أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی دوازدهیهم:
ماددهی دوازدهیهم: ئهگهر تهم و مژێك یا ناكۆكێك لهسهر وهرهقهكه له بارهی رهسم لهسهر دان و نهدانییهوه یا ئهو ههندهی دهبێ له سهرێ بدرێ رووی دا وهزیر بۆی ههیه بریار بدا: أ-رهسمی لهسهر بدرێ یا نهدرێ. ب-دیاری كردنی ههندێ ئهو رهسمهی لهسهر وهرهقهكه فهرزه. 2-بریاری وهزیر له ههردوو حالهتی برگه (1)ی ئهم ماددهیه بنبڕ (قگعی) دهبێ. بهشی پێنجهم بهخشین له رهسمدان
ماددهی چواردهیهم:
ماددهی چواردهیهم: ئهمانه له رهسمدا دهبهخشرێن: 1-ئهو مامهڵانهی تایبهتن به خانهكانی پهرستن و پهرستگا و پهیمانگا و قوتابخان ئایینیهكانهوه كه یاسا دانیان پێ دا دهنێ. 2-بهڵگه نامه و باوهرنامهكانی ئهو قوتابخانهی له دهرهوهی ههرێمدا دهخوێنن سهبارهت به دهرچوون و بهردهوام بوونیان لهسهر خوێندن. بهشی شهشهم چاودێری
ماددهی شازدهیهم:
ماددهی شازدهیهم: 1-نابێ پوول فرۆشت بهبێ رێ پێدان لهلایهن وهزارهتهوه بكرێ. 2-ههر كهسێك بهبێ رێپێدان پوول فرۆشی بكا له جاری یهكهمدا به لایهنی زۆره وه به پهنجا دینار سزا دهدرێ ئهگهر دووبارهی كردهوه دهكرێته دوو ئهوهنده. 3-ههر كهسێ رێ ی پوول فرۆشتنی پێدرا بێ به زیاتر له نرخه رهسمییهكهی بیفرۆشێ له جاری یهكهم به لایهنی زۆرهوه به پهنجا دینار سزا دهدهرێ و ئهگهر دووبارهی كردهوه دهكرێته دهوو ئهوهنده و له جاری سێیهم بهو پێیهی وهزیر بڕیاری لهسهر دهدا رێ پێدانهكهی بۆ ماوهیهك یا ببرای بیرلێ دهسهنرێتهوه. بهشی حهوتهم چهند حوكمێكی جۆرا و جۆر
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: وهزیری دارایی بۆی ههیه گوێزانهوه له نێوان پارهی تهرخانكراوی دهروازهكانی بودجهدا بكات به مهبهستی فهراههم كردنی توانای خهرج كردن بۆ ئهو فهرمانگانهی كه بڕیاری لێكردنهوهیان له وهزارهتێك و خستنیان بۆ سهر وهزارهتێكی تر دهدرێ و وهزیری پهیوهندیداریش بۆی ههیه گوێزانهوه له ناو بهشێك و یهكهیهكی خهرجكردنهكهدا بكات.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: یهكهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی ئاسایش به ههموو پێكهاتهكانییهوه، له وهزارهتی ناوخۆ دادهبڕدرێت و بهم ههیئهیهوه دهبهسترێ و بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه دووباره ڕێكدهخرێتهوه. دووهم: ههموو موڵك و ماڵێكی گواستهنی و ناگواستهنی و تۆمارو فایل و دهعواگهلێكی ئهو بهڕێوهبهرایهتییه گشتییه دهگوازرێنهوه بۆ ئهم ههیئهته.
ماددهی یازدهم:
ماددهی یازدهم: گوژمه پارهی پیتاكانهی كه به وهزارهتهكان و لایهنه نهبهستراوهكان به وهزارهتهوه بهخشراون دوای قهبوولأ كردنی لهلایهن وهزیری داراییهوه دهبێته داهاتی كۆتایی بۆ بودجهی گشتی به مهرجێك وهزیری دارایی له پشتیوانهی وهزارهت یان بۆ لایهنه نهبهستراوهكان به وهزارهتهوه تهرخان بكات تاكو خهرج بكرێ بۆ ئهو مهبهستهی كه له پێناوی دا بهخشراوه.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێكی ناكۆك لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكرێت.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: (400/869/234/1) دینار بۆ مهسرهفی ساڵی 1993ی ئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراق و وهزارهتهكان و بهرێوهبهریتییهكانی ههرێمی كوردستانی عێراق تهرخان دهكرێت.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: رۆژنامهوان شایستهی تهواوی مافهكانی خانهنشینه: یهكهم: ئهگهر رۆژنامهوانێ له كاتی كارو پیشه رۆژنامهوانی یهكهیداو بهو هۆیهوه ئهمری خوا بكا یان شههید ببێ، ئهوه لهو بارهدا خاووخێزانی موستهههقی مافی خانهنشینی دهبن. دووهم: ئهگهر له كاتی كارو پیشه رۆژنامهوانی یهكهیداو بهو هۆیهوه دوچاری پهككهوتهیی بوو و، به تهواوی و بهردهوام له كارو پیشه رۆژنامهوانی یهكهی خست، به مهرجێ بڕیاری لیژنهیهكی پزیشكیی پسپۆڕو رهسمیی بۆ دهرچووبێ.
