أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت، ناخرێته بهركار.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: بهرێوهبهرایهتییهكانی بهرگریی شارستانی دووباره به وهزارهتی ناوخۆوه دهبهسترێنهوهو دهكهونهوه ناو پێكهاتهكانی ئهو وهزارهتهوه.
ماددهی بیست و نۆیهم:
ماددهی بیست و نۆیهم: دهرمانسازی مهشق كردوو بۆی ههیه له دوای دهوامی رهسمی له دهرمانخانه ئههلییهكان ئیش بكا، وه بهرپرسێتی وهربگرێ تهنها پێش ئهوهی به (تدرج) بوونی پزیشكی بگا دوای وهرگرتنی رهزامهندی سهندیكا و ئهو فهرمانگهیهی كه لهوێدا كار دهكا.
ماددهی حهفتهم:
ماددهی حهفتهم: یهكهم: نابێ كهس دهست بداته ئهم پیشهیه تهنیا ئهو ئهندامانهی سهندیكا نهبن كه ههموو ئهركێكیان به پێی ئهم یاسایه جێبهجێ كردووه. دووهم: پێویسته لهسهر فهرمانگه رهسمی و نیمچه رهسمییهكان وێنهیهك له فهرمانی دامهزراندن یان خستنه ئیش بۆ سهندیكا بنێرن، ئهگهر سهربهو بێ.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: یاسای ژماره (9)ی ساڵی 2004 كه تایبهت به دابرَینی بهرێوهبهرایهتیهكانی بهرگریی شارستانی له وهزارهتی ناوخۆو لكاندنیان به وهزارهتی شارهوانی و گهشت و گوزارهوه – ئیلغا دهكرێت .
ماددهی سێ یهم:
ماددهی سێ یهم: سهندیكا بۆ بهدیهێنانی ئهم مهبهستانهی خوارهوه كار دهكات: یهكهم: پێشخستنی پیشهكهو پاراستنی و بهرز كردنهوهی ئاستی پیشهیی و رۆشنبیری و تهكنیكی ئهندامانی. دووهم: ئاماده كردنی ئهندامان و رێكخستنی ههوڵ و كۆششیان له بواری خزمهتگوزاریی گهشه كردنی كشتوكاڵی له ههرێمدا. سێ یهم: كار كردن له پێناوی بههێز كردنی گیانی هاوكاری و هاورێیهتی كردن له نێوان ئهندامان و بهرگری كردن له ماف و چاودێری كردنی بهرژهوهندیان به پێشكهشكردنی خزمهتگوزاری و ئابووری و كۆمهڵایهتی بۆیان. چوارهم: هاوكاری كردن لهگهڵ تێكرای فهرمانگه و دامهزراو و سهندیكا و رێكخراوه كشتوكاڵییهكاندا و پتهوكردنی پهیوهندییهكان لهگهڵ دهسته كشتوكاڵییه ههرێمی و جیهانی یهكاندا به جۆرێك كه بهرهو پێش چوونی كشتوكاڵ و پهرهسهندنی له ههرێمی كوردستاندا مسۆگهر بكا. پێنجهم: رێكخستنی رێسای دهست دانه پیشه و چاودێری كردنی پیادهكردنهكهی.
ماددهی بیست
ماددهی بیست: 1. كۆلیژ، راگرێ (عمید)ێكی دهبێت، بڕوانامهی دكتۆرای ههبێ و له كهمیی مهرتهبهی ئوستادی یاریدهدهر بێت و خزمهتی زانكۆیشی له حهوت سال كهمتر نهبێ بهبڕیاری سهرۆك وهزیران و لهسهر پێشنیاری وهزیر بهپلهی بهڕێوهبهری گشتی دادهمهزرێ. 2. عهمید دوو یاریدهدهری دهبێ، یهكیان بۆ كاروباری زانستی و، ئهوهی دیكهیان بۆ كاروباری ئیداری و قوتابیان. لهسهر ڕاسپاردهی ئهنجومهنی كۆلێجهكه، بهبڕیاری سهرۆكی زانكۆ دادهمهزرێن.
