أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: سهرۆكایهتی دهستهی ئهركان پلانی جێبهجێ كردن بۆ بهدێهینانی ئهو ئامانج و ئهركانه دادهنی كه له ماددهی دووهمی ئهم یاسایهدا هاتوون.
ماددهی بیست و حهوتهم
ماددهی بیست و حهوتهم: ئهنجومهنی كوردستانی ههوڵی ئامادهكردنی پزیشكی پسپۆڕ دهدات به هاوكاری كردنی لهگهڵ وهزارهتی تهندروستی له لقه جیاوازهكانی پزیشكی و فهراههمكردنی پێداویستیه پێویستیهكان بهپێی نوێترین شێواز و داهێنانی زانستی.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: دهبێ وهزیره تایبهتمهندهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی ههژدهیهم:
ماددهی ههژدهیهم: یهكهم: لیژنهكانی هۆبهكان ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوهیان ههیه. 1. لێكۆلینهوه له وانهی له ئهنجومهنی سهندیكا و لیژنهكانی هۆبهكانی ترهوه بۆی دێن. 2. لێكۆلینهوه لهو پێشنیازه تایبهتیانهی كه له لایهن ئهندامانی هۆبهوه خراونهته بهردهمی و دهربڕینی بیر و رایان بهرامبهری و له پاشان ناردنیان بۆ ئهنجومهنی سهندیكا بۆ بڕیار لهسهردانیان. 3. جێ بهجێ كردنی بریارهكانی ئهنجومهنی سهندیكا و دهستهی هۆبه. 4. ئهنجامدانی ئهو دهسهڵاتانهی كه ئهنجومهن به گوێرهی ئهو یاسایه پێی دهدات. دووهم: ئهنجومهنی سهندیكا بۆی ههیه راسپاردهكانی لیژنهكانی هۆبهكانی رهت بكاتهوه و بۆیان بنێرێتهوه تاكو دووباره چاوی پێدا بگێرنهوه، بهمهرجێك هۆیهكانی دهست نیشان بكات و كاتێك كه لیژنهی هۆبه سوور بوو لهسهر رای خۆی لهو بارهدا ئهنجومهن بۆی نییه رهتی بكاتهوه تهنیا به بڕیاری زۆرینهی دوو لهسهر سێی ئهندامانی نهبێت. سێیهم: لیژنهی هۆبه بۆی نییه پهیوهندی به فهرمانگهكانی دهوڵهت و دهزگا رهسمیهكان و ئههلییهكانهوه بكات تهنها له رێگهی ئهنجومهنهوه نهبێت.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: 1. نابێ دهرمانساز له ههرێمدا له یهك مۆڵهتی دهرمانخانهی زیاتر ههبێت. 2. پێویسته ههر دهرمانخانهیهك بهرێوهبهرێكی ههبیت. 3. خاوهن مۆڵهت بهرێوهبهری دهرمانخانهكهی دهبێ و نابێ دهرمانخانهیهكی تر بهرێوه ببات. 4. نابێ دهرمانسازی مۆڵهت پێدراو مۆڵهتی دهرمانخانهیهكی تری ههبێت. 5. دهرمانسازی دامهزراو لهسهر میلاكی زانكۆ دوای تێپهر بوونی سێ ساڵ بهسهرخزمهتكردنی له زانكۆدا دهكرێ دهرمانخانه بكاتهوه، وه مافی ههیه لهو ماوهیهدا كار له عیاده میللیهكان یان له قهزاو ناحییهكان بكا.
