أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: 1. كاركردن به بڕگهی (1ـ أ) له ماددهی (4)له یاسای زهوی عهرهسهی ژماره (26)ی ساڵی 1962 دهوهستێنرێ. 2. كاركردن به بِڕیاری ژماره (99) ی ساڵی 1974 دهوهستێنرێ. 3. كاركردن به بڕیاری ژماره (483)ی ساڵی 1981 دهوهستێنرێ. 4. كاركردن به بڕگهكانی بڕیاری (222) ی ساڵی 1977، سهبارهت به باجی زێده دهوهستێنرێ وئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه: ( لێ بوردنی عهرهسهیهك یا زیاتر له باجی بنهڕهتی بۆ ههركهسێكی لهسهریهتی بیدات كه رووبهرهكهی یان بهشی شایعی (الحصه الشائعه) له (600م2) زیاتر نهبێ و باجهكهی له زیادهكه وهردهگیرێ و خاوهن زهوی عهرهسهكه بۆی ههیه ئهو زهوییه یان ئهو بهشهی كه دهیهوێ لێ بوردنهكه بیگرێتهوه دهستنیشان بكات).
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: ماددهی (21)ی یاساكه ههڵدهوهشێتهوه بهم شێوهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: بهدهر له حوكمهكانی ماددهكانی پێشوو دهسته ئهمانه دهبهخشێ: 1. خێزانی ئهو پارێزهرانهی كه له ئهنجامی بزووتنهوهی رزگاریخوازی كوردستان ـ عیراق شههید بوون مووچهیهكی خانهنشینیان پێ دهدرێ كه مانگانه (400000)چوارسهد ههزار دینار كهمتر نهبێ. 2. خێزانهكانی ئهو پارێزهرانهی كۆچی دواییان كردووه له دوای كشانهوهی دهستهڵاتی مهركهزی له كارگێڕیی كوردستان له 23/10/1991وه تاكو دهرچوونی یاسای سندووقی خانهنشینی پارێزهرایهتی ژماره (18)ی ساڵی 1999 مووچهیهكی خانهنشینیان پێدهدرێ مانگانه له (300000) سێ سهد ههزار دینار كهمتر نهبێ.
ماددهی بیست وحهوت
ماددهی بیست وحهوت: لیژنهی زهپتی له مهركهزی سهندیكادا له سێ ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دههێنرێ و ئهندامێ له ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكایش، به بڕیاری ئهنجومهن سهرۆكایهتیی دهكا.
ماددهی بیست و دووهم:
ماددهی بیست و دووهم: یهكهم: پێكهاتهو فهرمانگهكانی دیوان و ئهركهكانیان و تایبهتمهندییهكانیان به پێڕهوێكی ناوخۆ دیار دهكرێ كه له دیوانهوه دهردهچێت. دووهم: سهرۆكی دیوان بۆی ههیه به رهزامهندی ئهنجومهن رێنمایی بۆ ئاسانكاریی جێبهجێ كردنی ئهم یاسایه دهربچوێنێ. سێیهم: یاسای دیوانی چاودێری دارایی ژماره(14)ی ساڵی 2000و پێڕهوی دیوانی چاودێری دارایی ژماره(212)ی ساڵی 1999 ههڵدهوهشێنهوه.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ئهگهر كهسێ لهوانهی له ماددهی یهكهمی سهرهوهدا ناوبراون، خانهنشین بكرێ، ئهوه، سهرپشك دهكرێ كه بهپێی ئهم یاسایه مووچهی خانهنشینییهكهی وهربگرێ، یان بهپێی یاسایهكی خانهنشینیی دیكه كه گرتبێتییهوه.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: ئهم یاسایه، ئهم عینوانه وهزیفییانهنهی خوارهوه دهگرێتهوه: 1-بریكاری وهزارهت 2- پارێزگار 3- راوێژكار 4- بهرێوهبهری گشتی 5- شارهزا 6- سهرۆكانی زانكۆكان و سهرۆكانی ههیئهتهكانی پهیمانگه هونهریهكان و ئهندامانی ههیئهتی تهدریسی زانكۆو پهیمانگهكان، ئهوانهیان كه پلهی ئوستادیان ههیه 7- خاوهن پله تایبهتهكان 8- سهرۆك و ئهندامانی كۆڕی زانیاریی كوردستان.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: 1. ئهوهی بهپێی ئهم یاسایه خانهنشین بكرێ، مووچهیهكی خانهنشینیی پێ دهبڕێ بهرێژهی (50%)ی دوایین مووچهو دهرماڵهكهی و، بۆ ههر ساڵێ له ساڵهكانی خزمهتیشی له وهزیفه ناوبراوهكانی سهرهوهدا رێژهی (5%) بۆ مووچه خانهنشینییهكهی زیاد دهكرێ، بهمهرجێ مووچهی خانهنشینییهكهی له رێژهی (75%)ی دوایین مووچهو دهرماڵهكهی تێنهپهڕێ. 2. ئهوانهی كه ئهم یاسایه دهیانگرێتهوه بههۆكاری تهندروستی خانهنشین دهكرێن، یان دهمرن، رێژهی (75%)ی دوایین مووچهو دهرماڵهكهی تێنهپهڕێ، بهبێ ئهوهی گوێ بدرێته ماوهی خزمهته فیعلییهكهی لهو وهزیفانهدا كه ناوبراون.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ئهم یاسایه له ڕۆژی دهرهێنانیهوه دهخرێته بهركار و له (وهقایعی كوردستان)دا بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی سی ونۆ
ماددهی سی ونۆ: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخاته بهر كار.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: ماددهی نۆ لهم یاسایه ههمواردهكرێ، بڕگه(ج)ی له كۆتاییدا دهخرێتهسهرو وهك ئهمهی خوارهوهی لێ دێت: ج- دهشێ له ئهنجومهنی وهزیراندا، وهزیرێ یان له وهزیرێك پتر، له نووسینگهی سهرهك وهزیراندا ههبن.