ماددهی نۆزده
ماددهی نۆزده: ئهنجومهنی زانكۆ ئهم ئیشه تایبهتانهی خوارهوه دهكات: 1- ئیشهتایبهته زانستیهكان: ا. تهسدیقكردنی پلانگهلی وهرگرتنی قوتابیان بۆ سهرهتاكانی خوێندن لهكۆلێژهكانداو، ئیقراركردنی پلانگهلی وهرگرتنیش بۆ خوێندنهكانی باڵا. ب. ئیقرار كردنی پلانگهلی لێكۆڵینهوهی زانستی له كۆلێژهكان و ناوهنده زانستییهكانیدا ج- ئیقرار كردنی پلان بۆ فهراههمكردنی پێداویست و ئامرازهكانی فێركردن. د- ئیقرار كردنی پلانی كردنهوهی بهش و لق و ناوهندی زانستی. ه- ئیقرار كردنی بابهتهكانی خوێندن و دابهشكردنیان به سهر ساڵهكانی خوێندن له كۆلێژهكاندا. و- ئیقرار كردنی پلانێك بۆ بیمهكردنی (تأمین) ئهندامانی ههیئهی تهدریسی. ز- بهخشینی مهرتهبه زانستیهكان به ئهندامانی ههیئهی تهدریسی. ح- ئیقرار كردنی وه بهركارخستنی پلانی وهرگرتن له خوێندنه باڵاكاندا. گ بهدواداچوونی بهرنامهی ههڵسهنگاندنی ئهندامانی ههیئهی تهدریسی. ی- ئیقرار كردنی بهرنامهگهلی خوێندن و بهرهو چاكترگۆرینی به بههێزكردنی بارودۆخی زانستی. ك- نیمچهوهستاندن یان به تهواوی وهستاندنی خوێندن له زانكۆدا بۆ ماوهیهك له (6) شهش رۆژ نهترازێ. 2- ئیشه تایبهته ئیداریهكان: أ- ئیقرار كردنی پلانگهلی پێوهندی رۆشنبیریه دوو قۆلییهكان لهگهل زانكۆ و دامو دهزگا زانستیهكانی دهرهوهی ههرێمداو، بهركارخستنیان. ب- گرێبهست لهگهل ئهندامانی ههیئهی تهدریسی و هونهرمهندانی بیانیدا. ج- دامهزراندنی تهدریسيه خاوهن بڕوانامهی دكتۆراو ماجستێر یان بڕوانامهی هاوتاكانیان. د رهزامهندی لهسهر ناردن و ئیعارهو ئیجازهی دراسی له ناوهوه و دهرهوهی ههرێمدا. ه- ئیقرار كردن و وهبهركارخستنی پلانی تهئیهل و مهشق پێ كردنی كادیره زانستی و ئیداریهكان و- ئیقرار كردن و وهبهركارخستنی پلانی ئامادهكردنی میلاكی زانستی وئیداری بۆ كۆلێژهكان و ناوهنده زانستیهكان. 3- ئیشه تایبهته داراییهكان: أ- ئیقرار كردنیوهبهركارخستنی پلانی بوجهی ساڵانهو بهرنامهی هاوهردهنی (الاستیرادیه)و پلانی وهبهرهێنانی (الأستثمار) راستهوخۆ به تهنسیق لهگهل لایهنه پهیوهندیدارهكان له ههرێمدا. ب- تهسدیقكردنی بڕیارهكانی لیژنهكان كه تایبهتن بهسڕینهوهو ههڵسهنگاندن و بهكرێدان و فرۆشتنی ئهموالی گواستهنی و ناگواستهنیی زانكۆ. ج- ئیقرار كردنی حساب و حسابكاریی كۆتایی . 4- ئهنجومهن بۆی ههیه ههندێ له سهلاحییاتی خۆی بدات بهسهرۆكی زانكۆ.
ماددهی نۆزدهم
ماددهی نۆزدهم: دهستهی دهرس گوتنهوه له زانكۆ و دهستهكاندا لهمانه پێكدێن: ـ یه كهم: پرۆفیسۆرهكان دووهم: پرۆفیسۆره یاریدهدهرهكان سێیهم: مامۆستایان (مدرسین) چوارهم: مامۆستا یاریدهدهرهكان
ماددهی بیست ودووهم
ماددهی بیست ودووهم: ئهوحاڵهتانهی دهقێكی ئهم یاسایه نایانگرێتهوه، دهكهوێته بهر ئهو رێسا گشتیانهی له یاساكانی دیكهی پهیوهنداردا هاتوون، به مهرجێك حوكمهكانی لهگهلأ حوكمی ئهم یاسایهدا پێچهوانه نهبن. لهكاتی ناكۆكی له نێوانیاندا، حوكمهكانی ئهم یاسایه پیاده دهكرێن.
