نووسراو و ناردنه‌وه‌ی دۆسیه‌ی داوا یه‌كلاكراوه‌كان به‌ هاوپێچی بڕیاره‌كانی دادگای پێداچوونه‌وه‌وه‌. 4 ـ ئه‌و ده‌سته‌ڵاتانه‌ی دی كه‌ سه‌رۆك پێی ده‌دات.

مادده‌ی دوازده‌م:

متن المادە :

مادده‌ی دوازده‌م: پێكهاتنی ده‌سته‌كانی دادگا به‌ ده‌سته‌ی فراوانیشه‌وه‌ و به‌ناو نانی سه‌رۆكه‌كانی و ئه‌ندامانیشیه‌وه‌ له‌ سه‌ره‌تای هه‌موو ساڵێك دا به‌ بڕیارێكی ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی ده‌بێ و له‌كاتی ئاماده‌ نه‌بوونی یه‌كێك له‌ ســـــه‌رۆكه‌كانیشی كۆنترین دادوه‌ر جێی ده‌گرێته‌وه‌ و ئه‌ندامه‌كانیش ناگۆڕدرێن مه‌گه‌ر پێویســــتی وا بخوازێ و به‌هه‌مان شێوە.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی ده‌یه‌م: دادگای پێداچوونه‌وه‌ ده‌سته‌ی باڵای دادوه‌رییه‌، چاودێری دادوه‌ری به‌سه‌ر هه‌موو دادگا مه‌ده‌نیه‌كان له‌ هه‌رێمدا ده‌كات و، به‌لانی كه‌مه‌وه‌ له‌ نۆ دادوه‌ر پێكدێ كه‌ سه‌رۆك و جێگره‌كانی تێدایه‌ و باره‌گاكه‌ی له‌ هه‌ولێری پایته‌ختی هه‌رێم ده‌بێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م

متن المادە :