ماددهی بیست و حهوتهم:
ماددهی بیست و حهوتهم: 1. ههرێز نابێ كهس دهست بداته ئهم پیشهیه، تهنیا ئهندامانی سهندیكا و بهشدار بوانی نهبێت. 2. ئهندامانی سهندیكا و بهشداربوانی نابێ دهست بدهنه ئهم پیشهیه تهنیا دوای ئهوه نهبێ كه ههموو ئهركه بڕیار لهسهر دراوهكانی كه لهم یاسایهدا هاتوون جێ بهجێ دهكهن. 3. هونهرمهندی سهر به فهرمانگهیهكی رهسمی یا نیمچه رهسمی بۆی ههیه له دهرهوهی كاتی دهوامی رهسمی دا پیشهكهی خۆی دهست بداتێ، به مهرجێك ههموو ئهركهكانی سهر شانی به پێی ئهم یاسایه جێبهجێ كردبێت. 4. فهرمانگه رهسمی و نیمچه رهسمییهكانی دهوڵهت و دهزگا هونهرییهكان بۆیان نییه هیچ هونهرمهندێك له لای خۆیان دابمهزرێنن، تهنیا دوای هێنانی نوسراوی پشتگیری سهندیكا نهبێت. 5. پێویسته لهسهر ههموو فهرمانگایهكی رهسمی یان دهزگایهك كه هونهرمهندێكی له لای خۆی دامهزراند، وێنهیهك له فهرمانی دامهزراندنهكهی بۆ سهندیكا بنێرێت.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: وهزارهت ئامانجی دهبێ بۆ: یهكهم:دانانی ستراتیژو سیاسهت وپلانگهلێك بۆ پهرهپێدان و گهشهپێدان ووهبهرهێنانی دهرامهته ئاوییهكانی(سهرزهوی و ژێرزهوی)له ههرێمدا،وئاماده سازی توێژینهوهكانی بهكهڵكهاتنی تهكنیكی و ئابووری بۆ پرۆژهكانی دهرامهته ئاوییهكان ودروستكردنی بهنداوو پرۆژهكانی ئاودێری و پاراستن و بهگهرخستنیان و ههڵسهنگاندنی دروستی(سلامه) بهنداوهكان و بهكارهێنانی ئاو بۆ بهدیهێنانی نمونهترین بهكارهێنانی ئاوو پاراستنی خاكو خۆل له چوارچێوهی پلانهگشتیهكانی ههرێم دا. دووهم:دانانی پلانگهلی تایبهت بۆ رێگرتن له مهترسییهكانی لافاوو كۆنترۆڵكردنی سێڵاوو گۆلی رووبارهكان و،رێكخستن و دابهشكردنی ئاوو،چاوكردنهوه ووشیاركردنهوهی خهڵك له گرنگیی پاراستنی سامانی ئاو. سێیهم:دابینكردنی ئاو بۆ كهرته بهكاربهرهكانی ئاوی (كشتوكالأ،ئاوی خواردنهوه،بهكارهێنانی ناو مالأ و بۆ گهشتوگوزار،بهكارهێنانی بۆ پیشهسازی و وهبهرهێنانی وزهی كارهبا..هتد) بهپێی پلانگهلی بریار لهسهردراو،بهجۆرێ،كه خزمهتی گهشهپێدان بكات له ههرێمدا و رای خۆشی لهسهر داواكاریهكانی دامهزراندنی پرۆژهگهلێ دهدات كه پێوهندییان به كارخستنهكانی ئاوهوه ههبێ. چوارهم:سهرپهرشتیكردن و بهدواداچوون بۆ جێبهجێكردنی پرۆژهكانی دهرامهته ئاوییهكان بهپێی ئهو پلانهی كه بریاری لهسهردراوه ئهمهش،بهنداوهكان و ئهستێڵهكان(الخزانات)و پرۆژهكانی ئاودێری دهگرێتهوه. پێنجهم:پاراستنی ئاوی سهرزهوی و ژێرزهوی له پۆخڵی و،پێشتریش لایهنهكانی ژنیگه بگرێتهوه، به جۆرێ كه، لهگهلأ پێوهره نێودهوڵهتیهكاندا بگونجێ. شهشهم: گرتنهبهری ڕێگای هاوچهرخ به مهبهستی كهمكردنهوه لهبهفیڕۆدانی ئاو لهكاتی بهكارهێنانیدا لهبواره جیاكاندا. پێكهاتهكانی وهزارهت
