أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی نۆزدهم
ماددهی نۆزدهم: پێویسته حكومهتی ههرێم پارهی پێویست له بودجهی ساڵانه بۆ یارمهتیدان و هاوكاریكردنی رێكخراوهكان، لهسهر بنهمای توانا و پڕۆژه و چاڵاكیهكانیان تهرخان بكات.
ماددهی بیستهم
ماددهی بیستهم: دامودهزگاكانی ههرێم دهتوانن سوود له توانا و چاڵاكی رێكخراوهكان وهربگرن له ڕێگای ئهنجامدانی پڕۆژهی هاوبهشهوه.
ماددهی سییهم:
ماددهی سییهم: پهیمانگا له لایهن ئهنجومهنی پهیمانگا به رێوه دهبرێ دهبێته دهسهڵاتی باڵای و بهعهمیدی پهیمانگا و سهرۆكی بهش و لقهكان پێك دێ كه ههمان تایبهتكاری و دهسهڵاتهكانی كۆلێجی زانكۆكانی دهبێ به شێوهیهك كه لهگهل بارودۆخی پهیمانگادا بگونجێ و بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی به عهمید بسپێرێ و تایبهتكارییهكانی و چۆنێتی بڕیاردانی بهو شێوهیه دهبێ كه له ماددهی (16)ی ئهم یاسایه دایه.
ماددهی بیست و یهكهم
ماددهی بیست و یهكهم: رێكخراو بۆی نییه بهدوای سوودی ماددیدا بگهڕێت تهنها له چوارچێوهی بهدیهێنانی ئامانجهكانیدا نهبێت.
ماددهی شازدهم
ماددهی شازدهم: دهكرێ رێكخراو یان تۆڕی ناحكومی به ئارهزوومهندانه یان به زۆر ههڵبوهشێندرێتهوه: یهكهم: له حاڵهتی به ئارهزوومهندانه ههڵوهشاندنهوهدا، ههڵوهشاندنهوهی رێكخراو بهگوێرهی پهیڕهوی ناوخۆی دهبێت، رێكخراویش لهسهریهتی بهلای كهمهوه بهر له (30) رۆژ له پیادهكردنی بڕیاری ههڵوهشاندنهوهكه، فهرمانگه ئاگاداربكاتهوه. دووهم: له حاڵهتی به زۆر ههڵوهشاندنهوهدا، ههڵوهشاندنهوهی رێكخراوهكه به بڕیارێك له دادگای بهرایی شوێنی رێكخراوهكهوه دهبێت و تهنیا لهم حاڵهتانهی دادێت دهبێت: 1- دهستوور یان یاساكانی پهیڕهو كراو له ههرێمدا پێشێل بكات. 2- لهسهر بنهمای سكاڵایهكی دادوهری كه لهلایهن فهرمانگهوه پێشكهش كرابێت، ئهگهر رێكخراو یان تۆڕ سهرپێچیهكهی به گوێرهی كه له ماددهی (15)ی ئهم یاسایهدا هاتووه لانهدا و ههڵی نهگرت. سێیهم: رێكخراو یان تۆڕ مافی تانهدانی له بڕیاری دادگا ههیه له ماوهی (30) رۆژدا له رۆژی ڕاگهیاندنی بڕیارهكهوه لهبهردهمی دادگای تهمییزدا.
ماددهی بیست و دووهم
ماددهی بیست و دووهم: ههموو ئهو بڕیارانهی له رێكخراو یان له تۆڕهوه دهردهچن قابیلی تانه لێدانن له بهردهم دادگای بهرایی له ماوهی (15) رۆژدا له رۆژی دهرچوونیانهوه بهپێی داوای ههر كهسێك بهرژهوهندییهكی لهوهدا ههبێ،
ماددهی یانزدهیهم
ماددهی یانزدهیهم: رێكاری تۆمار كردن یهكهم: دهبێ فهرمانگه له ماوهی (30) رۆژدا له رۆژی وهرگرتنی داواكهوه وهڵامی داوای تۆمار كردنهكه بداتهوه، كاتێك رێكخراوهكه داوا پێشكهش دهكات، دهبێ فهرمانگه پسوولهیهكی به مێژووی وهرگرتن پێ بدات، ئهو پسوولهیهش بهڵگهیه بۆ وادهی پێشكهش كردنی داواكه بۆ مهبهستی ژماردنی ئهو ماوهیه كه (30) رۆژه. دووهم: له حاڵهتی نهبوونی ئهو مهرجانهی یاسا كه بهگوێرهی ئهو یاسایه له داوای تۆماركردندا هاتوون، دهبێ فهرمانگه له ماوهی (15) رۆژ له رۆژی پێدانی پسوولهی وهرگرتن داواكه بگهڕێنێتهوه بۆ رێكخراوهكه بهمهبهستی تهواو كردنی كهم و كوڕییهكانی لهو حاڵهتهشدا ماوهی وهڵامهكه له رۆژی سهر پسوولهی داوا تازهكهوه ئهژمار دهكرێ. سێیهم: له حاڵهتی وهڵام نهدانهوهی داواكه و بهسهرچوونی ئهو ماوهیهی له بڕگهی (1)ی ئهو ماددهیدا