ماددهی ههژدهم
ماددهی ههژدهم : بهش یا لقی زانستی: ئهو یهكه بنهڕهتییه زانستیهیه له خوێندنی باڵاو لهو كاتهدا ئهو بهش و لقه زانستییانه دادهمهزرێن كه پێویستی كردهنی به دادهمهزراندنیان ههبێ، به مهرجێك پێنج له مامۆستای پسپۆڕ ههبن كه دووان لهوانه بهلانی كهم خاوهن بڕوانامهی دوكتۆرابن و ئهنجومهنێكی ههیه كه لهمانهی خوارهوه پێكدێ: یهكهم: سهرۆكی بهش یا لق: به بڕیاری سهرۆكی زانكۆ و بهپێشنیاری ڕاگری كۆلێج یا پهیمانگا دادهمهزرێ، به مهرجێك پایهی زانستی له پرۆفیسۆری یاریدهدهر كهمتر نهبێت بۆ كۆلێج و مامۆستا(مدرس)یش بۆ پهیمانگا و بهڕێوهبردنی بهش یا لق له رووی زانستی و كارگێڕی و پهروهردهیهوه دهگرێتهوه ئهستۆ. دووهم: ژمارهیهك له ئهندامانی دهستهی دهرس گوتنهوه له (14) پتر نهبێ و له (8)یش كهمتر نهبێ و دهبێ خاوهن بڕوانامهی دكتۆرا بن یاخود لهوانه بن نازناوی زانستی پرۆفیسۆری یاریدهدهر یان ههبێ و ماوهی بهلانی كهم (5) ساڵ خزمهتی زانكۆییان به كردهنی ههبێ. سێیهم: ئهنجومهن ئهم تایبهتمهندییانهی خوارهوه دهگرێته ئهستۆ: 1ـ كاركردن له پێناوی پهرهپێدانی پرۆگرامهكان خوێندن و وردهكارییهكانی و كتێبهكانی خوێندن و پێشنیازی ههموار كردنیان یاخود گۆڕینیان لهبهر رۆشنایی راسپاردهی لیژنه زانستییهكان له بهش یان لق و ئهو بهش و لقانهی كه وهكو ئهوانن. 2ـ پێشنیاز كردنی پێداویستیهكانی بهش یان لق لهلایهن ئهندامانی دهستهی دهرس گوتنهوه و تهكنیكاران و راسپاردن به بانكهێشتنی پرۆفیسۆری میوان. 3ـ بڕیاردان لهسهر پرۆژهكانی توێژینهوهی زانستی كه لهلایهن ئهندامانی بهش یان لق پێشكهش دهكرێن بهپێی پێداویستیهكانی كۆمهڵگای ئابووری و كۆمهڵایهتی و سیاسی و هی دیكه و پێشنیاز كردنی شێوازی زامن كراو بۆ ئهنجامدانیان و راسپاردن به یارمهتیدانی توێژینهوهی زانستی و كتێبه دانراو و وهرگێڕدراوهكان و بایهخدان به توێژینهوهی قوتابییان و دابینكردنی پێداویستیهكانی جێبهجێ كردنیان. 4ـ راسپاردنی بڕیاردان لهسهر پلانهكانی بهشه زانستییهكان له بارهی بانگێشهی پرۆفیسۆره میوانهكانهوه. 5ـ راسپاردنی بڕیاردان لهسهر ناونیشانی نامهكانی زانكۆیی و ناونانی لیژنهكانی تاقیكردنهوهی گشت گر و سهرپهرشتیكارو بهشدار و ئهنجامی گفتوگۆكان. 6ـ جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی ئهنجومهنی كۆلێج یا پهیمانگا. 7ـ دامهزراندنی لیژنه پهروهردهیی و زانستیهكان به پێی پێداویستیهكانی بهش یان لقهكه. 8ـ سهرپهرشتی كردنی بهرێوهچوونی خوێندنهكان و شێوازهكانی دهرس گوتنهوه و ئهزموونهكان و ههڵسهنگاندنی ئهندامانی دهستهی دهرس گوتنهوه و بهدواداچوونی كاروباری زانستی قوتابییان له ساڵه جیاجیاكانی خوێندن له رێگای سهرپهرشتیكردنی زانستی بهردهوامهوه. 