مادده‌ی یه‌كه‌م : مه‌به‌ست له‌و ده‌سته‌واژانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌ : یه‌كه‌م : هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستان ـ عێراق. دووه‌م : وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی ژینگه‌ له‌ هه‌رێم. سێیه‌م : وه‌زیر: وه‌زیری ژینگه‌ له‌ هه‌رێم. چواره‌م : ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی پاراستن و چاككردنی ژینگه‌ له‌ هه‌رێمدا . پێنجه‌م : سه‌رۆك: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی پاراستن و چاككردنی ژینگه‌ له‌ هه‌رێم دا. شه‌شه‌م : ئه‌نجومه‌نی پارێزگا: ئه‌نجومه‌نی پاراستن و چاككردنی ژینگه‌ له‌ پارێزگاكانی هه‌رێم . حه‌وته‌م : سندوق: سندوقی پاراستن وچاككردنی ژینگه‌ له‌ هه‌رێم دا . هه‌شته‌م : ژینگه‌ : ئه‌و ده‌ورو به‌ره‌ ژیانبه‌خشه‌یه‌ كه‌ پێكهاتووه‌ له‌ بوونه‌وه‌ره‌ زیندووه‌كان له‌ مرۆڤ و ئاژه‌ڵ و رووه‌ك و پێكهاته‌كانی گیانداره‌كان و هه‌رچی ده‌وری داوه‌ له‌ ئاووهه‌واو، خاك و ئه‌وه‌ی له‌ خۆی ده‌گرێ له‌ مادده‌كانی ره‌ق وشله‌و گازه‌كان و ئه‌و دامه‌زراوه‌ جێگرو جووڵاوانه‌ی كه‌ مرۆڤ له‌ سه‌ریدا بنیاتی ده‌نێ . نۆیه‌م : پیسبوونی ژینگه‌ : هه‌رگۆرانكاریه‌كی راسته‌وخۆ یان نا راسته‌وخۆ له‌ پێكهاته‌ یان له‌ تایبه‌تمه‌ندی ژینگه‌ ببێته‌ هۆی زیان گه‌یاندن پێی یان هاوسه‌نگییه‌ سروشتییه‌كه‌ی بشێوێنێ. ده‌یه‌م : پیسكه‌ره‌كانی ژینگه‌ : مادده‌ ڕه‌قه‌كان، یان شله‌كان یان گازییه‌كان یان ژاوه‌ ژاو یان هۆكاره‌ بایۆلۆژیه‌كان یان تیشكاوه‌ره‌كان یان گه‌رما یان له‌رزینه‌كانی كه‌ زیان به‌ ژینگه‌ ده‌گه‌یه‌نن وهاوسه‌نگی سروشتی ده‌شێوێنن . یازده‌م : پاراستنی ژینگه‌ : پاراستنی ژینگه‌و رێگه‌ گرتن له‌ پیسبوون و تێكچوونی یان رێگه‌ گرتن لێیان. دوازده‌م : چاككردنی ژینگه‌ : په‌ره‌پێدان و جوانكردنی ره‌گه‌زه‌كانی ژینگه‌. سێزده‌م : هه‌ڵسه‌نگاندنی شوێنه‌واری ژینگه‌یی: دیاری كردن وشیكردنه‌وه‌و هه‌ڵسه‌نگاندنی شوێنه‌واری پرۆژه‌ یان دامه‌زراویان چالاكی نواندن له‌ سه‌ر ژینگه‌و دیاری كردنی رێو شوێنه‌كانی پێویست بۆ رێگه‌ گرتن یان سووككردنی شوێنه‌واره‌كانی نه‌رێنی له‌ سه‌ر ژینگه‌و داهاته‌ سروشتیه‌كان،ئه‌مه‌ش له‌ سه‌ر ره‌زامه‌ندی نوانه‌ن یان پێچه‌وانه‌كه‌ی ده‌وه‌ستێ. چوارده‌م : ژاوه‌ ژاو: ئه‌و ده‌نگانه‌ی له‌ رینه‌وه‌كانیان له‌ سنووری رێپێدراوی خۆیان ده‌رده‌چن و به‌ پێڕه‌و دیارده‌كرێن. پازده‌م : مادده‌ ترسناكه‌كان : مادده‌ ره‌قه‌كان یان شله‌كان یان گازیه‌كان تایبه‌تمه‌ندی ترسناكیان هه‌یه‌ وكاریگه‌ری زیان به‌خشیان له‌ سه‌ر ژینگه‌ هه‌یه‌،وه‌كو مادده‌ درمه‌كان یان ژه‌هراویه‌كان یان ئه‌وانه‌ی توانای ته‌قینه‌وه‌ یان سووتانیان هه‌یه‌ یان تیشكاوه‌ره‌ ئایۆنیه‌كان و شتی دیكه‌ش . شازده‌م : خاشاك: مادده‌ ره‌قه‌كان یان شله‌كان یان گازیه‌كانی كه‌ڵكی به‌ كارهێنانیان پێوه‌ نه‌ماوه‌ و، نا هێڵدرێنه‌وه‌، كه‌ پاشماوه‌ی جۆره‌ها چالاكیه‌كانن . حه‌ڤده‌م : پارێزراوه‌ سروشتیه‌كان : ئه‌و ناوچانه‌ی ته‌رخان كراون بۆ پاراستنی جۆره‌كانی دیاری كراوله‌ بوونه‌وه‌ره‌ زیندووه‌كان یان هه‌ر سیسته‌مێكی ژینگه‌یی دیكه‌ كه‌ رێگه‌ به‌ لابردنیان و كارتێكردنیان یان زیان پێ گه‌یاندیان یان له‌ ناوبردنیان نادرێت. هه‌ژده‌م : زینده‌وه‌ره‌ هه‌مه‌ جۆره‌كان : جیاوازی و زۆریی بوونه‌وه‌ره‌ زیندووه‌كان. نۆزده‌م : لایه‌نه‌ حكومه‌تیه‌كان : لایه‌نی حكومه‌تی په‌یوه‌ندیدار به‌ ژینگه‌وه‌ . بیسته‌م : دامه‌زراوه‌كان : زه‌وی و بیناو ده‌زگا و ئامێره‌كانی پێكی ده‌هێنن . بیست و یه‌كه‌م : شوێنی گشتی :ئه‌و شوێنه‌ ی بۆ پێشوازی كردن له‌ هه‌موو كه‌س یان بۆ توێژێكی دیاری كراو له‌ خه‌ڵك بۆ مه‌به‌ستێك له‌ مه‌به‌سته‌كان ئاماده‌ كراوه‌. بیست ودووه‌م:ره‌زامه‌ندی ژینگه‌یی: به‌ ڵگه‌نامه‌یه‌كی فه‌رمییه‌ وه‌زاره‌ت ده‌ریده‌كات به‌ پێی ئه‌و به‌ڵگه‌ نامه‌یه‌وه‌ رێگا به‌ ئه‌نجامدانی هه‌ندێ چالاكی دیاری كراو له‌ لایه‌نی بیرو بۆچوونی ژینگه‌ییه‌وه‌ ده‌درێت. بیست وسێیه‌م : پێوانه‌كانی پاراستنی ژینگه‌ :سنوور یان چڕبوونه‌وه‌ی ئه‌و پیسكه‌رانه‌ی كه‌ رێگا نادرێت له‌ پێكهاته‌كانی ژینگه‌دا به‌ سه‌ریدا تێپه‌ربن. بیست وچواره‌م : كاره‌ساته‌كانی ژینگه‌یی : رووداوه‌كانی كه‌ له‌ فاكته‌ری سروشت یان كاری مرۆڤ په‌یدا ده‌بن به‌ پێی ئه‌و پێوه‌رانه‌ی كه‌ به‌رێنمایی ده‌رده‌كرێن زیانێكی گه‌وره‌ به‌ ژینگه‌ ده‌گه‌یه‌نن.