ماددهی سیازده
ماددهی سیازده: ئهم یاسایه له رۆژی دهرهێنانیهوه دهخرێته بهركار، و له (وهقایعی كوردستان)دا بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: بڕگهی (ههشتهم) له ماددهی (دووهم)ی یاسای ژماره (26)ی ساڵی 2007 ههموار دهكرێت و بهم جۆرهی دادێ دهخوێندرێتهوه: (باجێكی بڕاوه دهسهپێندرێت به رێژهیهكی روو له زیاده له بههای خانووبهره یان مافی ههڵسوكهوت كردن پێی كه به گوێرهی حوكمهكانی یاسای خهمڵاندنی بههای خانووبهره و سوودهكانی ژماره (85)ی ساڵی 1978 دیاری كراوه یان ههقهكهی كه كامیان پتره بهسهر خاوهنی خانووبهره یان مافی ههڵسوكهوت كردن پێی له كاتی گواستنهوهی موڵكایهتی یان مافی ههڵسوكهوت كردن به ههر شێوازێك له شێوازهكانی گواستنهوهی موڵكایهتی یان بهدهست هێنانی مافی ههڵسوكهوت یان گواستنهوهی وهك فرۆشتن و گۆڕێنهوه و پێكهاتن و وازهێنان و لابردنی كۆبهشی (ازاله الشیوع) و پاكتاو كردنی وهقف یان بانهوانی (مساطحه) و، كرێچی ههمان مامهڵهی خاوهن موڵكی لهگهڵدا دهكرێت له كاتی بهكرێ دانی ئهو خانووبهرهیهی به گرێبهستی بانهوانی (مساطحه) كهوتووهته بهر ههڵسوكهوتی ئهوهوه و، به گوێرهی ئهمهی دادێ ههژمار دهكرێت: 1. رێژهی 50% له بههای خهمڵێندراوی خانووبهره یان ههقهكهی كامیان زیاتره دادهگیرێت بهر له ههژمار كردنی باج. 2. ئهو بڕهی دهمێنێتهوه باجی دێته سهر و بهم جۆرهی دادێ ههژمار دهكرێت: 1% تا (100،000،000) سهد ملیۆن دیناری عێراقی. 2% بۆ ئهوهی له (100،000،000) سهد ملیۆن دیناری عێراقی زیاتر بوو تا (200،000،000) دوو سهد ملیۆن دیناری عێراقی. ج- 3% بۆ ئهوهی له (200،000،000) دوو سهد ملیۆن دیناری عێراقی زیاتر بوو تا (300،000،000) سێ سهد ملیۆن دینار عێراقی. د- 5% بۆ ئهوهی له (300،000،000) سێ سهد ملیۆن دینار عێراقی زیاتر بوو. 3- بڕگهی (1)ی سهرهوه بهسهر ئهو پشك و بهشهی فرۆشراوانهی خانووبهرهی جیاكراوه به شێوهیهكی نافهرمیشدا پیاده دهكرێت به رێژهی بهش یان پشك. 1. حوكمهكانی بڕگهی (1)ی سهرهوه پیاده ناكرێت ئهگهر فرۆشیار موڵكایهتیی پشك یان بهشی ئهو خانووبهرهیهی ههیهتی گواست بێتهوه، ئهگهر پتر له ساڵێك بهسهر بهرواری گواستنهوهی پشك یان بهشهكهدا تێپهڕ نهبوو بێت.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ماددهی (چوارهم) ههمواردهكرێ و، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: سهندیكا: بۆ وهدیهانینی ئهمانهی خوارهوه تێدهكۆشێ: 1. رێزگرتن و داكۆكی له ئازادیی رۆژنامهوانی و ئازادیی رادهربڕین، ههروهها داكۆكی له مافی رۆژنامهوانان و زامنكردنی پاراستنیان به جێ هێنانی ئهرك و فرمانیاندا. 2. ئهركی دهستكهوتنی دهنگوباسی و زانیاریهكانیان بۆ ئاسان بكا. 3. وهرگرتنی سهندیكا له یهكێتیگهلی رۆژنامهگهریی جیهانی و ئیقلیمیدا، ههروهها ههڵبهستنی پێل و پێوهندی لهگهڵیاندا. 4. قاڵكردنی رۆژنامهوانان بهههموو شێوازێ بلوێ وبكرێ. 5. پشتیوانی و لایهنگرتن له رۆژنامهوانان له حاڵهتی زهرووردا. 