أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی بیست و سێ
ماددهی بیست و سێ: دهشێ لهم حاڵهتانهی خوارهوه كۆنگرهیهكی لاوهكی (استثنائی) ببهسترێ: 1-به بڕیارێكی هۆدار له لایهن زۆرینهی ئهندامامنی مهكتهبی تهنفیزییهوه. 2-به داواكاریهكی نووسراوی هۆدار كه له لایهن دوو سێیهكی ئهندامانی كۆنگرهوه، ئاراستهی مهكتهبی تهنفیزی بكرێت. پێویسته لهم بارهدا مهكتهبی تهنفیزی له ماوهی (15) رۆژدا (كه له رۆژی پێشكهشكردنی داواكهوه دهست پێ دهكا) بانگێشت بۆ سازدانی كۆنگره كه دهربكات. 3-بڕیاری كۆنگره به زۆرینهی دهنگ دهدرێن.
ماددهی دوازدهم:
ماددهی دوازدهم: وهزارهت هیچ بهرپرسایهتیهكی پهیوهست به مافی كارمهندانی گرێبهستكار لهگهڵ قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیهكان لهئهستۆ ناگرێت، و بهرپرسایهتیهكهی كورتدهبێتهوه سهر لایهنی فێركاریی و پهروهردهیی بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه.
ماددهی بیست و دوو
ماددهی بیست و دوو: نابێ به پێچهوانهی تهصمیمهكانی ئهم دهزگایه كه خۆی له مهودوا ئامادهیان دهكا مونشهئهو بینا له نوێ بنیادبنرێن یان رووكاری ناوچه گهشتیاریهكان دهسكاری بكرێن و بگۆڕدرێن.
چوارەم
چوارەم: كار بە هیچ دەقێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێت كە لەگەڵ حوكمەكانی ئەم بڕیارە ناكۆك بن.
ماددهی بیست و یهك
ماددهی بیست و یهك: تهنیا ئهم دهزگایه بۆی ههیه بهدهر له حوكمهكانی یاسا ژماره (25)ی ساڵی 1959ی ناوه بازرگانیهكان، ناو له ئوتێل و مونشهئه گهشتیاریهكانی ههرێمی كوردستانی عێراق بێت و، پێویسته لهسهر لایهنه پێوهندیدارهكانیش له پێدان و تازهكردنهوهو ئیلغاكردنی ئیجازهگهلی فرۆشتنی خواردنهوهی سهرمهستیدا موافهقهتی ئهم دهزگایه وهربگرن.
ماددهی سێیهم: (ههموار)
ماددهی سێیهم: ههموو ئهو كهسانهی كه ئهو منداڵانهیان بهناوی خۆیان تۆماركردووه كه حوكمهكانی ئهم یاسایه دهیانگرێتهوه، له لێپرسینهوهی یاسایی دهبووردرێن و سهر له نوێ به ناوی دایك وباوكی شهرعیان بهپێی داواكارییهك كه له لایهن خاوهن بهرژهوهندی یاخود داواكاری گشتی پێشكهش كرابێ تۆماردهكرێن.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: یهكهم: بڕیارهكانی ژماره(192)ی ساڵی 1996و ژماره(32)ی ساڵی 1997و (4210،112،83،65)ی ساڵی 2003 ههڵدهوهشێنهوه. دووهم: بڕگهیهك دهخرێته سهر مادده (2)ی یاسای باجی دهرامهتی ژماره (113)ی ساڵی 1982ی ههمواركراو له ههرێمی كوردستان-عیراق و دهبێته بڕگه(7) بۆی. 7- كارگهكانی دروستكردنی ئالیك. سێیهم: دوو بڕگه بهزنجیرهی (28،27) دهخرێنه سهر مادده (7) له یاسای باجی دهرامهتی ژماره (113)ی ساڵی 1982ی ههمواركراو له ههرێمی كوردستان و بهم جۆرهی خوارهوه:ـ 27- ئۆتۆمبێلی تاكسی (5) نهفهری و پاسهكانی گواستنهوهی بچووك و گهورهی نهفهران له ناو شار و له نێوان شارهكاندا. 28- تراكتۆر و دهڕاسهی كشتوكاڵی و ئۆتۆمبێلی بار ههڵگری بچووك (پیكهپ دهبڵ) یهك تهنی. چوارهم: كاركردن به یاسای باجی جێماوهكان (التركات) ژماره (64)ی ساڵی 1985ی ههمواركراو له ههرێمی كوردستاندا رادهگیرێ و میراتگرانی ئهو مردووهی كه له ماوهی ههڵپهساردنی یاساكه به بڕیاری ژماره (32) له 8/11/1997 باجیان هاتۆته سهر له باجی جێ ماوهكان (التركات) دهبووردرێن و هۆبهكانی باجی جێماوهكانیش له فهرمانگهكانی باج له ههرێم دادهخرێن.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: یهكهم: مادده(2) له یاسای باجی دهرامهتی ژماره(5)ی ساڵی 1999 ههڵدهوهشێتهوه. دووهم:ماددهی(3)له بڕیاری ژماره(219)ی ساڵی 2001 ههڵدهوهشێتهوه. سێیهم: بڕگهكانی7.6))له بڕیاری ژماره (294)ی ساڵی 1999 ههڵدهوهشێنهوه. چوارهم: كاركردن به بڕگه(2) له مادده(13)له یاسای باجی دهرامهتی ژماره(113)ی ساڵی 1982ی ههمواركراو له ههرێمی كوردستان رادهگیرێ و ئهمهی خوارهوهی لهجێ دادهنرێ: باجی دهرامهت دهخرێته سهر موكهللهف له بڕی ههر ساڵێكی تهقدیری بهپێی ئهم رێژانهی خوارهوه: 1-دهرامهتی تاكی نیشتهجێ دوای پێدانی ئهم لێبورده یاساییانهی خوارهوه: أ-3% تا دهگاته دوو ملیۆن دینار. ب-5% بۆ ئهوهی له دوو ملیۆن دینار پتره تا دهگاته چوار ملیۆن دینار. ج-10% بۆ ئهوهی له 4 چوار ملیۆن دینار پتره تا دهگاته شهش ملیۆن دینار. د-15% بۆ ئهوهی له 6 شهش ملیۆن دینار پتره. 2-دهرامهتی كهسی نا نیشتهجێ ههمان رێژهكانی نیشتهجێ یه، بێ ئهوهی ئهو لێبوردنهو یاسایانه بیگرێتهوه. 3-باج به ڕێژهیهكی چهسپاو كه بڕهكهی (15%)یه دهخرێته سهر قازانجی ههموو كۆمپانیا كاراكان له ههرێمی كوردستان به كۆمپانیا تاك و سادهكانیشهوه. 4-باج به ڕێژهی 5% لهسهر ئهوهندهی له 700000 حهوت سهد ههزار دینار زیاتره له مووچهی فهرمانبهرانی ههرێم وهردهگیرێ بۆ ههموو پلهكانی فهرمانبهریهتی وكهرتی تایبهتی تۆماركراو به فهرمی وخاوهن پایهو پله فهرمانبهرییه تایبهتیهكان
ماددهی بیست
ماددهی بیست: ئهنجومهنی دهزگا بۆی ههیه، بهبێ ئهوهی پابهندبێت به حوكمهكانی یاسا ژماره (32)ی ساڵی 1986 (یاسای فرۆشتن و بهكرێدانی موڵك و ماڵی دهوڵهت)هوه، ههموو جۆره زهوی و زارو عیقارێ بهپێی رێنماییگهلێ كه سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیران دهریدههێنێ بهكرێ بدات و بهكرێ بگرێ و بیكڕێ و بیفرۆشێ.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم : ئهنجومهن لهمانه پێكدێ :ـ یهكهم : دهستهی گشتی 1. له سهرۆك و جێگرهكهی و راوێژكاران و راوێژكارانی یاریدهدهر پێكدێ و دانیشتنهكانی به سهرۆكایهتی سهرۆك سازدهدات و له كاتی ئاماده نهبوونی به سهرۆكایهتی جێگرهكهی دهبێ و به ئامادهبوونی سێ له سهر چواری ئهندامانی رادهی یاسایی تهواو دهبێ. 2. راوێژكاره یاریدهدهرهكان مافی بهشدار بوونیان له دهنگداندا نییه. دووهم: دهستهی سهرۆكایهتی: له سهرۆك و جێگرهكهی و كۆنترین راوێژكار پێكدێ. سێیهم: دهستهی بهرزهفتكاریی فهرمانبهرانی ههرێم: له جێگری سهرۆك و ئهندامیهتی دووان له راوێژكاران پێكدێ كه سهرۆكایهتی دهسنیشانیان دهكات و له كاتی ئامادهنهبوونی جێگری سهرۆك، كۆنترین راوێژكار سهرۆكایهتی دهستهكه دهكات.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: ئامانجی ئهم یاسایه بریتیه له: یهكهم: وێنهكێشانی میكانیزمی یاسایی بۆ دیاریكردن و وهرگرتنی مافه داراییهكانی بهركهوته (مستحقات) بۆ ههرێم له نێو داهاته ئیتیحادییهكانداو، دهخرێنه نێو بودجهی گشتی ههرێمهوه. دووهم: بهتواناكردنی ههرێم بۆ وهرگرتنی بهركهوته (مستحقات)داراییهكانی له داهاتهكانی نهوت و گاز چ وهك خۆیان (عهینی شت) یان به كاش بهگوێرهی دهستور. سێیهم: وهرگرتنی بهركهوتهكانی (مستحقات) ههرێم له بهخشین و كۆمهك و قهرزی نێودهوڵهتی پێشكهشكراو به حكومهتی ئیتیحادی ئهویش پاڵپشت به بهندی یهكهم له ماددهی (106)ی دهستور. چوارهم: وهرگرتنی پشكی ههرێم له ههر داهاتێكی تری یان قهرهبووێكی وهرگیراو له لایهن حكومهتی ئیتیحادیهوه. پێنجهم: دابینكردنی میكانیزمی پێویست بۆ وهرگرتنی بهركهوتهكانی (مستحقات) ههرێم له بودجهی ئیتیحادی به لهبهرچاوگرتنی ئهو بڕه پارانهی كهلهكهبوونهو نهدراون وهك خهرجیهكانی سهروهریی و فهرمانڕهوایی هاتوو له نێو بودجهی ئیتیحادیهوه لهوهتهی ساڵی 2004هوه. شهشهم: وهرگرتنی قهرهبووه بهركهوتهكانی (مستحقات) ههرێم لهو زیانانهی كه دهرئهنجامی ئهو كاره ستهمكارانهی رژێمی پێشوو بوون له رێگهی داپلۆسینی بهكۆمهڵ و جینۆسایدو پرۆسهكانی ئهنفال و سیاسهتی زهوی سووتێنراو بهگوێرهی بڕگهی یهكهم له ماددهی (112)ی دهستور. حهوتهم: دهستهبهركردنی دادپهروهریی له دابهشكردنی داهاته ئیتیحادییهكان بۆ مسۆگهركردنی پاراستنی یهكڕیزیی گهلی عێراق و دهوڵهته ئیتیحادییهكهی به گونجاویی لهگهڵ ماددهی یهكهمی دهستور.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: حكومهتی ههرێم لهو بڕیارو رێكارانهی بهپێی ئهم یاسایه دهیانگرێتهبهر پابهند دهبێت به حوكمهكانی یاسای نهوت و گازی ژماره (22)ی ساڵی 2007 له نێوانیشیاندا مامهڵهكردنی لهگهڵ داهاته وهرگیراوهكان و ههڵدهستێت به بهرپرسیاریهتیهكانی بهپێی پرنسیپ و ستاندهره تایبهتهكانی دهسپێشخهری شهفافیهت له پیشهسازییه دهرهێنراوهكان (EITI).