مادده‌ی شازده‌:

متن المادە :

مادده‌ی شازده‌: سه‌رۆكی زانكۆ ئه‌م سه‌ڵاحییاتانه‌ی خواره‌وه‌ی هه‌یه‌: 1- سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی زانكۆ ده‌كات و بانگهێشتی ئه‌نجومه‌ن ده‌كات بۆ كۆبوونه‌وه‌ی ئاسایی و نائاساییش، بڕیاره‌كانیشی ده‌خاته‌ به‌ركارو له‌به‌رامبه‌ر هه‌موو لایه‌نێكیشدا نوێنه‌رایه‌تی زانكۆ ده‌كات. 2- به‌پێی حكومه‌كانی یاساو پێرۆ په‌یوه‌ندیداره‌كان و ئه‌و فه‌رمان و رێنماییانه‌ش كه‌ له‌ وه‌زاره‌ته‌كه‌وه‌ ده‌رده‌چن ئیداری كاروباری زانستی و ئیداری و دارایی زانكۆ به‌ڕێوه‌ ده‌بات. 3- به‌پێی یاساگه‌ل و پێرۆ و رێنماییه‌ به‌ركاره‌كانیش ئیداره‌ی ئه‌موالی گواسته‌نی و ناگواسته‌نیش به‌ڕێوه‌ده‌بات. 4- قازانجه‌كانی نووسینگه‌و عیاده‌ی راوێژكاره‌كان دابه‌ش ده‌كا، (40%)ی بۆ زانكۆ ته‌رخان ده‌كاو ده‌خرێته‌ سندوقێكی تایبه‌ته‌وه‌ بۆ به‌ره‌وباشتربردنی بزاڤی زانستی و خزمه‌تی زانكۆ خه‌رج ده‌كرێ و، (60%)یشی به‌سه‌ر كارمه‌نده‌كانیدا دابه‌ش ده‌كرێ. 5- دامه‌زراندنی سه‌رۆكانی به‌ش و لق و یاریده‌ده‌رانی عه‌میده‌كان له‌ كۆلێژه‌كاندا. 6- سه‌رۆكی زانكۆ بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ سه‌ڵاحییاتی خۆی بدات به‌ عه‌میده‌كان و یاریده‌ده‌ره‌كانی، یان به‌ هه‌ر كه‌سێ كه‌ خۆی پێی باش بێت.

مادده‌ی بیست ویه‌كه‌م

متن المادە :

مادده‌ی بیست ویه‌كه‌م : یه‌كه‌م : هه‌ركه‌سێك ببێته‌ هۆكار به‌كرده‌وه‌ی كه‌سیی خۆی یان كه‌مته‌رخه‌می، یان كرده‌وه‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی له‌ژێر سه‌رپه‌رشتی یان چاودێری یان كۆنتڕۆڵی ئه‌و دابن، له‌كه‌سان و لایه‌نگرانی، یان سه‌رپێچی یاساكان و پێڕه‌و وڕێنماییه‌كان بكات، وزیان به‌ژینگه‌ بگه‌یه‌نێ، به‌پرسیارده‌بێء ده‌بێ قه‌ره‌بووی بكاته‌وه‌ و، زیانه‌كه‌ش لاببات و، بارودۆخه‌كه‌ش بگه‌ڕێنێته‌وه‌ بۆ كاتی جارانی به‌رله‌كه‌وتنه‌وه‌ی زیانه‌كه‌، له‌و ماوه‌یه‌ی له‌لایه‌ن وه‌زاره‌ت دیاریكراوه‌و به‌و مه‌رجانه‌ی كه‌ دایناوه‌، له‌ حاڵه‌تی كه‌مته‌ر خه‌می یان مل نه‌دان بۆ ئه‌نجام دانی، وه‌زاره‌ت بۆی هه‌یه‌ پاش ئاگاداركردنه‌وه‌ی رێ و شوێن و رێكاری مسۆگه‌ر بۆ لابردنی زیانه‌ كه‌ بگرێته‌ به‌ر و سه‌به‌یكاریش هه‌موو ئه‌و مه‌سرووفانه‌ی بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ كردوویه‌تی سه‌رباری خه‌رجییه‌ كارگێرییه‌كان له‌ ئه‌ستۆ ده‌كرێ له‌گه‌ڵ ره‌چاوكردنی ئه‌م پێوه‌رانه‌ی خواره‌وه‌: 1. پله‌ی مه‌ترسیداری ئه‌و مادده‌ پیسانه‌و جۆره‌كانی. 2. كاریگه‌ری پیسبوون له‌سه‌ر ژینگه‌ له‌ ئێستاء ئاینده‌دا. دووه‌م : به‌رپرسیاریه‌تی سه‌به‌بكاری ئه‌و زیانانه‌ی له‌ئه‌نجامی سه‌رپێچیكردن له‌ پیاده‌كردنی حوكمه‌كانی بڕگه‌ی ( یه‌كه‌م) له‌م مادده‌یه‌دا له‌ به‌ر چاو ده‌گیرێ . سێیه‌م : حوكمه‌كانی یاسای شارستانی عێڕاقی سه‌باره‌ت به‌ ڕێساكانی به‌پرسیاریه‌تی پیاده‌ده‌كرێن، له‌هه‌ر شتێك له‌م یاسایه‌دا ده‌قی بۆ نه‌هاتبێ. چواره‌م : ڕێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نیء زیانلێكه‌وتووان له‌تاكه‌كان بۆیان هه‌یه‌، به‌ پێی حوكمه‌كانی به‌ندی (یه‌كه‌م) له‌م مادده‌یه‌دا داوا به‌رزبكه‌نه‌وه‌. پێنجه‌م : هه‌ركاتێ خه‌رجیه‌كانی لابردنی پیسی وه‌رگیرا به‌سندوق ده‌سپێردرێ، تاكو بۆ لابردنی پیسیه‌كه‌ به‌كار ده‌هێندرێت.

مادده‌ی شه‌شه‌م

متن المادە :

مادده‌ی شه‌شه‌م : سه‌رباری ئه‌و ئه‌ركانه‌ی به‌پێی یاسای وه‌زاره‌ت به‌ ئه‌نجومه‌ن سپێردراوه‌، ئه‌م ئه‌رك و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ی هه‌یه‌ :- یه‌كه‌م : پێشنیار كردنی سیاسه‌تی گشتی بۆ پاراستنی ژینگه‌ له‌ هه‌رێمداو ده‌ستنیشانكردنی ئامانج و كاره‌ گرنگه‌كانی ژینگه‌تێیدا. دووه‌م : دانپێدانان وپشت به‌ستان به‌ تایبه‌تمه‌ندی و پێوانه‌كانی پێوه‌ری ره‌گه‌زه‌كانی ژینگه‌ . سێیه‌م : دانپێدانانی مه‌رج و به‌رزه‌ فتكاریه‌كانی ده‌بێ له‌ دامه‌زراوو چالاكیه‌كاندا هه‌بێ كه‌ كاریگه‌ری زیانگه‌یاندنی له‌سه‌ر ژینگه‌ هه‌یه‌ یان ده‌بێته‌ هۆی تێكدانی هاوسه‌نگییه‌كه‌ی. چواره‌م : دانپێدانانء پشت به‌ستن به‌ڕێنمایی و بڕیارو به‌رزه‌فتكاریه‌كانی پێویست بۆ جێبه‌جێكردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ و ئه‌وانه‌ی به‌ هۆیه‌وه‌ ده‌رچوون. پێنجه‌م : یه‌ككردنی پلانه‌كانی فریاكه‌وتن كه‌ لایه‌نه‌كانی په‌یوه‌ندیدار بۆ ڕووبه‌ڕووبونه‌وه‌ی كاره‌ساته‌كانی ژینگه‌ ئاماده‌ی ده‌كات. شه‌شه‌م : ئه‌نجامدانی رووپێوكردنی پێویست بۆ ده‌سنیشانكردنی شوێنه‌واری ژینگه‌یی كه‌ له‌ ئه‌نجامی به‌كارهێنانی چه‌كی قه‌ده‌غه‌كراوی نێوده‌وڵه‌تی یه‌وه‌ له‌ هه‌رێم دا دروستبووه‌.

المادة الخامسة والعشرين

متن المادە :

المادة الخامسة والعشرين : حالات رفض المساعدة القانونية 1- يجوز للدولة الطرف متلقية الطلب رفض تقديم المساعدة القانونية في الحالات الاتية : أ‌- اذا كان تنفيذ طلب المساعدة يمس سيادتها او امنها او يتعارض مع نظامها القانوني . ب‌- اذا كان تنفيذ المساعدة يتعارض مع التحقيقات او الاجراءات القائمة على ارضها او مع حكم قضائي صادر في اقليمها . 2- لا يجوز للدولة متلقية طلب المساعدة رفضها بحجة السرية المصرفية وفقاً لاحكام المادة (15) .

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌ن به‌ ده‌ست له‌ كاركێشراوه‌ ده‌ژمێردرێ ئه‌گه‌ر له‌ ماوه‌ی (ساڵێكدا) به‌بێ عوزری ره‌وا له‌ سێ دانیشتنی یه‌ك له‌ دوای یه‌ك یاخود له‌ پێنج دانیشتنی په‌راگه‌نده‌دا ئاماده‌ نه‌بوو.

مادده‌ی شه‌شه‌م

متن المادە :

مادده‌ی شه‌شه‌م:  زمانی خوێندن له‌ زانكۆدا زمانی ئینگلیزیه‌ یان هه‌ر زمانێكی جیهانیی تر له‌گه‌ڵ ڕه‌چاوكردنی پسپۆڕیه‌ مرۆیه‌كان كه‌ له‌ لایه‌ن وه‌زاره‌ته‌وه‌ دیاری ده‌كرێت كه‌ به‌و زمانه‌ فه‌رمیانه‌ ده‌بێت كه‌ له‌ ده‌ستور ده‌قیان له‌سه‌ر كراوه‌.

مادده‌ی پێنجه‌م

متن المادە :

مادده‌ی پێنجه‌م:  یه‌كه‌م: داواكاری دامه‌زراندنی زانكۆ له‌ لایه‌ن ده‌سته‌یه‌كی دامه‌زرێنه‌ری خاوه‌ن شاره‌زایی زانكۆیی، كه‌ نابێت له‌ ده‌ ساڵ كه‌متر بێت و نابێت ژماره‌یان له‌ پێنج كه‌س كه‌متر بێت، پێشكه‌شی وه‌زاره‌ت ده‌كرێت، له‌گه‌ڵ راپۆرتێك تیایدا داواكارانی دامه‌زراندن به‌ڵێن ده‌ده‌ن به‌دابینكردنی پێداویستیه‌ ماددی و مرۆیی و زانستیه‌كان، به‌ باڵه‌خانه‌و كتێبخانه‌و تاقیگه‌و پێداویستیه‌كانی تریشه‌وه‌و ئاماده‌كردنی پێڕه‌وێكی ناوخۆ، كه‌ ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ له‌خۆبگرێت: 1- ناوی زانكۆو ئامانجه‌كانی و باره‌گاكه‌ی. 2- لیستێك به‌ ناوی ده‌سته‌ی ئه‌میندارانی زانكۆ له‌گه‌ڵ سیڤی كه‌سایه‌تی و زانستی و توانسته‌كانیان. 3- داهاته‌ داراییه‌كانی زانكۆ. 4- كۆلێژو به‌ش یان لقه‌ زانستیه‌كان له‌گه‌ڵ دیاریكردنی ژماره‌ی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی وانه‌گوتنه‌وه‌ی هه‌ر به‌شێكی زانستی و توانسته‌كان و شاره‌زایی وخزمه‌ته‌كانیان. 5- په‌یكه‌ری رێكخستنه‌كی زانكۆ. 6- هه‌ر كاروبارێكی تر كه‌وا كاری زانكۆ رێكده‌خات. دووه‌م: داواكارییه‌كه‌ ڕه‌وانه‌ی ده‌زگای سه‌رپه‌رشتیكردن و هه‌ڵسه‌نگاندنی جۆریی له‌ وه‌زاره‌ت ده‌كرێت به‌پێی ستانده‌ره‌كانی دڵنیایی جۆریی و كوالیتیه‌ متمانه‌پێكراوه‌كان. سێیه‌م: داواكارانی دامه‌زراندن، له‌ ماوه‌یه‌ك له‌ شه‌ش مانگ له‌ رێكه‌وتی پێڕاگه‌یاندنی بڕیاری وه‌زاره‌ت به‌ به‌خشینی مۆڵه‌تی دامه‌زراندن، زیاتر نه‌بێت، پابه‌ندده‌بن به‌ دابینكردنی گشت ئه‌و مه‌رج و پێداویستیانه‌ی له‌ به‌ندی (یه‌كه‌م)ی ئه‌م مادده‌یه‌دا ئاماژه‌یان بۆ كراوه‌، به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ش مۆڵه‌تی دامه‌زراندنه‌كه‌ به‌ هه‌ڵوه‌شاوه‌یی هه‌ژمار ده‌كرێت و وه‌زاره‌ت پێڕاگه‌یاندنی داواكارانی دامه‌زراندنه‌كه‌ به‌م هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌یه‌، له‌ ئه‌ستۆ ده‌گرێت. چواره‌م:  1- وه‌زاره‌ت له‌سه‌ر راسپارده‌ی ئه‌نجومه‌نی وه‌زاره‌ت و له‌ دوای په‌سه‌ندكردنی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران مۆڵه‌تی دامه‌زراندنی زانكۆ ده‌به‌خشێت. 2- زانكۆ ڕه‌سه‌ن و متمانه‌پێكراوو دانپێنراوه‌كان بۆیان هه‌یه‌ لق بۆ خۆیان دامه‌زرێنن به‌مه‌رجێك به‌ مه‌رجه‌كانی مۆڵه‌تدان و ستانده‌ره‌كانی متمانه‌پێكردنی گشتی وتایبه‌تی كارپێكراو له‌ هه‌رێمدا، پابه‌ند ببن. 3- وه‌زاره‌ت بڕیاری به‌خشینی مۆڵه‌تی دامه‌زراندنی زانكۆ یان لقی زانكۆیه‌كی متمانه‌پێكراو له‌ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ نه‌وت رۆژ له‌ رێكه‌وتی تۆماركردنی داواكارییه‌كه‌ له‌ لای وه‌زاره‌ت تێپه‌رنه‌كات، ده‌رده‌كات، و به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ش داواكارییه‌كه‌ به‌ په‌سه‌ندكراو هه‌ژمار ده‌كرێت. 4- داواكارانی دامه‌زراندن بۆیان هه‌یه‌ ناڕه‌زایی ده‌رببڕن له‌سه‌ر بڕیاری ڕه‌تكردنه‌وه‌ له‌ لای ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران له‌ ماوه‌ی سی رۆژ له‌ رێكه‌وتی پێڕاگه‌یاندنیان به‌ بڕیاری ڕه‌تكردنه‌وه‌كه‌، وه‌ پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران له‌ ماوه‌ی چل و پێنج رۆژ له‌ رێكه‌وتی پێشكه‌شكردنی ناڕه‌زاییه‌كه‌، بڕیاری له‌ سه‌ر بدات. پێنجه‌م: داواكارانی دامه‌زراندن پابه‌ند ده‌به‌ن به‌ دستپێكردنی دامه‌زراندنی باڵه‌خانه‌و تاقیگه‌و كتێبخانه‌و یانه‌ی قوتابیان و هۆڵه‌كانی وه‌رزش و پێداویستیه‌ ماددیه‌كانی تر له‌ سه‌ر زه‌وی ته‌رخان كراو بۆ پرۆژه‌ی زانكۆ تایبه‌تیه‌كه‌ به‌پێی یاسای وه‌به‌رهێنانی به‌ركار له‌ هه‌رێمدا له‌ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ شه‌ش مانگ له‌ رێكه‌وتی ته‌رخانكردنه‌كه‌ تێپه‌ڕنه‌كات، هه‌روه‌ها پابه‌ند بوون به‌ ته‌واوكردنی قۆناغ به‌قۆناغی ئه‌و به‌پێی پلان و پێداویستیانه‌ی زانكۆ كه‌ له‌ لایه‌ن وه‌زاره‌ته‌وه‌ له‌به‌ر رۆشنایی دیزایینی ته‌واوی گشت یه‌كه‌ بیناكاریه‌كان په‌سه‌ندكراوه‌، له‌ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ پێنج ساڵ تێپه‌ر نه‌كات، و ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ مه‌رجن له‌ باڵه‌خانه‌كانی زانكۆ: 1- پێویسته‌ سه‌ربه‌خۆ بێت و نه‌به‌سترابێته‌وه‌ به‌ مه‌به‌ستی نیشته‌جێبوون یان ئابوری یان خوێندنی نازانكۆیی یان هه‌ر مه‌به‌ستێكی تر كه‌ بۆ خوێندی زانكۆیی نه‌بێت. 2- پێویسته‌ له‌ سه‌ر ڕووبه‌رێك بینابكرێت كه‌ بگونجێت: أ- له‌گه‌ڵ ژماره‌ی ئه‌و زانكۆو به‌شانه‌ی مه‌به‌ستن دابمه‌زرێن و پێداویستیه‌كانیان له‌ڕووی هۆڵه‌كانی وانه‌گوتنه‌وه‌و ژماره‌ی ساڵه‌كانی خوێندن. ب- له‌گه‌ڵ جۆری پسپۆڕیه‌ تیۆری وپراكتیكیه‌كانی مه‌به‌ستن بخوێندرێن. ج- له‌گه‌ڵ ژماره‌ی ئه‌و قوتابیانه‌ی ئه‌گه‌ر هه‌یه‌ وه‌ربگیرێن به‌پێی ئه‌و پلانه‌ی له‌ لایه‌ن وه‌زاره‌ته‌وه‌ په‌سه‌ندكراوه‌. د- ئه‌ندازه‌كه‌ی بگونجێت له‌گه‌ڵ ئه‌و پرۆگرامه‌ خوێندنانه‌ی كه‌وا مه‌به‌ستن په‌یڕه‌و بكرێن و له‌گه‌ڵ تایبه‌تمه‌ندییه‌ ژینگه‌یی و ئابوری و كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كانی ئه‌و ده‌وروبه‌ری تیایدا داده‌مه‌زرێت. هـ- پێویسته‌ هۆڵی چالاكی رۆشنبیری و حه‌وانه‌وه‌و توالێتی تایبه‌ت و ڕووبه‌ریی سه‌وزایی و وه‌رزشی و پاركی ئۆتۆمبێل و بنكه‌ی ته‌ندروستی پێوه‌ بلكێنرێت به‌ جۆرێك كه‌وا له‌گه‌ڵ قه‌باره‌ی زانكۆو ڕه‌چاوكردنی پێداویستیه‌كانی خاوه‌ن پێداویستیه‌ تایبه‌تیه‌كان دابه‌ش بكرێن. شه‌شه‌م: ناكرێت كۆلێژ یان به‌شی نوێ به‌ مه‌به‌ستی فراوانبوون بكرێنه‌وه‌و ڕاگه‌یاندن و ده‌ست به‌ وه‌رگرتن و خوێندن تیایاندا بكرێت ته‌نها پاش دابینكردنی گشت پێداویستیه‌كان و به‌پشتگیری كردنی دڵنیایی جۆری و له‌نێوانیشیاندا: 1- تاقیگه‌و ده‌زگا پێویسته‌كان به‌گوێره‌ی ئه‌و پسپۆڕیانه‌ی مه‌به‌ستن بخوێندرێن له‌گه‌ڵ دیاریكردنی توانای له‌خۆگرتنی هه‌ر یه‌كێكیان له‌گه‌ڵ كۆی ژماره‌ی قوتابیان. 2- كتێبخانه‌یه‌كی تایبه‌تمه‌ند له‌ هه‌ر كۆلێژێك و كتێبخانه‌یه‌كی گشتی ناوه‌ندیی زانكۆیی. 3- مه‌رجه‌ له‌ كاتی كردنه‌وه‌ی كۆلێژه‌كانی كۆمه‌ڵه‌ پزیشكیه‌كان كه‌ كورتكراونه‌ته‌وه‌ سه‌ر پزیشكیی ددان و ده‌رمانسازیی و په‌رستیاریی ڕه‌چاوی ستانده‌ره‌ جیهانیه‌كان بكرێت و كارمه‌ند وپێداویستیه‌ پێویسته‌كانی دابین بكرێن.

مادده‌ی چواره‌م

متن المادە :

مادده‌ی چواره‌م:  زانكۆ كه‌سایه‌تی مه‌عنه‌وی و سه‌ربه‌خۆیی دارایی و كارگێری و ئه‌كادیمی هه‌یه‌و بۆ هێنانه‌ئارای ئامانجه‌كانی خاوه‌ن لێهاته‌یی یاساییه‌و له‌ دامه‌زراوه‌كانی خاوه‌ن سوودی گشتی هه‌ژمار ده‌كرێت. 

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا پێك دێ له‌: یه‌كه‌م: نه‌قیب، ده‌بێ موماره‌سه‌ی له‌ پیشه‌كه‌یدا هه‌بێت كه‌ له‌ ده‌ ساڵ كه‌متر نه‌بێت. دووه‌م: شه‌ش ئه‌ندام به‌ بریكاری نه‌قیبه‌وه‌ش ئه‌وانه‌ی كه‌ له‌ موماره‌سه‌كردنی پیشه‌كه‌دا له‌ حه‌وت ساڵ كه‌متریان به‌سه‌ر نه‌بردووه‌. سێیه‌م: ئه‌نجومه‌ن له‌ نێوان ئه‌ندامه‌كانیدا به‌ نهێنی بریكاری نه‌قیب و سكرتێر و خه‌زنه‌دارێك له‌ یه‌كه‌م كۆبونه‌وه‌یدا هه‌ڵده‌بژیرێ. چواره‌م: ئه‌نجومه‌ن به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ هه‌ر مانگێ جارێك كۆبوونه‌وه‌ ئاساییه‌كانی خۆی ده‌به‌ستێ، بۆیشی هه‌یه‌ دانیشتنی نائاسایی به‌ بانگهێشتی نه‌قیب یان به‌ داواكاری سێیه‌كی ئه‌ندامانی ببه‌ستێت.

مادده‌ی چله‌م

متن المادە :

مادده‌ی چله‌م : ئه‌نجومه‌ن به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌ گه‌ڵ لایه‌نه‌كانی په‌یوه‌ندیدار پلانێكی گشتی بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی كاره‌ساته‌كانی ژینگه‌ داده‌نێ و به‌رچاوی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ده‌خرێ تا ره‌چاوی بكات و له‌م نه‌خشه‌یه‌شدا ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ له‌ به‌رچاو ده‌گیرێن: یه‌كه‌م : ئه‌نجومه‌ن كۆكردنه‌وه‌ی زانیاری و پێڕه‌وه‌كانی كه‌ له‌ لایه‌نی ناوخۆیی و نێو ده‌وڵه‌تیه‌وه‌ له‌به‌ر ده‌ستان ده‌گرێته‌ خۆ، بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی كاره‌ساته‌كانی ژینگه‌ و كه‌مكردنه‌وه‌ی زیانه‌كانی. دووه‌م :به‌ پێڕه‌و لیژنه‌یه‌ك له‌سه‌ر ئاستی هه‌رێم به‌ سه‌رۆكایه‌تی سه‌رۆك وه‌زیران بۆ رووبه‌روو بوونه‌وه‌ی كاره‌ ساته‌كان و كه‌مكردنه‌وه‌ی مه‌ترسییه‌كان داده‌مه‌زرێ، لایه‌نه‌كانی ناو لیژنه‌كه‌و ئه‌ركه‌كانی و میكانیزمی كاركردنی هه‌ر یه‌كه‌یان له‌ پێش و له‌ كاتی و له‌ دوای روودانی كاره‌ساته‌كه‌ ده‌ست نیشان ده‌كات. سێیه‌م : تیمه‌كانی فریاكه‌وتن بۆ رووبه‌روو بوونه‌وه‌ی كاره‌ ساته‌كان به‌ رێنمایی ئه‌و لایه‌نانه‌ پێك ده‌هێنرێن كه‌ نوێنه‌ریان له‌ لیژنه‌ هه‌رێمایه‌تییه‌كه‌دا هه‌یه‌، كه‌ له‌ بڕگه‌ی (دووه‌می ئه‌م مادده‌یه‌دا) هاتووه‌ و هه‌موو پێداویستییه‌ نوێیه‌كانی له‌ میلاكی گونجاو و راهێنه‌ر له‌ بواری به‌ ره‌نگاربوونه‌وه‌ی ناكاویدا بۆ فه‌راهه‌م ده‌كرێ. چواره‌م : پۆلینكردنی كاره‌ساته‌كان به‌گشتی و دیاری كردنی ئه‌رك و به‌رپرسیاریه‌تی هه‌ر لایه‌نێك به‌ به‌خه‌به‌ردان له‌ ڕوودانی یان مه‌زه‌نده‌كردن به‌ ئه‌گه‌ری روودانی و چۆنیه‌تی ڕووبه‌ڕوو بوونه‌وه‌یدا. پێنجه‌م : دامه‌زراندنی ژوورێكی عه‌مه‌لیاتی ناوه‌ندی بۆ وه‌رگرتنی هه‌واڵه‌كان له‌سه‌ر كاره‌ساته‌كانی ژینگه‌ و به‌دواداچوونی پێشوازیكردن و ڕه‌وانه‌كردنی زانیاریه‌ ورده‌كان له‌رباره‌یه‌وه‌ به‌ ئامانجی كۆكردنه‌وه‌ی تواناكانی پێویست بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی. شه‌شه‌م: پێكهێنانی كۆمه‌ڵه‌ی كاركردن كه‌ له‌ ژووری عه‌مه‌لییاته‌وه‌ په‌یدابووه‌، بۆ به‌دواداچوونی ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی كاره‌ساته‌كانی ژینگه‌ له‌كاتی ڕوودانیدا یان مه‌زه‌نده‌كردن به‌ ڕوودانی و، سه‌رۆكی كۆمه‌ڵه‌ی كاركردن هه‌موو ده‌سه‌ڵاته‌كانی پێویستی هه‌یه‌ بۆ ڕووبه‌رووبوونه‌وه‌ی كاره‌ساته‌كانی ژینگه‌ به‌ هاوكاری و هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان.

