أحكام القانون

مادده‌ی دووه‌م: دامه‌زراندنی رێكخراو مافێكی ده‌ستوورییه‌ نابێ هیچ ئاسته‌نگێك له‌ ده‌ره‌وه‌ی مه‌رجی یاسایی له‌به‌رده‌م دامه‌زراندنیدا هه‌بێت.

مادده‌ی سێیه‌م: رێكخراوه‌كان مافیان هه‌یه‌ له‌ناوخۆ یان ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم و عێراقدا لقیان هه‌بێت.

مادده‌ی حه‌ڤده‌م: یه‌كه‌م: له‌ حاڵه‌تێك كه‌ بڕیاری دادوه‌ری به‌ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ ده‌رچوو، له‌ سه‌ر دادگایه‌ پاكتاو كارێك دابمه‌زرێنێ. دووه‌م: له‌سه‌ر رێكخراو یان تۆڕه‌ تۆمارێك به‌ هه‌موو ژمێریارییه‌كان و بنه‌چه‌كان (اصول) و داهاته‌كان به‌ پاكتاو كار بدات، بنه‌چه‌كان یه‌كه‌م بۆ دانه‌وه‌ی قه‌رزی موسته‌حه‌قی رێكخراو یان تۆڕ به‌كار دێت و، بنه‌چه‌كانی (اصول) دیكه‌ش بۆ موڵكیه‌تی رێكخراو یان تۆڕێكی دیكه‌ ده‌گوازرێته‌وه‌ كه‌ هه‌مان ئامانجی هه‌بێت یان ئامانجه‌كانی له‌ ئامانجه‌كانی رێكخراو یان تۆڕه‌ هه‌ڵوه‌شاوه‌كه‌وه‌ نزیك بێت.

مادده‌ی هه‌ژده‌م: یه‌كه‌م: دوو رێكخراو یان زیاتر بۆیان هه‌یه‌ تێكه‌ڵ به‌ یه‌ك بن و یه‌ك رێكخراو پێك بهێنن به‌ په‌یڕه‌وێكی ناوه‌خۆ ئه‌ویش به‌گوێره‌ی په‌یڕه‌وی ناوه‌خۆی هه‌ر یه‌ك له‌وان. دووه‌م: رێكاری تێكه‌ڵ كردن و دامه‌زراندنی رێكخراوه‌ نوێیه‌كه‌ ده‌كه‌وێته‌ به‌ر حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌. سێیه‌م: هه‌موو سامانی گواسته‌ و نه‌گواسته‌ ده‌چێته‌ ئه‌ستۆی رێكخراوه‌ نوێیه‌كه‌.

مادده‌ی نۆزده‌م: پێویسته‌ حكومه‌تی هه‌رێم پاره‌ی پێویست له‌ بودجه‌ی ساڵانه‌ بۆ یارمه‌تیدان و هاوكاریكردنی رێكخراوه‌كان، له‌سه‌ر بنه‌مای توانا و پڕۆژه‌ و چاڵاكیه‌كانیان ته‌رخان بكات.

مادده‌ی بیسته‌م: داموده‌زگاكانی هه‌رێم ده‌توانن سوود له‌ توانا و چاڵاكی رێكخراوه‌كان وه‌ربگرن له‌ ڕێگای ئه‌نجامدانی پڕۆژه‌ی هاوبه‌شه‌وه‌.

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م: رێكخراو بۆی نییه‌ به‌دوای سوودی ماددیدا بگه‌ڕێت ته‌نها له‌ چوارچێوه‌ی به‌دیهێنانی ئامانجه‌كانیدا نه‌بێت.

مادده‌ی بیست و دووه‌م: هه‌موو ئه‌و بڕیارانه‌ی له‌ رێكخراو یان له‌ تۆڕه‌وه‌ ده‌رده‌چن قابیلی تانه‌ لێدانن له‌ به‌رده‌م دادگای به‌رایی له‌ ماوه‌ی (15) رۆژدا له‌ رۆژی ده‌رچوونیانه‌وه‌ به‌پێی داوای هه‌ر كه‌سێك به‌رژه‌وه‌ندییه‌كی له‌وه‌دا هه‌بێ،

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: رێكخراوه‌كانی ده‌ست به‌كار له‌ هه‌رێمدا له‌سه‌ریانه‌ ره‌وشی خۆیان له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا له‌ ماوه‌ی یه‌ك ساڵ له‌ رۆژی بڵاوبوونه‌وه‌ی بگونجێنن.

مادده‌ی بیست و چواره‌م: حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ سه‌ندیكا پیشه‌یی و كۆمه‌ڵه‌كان و یه‌كێتییه‌كان و حیزبه‌كان ناگرێته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: یاسای رێكخراوه‌ كوردستانیه‌ ناحكومیه‌كانی ژماره‌ (15)ی ساڵی 2001 و بڕیاری ژماره‌ (297)ی ساڵی 1999 هه‌ڵده‌وه‌شێندرێته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و شه‌شه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێت كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك بێت.

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م: ئه‌رك و پسپۆڕایه‌تی پێكهاته‌كانی فه‌رمانگه‌ به‌ په‌یڕه‌وێك دیاری ده‌كرێت.