ماددهی یانزهم:
ماددهی یانزهم: ئهم ماددهیهی خوارهوه بۆ یاساكه دووباره به زنجیرهی ماددهی بیستهم زیاد دهكرێ و بهم شێوهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: ماددهی بیستهم (دووباره) پێویسته، بهرێوهبهری گشتی پهروهرده، ئهم خهسڵهتانهی خوارهوهی تێدا بهدی بكرێت: أ- دهبێ بڕوانامهی سهرهتایی زانكۆی به دهست هێنا بێ و، خزمهتیشی له پهروهردهدا، له(15) ساڵ پتربێ. ب- به كهسایهتی بههێزو دهستپاكی وناوبانگی باش ناسراوبێ وله نێو ئهندامانی دهستهی وانه بێژان ومامۆستایاندا شارهزاو بهتوانا بێت.
ماددهی سیازده
ماددهی سیازده: 1. ئهگهر شهرتوشرووتی تهواوی ههبێ، ئهوا سندوق (720) دینار مووچهی خانهنشینی، مانگانه، به رۆژنامهوان دهدا. 2. ئهو مافه خانهنشینی یهی به پێی ئهم یاسایه دراوه، لهگهڵ هیچ مافێكی خانهنشینی دیكهدا کە یاسایهكی خانهنشینی دیكه یان سندوقێكی خانهنشینی دیكه پێی دانێ ناشێ كۆبكرێتهوه و له دوو لایهنهوه مافی خانهنشینی وهربگرێ.
ماددهی چوارده
ماددهی چوارده: ئهو ماوهو موودهتانهی خوارهوه، بۆ خانهنشینی به خزمهت دادهنرێن: 1. ماوهی نهخۆشی و (اصابة) كه رۆژنامهوانی لهكارخستبێ وله سێ ساڵ زیاتر نهبێ و بڕیاری لیژنهیهكی پزیشكیی پسپۆری لهگهڵ بێ. 2. ماوهی بهندی (حهپسی) كه به بڕیاری حوكمێ بهسهر رۆژنامهواندا دهرچووبێ و ئازادیی لێ بهربهست كردبێ یان ماوهی گرتنی یان دهست بهسهر كردنی كه هۆی سیاسییان بووبێ و له بهرژهوهندی باڵای گهل و فیدرالیزمی ههرێمی كوردستان لایان نهدابێ. 3. ماوهی بێ بهش بوونی رۆژنامهوان له كارو پیشهكهی خۆی بەهۆی داخستنی ئهو دهزگا رۆژنامهوانی یه یان ئهو دهزگای راگهیاندنه كه ئیشی تێدا دهكات، بهمهرجێ ئهو له كار بێ بهشبوونه یان ئهو داخستنه پێچهوانهی بهرژهوهندی گهلی كوردستان نهبووبێ. 4. ماوهی نێوان دوو ئهركی رۆژنامهوانی كه رۆژنامهوان لهو بهینهدا بێ كاربووهو له پیشهكهی خۆی به دووربووه، به مهرجێ لهو ماوهیهدا ئیش و كارێكی دیكهی نهكردبێ یاسایهكی دیكه بیگرێتهوه. 5. ئهو ماوهیهی كه لهسهر رهزامهندیی ئهنجومهنی سهندیكای رۆژنامهوانانی كوردستان به خوێندنهوه خهریك بووه، بهمهرجێ له چوار ساڵ نهترازێ و بۆ وهرگرتنی بڕوانامهیهكی زانستیی بڕوا پێكراو بووبێ.
ماددهی دوازده
ماددهی دوازده: ئهگهر رۆژنامهوان ئهمری خوای كرد، ماوهی ئیقراركراوی ههڵسوڕاندنی كارو پیشهكهی تهواو كردبوو یان به پێی خزمهتی ئیقراركراو تهمهنی یاسایی خانهنشینی تهواو كردبوو، یان تهواو نهكردبوو، ئهوه بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه مووچهی خانهنشینی بۆ خاووخێزانی دهبڕدرێتهوه.
