أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
مادهی دوازدهیهم
مادهی دوازدهیهم: یهكهم: دهسهڵاتهكانی سهرۆكی دادگای پێداچوونهوه ئهمانهن: 1-بهڕێوهبردنی دادگا. 2-سهۆكایهتیكردنی دهستهی سهرۆكایهتی. 3-سهرۆكایهتی كردنی دهستهی گشتی و دهستهی فراوان یا ههریهكێ له دهستهكانی دادگای پێداچوونهوه. 4-پشكنینی كار و باری دادگای پێداچوونهوه. 5-ناردنی ئهو تانووتانهی پێشكهش به دادگا دهكرێن بۆ وهرگرتنی رهسم و ئهمانهت و تۆمار كردنیان. 6-مۆڵهتدان به دادوهرانی دادگا و مووچه خۆران و كرێكارانی. 7-نووسینی راپۆرتی ساڵانه له بارهی مووچه خۆرانهوه. 8-ئیمزا كردنی نووسراوه رهسمییهكان بۆ وهزارهتهكان. دووهم: دهسهڵاتهكانی جێگری سهرۆكی دادگای پێداچوونهوه ئهمانهن: 1-بهجێهێنانی كارهكانی سهرۆكی دادگای پێداچوونهوه له كاتی ئاماده$ نهبوونیدا. 2-سهرۆكایهتی كردنی یهكێك له دهستهكانی دادگای پێداچوونهوه. 3-بهشداریكردن له دهستهی سهرۆكایهتی دا. 4-ئیمزا كردنی ئهو نووسراوانهی داوا كۆتایی پێهێنراوهكانی لهگهڵ بڕیارهكانی دادگای پێداچوونهوهدا پێ دهنێردرێنهوه. 5-ههر دهسهڵاتێك كه سهرۆك دهیداتێ.
ماددهی سیازدهیهم
ماددهی سیازدهیهم: یهكهم:دادگای تێههڵچوونهوه دهستهیهكی دادوهری باڵایه بۆ دادگاكانی یهك پارێزگا یا زیاتر و له سهرۆك و ژمارهیهكی پێویست له جێگری سهرۆك و دادوهر پێك دێ و ئهو تایبهتكاریانهی بهجێ دێنێ و كه به پێی یاسا بۆی دیاری دهكرێن. دووهم: پێك هێنانهی دادگاكانی تێههڵچوونهوه بهم جۆر دهبێ. 1-دادگای تێههڵچوونهوهی ناوچهی ههولێر كه دادگاكانی ههردوو پارێزگای ههولێر و دهۆك دهگرێتهوه و مهڵبهندهكهی له شاری ههولێر دهبێ. 2-دادگای تێههڵچوونوهی ناوچهی كهركوك كه دادگاكانی ههردوو پارێزگای كهركوك و سلێمانی دهگرێتهوه و مهڵبهندهكهی له شاری كهركوك دهبێ. سێیهم: دهشێ لهسهر پێشنیازی وهزیر و بڕار لهسهر دانی ئهنجومهنی دادوهری (مجلس القچاء) پهیوهندی دادگابهك یا زیاتر له دادگایهكی تێههڵچوونهوه دابڕ بكرێ و به یهكێكی تریانهوه ببهسترێتهوه.