هاتووه، رێكخراوهكه به تۆماركراو دادهنرێت و دهبێ فهرمانگه لهكاتی داواكردن دا بهڵگهنامهی تۆمار بداته رێكخراوهكه. چوارهم: له حاڵهتێكدا فهرمانگه داوای تۆمار كردنهكهی رهتكردهوه له سهریهتی نووسراوێكی فهرمی به هۆكاری رهتكردنهوهی داوای تۆماركردنهكه بۆ رێكخراوهكه لهگهلأ ئهو هۆكارانه بنێرێت كه ئهشێ فهرمانگهكه بۆ رهتكردنهوهی داوای تۆماركردنهكه پشتی پێ ببهستێ، ئهوهش تهنها نهبوونی ئهو مهرجانهیه كه ماددهی ههشتهم، دهیهم و، بڕگهی (1) ی ماددهی چواردهیهم ئهم یاسایه له رێكخراوهكهدا دهگرێتهوه. پێنجهم: رێكخراو مافی تانه لێدانی بڕیاری رهت كردنهوهیان ههیه لهبهردهم دادگای كارگێڕی له ههرێمی كوردستاندا له ماوهی (30) رۆژ له رۆژی وهرگرتنی بڕیاری ڕهتكردنهوهكهدا، دهبێت دادگاش له ماوهی (15) رۆژدا بڕیاری رهتكردنهوهكه یهكلایی بكاتهوه. شهشهم: پاش دهربڕینی رهزامهندی لهسهر داوای تۆماركردنهكه یان بهسهرچوونی وادهی یاسایی بهبێ وهڵامدانهوه دهبێ فهرمانگه تۆمار نامهكه له رۆژنامهیهكی رۆژانه له ههرێمدا بڵاوبكاتهوه.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: مهرجهكانی تۆماركردن یهكهم: بۆ تۆمار كردنی رێكخراوهكانی كوردستان، دهبێ ئهندامانی دامهزرێنهر داوایهك پێشكهش بكهن به فهرمانگهی تایبهت به تۆماركردنی رێكخراوهكان و بهڕێوهبردنی كاروبارهكانیان، بهمهرجێك ژمارهیان لهسێ كهس كهمتر نهبێت، داوایهكیش لهلایهن ههموویانهوه واژوو كرابێت و پهیڕهوی ناوهخۆی رێكخراوهكهش هاوپێچی بێت، كه ئهم زانیاریانهی دادێن له خۆ بگرێت: 1- ناوی رێكخراوهكه و مهبهستهكانی و ئامانجهكانی. 2- ناو، نازناو، رهگهز، رهگهزنامه، تهمهن، پیشه، ئاستی خوێندن و، شوێنی نیشتهجێبوونی ئهندامانی دامهزرێنهر. 3- پهیكهری رێكخراوهكه و چۆنیهتی كاركردنی. دووهم: رێكخراوهكانی عێراق: رێكخراوهكانی عێراق كه لهلای دهسهڵاتی فیدراڵدا تۆمار كراون، بهشێوهیهكی ئۆتۆماتیكی له ههرێمدا به تۆماركراو دادهنرێن و لهسهریانه ئهم زانیارانه دادێن به كوردی و عهرهبی پێشكهش به فهرمانگه بكهن: 1- ناوی رێكخراوهكه و ناوی ئهو كهسهی كه نوێنهرایهتی رێكخراوهكه دهكات له ههرێمدا. 2- ناونیشان و ژمارهی تهلهفۆنی نووسینگهی سهرهكی رێكخراوهكه له عیراقدا. 3- پلانی كاری ئهو چالاكیانهی رێكخراوهكه دهیهوێ له ههرێمدا جێبهجێی بكات. 4- دانهیهكی ئهرێ كراو (تصدیق) له بهڵگهنامهكانی فیدراڵی تۆماركردنی رێكخراوهكه. سێیهم: رێكخراوهكانی بیانی، له پێناو به دهست هێنانی بڕوانامهی تۆماركردندا دهبێ رێكخراوهكانی بیانی ئهم زانیارانهی دادێن به زمانی كوردی پێشكهش به فهرمانگه بكهن: 1- ناوی رێكخراوهكه. 2- ناونیشان و ژماره تهلهفۆنی نووسینگهی سهرهكی رێكخراوهكه له عێراق و وڵاتی دایكدا. 3- روونكردنهوهی ئهو ئامانج و چاڵاكیانهی رێكخراوهكه ههوڵ دهدات له ههرێمدا جێبهجێان بكات. 4- دانهیهكی ئهرێ كراو له پهیڕهوی ناوهخۆی رێكخراوهكه. 5- پشتگیرییهك كه تۆماركردنی رێكخراوهكه وهك رێكخراوێكی نا حكومییه له وڵاتی دایكدا.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: رێكخراو ههولأ دهدات كار بكات بۆ بهجێ گهیاندنی ئامانجهكانی، بهو جۆرهی لهگهڵ بنهماكانی دیموكراسی و پهیماننامه و رێككهوتننامهكانی نێودهوڵهتی تایبهت به مافی مرۆڤـ دهگونجێن و، دهبێ روون و ئاشكراش بن.
