أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی نۆزدهم
ماددهی نۆزدهم: پێویسته حكومهتی ههرێم پارهی پێویست له بودجهی ساڵانه بۆ یارمهتیدان و هاوكاریكردنی رێكخراوهكان، لهسهر بنهمای توانا و پڕۆژه و چاڵاكیهكانیان تهرخان بكات.
ماددهی ههژدهم
ماددهی ههژدهم: یهكهم: دوو رێكخراو یان زیاتر بۆیان ههیه تێكهڵ به یهك بن و یهك رێكخراو پێك بهێنن به پهیڕهوێكی ناوهخۆ ئهویش بهگوێرهی پهیڕهوی ناوهخۆی ههر یهك لهوان. دووهم: رێكاری تێكهڵ كردن و دامهزراندنی رێكخراوه نوێیهكه دهكهوێته بهر حوكمهكانی ئهم یاسایه. سێیهم: ههموو سامانی گواسته و نهگواسته دهچێته ئهستۆی رێكخراوه نوێیهكه.
ماددهی بیست و شهشهم
ماددهی بیست و شهشهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێت كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكۆك بێت.
ماددهی بیست و ههشتهم
ماددهی بیست و ههشتهم: ئهنجومهنی وهزیران و لایهنانی پهیوهندیدار لهسهریانه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: له ههرێمدا سهندیكایهك بۆ جیۆلۆجییهكان دادهمهزرێ كه ناوهندهكهی ههولێر دهبێ، خاوهنی كهسایهتی تایبهتی خۆی دهبێت و مافی ئهوهی ههیه كه له پارێزگاكانی ههرێمدا لق بكاتهوه.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: ئهم یاسایه له ڕۆژی بڕیار لهسهردانییهوە دهخرێته كار وله رۆژنامهی ڕهسمیدا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: وهزارهته پهیوهنديدارهكان پێویسته حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنهكار.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: 1. هاتنه ریزی نهقابه به داواكارییهكی نوسراو دهبێت و پێشكهش به ئهنجومهنی سهندیكا دهكرێت و هاوپێچ دهبێت لهگهڵ بهڵگهنامهی پشتگیری كردن به داخوازییهكه و دهبێت ئهنجومهن بریارێك له بارهیهوه بدات له ماوهی یهك مانگ له مێژووی تۆمار كردنی و ئهگهر ئهو ماوهیه تێپهری بهبێ ئهوهی ئهنجومهن لهو بارهیهوه بڕیارێك بدات ئهوا ئهمه به دانپێدانانی رهزامهندی دادهنرێت. 2. ئهگهر ئهنجومهن داواكاری به ئهندامیهتی رهتكردهوه ئهوا دهبێت هۆیهكانی رهت كردنهوهكه ئاشكرا بكات. 3. خاون داوا رهت كراوهكه بۆی ههیه له دادگای تهمییز تانه له بڕیارهكهی ئهنجومهن بدات، ئهمهش له ماوهی (15) پانزده رۆژ له مێژووی ئاگادار بوونهوهی له بڕیاری رهفز كردنهوهكه و بڕیاری دادگای تهمییز به یهك لاكهرهوه دادهنرێت.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: مهرجهكانی ئهندامیهتی: 1. خهڵكی ههرێمی كوردستانی عێراق بێت و ئاكنجی بێت. 2. به تاوانێكی ناسیاسی یان به كهتنێكی ئابرۆ بهر حوكم نهدرا بێ. 3. له شههادهی بهكالۆریۆس یان هاوتای ئهوهی له زانستهكانی جیۆلۆجیدا كهمتر نهبێت.
یهكهم
یهكهم/ دانانی رۆژی (5/3) ی ههموو ساڵێك كه رۆژی دهسپێكردنی راپهڕینی گهلی كوردستانه به پشووی رهسمی له ههرێمدا.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: ئهم یاسایه لهرۆژی دهرچوونیهوه كاری پێدهكرێت و له رۆژنامهی رهسمیدا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی سی ونۆیهم:
ماددهی سی ونۆیهم: دادگا بۆی ههیه حوكم بدات به گهڕاندنهوهی حاڵهتهكه له ههر كارێك تووشی ههمواركردن یان سڕینهوهی بهشێكی هاتبێت بۆ دهستهبهركردنی ئهم ئامانجه.
