أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی بیست:
ماددهی بیست: 1. ئهنجومهن مومارهسهی ئهو تایبهتمهندیانه دهكا: 2. كاركردن له پێناو هێنانهدی ئامانجهكانی سهندیكا. 3. پێشكهش كردنی پێشنیار له بارهی ههمواركردنی یاسای ههموار كردنی سهندیكا. 4. جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی. 5. دامهزراندنی كارمهندان له سهندیكا و دیاریكردنی كرێیهكانیان و بهرز كردنهوهیان (ترقیتهم). 6. چاو پیاخشاندن به داواكاریهكانی چوونه ناو سهندیكا. 7. دهستنیشان كردنی نوێنهری سهندیكا له لیژنه رهسمیهكان و نا رهسمیهكاندا له كاتێكدا كه نهقیب نوێنهرایهتی ناكا. 8. ههواڵه كردنی ئهو كێشه و شكاتانهی كه بۆی دێن، بۆ لێژنهی بهرزهقتی. 9. پێكهێنانی لیژنهی لاوهكی بۆ هێنانهدی ئامانجهكانی ئهم یاسایه. 10. ئامادهكردنی بودجه و دامهزراندنی ژمێریارێكی یاسایی بۆ وردكاری و حیسابكاری دووماهی. 11. بڕیاردانی خۆ به خودان كردنی ماڵ و عهقار و قبوڵ كردنی له قهبهر كردن و پێبهخشین و مهرجهكانی قهرز كردن و پێشكهش كردنی دهست گرۆیی دارایی له نێوان ئامانجهكانی سهندیكادا. 12. خۆ ئاماده كردن بۆ ههڵبژاردن. 13. تهمهشا كردنی دهست له كار كێشانهوهی نهقیب یا بریكارهكهی یا ههر ئهندامێكی ئهنجومهن یان لیژنهكانی سهندیكا بهمهرجێك له یهكهم كۆبوونهوهدا بخرێته بهر دهم دهستهی گشتییهوه. 14. مۆڵهت بهخشین به دهستدانه پیشه. 15. دامهزراندن و بهرێوهبردنی یانهی سهندیكا به گوێرهی یاسای كۆمهڵهكان. 16. ئهنجومهن بۆی ههیه ههندێ له دههسهڵاتهكانی بدا به نهقیب یان سهرۆكی لقهكان.
ماددهی بیست و ههشتهم:
ماددهی بیست و ههشتهم: دهرمانساز بۆی ههیه دوای وهرگرتنی مۆڵهت له سهندیكا، شیكردنهوهی دهرمانسازی و كیمیاوی و (نهخۆشی- كیمیاوی) له باتی دهرمانسازی بكا، دوای تهواوكردنی خولێكی تاقیگهیی كه له لایهن وهزارهتی تهندروستییهوه مۆلهتی پێ درا بێت.
ماددهی دوازدهم
ماددهی دوازدهم: دهبێ وهزیری كار و كاروباری كۆمهڵایهتی له ههرێم رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات.
ماددهی سیازده
ماددهی سیازده: دهستهواژهی (وهزارهتی تهندروستی و كارو كاروباری كۆمهڵایهتی) لهههر جێگایهكی یاسای ژماره (1)ی ساڵی (1993)و یاساگهلی دیكهدا هاتبێ، دهستهواژهی (وهزارهتی تهندروستی) جێگای دهگرێتهوه.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهستی ئهم یاسایه لهم دهستهواژهو زاراوانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه: یهكهم: وهزارهت: وهزارهتی تهندروستی. دووهم: ئهنجومهن: ئهنجومهنی تهندروستیی دهروونی له ههرێم. سێیهم: تهندروستیی دهروونی: مهبهستی سهقامگیریی دهروونی و هاوسهنگی كۆمهڵایهتی و بیركردنهوهی دروست و توانای مامهڵهكردنی ئهرێنی لهگهڵ فشارو ڕووبهڕووبوونهوهی ئهو گۆڕانكارییانهی كهوا ژیان دهیانهێنێته كایهوهو وهبهرهێنانی توانا ژیرییهكان بهو شێوهیهی سوود به تاك كۆمهڵگه دهگهینێت. چوارهم: نهخۆشی دهروونی: ئهو نهخۆشهیه كه تووشی یهكێك یان زیاتر له شلهژانهكانی بیریی یان دهماریی یان شلهژانهكانی تر بووه كه پزیشكی پسپۆڕ دهسنیشانیان دهكات. 