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم دهستهواژانهی خوارهوه بۆ ئهم یاسایه واتاكانی بهرامبهریهتی:ـ یهكهم: ههرێم : ههرێمی كوردستان ـ عێراق. دووهم: وهزارهت : وهزارهتی دهرامهته ئاوییهكان له ههرێمدا. سێیهم: وهزیر : وهزیری دهرامهته ئاوییهكان. چوارهم : بریكار : بریكاری وهزارهت. پێنجهم : ئهنجومهن : ئهنجومهنی راوێژكاری وهزارهت.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: لهسهر وهزارهتی كشتوكاڵ و خاوهن زهوی و جوتیارو كهشتیارو ئهوانهی پهیوهندییان به كشتوكاڵهوه ههیه، ههریهكهو بهپێی پسپۆڕایهتی و دهسهڵاتی خۆی ئهمانهی خوارهوه ئهنجام بدات: یهكهم: بایهخ به زهوی كشتوكاڵی بدرێت و، بۆ جگه له مهبهستهكانی كشتوكاڵ بهكار نههێنرێت یا بهبێ چاندن بهجێ نههێڵدرێت و رێگا نهدرێت به هیچ شتێك پهیتی كز بكات یا بڕشتی كهم بكات. دووهم: پهیڕهوكردنی شێوازی زانستی نوێ له كردهوه كشتوكاڵییهكاندا. سێیهم : ئامرازه پێویستییه كهفائه بهرزهكان له بهرههمهێناندا بهكاربهێنرێن. چوارهم: بایهخ به مهكینه وئامێرو ترۆمپا كشتوكاڵییهكان بدرێت و بیرو كارێزو كانیاوه سروشتییهكان و ئامرازو شێوازهكانی بهرههمهێنانی دیكهش له زیان پێكهوتن بپارێزرێن. پێنجهم: بایهخ به شینایی ههر له كاتی چاندییهوه تا كاتی دروێنه یاخود لێكردنهوه بدرێت و، رێگه به هیچ شتێك نهدرێت له ناویان ببات یا زیانیان پێ بگهیهنێت و له زیندهوهره زیانبهخشهكانی كشتوكاڵ و سووتان و لافاویش بپارێزرێن. شهشهم: سامانی ئاژهڵی و ماسی و پهلهوهرو مێرووی سوودبهخش بپارێزرێن و چاودێری بكرێن و له ههموو ئهو شتانه بپارێزرێن كه زیانیان پێ دهگهیهنێت. حهوتهم: پێرهوكردنی سیستهمی خولهكانی كشتوكاڵی و، دهستنیشان كردنی ئهندازهی ئهو پانتاییانهی كه لهههر ناوچهیهكدا پێویسته به بهروبوومی دیاركراو بچێنرێن. ههروهها دیاركردنی جۆرهكانی تۆو وپهیین و و قڕكهری بوونهوهری زیانبهخش و وادهكانی بهكارهێنانیان بهپێی پلان و رێنماییهكانی وهزارهتی كشتوكاڵ. ههشتهم: پاراستن و خزمهتكردنی باخهكان و بهرو میوهكانیان تا پێدهگهن و دهبرێنه بازاڕ نابێ پشت گوێ بخرێن. نۆیهم: پێرۆ كردنی سیستهمی عهمار كردنی دروست وبێ وهی بۆ بهروبوومهكان.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: بهدهر له حوكمی بڕگهی (شهشهم) لهماددهی یهكهمی ئهم یاسایهء لهباری كوژاندنهوهی ئهو زهوییانهی كه حوكمهكانی ماددهی (یهكهم) دهیانگرێتهوه، خاوهنهكهی بهڕێژهی (3%)ی ڕووبهری زهوییه كوژێنراوهكهی قهرهبوودهكرێتهوهو بهموڵكی سرفء بهناوی خۆی فرزدهكرێ له مێژووی دهرچوونی یاسای ژماره (5)ی ساڵی 2007 {یاسای ههمواركردنی یهكهمی یاسای كوژاندنهوهو جیاكردنهوهی زهویءزاری ژماره (3)ی ساڵی 1998)هوه.