9ـ بهدوا داچوونی پهرهسهندنهكانی زانستی بۆ زانیاری و زانستهكان و ئاراسته كردنی ئهندامانی دهستهی دهرس گوتنهوه بۆ نوێكردنهوه و پهرهپێدانی بهرنامهی خوێندن و سوود وهرگرتن له تهكنۆلۆجیای تازه تاكو لهگهڵ رێڕهوی پهرهسهندنهكانی زانستی له جیهاندا گونجاو بێت. 10ـ چاودێری كردنی پرۆفیسۆره داهێنهرهكان و قوتابیه سهركهوتووهكان و هاندانیان به شێوهیهكی بهردهوام. 11ـ دانانی پلان و میكانیزم بۆ گۆڕینی پرۆسهی دهرس گوتنهوه بۆ پرۆسهی فێركردن. 12ـ ئاماده كردنی موعیدهكان بۆ تهواو كردنی خوێندنی باڵا به ئامانجی پڕكردنهوهی ناتهواوی له كادیری دهرس گوتنهوه.
ماددهی بیست ویهكهم
ماددهی بیست ویهكهم: ژمێركاری دهسته لهلایهن دیوانی چاودێری داراییهوه وردكاری دهكرێت.
ماددهی ههژدهم
ماددهی ههژدهم: یهكهم:بریاری سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیران/ئیدارهی سلێمانی ژماره(89)ی ساڵی2004، كهتایبهته بههاندانی وهبهرهێنان لهههرێمی كوردستاندا،پووچهڵ دهكرێتهوه ودهستهی هاندانی وهبهرهێنان وپێكهاتهكانی ههڵدهوهشێندرێنهوه،كهبهپێی مادهی (16)ی بریاری سهرهوه پێكهاتووه وههموو ماف وپابهندیهكان وسامانه گوێزراوه ونهگوێزراوهكانی دهبنه هی (دهستهی وبهرهێنان)، كهبهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه دادهمهزرێت. دووهم:گشت ئهو پرۆژه وهبهرهێنهیانهی موڵهت دراوون لهلایهن دهستهی وهبهرهێنانی دامهزراو بهپێی بریاره پووچهڵكراوهكهی برگهی یهكهمی سهرهوه وئهو پرۆژه وهبهرهێنهریانهی ئیدارهی ههولێر، بهپێی یاسا بهركارهكان موڵهتی پێداوون، به پرۆژهی وهبهرهێنانی یاسایی دادهندرێن وبهردهوام دهبن لهسوود وهرگرتن لهو ئیمتیازو هاندهرانهی پێیان دراوون. سێیهم:گشت پرۆژهكانی دیكهی لهقۆناغی لێتۆژینهوهو ههڵسهنگاندن دان وهێشتا بڕیاری كۆتاییان لهلایهن دهستهی ههڵوهشایهوه،وهك پڕۆژهی وهبهرهێنان پێدهرنهچووه،ڕوانهی ئهو دهستهی وهبهرهێنانه دهكرێن كهبهپێی حوكمهكانی ئهنم یاسایه دامهزراوه وفهرمانگه تایبهتمهندهكانی دهستهش بهردهوام دهبن لهتهواوكردنی ئهو رێكارانهی دهستهی ههڵوهشایهوه پێیان ههڵساوه.
مادهی حهڤدهم
مادهی حهڤدهم: كێشهكانی وهبهرهێنان بهپێی گرێبهستی مۆركراو له نێوان ههردوو لادا یهكلا دهكرێنهوه. ئهگهر له گرێبهستهكهش هیچ برگهیهكی وا نهبوو ئهوا به رێگهیهكی دۆستانه و بهرهزامهندی ههردوو لایهن چارهسهردهكرێن، له حاڵهتێكدا ڕهزامهندی ههردوو لایهن بهدهست نههات، ههردوو لا بۆیان ههیه هانا بهرن بۆ ئهو ناوبژیوانیهی كه حوكمهكانی له یاسا رهچاوكراوهكانی ههرێمدا دیاركراوون، یان بهپێی حوكمهكانی یهكلاكردنهوهی ناكۆكیهكانی ههر رێككهوتنامهیهكی نێودهوڵهتی، یان دووقۆڵی كه عیراق لایهنێك بێت تیایاندا.