ماددهی بیست و سێیهم:
ماددهی بیست و سێیهم: دارایی یهكێتی له مانه پێك دێ: 1-ئهوهی ژوورهكان دهیدهنێ و بهو شێوهیهی ئهنجومهنی یهكێتی دیاری دهكا. 2-ئهو پیتاك و یارمهتیانهی ئهندامهكان پێشكهشی ئهنجومهنی یهكێتی دهكهن. 3-داهاتی ئهو خزمهتگوزاریانهی یهكێتی بهجێیان دێنێ. 4-داهاتی بهگهر خستنی پاره و پوولی یهكێتی و ژوورهكان به پێی یاسا.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی بودجه: بهرپرسیارێتی پلاندانان دهگرێته ئهستۆو بودجهی ههرێم ئاماده دهكات و، له پێكهاته و قۆناغهكانی بودجهی گشتی و بهشهكانی دهكۆڵێتهوه، ههروهها بڕیاری بهرایی(الاولی)لهسهر هێزی كار(میلاك)ی فهرمانگهكانی ههرێم دهدات و، پشتیوانهی پارهی پێویستیان بۆ زامن دهكات و، رای خۆی لهسهر یاسا جۆربهجۆرهكانی دارایی دهردهبڕێت و توێژینهوهو، لێكۆڵینهوهی شیكاری (التحلیلیه) لهسهر بارودۆخی دارایی و بودجهی بهردهست(الجاریه) بهپێی شێوازهكانی پلاندانان ئهنجام دهدات و، رێنمایی بۆ جێبهجێ كردنی بودجه دهردهچوێنێ و، بهڕێوهبهرێكی گشتیش سهرۆكایهتیی دهكات كه بڕوانامهی زانكۆیی بهدهست هێنا بێت و به ئهزموون و پسپۆڕ بێت.
ماددهی پانزدهم
ماددهی پانزدهم: كۆمپانیای گشتی تهئمین: كاری تهئمین كردن لهسهر موڵك و ماڵی گشتی و تایبهتی له ئهستۆ دهگرێ، ههروهها ئهئمین كردنی كهسهكانیشی(تأمینات الحیاه) له ئهستۆ دایه. ئهمهش له سایهی ئهو یاساكاریانهی كه لهم بوارهدا بهركارن.بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات كه بڕوانامهی زانكۆیی بهدهست هێنا بێت و به ئهزموون شارهزاو پسپۆر بێت و لقهكانی كۆمپانیای له پارێزگاكان پێوه دهلكێ.
ماددهی دوازدهم
ماددهی دوازدهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی خانهنشینی: یاساكانی خانهنشینی جێبهجێ دهكات و خزمهتی كارمهندهكانی ههرێم له فهرمانبهر و سهرباز و هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ دهژمێرێ، بۆ ئهوهی مووچهو پاداشتی خانهنشین بۆ خۆیان و خێزانهكانیان ببڕێتهوهو بۆ موستهحهقهكانیان خهرجی بكات و، بنهماو مهبدهئیش دادهنێ و رێنمایی دهردهچوێنێ و پێشنیار بۆ پهرهپێدانی ئهم یاسایانه لهبهر رۆشنایی كارهتازه پهیدا بووهكان(ما یستجد من امور) بهرز دهكاتهوه، ههروهها ئهو گیروگرفتانهش كه له كاتی جێبهجێ كردندا له چوارچێوهی سیاسهتی دارایی ههرێمدا رووبهرووی دهبێتهوه، بهرێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات كه بڕوانامهی زانكۆیی بهدهست هێنا بێت و به ئهزموون و پسپۆر بێت و بهرێوهبهرایهتییهكانی خانهنشینی له ههرێمدا پێوه دهلكێ.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم وشهو رستانهی خوارهوه ، ماناكانی بهرامبهریانه: 1- ههرێم: ههرێمی كوردستانی – عێراق. 2- سهرۆك: سهرۆكی ههرێمی كوردستانی عێراق. 3- ههیئه: ههیئهی گشتیی ئاسایشی ههرێمی كوردستانی عێراق. 4- سهرۆكی ههیئه: سهرۆكی ههیئهی گشتیی ههرێمی كوردستانی عێراق.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: كۆبوونهوهكانی لیژنه به ئاماده بوونی زیاتر له نیوهی ئهندامانی له گهڵیانداو سهرك و ئهگهر ئهگهر ناجێگیرهكهی ساز دهبن و بڕیارهكانی به زۆرینهی دهنگی ئاماده بووان دهدرێن و ئهگهر دهنگهكان وهك یهك بوون ئهو لایه زال دهكرێ كه سهرۆكی له گهڵدایه.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: بهپێی ئهم یاسایه، یهكێتییهكی پیشهیی سهربهخۆ بۆ دادوهران دادهمهزرێت، پێیدهگوترێ یهكێتیی دادوهرانی ههرێمی كوردستان وبارهگاكهی له ههولێری پایتهخت دهبێ و، بۆی ههیه، لهههر پارێزگایهكی ههرێمدا، لقێك بكاتهوه.