ماددهی بیست و ههشتهم:
ماددهی بیست و ههشتهم: چوونه پاڵ سهندیكا به داواكارییهكی نووسراو دهبێت و پێشكهش به ئهنجومهن دهكرێت و بهڵگهنامهی پێویستی پێوه دهلكێنرێ و ئهنجومهنیش دهبێ بڕیارێكی یهكلاكهرهوه له بارهی داواكارییهكهی له ماوهی یهك مانگ له مێژووی تۆمار كردنی ئهو داوایهی بدات و له بارهی رهفز كردنییشی پێویسته هۆیهكانی بهدیار بخات و خاوهن داواكه مافی (تهمییز) كردنی ههیه له لای دادگای پێداچوونهوه (التمییز) له ماوهی (30) سی رۆژدا له مێژووی ئاگادار كردنیهوه، ئهگهر هاتوو ئهو ماوهیه كۆتایی هات و داواكارییهكه یهك لا نهكرایهوه، ئهوا ئهو كهسه به وهرگیراو دادهنرێ.
ماددهی سی و دووهم:
ماددهی سی و دووهم: پاره به ناوی سهندیكا له بانكهكان دادهنرێ و فهرمانی خهرج كردن و دانان له لایهن نهقیب و ئهمینداری كاروباری دارایی كهفالهتكراو ئیمزا دهكرێت به پێی ئهو دهسهڵاتهی كه ئهنجومهن پێیانی داوه.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: دادگای بهرایی ناوچهكه، تایبهته به تهماشاكردنی داواكانی زێدهرۆیی لهسهر زهوییه كشتوكاڵییهكان و باخهكان و داواكانی ناكۆكی سنوورهكانیان و ئهو مافانهش كه تێیان دهكهوێت، پهیوهندیدارهكانیش بۆیان ههیه له ماوهی پانزده رۆژ، له رۆژی پێڕگهیاندنهوه له بهردهمی دادگای تێههڵچوونهوهی ناوچهكهدا بهسیفهتی پێداچوونهوه بڕیارهكه رهتبكهنهوهو، لهم رووهوه بڕیاری دادگا بنبڕه.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: 1. سهندیكایهك به پێی ئهم یاسایه دروست دهبێت و پێی دهگوترێ (سهندیكای خاوهن پیشه ئهندازهییهكان)، كهسایهتییهكی مهعنهوی دهبێ و بارهگاكهی له ههولێری پایتهخت دهبێت و بۆی ههیه لق له ناوهندی پارێزگاكانی ههرێمدا بكاتهوه. 2. لیژنهیهكی ئامادهكار له (15) ئهندام پێك دههێنێ به رهزامهندی لایهنه تایبهتمهندهكان تا ههڵبژاردنی گشتی ئهنجام دهدرێ.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: یهكهم : وهزیر بۆی ههیه له كاتی پێویستدا ههر بهڕێوهبهرایهتیهك یا بهشێك یا هۆبهیهك لهناو پێكهاتهكانی وهزارهت له نوێ دابنێ یان لێكیان بدات یا خود ههڵیان وهشێنێتهوه به پێی پێویستی كارهكهی. دووهم: وهزارهت بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: یاسای پێشمهرگهی ژماره(5)ی ساڵی 1992 ههڵدهوهشێتهوه و ئهم یاسایه جێی دهگرێتهوه.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێ گهر لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه و یاسای سهرۆكایهتی ههرێم ژماره (1)ی ساڵی 2005 و ههمواركراوهكانی ناكۆك بێت.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران ولایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاو كردنهوهی له (وهقایعی كوردستان) دا دهخرێته بهر كار .
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار .