أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: دهستهكه، فرۆكهخانهكه وهك چاوگهیهكی داهات بۆههرێمی كوردستان دهخاته گهڕو و رێگاش به بهكارخستنی مونشهئات دهدرێت بهبێ جیاوازیی تهمهن و جنس و رهگهزو ئاین و ئینتیمای سیاسییان. لهبهر تیشكی ئهو كاره گران و ئالۆزهی بیناكردن و به گهڕخستنی فرۆكهخانه سهرهكییهكه، دهسته ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه: 1. دیاركردنی سهعاتی كارو بنهماكانی ئاسایشی فڕۆكهخانهكه بۆ ئهوهی بهرزترین داهات بدات وكهمترین پێكدادان لهگهڵ خهڵكیدا له نزیك فڕۆكهخانهكهوه رووبدات. ئهم تهنسیقه لهگهڵ لایهنهكانی تایبهتكارو بازرگانیدا دهكرێ بۆ ئهوهی بهكارهێنانی جێگاو كاتی نیشتهوهو جێگا وكاتی ههڵفڕێن رێك وپێك بێت و،دهرهێنانی نیشانه (شارات)بۆ كارمهندانی فڕۆكهخانهكهش لهخۆدهگرێ وكهسانی تاوانكار وتێروركاریش دووردهخاتهوه. 2. رێگادان به فرۆتهنی وئهو خۆراكانهی لهلایهن نهفهرهكانی فڕۆكهكهو لایهنی تایبهتكاری بازرگانییهوه بهكار دهبرێن. لیستی ئهو خۆراك و كهل وپهلهش كه بهكار دهبرێن تهنها ههر خوراك، سووتهمهنی،(فسحه الحظیره)، بهشی وێستگهی كارهبا، ئاو، ئاوی ئاوهڕۆ، (موقف) نییه. 3. دروستكردن وتێكدان و تحویلی مهدرهجهكان و وێستگهكان و(فسحهی موقف)و جێگای ئوتومبیلی كرێ و(حظیرهكان)و شوققه ئامادهكراوهكان (دهرهجهكان)ی و مونشهئاتهكاني دیكه فڕۆكهخانهكی،ئهوانه ههمووی بهپێی راو بۆچوونی دهستهكه،چۆنی به پێویست بزانێت بۆ بهرهو چاكتر گۆڕینی كۆمهڵگهی فڕۆكهخانهكه دهیكات. دهستهكه لهگهڵ بهرپرسانی گومرگ وئاسایشیش هاوكاری دهكات بۆمسۆگهركردنی وهگهڕخستنی فڕۆكهخانهكه بهشێوهیهكی یاسایی ودڵنیایی ئاسایشهوه.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم وشانهی خوارهوه ماناكانی تهنیشتیانه: -ئهنجوومهن: ئهنجوومهنی وهزیرانی ههرێمی كوردستانی عێراق. -سهرۆك: سهرۆكی ئهنجوومهنی وهزیرانی ههرێمی كوردستانی عێراق. -وهزیر: وهزیری پهیوهندیدار له ههرێمی كوردستانی عێراق. كوردستان: ههرێمی كوردستان. -ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق.
ماددهی پازدهم:
ماددهی پازدهم: ههر كهسێ، لهههر ماددهیهك لهو ماددانهی تاقیكردنهوهی تێدا دهكات،گزی بكات، یان لهساڵی یهكهمدا سهرنهكهوتبێ لهپهیمانگه فهسڵ دهكرێ، بهڵام ئهوهی لهساڵی دووهمدا سهرنهكهوێ ئهوه دهتوانێ بۆ تهنیا یهك جار بهو ساڵه دابچێتهوه لهگهڵ دهورهی دووهمدا، مهگهر دهرنهچوونهكهی بههۆی گزییهوه بوو بێت.