ماددهی چلهم
ماددهی چلهم: دهشێ بهپێی یاساو رێنمایی و بهرزهفتیهكان زانكۆ یان كۆلێج یاخود پهیمانگا یان نووسینگهی مهشق و شیاندنی باڵای ئههلی له بواری خوێندنی باڵا له ههرێم دابمهزرێ.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: سهندیكا بۆ بهدیهێنانی ئهم ئامانجانه كار دهكات: یهكهم: رێكخستنی پیشهی پزیشكانی دروستی ئاژهڵ له بواری چالاكی گشتی و تایبهتی دا و پێشخستنی و بهرز كردنهوهی ئاستی زانستی و پیشهیی بزیشكانی دروستی ئاژهڵ له ههرێم دا. دووهم: رێكخستن و بههێز كردنی پهیوهندی ئهندامان له نێوان خۆیاندا لهگهڵ دهزگا حكومی و تاكهكهسه كاندا و بهرگری لێكردنیان، وه بهرگری كردن له مافهكانیان و مسۆگهر كردنیان، ههروهها كارێكی وا بكرێ كه بتوانن ئهركهكانیان جێ بهجێ بكهن. سێیهم: پهرهپێدان و به دیار خستنی رۆڵی پزیشكانی دروستی ئاژهڵ له كۆمهڵگای كوردستاندا. چوارهم: هانادن و پشتگیری كرنی توێژینهوهی زانستی ئهندامانی و، بهستنی سیمینار و خولی تایبهت به زانستی دروستی ئاژهڵ بۆ ئهوهی لهگهڵ پێشكهوتنی زانستی دروستی ئاژهڵدا بروا. پێنجهم: سهندیكا پشتگیری و بهشداری له ههموو ههوڵدانێك دهكا له پێناو: 1. پاراستنی ژینگه له پیس بوون كه سهرچاوهكهی له ئاژهڵهوه بێ. 2. پاراستنی ئاژهڵی كێوی له نهخۆشییهكان و رێگه گرتن له كوشتن و راوكردنیان تهنها له سنووری یاسادا نهبێ. ج- پاراستنی مرۆڤ له نهخۆشییه هاوبهشهكان. شهشهم: پهیوهندی و هاوكاری كردن لهگهڵ ئهو سهندیكا و كۆمهڵه و دهسته ناوخۆی و دهرهكیانهی كه ئامانجهكانیان لهگهڵ ئامانجی ئهو سهندیكایهدا یهك دهگرنهوهو ئاڵو گۆر كردن و بهشداربوون له كۆنگره و خول و چالاكییه زانستییهكاندا.
ماددهی چل و یهكهم
ماددهی چل و یهكهم: دهزگا ناوبراوهكان له ماددهی چلی ئهم یاسایهدا دهكهونه بهر حوكمی ههموو یاساو پیڕهو و رێنماییه بهركارهكان.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: دادگای پێداچوونهوه ئهو دهسته دادوهرییه باڵایهیه كه سهرپهرشتی دادوهری گشت دادگاكان دهكا و ئهگهر دهقێكی پێچهوانه له یاسادا نهبێ و له سهرۆكێك و سێ جێگری سهرۆك و چهند دادوهرێك پێكدێ كه ژمارهیان له حهوت كهمتر نهبێ و بارهگاكهی له ههولێر دهبێ.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: دادگای شارستانییهكان (المدنیه) پێك دێن له: 1-دادگای پێداچوونهوه (التمییز). 2-دادگای تێههڵچوونهوه (الاستیئناف). 4-دادگای سهرهتایی (البدائی). 5-دادگای تاون (الجنایات). 6- دادگای كهتن (الجنح). 7- دادگای ههرزهكاران (الاحداس). 8- دادگای كار (العمل). 9-دادگای لێكۆلینهوه (التحقیق).
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: دانیشتنی دادگاكان به ئاشكرایی دبێ تهنیا لهو حالهتانه دا نهبێت كه دادگا خۆی به هۆی لهبهرچاو گرتنی داب و نهریت و پاراستنی رژێمی گشتییهوه بڕیار دهدا نهێنی بێ بهڵام له گشت حالهتێكدا راگهیاندنی حوكم ههر دهبێت له دانیشتنێكی ئاشكرا دابێ.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: دادگا بۆی نییه هیچ كام له باسانه ببینێ كه به كارو كرداری سهروهری (السیاده) دادهنرێت.
