أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهستی لهم دهستهواژانهی خوارهوه، بۆ ئهم یاسایه، ماناكانی بهرامبهریانه: 1. ههرێم: ههرێمی كوردستانی - عیراق. 2. ئهنجومهنی وهزیران: ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێمی كوردستانی عێراق. 3. دهزگا: دهزگای گشتیی گهشتو گوزار له ههرێمی كوردستانی عێراقدا. 4. سهرۆكی دهزگا: سهرۆكی ئیداری دهزگای گشتیی گهشتو گوزار له ههرێمی كوردستانی عێراقدا. 5. مهبهستی گهشتو گوزار: مهبهست: حهوانهوهیه، بووژانهوهیه، وهرزشه، گهشته، دڵكردنهوهیه، راوهو دیتنی جێگا دێرینهكانی مێژوو ئاسهوارو دیمهنی سروشت و، بزاڤی رابواردنی دیكه. 6. لانهی گهشتو گوزار: ئهو شوینانهی كه مهبهستی گهشتو گوزاری تێدا مهیسهر دهبێ، بهنموونه، وهك: ئوتێل، خواردنگه، گازینۆ، مهنزڵگهو جێگای رابواردنی دیكه. 7. ناوچهی گهشتو گوزار: ئهو جێگایانهیه كه یارای ئهوهن بزاڤی گهشتو گوزاریان تێدا بكرێ و مهبهستی گهشتو گوزاریان تێدا بێتهدی.
ماددهی چوارده:
ماددهی چوارده: ئهم دهزگایه بوجهی تایبهتی خۆی ههیه، بهلایهنی كهم، سێ مانگ بهر له دهست پێكردنی ساڵی دارایی پێشكهشی دهكات به ئهنجومهنی وهزیران، تا له چوارچێوهی بوجهی ههرێمدا تهسدیقی بكات .
ماددهی بیست و پێنج:
ماددهی بیست و پێنج: پێویسته لهسهر وهزیری كشتوكاڵ وسهرچاوه ئاوییهكان رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات.
ماددهی نۆزدهم:
ماددهی نۆزدهم: ماوهی لهوهڕاندن له دارستان و لهوهڕگاكاندا بهپێی وهرز و ناوچه جیاوازهكان، به ههماههنگی لهگهڵ كارگێڕییه خۆجێیهكاندا، دیاری دهكرێت.
ماددهی بیست و شهش:
ماددهی بیست و شهش: كاركردن به یاسای دارستانی عێراقی ژماره (75)ی ساڵی 1955، له ههرێمی كوردستان – عێراق، دهوهستێنرێت.
ماددهی بیست و سێ:
ماددهی بیست و سێ: سزا ئهدرێت بهگرتن بۆ ماوهیهك له حهوت ساڵ زیاتر نهبێت ههر كهسێك، بهنیاز خراپی، بهرههمی دارستانی پێ گیرا یان كڕی، كه ئهزانێت ئهوهی پێ یهتی پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایهیه وه كهسی ههڵگر سزا ئهدرێت بهبهندكردن به مهرجێك بهشدار نهبێت له ئهنجامدانی ئهو تاوانهی كه ئهو بهرههمانهی پێ گیراوه.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت، ناخرێته بهركار.
ماددهی دوازدهم
ماددهی دوازدهم: یهكهم: حكومهت زامنی وهدهستهێنانی كهمئهندام و خاوهن پێداویستی تایبهت دهكات له خزمهتگوزاریی تهندروستی بهخۆڕایی و ئاسانكاریی پێویستیشیان پێشكهش دهكات ئهگهر حاڵهتهكه پێویستیی به چارهسهر كردن ههبوو له دهرهوهی ههرێم. دووهم: حكومهت كار دهكات بۆ: 1- پێشكهش كردنی خزمهتگوزاریی خۆپارێزی و چارهسهركردن و پهره پێدانی خزمهتگوزاریی پشكنینی پێش وهخته كه ئامانجی كهم كردنهوهی رێژهی كهمئهندامییه له نێو كۆمهڵدا. 2- دابین كردنی ئامێری شیاندن و قهرهبووكارانه و ئامیری پزیشكی پێویست و دابین كردنی تهكنهلۆژیای نوێ بۆ یارمهتیدانی كهمئهندامان و خاوهن پێداویستیی تایبهت.