مادده‌ی پێنجه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی پێنجه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌نجومه‌نێك له‌ وازاره‌ت پێكدێ پێی ده‌گوترێ (ئه‌نجومه‌نی وه‌زاره‌تی داد) و له‌ مانه‌ پێكدێ:- 1- وه‌زیر : سه‌رۆك. 2- بریكاری وه‌زاره‌ت : ئه‌ندامه‌ و له‌ كاتی ئاماده‌نه‌بوونی وه‌زیر سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌ن ده‌كات. 3- سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی راوێژكاری : ئه‌ندامه‌. 4- سه‌رۆكی ده‌سته‌ی سه‌رپه‌رشتی دادی : ئه‌ندامه‌. 5- سه‌رۆكی داواكاری گشتی : ئه‌ندامه‌. 6- به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی داد: ئه‌ندامه‌. 7- به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی فه‌رمانگه‌كانی داد: ئه‌ندامه‌. 8- به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی په‌یمانگه‌ی دادوه‌ری: ئه‌ندامه‌. 9- به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی تۆماركردنی خانوو به‌ره‌: ئه‌ندامه‌. دووه‌م: ئه‌نجومه‌ن له‌ مانگێكدا جارێك كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئاسایی ده‌به‌ستێ و سه‌رۆك بۆی هه‌یه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی نائاسایی داوای به‌ستنی بكات هه‌ر كاتێك پێویستی به‌وه‌ هه‌بوو. سێیه‌م: ئه‌نجومه‌ن به‌ سه‌رۆكایه‌تی سه‌رۆك یان جێگره‌كه‌ی له‌ كاتی ئاماده‌نه‌بوونی و به‌ ئاماده‌بوونی دوو له‌سه‌ر سێی ئه‌ندامان كۆده‌بێته‌وه‌ و بریاره‌كانی به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئه‌ندامه‌ ئاماده‌بووه‌كان ده‌رده‌چێ و له‌ كاتی یه‌كسانی بوونی ده‌نگه‌كان ئه‌و لایه‌نه‌ په‌سه‌ند ده‌كرێ كه‌ سه‌رۆكی له‌ گه‌ڵدایه‌. چواره‌م: ئه‌نجومه‌ن سكرتێرێكی ده‌بێ كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی له‌ یاسادا هه‌بێ، كاروباری ئه‌نجومه‌ن رێك ده‌خات و خشته‌ی كاره‌كانی ئاماده‌ ده‌كات و به‌ ئه‌ندامه‌كانی راده‌گه‌یه‌نێ و ئه‌و قه‌زییانه‌ پوخت ده‌كاته‌وه‌ كه‌ خراونه‌ته‌ به‌رده‌می له‌ گه‌ڵ گه‌یاندنی بڕیاره‌كانی داو چه‌ند فه‌رمانبه‌رێك یاریده‌ی ده‌ده‌ن.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

متن المادە :

مادده‌ی هه‌شته‌م: یه‌كه‌م: ده‌سته‌ی گشتی به‌ باڵاترین ده‌سه‌ڵاتی یه‌كێتییه‌كه‌ داده‌نرێ و، له‌ سه‌رجه‌م ئه‌ندامه‌ تۆماركراوه‌كان پێك دێت كه‌ پابه‌ندبوونی خۆیان به‌پێی ئه‌م یاسایه‌ به‌جێهێناوه‌،یه‌كه‌م كۆنگره‌ی دامه‌زراندنیشی، دوای شه‌ست رۆژ، له‌رۆژی كارپێكردنی ئه‌م یاسایه‌وه‌، ده‌به‌ستێ بۆ ئیقراركردنی پێڕۆی ناوخۆی یه‌كێتییه‌كه‌و هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌ن. دووه‌م: یه‌كێتی، به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌ن و له‌سه‌ر بانگهێشتی سه‌رۆكی یه‌كێتییه‌كه‌ هه‌ر سێ ساڵ جارێك، كۆنگره‌ خول به‌خوله‌كانی خۆی ده‌به‌ستێو، رێژه‌ی یاساییش (النصاب)، به‌ ئاماده‌ بوونی زۆرینه‌ی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی ده‌ێته‌جێ. ئه‌گه‌ر نه‌شهاته‌جێ، ئه‌وه‌، له‌وباره‌دا، هه‌ڵبژاردن، پاش پازده‌ رۆژ، له‌ رۆژی كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌مه‌وه‌، له‌ هه‌مان كات و هه‌مان شوێندا، ئه‌نجام ده‌درێت و، رێژه‌ی یاساییش، به‌ ئاماده‌بوونی سێیه‌كی ئه‌ندامان، به‌ته‌واو له‌قه‌ڵه‌م ده‌درێ.

بیست و یەك

متن المادە :

بیست و یەك: ئەم بڕیارە لە ڕۆژی دەرچوونیەوە كاری پێدەكرێت و لە رۆژنامەی فەرمی ( وەقایعی كوردستان )دا بڵاودەكرێتەوە.

شازدەهەم

متن المادە :

شازدەهەم: پێویستە هێزی پێشمەرگە لەو جێیانە نەكشێتەوە كە لەدوای 9/6/2014 تێدا جێگیر بوون.