ماددهی یازدهم
ماددهی یازدهم : سهرۆكی زانكۆ سێ یاریدهدهری دهبێ بۆ ههریهك له كاروباری كارگێریی و دارایی، كاروباری زانستی و خوێندنی باڵا و كاروباری قوتابییان و لهلایهن ئهنجومهنی وهزیرانهوه دوای پاڵاتنیان له لایهن سهرۆكی زانكۆوه به پلهی بهڕێوهبهری گشتی دادهمهزرێن به پێی ئهم پێوهرانهی خوارهوه: 1. بڕوانامهی دوكتۆرای ههبێ. 2. به پایهی بهلانی كهم پرۆفیسۆری یاریدهدهر بێ. 3. ماوهی بهلانی كهم (10) ده سالأ خزمهتی زانكۆیی ههبێ.
ماددهی دوازدهم
ماددهی دوازدهم : زانكۆ ئهنجومهنێكی دهبێ كه دهستهی زانستی و كارگێریی باڵایهتێیدا و لهمانه پێكدێ: یهكهم : سهرۆكی زانكۆ سهرۆكه. دووهم : یاریدهدهرهكانی سهرۆكی زانكۆ ئهندامن. سێیهم : ڕاگرهكان ئهندامن. چوارهم : ئهندامێك له دهستهی دهرس گوتنهوهی زانكۆ و له غهیری كارگێرییهكان و به پایهیهكی زانستی له مامۆستا كهمتر نهبێ و له لایهنیهوه بۆ ماوهیهك ههڵدهبژێردری كه له دوو سالأ كهمتر نهبێ ئهندام. پێنجهم : بهڕێوهبهری سهنتهری توێژینهوهی زانستی ئهندام. شهشهم : نوێنهرێك له ههر وهزارهتێك له وهزارهته پهیوهندیدارهكان دهخرێته سهر ئهنجومهنی خوێندنی تهكنیكی لهوانهی كه بهلانی كهم له ئاستی بهڕێوهبهری گشتی بن و له ههڵبژاردنیاندا شارهزایی وپسپۆڕیی رهچاو دهكرێ و ئهندامهتیان بۆ ماوهی دوو ساڵه و قابیلی نوێكردنهوهیه. حهوتهم: نوێنهری قوتابیان لهسهر ئهو كاروبارانهی پهیوهندی پێیانهوه ههیه، ئامادهی ئهنجومهنی زانكۆ دهبێ.
ماددهی سێزدهم
ماددهی سێزدهم : ئهنجومهنی زانكۆ ئهم تایبهتمهندییانه دهگرێته ئهستۆ: یهكهم: پسپۆڕییه زانستیهكان: 1ـ ئامادهكردن و جێبهجێ كردنی پلانهكانی وهرگرتن بۆ خوێندنی بهرایی له كۆلێجهكان و ئامادهكردنی پلانی وهرگرتن بۆ خوێندنی باڵا. 2ـ بڕیاردان لهسهر پلانهكانی توێژینهوهی زانستی كۆلێج و سهنتهره زانستییهكانی پهیوهست پێیهوه. 3ـ بڕیاردان لهسهر پلانێك بۆ فهراههمكردنی پێداویستیهكانی خوێندن. 4. بڕیاردان لهسهر پلانی كردنهوهی بهش ولقهكانی سهنتهری زانستی. 5. بڕیاردان لهسهر پلانی خوێندنی باڵا. 6. بهخشینی پلهی زانستی به ئهندامانی دهستهی دهرس گرتنهوه. 7. بهدواداچوونی بهرنامهكانی خوێندن. 8. پێشنیازكردنی بهرنامهی خوێندن و گۆڕانكاریی كردن تێیدا بۆ پتهوكردنی باری زانستی و پێشكهش كردنی به وهزارهت بۆ بڕیاردان لهسهری. 9. وهستاندنی خوێندن به یهكجاری یان بهشێكی بۆ ماوهیهك له 6 رۆژ زیاتر نهبێ. 10. دانانی میكانیزمێك بۆ جێبهجێ كردنی پلانی وهزارهت و ستراتیجیهتهكهی. 11. ههڵسهنگاندنی كار و باشیی دهزگاكانی. 