ماددهی یازدهم
ماددهی یازدهم: كاركردن به حوكمی ماددهكانی بیست و نۆیهم و سییهم له یاساكهدا ڕادهگیرێ و ئهمانهی خوارهوه جێیان دهگرنهوه: (ئهگهر مێرد بهبێ نهفهقه ژنهكهی جێهێشت و خۆی بزر كرد یان نههاتهوه، یاخود ون بوو یان بهندكرا، دادوهر حوكمی خۆی دهدات به دانی نهفهقه له ڕۆژی بهجێهێشتن و سندووقی چاودێری كۆمهڵایهتی نهفهقهی خهملێندراءخهرج دهكات).
المادة الثامنة والثلاثون
المادة الثامنة والثلاثون : حماية الشهود والخبراء تتعهد الدولة الطالبة باتخاذ كافة الاجراءات اللازمة لكفالة حماية الشاهد او الخبير من اية علانية تؤدي الى تعريضه او اسرته او املاكه للخطر الناتج عن الادلاء بشهادته او بخبرته، وعلى الاخص : 1- كفالة سرية تاريخ ومكان وصوله الى الدولة الطالبة ، ووسيلة ذلك . 2- كفالة سرية محل اقامته وتنقلاته واماكن تواجده . 3- تتعهد الدولة الطالبة بتوفير الحماية الامنية اللازمة التي تقتضيها حالة الشاهد او الخبير واسرته ، وظروف القضية المطلوب فيها ، وانواع المخاطر المتوقعة .
ماددهی سێزدهم
ماددهی سێزدهم: كاركردن به حوكمی ماددهی سی وچوارهم له یاساكهدا ڕادهگیرێ و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه:- یهكهم: تهڵاقدان بریتیه له ههڵگرتنی پهیوهندیی هاوسهرگیریی به شێوهیهكی راشكاو كه شهرع و یاسا دهلالهتی لهسهر دهكهن بهبێ بهستنهوه به دارشتنێكی سنووردار، یان زمانێكی دیاری كراو به كهوتنی لهلایهن مێرد یان ژن ئهگهر یهكێكی كرده بریكاری خۆی یان سهر پشك كرابێت یاخود له دادوهرهوه بێ. دووهم: تهڵاقی سهرخۆش یان شێت و كهم ئهقل و ناچاركراو یان ئهو كهسهی شت لێك جیاناكاتهوه له ئهنجامی تووڕهیی یان كارهساتی كتوپڕیاخود پیریی یان نهخۆشی ناكهوێ. سێیهم: گوێ به تهڵاق نادرێ به ئامادهبوونی دوو شایهدی ڕاستگۆ نهبێ له كاتی كهوتنیدا یان دان پێدانانی لهبهردهم ههردووكیان یان لهبهردهم دادوهردا.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: كاركردن به بڕگه (1) ی ماددهی بیست و چوارهم له یاساكهدا ڕادهگیرێ و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه:- 1. نهفهقهی ژنێك كه هیچ پهیوهست بوونی ژن و مێردایهتی تێكنهدابێ كه لهم یاسایهدا هاتوون به قهرز دادهنرێ و له ئهستۆی مێردهكهیدا، دهبێ لهو كاتهی كه مێرد له خهرج كردنی ئهو نهفهقهیه دهوهستێ و نایدات.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: كاركردن به ماددهی بیست و سێیهم له یاساكهدا ڕادهگیری و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه:- نهفهقهی ژن دهكهوێته سهرشانی پیاوهكهی، بهڵام لهو حاڵهتهی كه ژنهكه ههبووبێ، ئهوا بهرپرسیاریهكه هاوبهش دهبێ ئهگهر ژنهكه قایل بوو.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا، دهخرێته بهركار.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: پێویسته لهسهر وهزیره پێوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێ، ناخرێته بهركار.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: دادگا پێوهندیدارهكان، له ههرێمی كوردستانی عێراقدا بۆیان ههیه مهرگنامه (حجج الوفاه) و قهسام بۆ شههیدانی بزووتنهوهی رزگاریخوازی كورد دهربهێنن، ههتا، ئهگهر جێگای دانیشتنی ههمیشهییشیان له دهرهوهی ههرێمیش بێت.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی وەقایعی كوردستاندا دهخرێته كار.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: رۆژی دهرچواندنی بهڵگهی وهفاتنامه به مێژووێك دادهنرێت بۆ مردنی ئهو بزربوهی كه ئهم یاسایه دهیگرێتهوه وهك حوكمێك و، ژنی بزربووهكهش پێویسته خۆی به (عیددهی مردن) ببهستێتهوه كه چوار مانگ و (ده) رۆژه له مێژووی دهرچوونی بهڵگهكهوه.