ماددهی دوازدهم:
ماددهی دوازدهم: ههر كهسێ (20) سهعات لهههر فهسڵێكی دراسی پێوار (غائب) ببێ، لهپهیمانگه فهسڵ دهكرێ، مهگهر پێوارییهكهی بههۆی نهخۆشییهكی رێگرهوه بوو بێت، بهراپۆرتی لیژنهیهكی پسپۆڕی پزیشكی سهلمێنرابێت و، یان لهبهر هۆكاری ناچاری تر كه ئهنجومهنی پهیمانگه قبوڵی كردبێ، ئینجا دهتوانێ ساڵهكه لهگهڵ دهورهی ئایندهدا دووباره بكاتهوه.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: پێویسته له سهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندی دارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: دارستانه پارێزراوهكان: كه رووبهرێكی دارستانه یا ئهو زهویانهی دهكهونه ناو دارستانهكان كه تهرخانكراوه بۆكاری تایبهت، وهك پارێزگاری له ههندێك جۆری دارودرهخت و گیانلهبهر و باڵندهو یان شوێنهواری دێرین یان دیمهنه سروشتییهكان و، دامهزراندن و نیشانكردنی ئهم پارێزراوانه به بڕیارێكی وهزاری دهبن، كه ئهمانهی خوارهوهی تیایدا دیاری دهكرێت: یهكهم: ناوی دارستانه پارێزراوهكه و ئامانجی دامهزراندنی. دووهم: شوێن و سنوورو رووبهرهكهی. سێیهم: رێكخستنی چۆنیهتی هاتووچۆ و بهڕێوهبردنی.
ماددهی بیست وههشت
ماددهی بیست وههشت: لیژنهی زهپتی داوای وهئاگاهێنانهوهی ئهندامی سهرپێچكار، بۆیشی ههیه، ئهم سزایانهی خوارهوهش بسهپێنێ: 1. ئینزار: ئهوهیه، كه نووسراوێ ئاراستهی سهرپێچكار دهكا بێزاریی خۆی تێدا له رهفتاری نیشان دهداو داواشی لێ دهكا ئهو كاره دووباره نهكاتهوه، دهنا، سزایهكی توندترى بهسهردا دهدرێ. 2. غهرامهیهك له (150000) سهدو پهنچا ههزار دینار كهمتر نهبێ و له (750000) حهوت سهدو پهنچا ههزار دیناریش نهترازێ، ئهگهر نهیشی دا، ئهوه، لهو بارهدا، له پیشهگوزارییه تایبهتهكهی خۆی بۆ ماوهیهك قهدهغه دهكرێ له شهش مانگ زیاتر نهبێ خۆ ئهگهر هات و له ماوهی ساڵیكی پاش برواری سةرثيَضييةكةيدا گهڕایهوه سهری، جا، ئهوجا غهرامهكهی له (500000) پێنج سهد ههزار دینار كهمتر نابێ وله (1500000) ملێونێك وپێنج سهد ههزار دیناری نهترازێ خۆ ئەگەر ئەمجارەش نيدا، ئەوە، لەبارەدا پيشە تايبەتەكەى خۆى بۆ ماوهیهك لێ قهدهغه دهكرێ له یهك ساڵ زیاتر نهبێ. 3. قهدهغهكردنی پیشهگوزاریيه ى تایبهتهكهی خۆی بۆ ماوهیك له یهك ساڵ نهترازی. 4. ههردوو سزای، غهرامه و قهدهغهی ثيشةگوزاری كه له بڕگهی (3،2)دا هاتوون.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: دهرمانساز بۆی نییه پیشهكهی خۆی لهگهڵ پیشهی نۆژداری و نۆژداری ددان و نۆژداری ئاژهڵی بهیهكهوه كۆبكاتهوه، ئهوهی دهرمانساز پێی ههڵدهستێت له فریاكهوتنی سهرهتایی له كاتی رووداوی له ناكاو و به پهله، به كارێكی ناشهرعی پیشهی نۆژداری ناژمێردرێت.