1- شلهژانی بیریی: شلهژانه له هێزی ژیریی بنهڕهتی كه له ئهنجامی تێكچوونێكی سهختی سهرچاوهی ئهندامیی یان ئهركییهوه دهبێت، كار له ویست و بهرچاوڕۆنی و پێزانین و بیركردنهوهو ڕهفتارو ههست و توانای نهخۆش دهكات له خۆگونجاندنی كۆمهڵایهتی بهگوێرهی سهختیی و قۆناغی شلهژانهكه. 2- شلهژانی دهماریی یان شلهژانهكانی دڵهڕاوكێ: مهبهستی حاڵهتێكه له خهمناكیی كهسێتیی و دڵهڕاوكێی دهروونی و ههڵسوكهوتێكه خۆگونجاندنی كۆمهڵایهتی و لاوازی توانا له ڕووبهڕووبوونهوهی فشارهكانی پێویسته بهبێ ئهوهی كار بكاته سهر توانا ژیرییه بنهڕهتیهكان. پێنجهم: پزیشكی دهروونی: ئهو پزیشكهیه كه پلهیهكی پسپۆڕی له پزیشكی دهروونی بهدهستهێناوهو له سهندیكای پزیشكان له خشتهی پسپۆڕ یان راوێژكار یان پزیشكی شارهزا له تهندروستیی دهروونی تۆماركراوه.
ماددهی چواردهم:
ماددهی چواردهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاو كردنهوهی له رۆژنامهی فهرمیی "وهقایعی كوردستان"ـهوه كاری پێ دهكرێت.
ماددهی سێزدهم:
ماددهی سێزدهم: لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنانی پهیوهندیدارهكانه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: ئهنجوومهن له ههولێردا كۆدهبێتهوه، دهشكێ له كاتی پێویستدا و به بڕیاری ئهنجوومهن خۆی، له شوێنێكی تردا كۆببێتهوه.
مادهی یازدهم:
مادهی یازدهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێ كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكۆك بێت.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: ههر دوو ماددهی (یازدهم و دوازدهم) وهك بهشێكی تهواوكراو بۆ یاسای ژماره (39)ی ساڵی 1971 جێبهجێ دهكرێت و له ههرێمی كوردستان ـ عێراقدا كاری پێدهكرێت.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم دهستهواژانهی خوارهوه، ماناكانی بهرامبهریانه: 1. ههرێم: ههرێمی كوردستانی - عیراق. 2. وهزارهت: وهزارهتی كارو كاروباری كۆمهڵایهتی. 3. وهزیر: وهزیری كارو كاروباری كۆمهڵایهتی. 4. بریكاری وهزارهت: بریكاری وهزارهتی كارو كاروباری كۆمهڵایهتی. 5. ئهنجومهن: ئهنجومهنی وهزارهتی كارو كاروباری كۆمهڵایهتی.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: له ههرێمدا وهزارهتێك دادهمهزرێ بهناوی (وهزارهتی كارو كاروباری كۆمهڵایهتی)، وهزیرێك بهڕێوهی دهبا و سهرپهرشتی دهكات به ناوی (وهزیری كارو كاروباری كۆمهڵایهتی).
ماددهی دوازده
ماددهی دوازده: بهشهكانی وهزارهت و ئیش و كاره تایبهتهكانی پێكهاتهكانی به پێڕۆ دیاردهكرێن.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: ئهم یاسایه پیاده دهكرێت بهسهر: یهكهم: نهخۆشی دهروونی پێناسهكراو بهپێی ئهم یاسایه. دووهم: نهخۆشخانهو دامهزراوی پسپۆڕ له پزیشكی دهروونی چ گشتی بێت یان تایبهت. سێیهم: بهشهكانی پزیشكی دهروونی له دامهزراوه گشتی و تایبهتیهكاندا. چوارهم: ئهو بنكه تهندروستیه خۆماڵی و بیانیانهی كهوا مۆڵهتیان پێدراوه له بواری تهندروستیی دهروونی كاربكهن. پێنجهم: نورینگهی تایبهت یان دهرهكی نهلكاو بهو دامهزراوه تهندروستیانهی ئاماژهیان بۆكراوه، وه تهرخان نهكراوه بۆ دهسبهسهركردنی نهخۆشی دهروونی.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: یهكهم: ئهنجومهنێك بهناوی (ئهنجومهنی تهندروستیی دهروونی) به سهرۆكایهتی وهزیرو ئهندامێتی ئهوانهی له خوارهوه باسكراون پێكدههێنرێت، به مهرجێك پلهی نوێنهرانی وهزارهتهكان له پلهی بهڕێوهبهری گشتی كهمتر نهبێت: 1- وهزارهتی ناوهخۆ. 2- وهزارهتی داد. 3- وهزارهتی كارو كاروباری كۆمهڵایهتی. 4- وهزارهتی خوێندنی باڵاو توێژینهوهی زانستی. 5- وهزارهتی پهروهرده. 6- وهزارهتی كاروباری شههیدان و ئهنفالكراوان. 7- نوێنهری ئهنجومهنی باڵای كاروباری خانمان. 8- سهرۆكی لێژنهكانی تهندروستیی دهروونی له پارێزگاكاندا. دووهم: كاری ئهنجومهن و كۆبوونهوهكان و چۆنیهتی وهرگرتنی بڕیارهكان به پێڕهوێك رێكدهخرێت كه ئهنجومهنی وهزیران دهری دهكات.
ماددهی چوارده
ماددهی چوارده: وهزیر بۆی ههیه، رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی وهبهركارخستنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربهێنێ.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: 1. ئهنجومهن، بهسهرۆكایهتی سهرۆك، یان ئهگهر دیار نهبوو، بهسهرۆكایهتی جێگرهكهی و ئامادهبوونی دوو سێیهكی ئهندامانی كۆدهبێتهوهو، بڕیارهكانیشی بهزۆرینهی دهنگی ئهندامه ئامادهبووهكانی دهردههێنێ. ئهگهر دهنگهكانیش یهكسان بن، لهو بارهدا دهنگی وهزیر بۆ كام لایان بێت، هی ئهوه. 2. ئهنجومهن ههر (3) سێ مانگ جارێك كۆبوونهوهیهكی ئاسایی سازدهدات، وةزيريش بۆی ههیه، لهكاتی پێویستدا، بانگهێشتی بكا بۆ كۆبوونهوهی نائاسایی.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: وهزارهت و دایهرهكانیشی بۆیان ههیه بهپێی حوكمهكانی یاسا. زهوی و زارو عقاراتیان ههبێ و بیكهن به موڵك.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: یهكهم: دانانی سیاسهتی گشتیی تهندروستیی دهروونی. دووهم: ئامادهكردنی پلان بۆ مسۆگهركردنی ماف و سهلامهتی نهخۆشه دهروونیهكان. سێیهم: ههماههنگیكردن لهگهڵ لایهنه پهیوهندارهكان بۆ دابینكردنی پێداویستیه مادی و مهعنهویهكانی چاودێریكردنی نهخۆش و خانهكانی حهواندنهوه. چوارهم: دهركردنی رێنمایی بۆ نهخۆشخانهو دامهزراو نۆرینگهكانی پسپۆڕ له پزیشكی دهروونی له سهرجهم ئهو شتانهی پهیوهستن به چاودێریكردنی نهخۆش. پێنجهم: ههماههنگیكردن لهگهڵ لایهنه پهیوهندارهكان بۆ دابینكردن و ئامادهكردنی بهرنامهی رۆشنبیریی و كۆمهڵایهتی و حهوانهوه. شهشهم: دانانی ستاندهر بۆ بهخشینی مۆڵهتی دهركراو له وهزارهتی تهندروستی تایبهت به بهرێوهبهبهردنی دامهزراوهكانی تهندروستیی دهروونی كه حوكمهكانی ئهم یاسایهیان بهسهردا پیاده دهكرێت. حهوتهم: هاریكاریكردن لهگهڵ لایهنه زانستیهكان بۆ ئامادهكردنی لێكۆڵینهوهو توێژینهوه له بواری تهندروستیی دهروونی.
مادهی شانزدهیهم:
مادهی شانزدهیهم: ههر وهزیرێك كه ئهندامی ئهنجوومهنی نیشتمانیی كوردستانی نییه بۆی ههیه له ههر كۆبونهوهیهكدا ئامادهی ببێ، بێ ئهوهی مافی دهنگدانی ههبێ.