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهستی ئهم یاسایه لهم زاراوهو دهستهواژانهی خوارهوه، ماناكانی بهرامبهریانه: یهكهم: ههرێم: ههرێمی كوردستان ـ عێراق. دووهم: وهزارهت: وهزارهتی پهروهردهی ههرێم. سێیهم: وهزیر: وهزیری پهروهرده. چوارهم: قوتابخانهو پهیمانگهی ناحكومی: بریتیه له باخچهی ساوایان و قوتابخانهو پهیمانگهی ناحكومی كارگوزار له پهروهردهو فێركردن و ڕاهێنانی پیشهیی بهر له قۆناغی خوێندنی باڵا كه وهزارهتی پهروهرده مۆڵهتیان دهدات و سهرپهرشتیان دهكات.
ماددهی سی و شهشهم:
ماددهی سی و شهشهم: ئهم یاسایه له رێكهوتی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان) دا جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی سی و دووهم:
ماددهی سی و دووهم: نابێت قوتابی یان كهسوكاری به ئهركی دارایی یان پێبهخشین له قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیهكاندا پابهند بكرێن جگه له كرێی خوێندن نهبێت.
ماددهی سی و دووهم:
ماددهی سی و دووهم: 1-كارگهرانی یهكێتی ژوورهكان حوكمهكانی یاسای كاری ژماره$ (71)ی ساڵی 1987و یاسای خانهنشینی و زامن كردنی كۆمهڵایهتی و ژماره$ (39)ی ساڵی 1971یا ههر یاسایهكی تریان بهسهر دهسهپێنرێ كه جێگهیان بگرێتهوه. 2-دهبێ ئهنجومهنی یهكێتی بنهمای خزمهت و رێك پێكی تایبهتی بۆ رێكخستنی خزمهتی كارگهرانی له یهكێتی ژوورهكاندا دهربكا.
ماددهی سی یهم:
ماددهی سی یهم: دهشێ سهرۆك و ئهندامانی ژوور خهڵاتهكی ساڵانهیان بدرێتێ كه میقدار و شێوهی بهخشینی به بریاری ئهنجومهنی یهكێتی دیاری دهكرێن بهڵام نابێ ههردوو خهڵاتی ئهنجومهنی یهكێتی و ئهنجومهنی و ژوور وهربگیرێ.
ماددهی بیست و شهشهم:
ماددهی بیست و شهشهم: ژوور بۆی ههیه به پهسهند كردن له لایهن ئهنجومهنی یهكێتی خانوو بهره بكرێ یا دروست بكا.
ماددهی بیست و حهوتهم:
ماددهی بیست و حهوتهم: ژوور دهبێ ئهمانه پێشكهش به ئهنجومهنی یهكێتی بكا. 1-راپۆرتی ساڵانه له بارهی كارهكانیهوه. 2-دواحیسابی بۆ سهلماندنی ئهویش له ماوهیهكدا كه له سێ مانگ تێپهر نهكا له رۆژی كۆتایه هاتنی ساڵی داراییهوه بهمهرجێ له لایهن _ چاودێری داراییهوه ورد كرابێتهوه. 3-بووجهی نهخشه كێشانی ساڵانهی پێش سهرهتای ساڵی دارایی به سێ مانگ به لایهنی كهمهوه بۆ سهلماندنی.
ماددهی سی و يهكهم:
ماددهی سی و يهكهم: قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیهكان به پشكنینی تهكنیكی وكارگێری وهزارهت پابهند دهبن، و بهرێوهبهرایهتی تهندروستی قوتابخانهكان، له ڕووی تهندروستی وچارهسهرییهوه، سهرپهرشتی ئهم قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیانه دهكات.