ماددهی بیست وپێنج
ماددهی بیست وپێنج: يةكةم: ئابوونهو مزێ كه سهندیكا وهریاندهگرێ بهم شێوهیهن: 1. (15000) پازده ههزار دینار، ئهوه مزی ئینتیمای پزیشكانی ددانی ههرێمه، بۆ غهیره عیراقیش (75000) حهفتا وپێنج ههزار دیناره. 2. (7500) حهوت وههزار وپێنج سهد دینار، ئهوه ئابوونهی ئیجازهی سالانهیه یان تازهكردنهوهكهیهتی بۆ پزیشكانی ددانی ههرێم و(27000)بیست وحهوت ههزار دینار بۆ غهیری عیراقی. 3. (45000) چل وپێنج ههزار دینار، ئهوه مزی ئیجازهی كردنهوهی تاقیگهی ددانسازییهو (22500) بیست ودوو ههزار وپێنج سهد دیناریش مزی تازهكردنهوهی ساڵانهیهتی. 4. (225000) دووسهد و بیست وپێنج ههزار دینار، ئهوه مزی ئیجازهی كردنهوهی نهخۆشخانهیهكی تایبهتی ددانهو، (75000) حهفتا وپێنج ههزار دینارییش بۆ تازهكردنهوهی سالانهیهتی. 5. (15000) پازده ههزار دینار، مزی ئیجازهی كردنهوهی عیادهیهكی پسپۆڕه، و (15000)پازده ههزار دیناریش مزی تازهكردنهوهی ساڵانهیهتی. 6. (60000) شهست ههزار دینار، ئهوه مزی ئیجازهی كردنهوهی نووسینگهیهكی فرۆشتنی ئامێرو ئامرازی ددانه، و (30000) سی ههزار دیناریش بۆ تازهكردنهوهی ساڵانهیهتی. 7. (15000) پازده ههزار دینار، ئهوه مزی ئیجازهی كردنهوهی عیادهیهكی پیشهگوزاری گشتیییه، و (7500) حهوت ههزار و پێنج سهد دیناریش مزی تازهكردنهوهی ساڵانهیهتی. 8. (15000) پازده ههزار دینار، ئهوه مزی ئیجازهی پیشهگوزارییه له عیاده میللیهكاندا. 9. (22500) بیست ودوو ههزار وپێنج سهد دینار، ئهوه مزی تۆماركردنی نازناوی پسپۆرییه. 10. (1500) ههزار وپێنج سهد دینار، ئهوه مزی تهسدیقكردنی راپۆرتی پزشیكییه ئهوانه ى له عیاده تایبهتهكان و نهخۆشخانه ئههلییهكانهوه دهردهچن. 11. (600000) شهش سهد ههزار دینار، ئهوه مزی ئیجازهی كردنهوهی كارطةيةكى دروستكردنى ماددةطةلى ددانةو (300000) سىَ سةد هةزار دیناریش بۆ تازكردنهوهی ساڵانهیهتی.
ماددهی ههژده:
ماددهی ههژده: زانكۆ ئهنجومهنێكی دهبێت. ئهم ئهنجومهنه ههیئهتی باڵای زانستی و ئیداری زانكۆ كهیهو پێكدێت له: 1- سهرۆكی زانكۆ سهرۆك 2- یاریدهدهرانی سهرۆكی زانكۆ ئهندامن 3- عهمیدهكان ئهندامن 4- دوو ئهندامیش له ههیئهی تهدریسی زانكۆ كه ههیئهكه خۆی ههڵیاندهبژێرێ بۆ ماوهی دوو ساڵ و، یارای تازهكردنهوهشه بۆ تهنیا یهك جار.
ماددهی حهڤده:
ماددهی حهڤده: سهرۆكی زنكۆ سێ یاریدهدهری دهبن، یهكهمیان بۆ كاروباری ئیداری و دارایی، دووهمیان بۆ كاروباری زانستی و، سێیهمیان بۆ پهیوهندیگهلی رۆشنبیری و ئهكادیمی. ئهمانه، به پلهی بهڕێوبهری گشتی، به بڕیاری سهرهك وهزیران و لهسه ر پێشنیازی وهزیر دادهمهزرێن، دهبێ بڕوانامهی دكتۆرایان ههبێ و ههر له كهمیی به مهرتهبهی ئوستادی یاریدهدهر، به مهرجێكیش خزمهتی زانكۆییان ههبێ له حهوت ساڵ كهمتر نهبێ.