ماددهی یازدهم
ماددهی یازدهم: یهكهم: كهمئهندام و خاوهن پێداویستیی تایبهت مافی سوود وهرگرتنی ههیه له ئیمتیازاتی تایبهت بۆ ئاسان گواستنهوهی و بهجێ گهیاندنی كاروباری رۆژانهی ئهویش به گوێرهی جۆر و پلهی كهمئهندامییهكهی، حكومهت و كهرتی تایبهتیش كار بۆ ئاماده كردنی ژینگهی گونجاو دهكات بۆ ئاسان كردنی جوولهی كهمئهندام و خاوهن پێداویستیی تایبهت و دابین كردنی ئاسانكاریی پێویست تا بتوانن ئامرازهكانی گواستنهوهی گشتیی بهكار بهێنن. دووهم: ههموو كهسێكی كهمئهندام و خاوهن پێداویستیی تایبهت مافی سوود وهرگرتنی له ژینگهیهكی شیاو ههیه، ههروهها گهیشتن به ههر شوێنێك كه خهڵكی دی دهتوانن بیگهنێ، به جۆرێك سهربهخۆیانه ئازادیی جوولانهوه و به ئاسانی گهیشتن به شوێنان و بهدهست هێنانی خزمهتگوزاریی پێویستیان بۆ دابین بكات. سێیهم: حكومهت كار دهكات بۆ ناچار كردنی لایهنی فهرمی و نافهرمی كه پابهندی مهرج و مواسهفاتی جیهانی و تهكنیكی و ئهندازهیی و تهلارسازانه بن، كه دهبێ له بینا و دامهزراو و یاریگای گشتی و پهرستگا و شوێنانی گشتی و تایبهتدا، به كۆن و نوێیانهوه ههبن، كه كهسانی كهمئهندام و خاوهن پێداویستیی تایبهت پێویستییان پێیانه. چوارهم: دهبێ فهرمانگهكانی هاتوچۆ نیشانهكانی جووڵه و هاتوچۆ بۆ كهمئهندامان و خاوهن پێداویستیی تایبهت بخهنه نێو تاقی كردنهوهی بهخشینی مۆڵهت به شۆفێران.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: سهرۆكی دهزگا بهم سهڵاحییاتهی خوارهوه ڕادهبێ : 1. بهرێوهبردنی كاروباری دهزگاو، سهرۆكایهتی كردنی كۆبوونهوهكانی و سهرپهرشتی كردنی دایهرهكانی. 2. نواندنی دهزگا لهبهردهم دادگاو دایهره پێوهندیدارهكاندا. 3. ئیمزاكردنی ئهو موخابهراتهی له دهزگاكهوه دهردهچن. 4. پێشنیازكردنی بوجهی گهشتوگوزارو ئامادهكردنی میلاك و بوجهی ساڵانهو حساب و حسابكاریی كۆتایی. 5. بۆ ههر حاڵتێ، بهجیا، موافهقهت دهكات بڕێ پاره خهرج بكرێ له پێنج ملیۆن دینار نهترازێ
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: خاوهن دارستانه تایبهتهكان بۆیان ههیه، بهپێی ئهو مهرج ء ستاندهره هونهریانهی وهزارهت دیاری دهكات، دارستانهكانیان وهبهربهێنن به داهێنان و سووككردنیان، وه گۆڕینی دارستانهكان به درهختی بهردار كه گونجاو بێت لهگهڵ ناوچهكه بهو مهرجهی مۆڵهتیان له وهزارهتهوه پی بدرێت.