12. پێدانی بڕوانامهی زانستی. دووهم: تایبهتمهندییه كارگێڕییهكان: 1. بڕیاردان لهسهر پڵانهكانی پهیوهندییه رۆشنبیرییه دوو قۆڵیهكان لهگهلأ زانكۆ و دهزگا زانستیهكانی كه له دهرهوهی ههرێمن و جێبهجێ كردنیان. 2. جێبهجێ كردنی پلانی ئامادهكردنی میلاكی زانستی و هونهری وكارگێریی كۆلێج و سهنتهره زانستییهكان. 3. دامهزراندنی مامۆستای وانه بێژو هونهریی وكارگیریی به پێی میلاك و بوونی پله. سێیهم: تایبهتمهندییه داراییهكان: 1. ئامادهكردنی پلانی بودجهی ساڵانه وپلانی وهبهرهێنان. 2. پهسندكردنی بڕیاری لیژنه تایبهتهكان به كوژاندنهوهو نرخدانان و بهكرێگرتن وفروشتنی ئهموالی گوێزراوه و نه گوێزراوهی زانكۆ. 3. بڕیاردان لهسهر ژمێریاریی كۆتایی. چوارهم: ئهنجومهن بۆی ههیه ههندێ له دهستهڵاتهكانی بداته سهرۆكی زانكۆ.
مادهی ههشتهم
مادهی ههشتهم: دهبێ وهبهرهێن بهمانهی خوارهوه پابهند بێت: یهكهم. پێناسهی بواری وهبهرهێنانی خۆی بكات سهبارهت بهو پرۆژانهی پێشتر ئهنجامی داوون وباری دارایی وئهو گرێبهستانهی جێبهجێی كردوون دهست نیشان بكات. دووهم. دهسته، به تهواوبوونی پڕۆژهكه ودهستكردن به پێشكهشكردنی خزمهتگوزاریهكانی یان بهرههمهێنانی راستهقینهی، ئاگادار بكاتهوه. سێیهم. ئاسانكاری پێویست بۆ فهرمانبهرانی تایبهتمهندی دهسته دابین بكات، سهبارهت به كۆكردنهوهو بهدهست خستنی زانیاری پێویست دهربارهی لایهنه ههمه$ جۆرهكانی پڕۆژه بۆ مهبهستهكانی دهسته. چوارهم. تۆماری تایبهتی ئهوكهرسته هاوردانهی پرۆژهكه بكاتهوه، كه بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه له رهسمی گومرگ بهخشراون. پێنجهم. پاكی ژینگه وئاسایش وتهندروستی گشتی بپارێزێت وپابهندبێت به سیستهمی پێوانه وكۆنتڕۆلكردنی چۆنایهتی بهپێی پێوهره نێونهتهوهییهكان. شهشهم. مهشق بهكریكاری خوجێی پرۆژهكه بكات ورایان بهێنێت.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: حوكمهكانی ئهم یاسایه لهسهر ئهو پرۆژانه پیاده دهكرێن كه دهسته له یهكێك لهو كهرتانهی خوارهوه دا رهزامهندیان لهسهر دهدات: یهكهم. پیشهسازییه گۆڕاوهكان(التحویلیه) وكارهبا وئهو خزمهتگوزاریانهی پێیانهوه بهندن. دووهم. كشتوكاڵ بهههر دوو لایهنیهوه، رووهكی وئاژهڵی، ودارستان وئهوخزمهتگوزاریانهی پێیانهوه بهندن. سێیهم. هوتێل وپرۆژهكانی گهشتیاری وكات بهسهربردن وشارهكانی یاری. چوارهم. تهندروستی وژینگه پێنجهم. توێژینهوهكانی زانستی وتهكنۆلۆژی وتهكنۆلۆژیای زانیاریهكان. شهشهم. گواستنهوه وگهیاندنی سهردهم. حهفتهم. بانكهكان وكۆمپانیاكانی دڵنیاكاری (تأمین) ودهزگا داراییهكانی دیكه. ههشتهم. پرۆژهكانی ژێرخانی ئابووری، وهك بنیاتنان وئاوهدانكردنهوه و نیشتهجێكردن ورێگاوبان وهێڵی شهمهندهفهر وفرۆكهخانه وئاودێری وبهنداوهكان. نۆیهم. ناوچه ئازادهكان وبازاره بازرگانیه سهردهمی یهكان وئهو خزمهتگوزاریه راوێژكاریانهی پێیانهوه بهندن. دهیهم. فێركردن لهههموو قۆناغهكان دا، له چوارچێوهی سیاسهتی فێركاری له ههرێمدا. یازدهم. ههر پرۆژهیهك له ههر كهرتێكی دیكهی كه ئهنجومهن رهزامهندی لهسهر خستنهبهر حوكمهكانی ئهم یاسایهی بدات.