6. بهرجسته كردنی رژێمی فیدراڵی، یان ههر شتێكی دی كه گهلی كوردستان خۆی به دڵی بێ. 7. داكۆكی كردن له بنهماكانی دیموكراسی و، ئازادییه بنهڕهتهكان و، ئاشتی و بنهماكانی مافی مرۆڤ. 8. پشتیوانی له خهباتی گهلی كوردستان له پێناوی وهدیهانینی مافه نهتهوهییهكانی خۆی و، رهواج پێدانی بنهماي لێبوردهیی و بێ زهبروزهنگی له كۆمهڵگهداو، داكوتانی رهگی برابوونی نهتهویی و ئایینی و یهكسانی له ههرێمی كوردستانی عێراقدا. 9. بهشداری كردن له بنیادنانی دهوڵهتی دهزگاكاری و، بههێزكردنی بنهمای جیاكردنهوهی دهسهڵاتهكان. 10. پاراستنی سهروهرێتیی یاساو سهربهخۆیی دادوهری. 11. پاراستن و بهرهوچاكتر گۆڕینی رۆشنبیریی نهتهوهیی و نیشتمانی.
ماددهی نۆزده
ماددهی نۆزده: ماددهی بیست و سێ ههمواردهكرێ و، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: رۆژنامهوان ئهو كهسهیه كه یهكێ لهم عینوانانهی خوارهوهی ههیه: 1. خاوهن ئیمتیاز 2. سهرنووسهر 3. جێگری سهرنووسهر 4. بهڕێوهبهری نووسین 5. سكرتێری نووسین 6. نووسهر 7. وهرگێڕی رۆژنامهوانی 8. پهیامنێری رۆژنامهگهری 9. وێنهگری رۆژنامهگهری 10. شێوهكارو(كاریكاتێر كار)ی رۆژنامهگهری 11. تهصمیمكاری رۆژنامه 12. ههڵهچنی رۆژنامه 13. رێكخهری ئهرشیفی رۆژنامهگهری 14. ژنهفتكاری رۆژنامهوانی
ماددهی دوازده
ماددهی دوازده: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
ماددهی یازده
ماددهی یازده: سهرۆكی ههیئه بۆی ههیه ڕێنمایی پێویست بۆ بهركارخستنی حوكمهكانی ئهم یاسایهو وهدیهانینی ئامانجهكانی دهربهێنێ.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: یهكهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی ئاسایش به ههموو پێكهاتهكانییهوه، له وهزارهتی ناوخۆ دادهبڕدرێت و بهم ههیئهیهوه دهبهسترێ و بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه دووباره ڕێكدهخرێتهوه. دووهم: ههموو موڵك و ماڵێكی گواستهنی و ناگواستهنی و تۆمارو فایل و دهعواگهلێكی ئهو بهڕێوهبهرایهتییه گشتییه دهگوازرێنهوه بۆ ئهم ههیئهته.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: 1. ههموو مانگێك بهشی خانهنشینی به رێژهی (10%) له مووچهی ئهسڵی ئهندامی ئهنجوومهن دهبڕدرێ، بهڵام ئهو بڕه پارهیهی كه لهسهری كهڵهكه بووه به یهك گوژمه، یان به قیستی مانگانه لێی دهبڕدرێ به گوێرهی ئارهزووی ئهندامهكه. 2. میراتگرانی ئهندامی كۆچ كردوو له پاشماوهی ئهو قیستانه دهبهخشرێن (عفو) دهكرێن كه له سهری ماوه.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: لهسهر ئهنجومهنی وهزیرانه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجی بكات.
ماددهی دوازده
ماددهی دوازده: (ماددهی چوارده) له یاساكه لهغو دهكرێ و ئهمهی خوارهوه جێگای دهگرێتهوه: 1. نهقیب راستهوخۆ لهلایهن ههیئهی گشتییهوه ههڵدهبژێردرێت و، ناشێ بۆ زیاتر له دوو خولی دوا بهدوای یهك خۆی بۆ پلهی نهقیب بپاڵێوێ. 2. نهقیب ناشێ سهرۆكایهتی دوو كۆمهڵهی هاوشێوه له ئامانج و مهبهستدا وهربگرێ.