ماددهی چل و دووهم
ماددهی چل و دووهم: یهكهم: نابێ هیچ لایهنێك یا كهسێك بهر لهوهرگرتنی رهزامهندیی وهزارهت دهزگای خوێندنی باڵای نا حكومی له ههرێمدا بكاتهوه یا بهرێوهی ببات. دووهم: نابێ هیچ دهزگایهكی خوێندنی باڵای دهرهوهی ههرێم لق یا نووسینگه له ههرێمدا بكاتهوه ههتا رهزامهندیی وهزارهت وهرنهگرێت. سێیهم: تهنیا وهزارهت تایبهتمهنده به پێدانی مۆڵهتی كردنهوهی ههر دهزگایهكی فێركردنی باڵای كه سهر به وهزارهت نهبێ جا حكومی بێت یان نا حكومی.
ماددهی پانزدهیهم:
ماددهی پانزدهیهم: یهكهم: ئهنجومهن له ماوهی (30) رۆژ له مێژووی تۆمار كردنی داوای چوونه ریزی سهندیكاوه سهیری داواكه دهكات. دووهم: پێشكهش كاری داواكه له مێژووی رهزامهندی ئهنجومهن لهسهر داواكهی، به ئهندامی سهندیكا دهژمێردرێ و ههر له ههمان مێژووشدا ناوی له تۆماری سهندیكادا دهنووسرێت. سێیهم: خودان داواكارییهكه، ئهوهی داواكارییهكهی بۆ چوونه ناو رێزی سهندیكا رهفز كراوه بۆی ههیه بڕیاری رهفزهكه لهلای دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا (تمیز) بكات له ماوهی پانزده رۆژ له مێژووی ئاگادار كردنهوه و بڕیارهكهش بنهبڕ دهبێت.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: حوكم به ناوی گهلهوه دهردهچێی و جێ بهجێ دكرێ.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ئهنجومهنی ڕاوێژكاری بۆ وهزارهت لهمانه پێكدێ:- یهكهم: وهزیر: سهرۆكه. دووهم: بریكاری وهزارهت: ئهندامه ولهكاتی ئامادهنهبوونی وهزیر سهرۆكایهتی ئهنجومهن دهكات. سێیهم: ڕاوێژكارهكانی وهزارهت: ئهندامن. چوارهم: بهڕێوهبهره گشتیهكانی وهزارهت: ئهندامن. پێنجهم: نوێنهرێك له ههر وهزارهتێك له وهزارهتهكانی پهیوهندیدار ودهزگا تهندروستیه زانستییهكان به مهرجێك پلهیان له بهڕێوهبهری گشتی كهمتر نهبێت ولهسهر داوای وهزیر بهشداری دهكهن. شهشهم: ههر شارهزایهكی پسپۆڕ له ناوهوه ودهرهوهی وهزارهت كه وهزیر دهستنیشانیان دهكات.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: یهكهم: دامهزراندن و رهزامهندنی دهربڕین لهسهر دهست له كار كێشانهوه و خانهنشین كردن و گهڕاندنهوهی بۆ خزمهت له پلهی ملازم بهرهوسهرهوه، به پیشنیازی وهزیری پێشمهرگه و به رهزامهندنی فهرماندهی گشتی هێزهكانی پاراستنی ههرێم (زێڕهڤانی) دهبێت یان ئهو كهسهی ئهو دهستهڵاتی پێ دهدات. دووهم : سهرۆك ئهركانی هێزی پێشمهرگهی كوردستان و یاریدهدهرهكانی و فهرماندهی فرقهكان و پایه سهربازییه تایبهتیهكان به پێشنیازی فهرماندهیی گشتی هێزهكانی پاراستنی ههرێم و رهزامهندیی فهرماندهی گشتی دادهمهزرێن.