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: لهسهر لایهنه پهیوهندیدارهكانی ههرێمه: یهكهم: كار له پێناو بووژاندنهوهی گوندا بكهن و بهپێی سیاسهتێكی ئیستراتیژی هاوكاری لهگەڵ وهزارهته پهیوهندیدارهكاندا بكهن و جوتیار هانی كۆچی پێچهوانهوه بهرهو گوند بدهن. دووهم: جوتیاران هۆشیار بكرێنهوهو بهرهو بهكارهێنانی زهوی به باشترین شێوه رێنمایی بكرێن. سێیهم: بۆ دابین كردنی ئاوی ئاودان له حاڵهتی نههاتی ووشكه ساڵیدا بهربهستی خۆلین و دهریاچهی سروشتی دروست بكرێن. چوارهم: كردنهوهو پهرهپێدان و قیرتاوكردنی رێگاو بان بۆ ئهوهی جوتیاران به ئاسانی به باخهكانیان بگهن و بۆ بازاڕكاری بهروبوومهكانیشیان یارمهتی بدرێن. پێنجهم: پیشهسازی گۆڕانكاری و تهواوكهر(الصناعه التحویلیه أو التكمیلیه) هانبدرێت كه پشت به بهروبوومی كشتوكاڵی خۆماڵی دهبهستێت. شهشهم: بهشداری له دابین كردنی ئهو پێداویستییه پێویستیانه بكرێ كه كهفائهتی بهرزیان له بهرههمهێناندا ههیهو پشتگیری بكرێن. حهوتهم: رێكخستنی كردهوهكانی بازاڕكاری ناوهخۆو دهرهكی بهپێی نهخشهیهكی بهرنامه بۆ داڕێژراو لهلایهن وهزارهتی كشتوكالأ، به هههاههنگی لهگهلأ ههردوو وهزارهتی بازرگانی و دارایی وئابووری له باری رێكخستن و كۆنتڕۆلأ كردنی هێنانی ئهو بهروبوومانهی كه هاوشێوهی ئهوانهی ههرێمن. ههشتهم: دروست كردنی عهمباری ساردكهرو بهفرگر(المبرده والمجمده) له ههرێمدا هانبدرێن. نۆیهم:كار له پێناو قهرهبووكردنهوهی خاوهن شینایی و پڕۆژه كشتوكاڵییهكان بكرێت، له حاڵهتی له ناوچوون یا زیان پێ گهیاندنیان له ئهنجامی كارهساتی سروشتی یاخود هێزێكی له رادهبهدهر. دهیهم: بهشداری كردن له زیادكردنی رووبهری زهوی بهراو ودابین كردنی ئهو ئامێرانهش كه له بهكارهێنانی پاشكهوت كردنی ئاودا بهكاردێن. یانزدهم: له رێگای قهرزدان و ئاسانكاری بانكییهوه بهشداری له دروست كردنی سهرمایهی پڕۆژه كشتوكاڵییهكانی وهبهرهێنهره نیشتمانییهكان بكرێ. دوازدهم: پشتگیری بهروبوومه ستراتیژییهكان بكرێ. سیانزدهم: فهرمانبهره كشتوكاڵییهكان وهك سهرپهرشت بهسهر پڕۆژه كشتوكاڵییهكانهوه دابمهزرێن، لهوانهی كه بڕوانامهی زانستی كشتوكاڵییان بهدهست هێناوه، به خاوهن بڕوانامهی دواناوهندیی كشتوكاڵییهوه تا بهرزترین ئاستی زانستی كشتوكاڵی.