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م: ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نانی په‌یوه‌ندیدار له‌سه‌ریانه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی بیست و نۆیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمیی (وه‌قایعی كوردستان)ــه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كرێت.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م گوزارشت و زاراوانه‌ی دادێن، ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌: یه‌كه‌م: هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستان ـ عێراق. دووه‌م: رێكخراو: رێكخراوی ناحكومی، كه‌ كۆمه‌ڵێك كه‌سی ئاسایی، یان مه‌عنه‌ویی، كه‌ به‌گوێره‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ خاوه‌ن كه‌سایه‌تیه‌كی مه‌عنه‌وییه‌ و، هه‌وڵ بۆ به‌جێگه‌یاندنی ئامانج ده‌دات، كه‌ دابه‌ش كردنی قازانجی تێدا نییه‌. سێیه‌م: فه‌رمانگه‌: فه‌رمانگه‌ی رێكخراوه‌كانی ناحكومی، له‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمدا ده‌بێت. چواره‌م: رێكخراوه‌كانی كوردستان: ئه‌و رێكخراوانه‌ن كه‌ به‌گوێره‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ له‌ هه‌رێمدا تۆمار كراون. پێنجه‌م: رێكخراوه‌كانی عێراق: رێكخراوه‌كانی تۆماركراو به‌گوێره‌ی یاسای عێراقی، كار و چاڵاكی له‌ هه‌رێمدا ده‌كات، به‌گوێره‌ی حوكمه‌كانی یاسا كارپێكراوه‌كانی هه‌رێم. شه‌شه‌م: رێكخراوه‌كانی بیانی: رێكخراوه‌كانی تۆمار كراو به‌گوێره‌ی یاسای ده‌وڵه‌تێكی دی، كارو چاڵاكی خۆیان به‌گوێره‌ی یاسا كارپێكراوه‌كانی هه‌رێم ده‌كه‌ن. حه‌وته‌م: تۆڕی رێكخراوه‌كان: رێكخراوێكی ناحكومییه‌ به‌گوێره‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ تۆمار كراوه‌، له‌ چه‌ندین رێكخراو پێك دێت و خاوه‌ن كه‌سایه‌تیه‌كی مه‌عنه‌وییه‌.

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: دوو رێكخراوی تۆمار كراو یان زیاتر مافی دامه‌زراندنی تۆڕێكیان هه‌یه‌ له‌ نێوان خۆیاندا. دووه‌م: 1- ئه‌و تۆڕی رێكخراوانه‌ی هه‌وڵ ده‌دات كه‌سایه‌تییه‌كی مه‌عنه‌وی به‌ده‌ست بهێنی، ده‌بێ داوایه‌كی تۆمار كردن به‌گوێره‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ پێشكه‌ش بكات و، كه‌سایه‌تیی مه‌عنه‌وی به‌ ده‌ست ده‌هێنێت و، سه‌ربه‌خۆ له‌و كه‌سایه‌تییه‌ مه‌عنه‌ویانه‌ی ئه‌و رێكخراوانه‌ی پێكی ده‌هێنن. 2- ئه‌و تۆڕه‌ی تۆمار نه‌كرا بێت یاسایی ده‌بێت به‌ڵام كه‌سایه‌تیی مه‌عنه‌وی به‌ده‌ست ناهێنێت. 3- دوو تۆڕ یان زیاتر له‌ تۆڕی رێكخراوه‌كان بۆیان هه‌یه‌ بچنه‌ پاڵ یه‌ك و، ده‌كرێ تۆڕی رێكخراوه‌كان له‌ رێكخراوی كوردستانی یان عێراقی یان بیانی پێك بێت و، هه‌ر كه‌سێكی ئاسایی، یان مه‌عنه‌وی بۆی هه‌یه‌ ببێته‌ ئه‌ندام له‌ تۆڕی رێكخراوه‌كاندا. 4- داوا و مامه‌ڵه‌ی تۆمار كردن له‌ ره‌سم ده‌به‌خشرێت.

مادده‌ی پێنجه‌م: هه‌ر كه‌سێك بۆی هه‌یه‌ ببێته‌ نوێنه‌ری رێكخراو یان تۆڕ له‌به‌رده‌م دادگاكان و لایه‌نانی فه‌رمی و نافه‌رمی به‌گوێره‌ی په‌یڕه‌وی ناوخۆی رێكخراوه‌كه‌.

مادده‌ی شه‌شه‌م: مه‌رجه‌كای ئه‌ندامیه‌تی و ته‌مه‌ن و مافی ده‌نگدان و خۆ پاڵاوتن و مه‌رجه‌كانی دیكه‌ش له‌ په‌یڕه‌وی ناوخۆدا دیاری ده‌كرێن.

مادده‌ی حه‌وته‌م: یه‌كه‌م: نابێ ئه‌ندامان و كارمه‌ندان به‌شداری بكه‌ن له‌ ده‌ركردن و دروست كردنی ئه‌و بڕیارانه‌ی ده‌بنه‌ مایه‌ی ناكۆكی له‌نێوان به‌رژه‌وه‌ندیی كه‌سی یان وه‌زیفیی ئه‌وان یان به‌رژه‌وه‌ندیی رێكخراوه‌كه‌. دووه‌م: له‌كاتی سه‌رپێچی كردنی ئه‌ندام و كارمه‌ندان له‌ رێكخراوه‌كه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی له‌ بڕگه‌ی یه‌كه‌می سه‌ره‌وه‌ هاتووه‌ به‌پێی یاسا كارپێكراوه‌كان و په‌یڕه‌وی ناوخۆ سزا ده‌درێت.