ماددهی سی و شهشهم:
ماددهی سی و شهشهم: یهكهم: سزا دهدرێت به بهندكردن بۆ ماوهیهك له یهك مانگ كهمتر نهبێت و له ساڵێك زیاتر نهبێت و به غهرامهیهك له پێنج سهد ههزار دینار كهمتر نهبێت و له یهك ملیۆن و پێنج سهد ههزار دینار زیاتر نهبێت، یان به یهكێك لهم دوو سزایه، ههر كهسێك یهكێك لهم كردهوانهی خوارهوه ئهنجام بدات: 1- فرۆشتن یان بهكرێدانی كارێكی پارێزراو بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه، یان به ههر شێوهیهك كارهكه بخاته ئاڵوگۆڕكردنهوه بهبێ ڕهزامهندی نووسراوی پێشوهختهی خاوهن ماف له سهر ئهم كاره. 2- لاساییكردنی كارهكه یان فرۆشتنی یان خستهڕووی بۆ فرۆشتن یان ئاڵوگۆڕكردنی یان بهكرێدانی لهگهڵ زانینی ئهوهی كهوا لاسایی كراوهتهوه. 3- بڵاوكردنهوهی كارێكی پارێزراو بهههر ئامرازێكی بڵاوكردنهوه، جگه لهو حاڵهتانهی بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه بهدهر كراون، ئهویش بهبێ ڕهزامهندی نووسراوی پێشوهختهی خاوهن ماف له سهر ئهم كاره. 4- ههڵسان، به نیازخراپی، به لهناوبردنی یان تێكدانی یان خهوشداركردنی ههر پاراستنێكی تهكنیكی كهوا دانهر بهكاریان دههێنێت. 5- دهستدرێژیكردنه سهر ههر مافێكی تری مهعنهوی یان دارایی له مافهكانی دانهر. دووهم: سزاكه فرهدهبێت به فرهبوونی ئهو كار یان بهجێگهیاندن یان پهخش یان تۆماركردنانهی كهوا بابهتی تاوانهكهن. سێیهم: له حاڵهتی دووبارهكردنهوهی تاوانهكه، ئهوا سزاكه دهبێته بهندكردن بۆ ماوهیهك له سێ مانگ كهمتر نهبێت و له دوو ساڵ زیاتر نهبێت و به غهرامهیهك له دوو ملیۆن دینار كهمتر نهبێت و له پێنج ملیۆن دینار زیاتر نهبێت یان یهكێك لهم دوو سزایه. چوارهم: پێویسته له سهر دادگا حوكم بدات به دهستبهسهرداگرتنی ئهو دانانهی كهوا بابهتی تاوانهكهن و ههروهها دهستبهسهرداگرتنی ئامێرو كهرهستهی بهكارهاتوو له ئهنجامدانی تاوانهكه. پێنجهم: له كاتی حوكم دان به تاوانباركردن، دادگا بۆی ههیه حوكم دهربكات به داخستنی ئهو دامهزراوهی كهوا كهسی حوكم لهسهردراو له ئهنجامدانی تاوانهكهی بهكاری هێنانهوه، بۆ ماوهیهك له شهش مانگ زیاتر نهبێت و له حاڵهتی دووبارهكردنهوی ئهو تاوانانهی له بڕگه (یهكهم/2)ی ئهم ماددهیهدا هاتوون، ئهوا داخستنهكه پێویستهكیی دهبێت.
ماددهی سی وپێنجهم:
ماددهی سی وپێنجهم: یهكهم: دادگا بۆی ههیه، لهسهر داواكاری خاوهن ماف یان یهكێك له میراتگر یان جێگرهوهكانی، چ پێش بهرزكردنهوهی داوا یان له كاتی داواكهدا، ههر رێكارێك لهم رێكاره پاراستنهكیانهی خوارهوه، پهیوهست به ههر دهستدرێژیێك بۆ سهر ئهو مافانهی لهم یاسایهدا دهقیان له سهر كراوه، بگرێتهبهر: 1- ههڵسان به وهسفێكی ووردی كارهكه. 2- فهرماندان به ڕاگرتنی دهستدرێژییهكه. 3- سهلماندنی بهجێگهیاندنی ئاشكرای ریتم یان نواندن یان گووتنهوهی كارێك له نێوان جهماوهرداو رێگهگرتن له بهردهوام بوونی. 4- گلدانهوهی دانه نایاساییهكان و ههر كهرهستهیهك یان ئامرازێكی بهكارهاتوو له كۆپیكردنهكه. 5- دهستبهسهرداگرتی دانه نایاساییهكان و ههر كهرهستهیهك یان ئامرازێكی بهكارهاتوو له كۆپیكردنهكه یان بهتایبهت ئامادهكراوه بۆ دووباره بڵاوكردنهوه. 6- كۆكردنهوهی داهاتهكانی وهسوودهێنانی ناڕهوا. دووهم: لهو حاڵهتانهی كهوا ئهگهر ههیه دواكهوتن له گرتنهبهری رێكارهكانی سهرهوه، زیان به خاوهن ماف بگهینێت، وناكرێت قهرهبوو بكرێتهوه یان لهو حاڵهتانهی مهترسی لهدهستدانی بهڵگهی پهیوهست به سهلماندنی ڕووداوی دهستدرێژیكردنهكه ههیه، ئهوا دادگا بۆی ههیه ههر رێكارێك لهو رێكارانهی له بڕگه (یهكهم)ی ئهم ماددهیه دهقیان له سهر كراوه، بهپێی یاسا بهركارهكانی ههرێم، بگرێتهبهر.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه جێ بهجێ بكات.