ماددهی dوازدهم:
ماددهی dوازدهم: خاوهن زهوی كشتوكاڵی یان ئهوهی زهویهكی به درهختی بهردار چاندووه و ههندێ داری دارستانی لهسهر روواوه به چڕیی (10%) كهمتر، مافی ههیه ئهم دارانه ببڕێتهوه وبیانگوازێتهوه وبیانكات به خهڵوز و، سوككردنی دارهكانی دارستان بهپێی مۆڵهتێك كه خاوهنهكانی له فهرمانگهی دارستانی ناوچهكه، دوای بهسهركردنهوهی شوێنهكه، وهری دهگرن.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: ماددهی(دهیهم) له یاسایهكه ههڵدهوهشێتهوه و ئهمهی دادێ جێی دهگرێتهوه: ماددهی دهیهم: یهكهم: ئهگهر ئهندامی ئهنجومهن لهبهر ههر هۆیهك كورسییهكهی خۆی له دهست دا، كاندیدی دوای ئهو له رووی ژمارهی ئهو دهنگانهی له نێو لیستهكهیدا بهدهستی هێناون، جێی دهگرێتهوه. دووهم: ئهگهر كورسی بهتاڵ تایبهت بوو به لیستێك كه كاندیدی نهما بوو یان هی لیستێكی تاك بوو، كورسییهكه بۆ كاندیدێكی دی له لیستێكی دیكهدا تهرخان دهكرێت، به پهیڕهو كردنی ماوهی ههر بههێز و به پێچهوانهشهوه كورسییهكه به بهتاڵی دهمێنێتهوه.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: ماددهی(ههشتهم) له یاسایهكه ههڵدهوهشێتهوه و ئهمهی دادێ جێی دهگرێتهوه: ماددهی ههشتهم: یهكهم: دهنگه راستهكانی بازنهی ههڵبژاردن كۆ دهكرێنهوه و دابهشی سهر ژمارهی كورسیی تهرخان كراو بۆ ئهو بازنهیه دهكرێن بۆ بهدهست هێنانی دابهشی ههڵبژاردن. دووهم: ئهو دهنگهراستانهی كه لیست له بازنهی ههڵبژاردندا بهدهستی هێناون كۆدهكرێنهوه و به سهر دابهشی ههڵبژاردندا دابهش دهكرێن بۆ دیاری كردنی ژمارهی كوردسیی تهرخان كراو بۆ ئهو لیسته. سێیهم: ریزبهندی كاندیدهكانی لیست له سهر بنهمای ژمارهی ئهو دهنگانهی ههر كاندیدێك بهدهستی هێناون رێك دهخرێتهوه و، ئهو كاندیدهی زۆرترین ژماره دهنگی بهدهست هێناوه له پێشهوه دادهندرێت و بهم جۆره تا كۆتایی لیستهكه، به مهرجێك له نێو ههر سێ كاندیدی لیستهكهدا ژنێك / ئافرهتێك دابندرێت، به چاوپۆشین له ژمارهی دهنگی كاندیدانی پیاو بۆ مسۆگهر كردنی بهدی هێنانی نوێنهرایهتی كردنی ئافرهتان به رێژهیهك له30% كهمتر نهبێت له كورسییهكانی یهك بازنهی ههڵبژاردندا.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: بڕگهی(یهكهم) له ماددهی حهوتهمی یاسایهكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: یهكهم: دهكرێ خۆ كاندید بكرێت بۆ لیستهكانی بهشدار له ههڵبژاردن به چهشنێك ژمارهی كاندیدهكان له دوو هێندهی ژمارهی ئهو كورسیانهی بۆ بازنهی ههڵبژاردن تهرخان كراون، زیاتر نهبن.
ماددهی دوازده:
ماددهی دوازده: داهاتهكانی ئهم دهزگایه لهمانهی خوارهوه پێك دێت: 1. ئهو مزه (رسوم) و قازانجانهیه كه له بزاڤهكانیهوه دێنه دهست. 2. كرێی لانهكانی گهشتیارییه. 3. ئهو بهخشش و یارمهتی و دیارییانهش كه بهپێی یاساو پێڕۆ و رێنماییگهلی بهكار پێشكهش بهدهزگاكه دهكرێن. 4. بهخششی ساڵانهو، ههر دهرماڵهیهكی دی كه حكومهتی ههرێمی كوردستان پێشكهشی بكات.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: ئهندامانی دهستهی گشتی، نهقیب و ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكا و لێژنهی بهرزهفتی كردن (انضباط) ی ئهسڵ و یهدهگ له یهك كات و شوێندا به رێگای ههڵبژاردنی نهێنی و به زۆرینهی دهنگی ئامادهبووان ههڵدهبژێردرێن.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرهێنانیهوه دهخرێته بهركارو له (وهقایعی كوردستان)دا بڵاو دهكرێتهوه .
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت، ناخرێته بهركار.
ماددهی یانزدهیهم:
ماددهی یانزدهیهم: سهرجهم بڕیارهكانی دهستهی گشتی به زۆرینهی دهنگی ئامادهبوان دهردهچێت.