ماددهی شازده:
ماددهی شازده: سهرۆكی زانكۆ ئهم سهڵاحییاتانهی خوارهوهی ههیه: 1- سهرۆكایهتی ئهنجومهنی زانكۆ دهكات و بانگهێشتی ئهنجومهن دهكات بۆ كۆبوونهوهی ئاسایی و نائاساییش، بڕیارهكانیشی دهخاته بهركارو لهبهرامبهر ههموو لایهنێكیشدا نوێنهرایهتی زانكۆ دهكات. 2- بهپێی حكومهكانی یاساو پێرۆ پهیوهندیدارهكان و ئهو فهرمان و رێنمایيانهش كه له وهزارهتهكهوه دهردهچن ئیداری كاروباری زانستی و ئیداری و دارایی زانكۆ بهڕێوه دهبات. 3- بهپێی یاساگهل و پێرۆ و رێنماییه بهركارهكانیش ئیدارهی ئهموالی گواستهنی و ناگواستهنیش بهڕێوهدهبات. 4- قازانجهكانی نووسینگهو عیادهی راوێژكارهكان دابهش دهكا، (40%)ی بۆ زانكۆ تهرخان دهكاو دهخرێته سندوقێكی تایبهتهوه بۆ بهرهوباشتربردنی بزاڤی زانستی و خزمهتی زانكۆ خهرج دهكرێ و، (60%)یشی بهسهر كارمهندهكانیدا دابهش دهكرێ. 5- دامهزراندنی سهرۆكانی بهش و لق و یاریدهدهرانی عهمیدهكان له كۆلێژهكاندا. 6- سهرۆكی زانكۆ بۆی ههیه ههندێ له سهڵاحییاتی خۆی بدات به عهمیدهكان و یاریدهدهرهكانی، یان به ههر كهسێ كه خۆی پێی باش بێت.
ماددهی بیست وجوار
ماددهی بیست وجوار: 1. دارایی سهندیكا لهمانه پێك دێت: 2. ئابوونهی ئینتیماو بهشداربوونی ساڵانه. 3. مزی ناوی خۆنوسین. ج.مزی نووسینی نازناوی پسپۆری. د.مزی ئیجازهپێدان و تازهكردنهوهی پیشهگوزاریی تایبهت بۆ دام ودهزگا تهندروستیهكان. هـ.مزی تهسدیقكردنی راپۆرتگهلی پزیشكی. و.سوودی چاپهمهنیهكانی سهندیكا. ز.غهرامهی ئهو حوكمانهی كه لیژنهی زهپتی پارێزگا بهسهر ئهندامهكانیدا دهدات ح.دیاری وبهخشش وههر دهستهاتێكی دی. گ.داهاتی یانهگهلی ومهلبهندهكانی رۆشنبیری وكۆمهلایهتی بۆ سهندیكا. 2. ئهگهر لهبهر بارودۆخێكی نا ئاسایی، تهسدیقكردنی بوجه له وادهی دیاركراوی خوێدا نهكرا، ئهوه، لهو بارهدا، كار بهپێی دهروازهو بهشهكانی بوجهی پێشتر دهكرێ تا بوجه تازةكة تهسدیق دهكرێ.
ماددهی سیازده
ماددهی سیازده: 1. دهشێ له یهك، لهم دوو دۆخهی خوارهوهدا، ههیئهی گشتی بانگهێشت بكرێ بۆ كۆبوونهوهی نائاسایی: 2. به بڕیارێكی هۆدار لهلایهن زۆرینهی ئهنجومهنهوه. 3. به داوایهكی نووسراوی هۆدار، سێیهكی ئهندامانی ههیئهی گشتی بیدهن به ئهنجومهن و، ئهنجومهنیش پێویسته له ماوهی (15) پازده رۆژدا كه له رۆژی گهیشتنی داواكهوه دهست پێ دهكا – بانگهێشت بكاو، وادهی كۆبوونهوهكهی تێدا دیاربكا. 4. له كۆبوونهوهی نائاسایی ههیئهی گشتیدا، ناشێ، لهو مهسهلانه زیاتر، كه له بهرنامهی كاردا تۆمار كراون و، كۆبوونهوهكهیان بۆ سازدراوه، هیچی دیكه یهكلا بكرێتهوه.
ماددهی حهوتهم (دووباره)
ماددهی حهوتهم: ئهنجومهنی بهرێوهبردنی دهسهڵاتی باڵا له دهزگادا له مانه پێك دێ. 1. سهرۆكی دهزگا- سهرۆكی ئهنجومهن. 2. بهرێوهبهری گشتی دهزگا- جێگری سهرۆكی ئهنجومهن. 3. سهرۆكی ئهركان له وهزارهتی كاروباری (پێشمهرگه) – نوێنهری وهزارهت. 4. بهرێوهبهری گشتی دارایی- نوێنهری وهزارهتی دارایی. 5. بهرێوهبهری گشتی گهشه پێدان و ئاوهدانكاری- نوێنهری وهزارهتی گهشه پێدان و ئاوهدانكاری. 6. بهرێوهبهری گشتی چاودێری كۆمهڵایهتی- نوێنهری وهزارهتی تهندروستی و كاروباری كۆمهڵایهتی. 7. ئهنجومهنی وهزیران سێ پسپۆر بۆ ماوهی سێ ساڵ دادهمهزرێنێ و بۆی ههیه تازهش بكرێتهوه بۆ ئهوانهی كه خاوهنی رابردوێكی شهرهف مهندانهی تێكۆشانن و به بهشداری بهرچاویان له جوڵانهوهكهدا ههیه.
ماددهی ههژدهیهم
ماددهی ههژدهیهم: 1. ههموو موڵك و ماڵێكی دهزگا، ماڵی گشتین، بۆ مهبهستی ئهو یاسایه نهبێ نابێ دهسكاری بكرێن. 2. قهرزهكانی دهزگا و ههموو پارهیهكی كه به قانوونی دهیكهوی، قهرزی نایابن (ممتاز) له وهرگرتنیان یاسای وهرگرتنهوهی قهرزی رهوای حكومهتیان له سهر پیاده دهكرێ. 3. ههموو ماڵێكی گوێزراوه و نهگوێزراوهی دهزگا له باج و رهسم دهبووردرێن. 4. دهزگا له ههموو ئهو رهسمانهی دهبووردرێ كه به هۆی ههڵسوكهوتی یاسایهوه كهوتۆته سهری، ههروهها لهو داواكاریانهش كه بۆی بهرز دهكرێتهوه یان له دژی دهدرێ. 5. حسابهكانی دهزگا له ژێر چاودێری دارایی دا دهبێت.
ماددهی سی و چوارهم
ماددهی سی و چوارهم: ئهم یاسایه له رێكهوتی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان) دا جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی سی و سێیهم
ماددهی سی و سێیهم: دهربارهی ههر حاڵهتێك كهوا لهم یاسایهدا دهقی له سهر نههاتبێت ئهوا یاساو پێڕهوو رێنماییه كارپێكراوهكانی وهزارهتی خوێندنی باڵاو توێژینهوهی زانستی، بهجۆرێك لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك نهبن، پیاده دهكرێن.
ماددهی سی و دووهم
ماددهی سی و دووهم: پێویسته له سهر زانكۆ تایبهتی ئێستاكانی ههرێم بارودۆخهكانیان بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه پێش ساڵی خوێندنی (2013-2014) بگونجێنن.
ماددهی سی و یهكهم
ماددهی سی و یهكهم: پێویسته له سهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.