ماددهی سێیهم :
ماددهی سێیهم : مهرجهكانی پێدانی پلهی ملازم له هێزی پێشمهرگهی كوردستان (زێرهڤانی ههرێم) بهم شێوهیهی خوارهوه دهبێ: یهكهم : هاووڵاتی ههرێمی كوردستان بێ. دووهم : (20) ساڵی تهمهنی تهواو كردبێت و له (26) ساڵیش زیاتر نهبێت. سێیهم: خاوهن ئابڕوویهكی پاش و رهوشتێكی بهرزبێت و لهسهر تاوانێك یان كهتنێكی ئابڕوو بهر حوكم نهدرابێ . چوارهم : دهرچووی یهكێك له مانه بێت : 1. یهكێك له كۆلێجهكانی سهربازی. 2. كۆلیج یا پهیمانگا باڵاكان به مهرجێك ماوهی خوێندنهكه یان له چوار سالأ كهمتر نهبێ. ج-خوله تایبهتیهكانی هێزی پێشمهرگهی كوردستان. پێنجهم: مهرجهكانی تهندروستیء توانای جهستهیی تێدا بێته دی. شهشهم:مهرجهكانی بڕگهی (دووهم وچوارهم)ی ئهم ماددهیه ئهو ئهفسهرانه ناگرێتهوه كه بههۆی ئهوهی پێشمهرگهی تێكۆشهر بوون له ریزهكانی بزووتنهوهی رزگاریخوازی كوردستان پلهی ئهفسهرییان پێ بهخشراوه. حهوتهم: دهرچووانی كۆلێژهكانی كۆمهڵهی پزیشكی و ئهندازیاریی له كاتی خۆ بهخشكردنیان له ڕیزهكانی پێشمهرگه(زێڕهڤانی ههرێم) پلهی ملازمی یهكهمیان پێدهدرێ.
ماددهی بیست و نۆیهم:
ماددهی بیست و نۆیهم: دهرمانسازی مهشق كردوو بۆی ههیه له دوای دهوامی رهسمی له دهرمانخانه ئههلییهكان ئیش بكا، وه بهرپرسێتی وهربگرێ تهنها پێش ئهوهی به (تدرج) بوونی پزیشكی بگا دوای وهرگرتنی رهزامهندی سهندیكا و ئهو فهرمانگهیهی كه لهوێدا كار دهكا.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: مووچهء سهرمووچهی ساڵانهی ئهفسهرهكان به پێی یاسا دیاری دهكرێن.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: پلهی ئهفسهرهكان بهپێی ئهم مهرجانهی كه لهم یاسایه دا هاتوون بهرز دهكرێنهوه، دوای تهواوكردنی ماوهی دیاری كراوی خزمهتهكهیان له پایهكهیاندا له ریزهكانی هێزی پێشمهرگهی كوردستان وبهم جۆرهی خوارهوه: پایه ماوهی پایه بهرزكردنهوه مولازم سێ ساڵ مولازمی یهكهم سێ ساڵ نهقیب چوار ساڵ رائید چوار ساڵ موقهددهم چوار ساڵ عهقید چوار ساڵ عهمید چوار ساڵ لیوا شهش ساڵ فهریق شهش ساڵ فهریقی یهكهم .......... مهرجهكانی پله بهرزكردنهوهو پێشخستن ء سزاء مۆڵهتهكان، به یاسا دیاری دهكرێن.
ماددهی حهفتهم:
ماددهی حهفتهم: یهكهم : پێشمهرگهی خۆبهخشكهر ئهو كهسه خۆبهخشهیه كه له نێوان پلهی پێشمهرگه تا جێگری ئهفسهری پله نایاب، ڕاژهی پێشمهرگایهتی كردۆته پیشه بۆ ماوهیهكی دیاركراو. دووهم : دامهزراندن ء پلهپێدان و گواستنهوهی پێشمهرگه له سنفێكهوه بۆ سنفێكی ترء كۆتایی هێنان به خزمهتهكهی و خانهنشین كردنی یاخود گهڕاندنهوهی بۆ خزمهت، به پێی پێرهوێك و بهفهرمانی وهزیر یا ئهوهی دهستهلاتی پیدهدات دهبێت.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: دادگا سهربهخۆیهو جگه له یاسا هیچ سهروهرێكی تری نییه و نابێ هیچ دهسهڵاتێك یا كهسێك دهست له سهربهخۆیی دادوهری و كاروباری دادگهری (العداله) وهربدا.