ماددهی سی و دووهم:
ماددهی سی و دووهم: یهكهم: ماوهی پاراستنی مافهكانی هونهرمهندی بهجێگهینهر پهنجا ساڵه له رۆژی بهجێگهیاندنهكه پاش رێكهوتی یهكهم چهسپاندنی دهنگیی پرۆژهی بهجێگهیاندنهكه یان بڵاوكردنهوهی یان خستهبهردهستی جهماوهرهوه كامیان نزیكتر بێت. دووهم: ماوهی پاراستنی مافهكانی بهرههمهێنهری تۆماره دهنگیهكان پهنجا ساڵه له رۆژی چهسپاندنی پاش رێكهوتی بڵاوكردنهوهی تۆماركردنهكهو له حاڵهتی بڵاونهكردنهوهی ئهوا ماوهكه له رێكهوتی یهكهم چهسپاندنی تۆماركردنهكه، ههژمار دهكرێت. سێیهم: ماوهی پاراستنی مافهكانی ئێزگهو تهلهفزیۆن بیست ساڵه له دوای رێكهوتی پهخشكردن. چوارهم: ئهو ماوانهی كهوا لهم بڕگهیهدا ئاماژهیان بۆ كراوه، له یهكهم رۆژی ئهو ساڵه زایینیهی كهوا له دوای ڕوودانی ئهو وهقایعانهی لهم بڕگهیهدا ئاماژهی بۆ كراوه، دهست پێدهكهن.
ماددهی سی و یهكهم:
ماددهی سی و یهكهم: حوكمه تایبهتهكانی دهستلێههڵگرتنی دانهر له مافه داراییهكانی بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه بهسهر خاوهنی مافه هاوسێكان پیاده دهكرێت. وه لهگهڵ پێشێلنهكردنی ئهو مافه پاوانكارییانهی كهوا ئهم یاسایه بۆ هونهرمهندی بهجێگهینهرو ئێزگهكان دهقی له سهر كردووه، ئهوان بۆیان ههیه تهنها یهكجار، لهبڕی بهكارهێنانی ڕاستهوخۆ یان ناڕاستهوخۆی بهرنامه بڵاوكراوهكانی ئامانجه بازرگانیهكانی پهخشكردن یان گهیاندن بۆ جهماوهر، بهرامبهرێكی دارایی دادپهروهرانه وهربگرن، ئهگهر به پێچهوانهی ئهمه رێكنهكهوتبن.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ئهمهی خوارهوه بۆ سهر یاساكه زیاد دهكرێ و دهبێته ماددهی سی و سێیهمی (دووباره): مافی ئهو كهسانهی كه حوكمهكانی بڕگهی (3) لهماددهی یهكهمی ئهم یاسایه دهیانگرێتهوه له بهڕێوهبهرایهتی خانهنیشنی و بیمهی كۆمهڵایهتی سهر بهوهزارهتی كاروكاروباری كۆمهڵایهتی بۆ بهڕێوهبهرایهتی خانهنشینی گشتی سهر به وهزارهتی دارایی ههرێم دهگوازرێتهوه.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: ئهم یاسایهكاری پێدهكرێت له رۆژی دهرچوونیهوهوله رۆژنامهی فهرمی(وهقایعی كوردستان) بڵاو دهكرێتهوه.
پازدەهەم
پازدەهەم: پێویستە حكومەتی هەرێم ئەركی چارەسەری بریندارەكان لە ئەستۆ بگرێت، لە كاتی برینداربونیانەوە تا چارەسەركردنیان و، هاوكاری مادیش بكرێن.