أحكام القانون

البحث في المحتوى🔎
ازالة
ازالة

مادده‌ی بیست وسێیه‌م

متن المادە :

مادده‌ی بیست وسێیه‌م : پێوه‌ره‌ هه‌رێمایه‌تییه‌كان بۆ ئاوی سه‌رزه‌وی و ژێر زه‌وی و ئاوی خواردنه‌وه‌، به‌ پێڕه‌و دیاری ده‌كرێن.

مادده‌ی بیست و هه‌ژده‌م:

متن المادە :

مادده‌ی بیست و هه‌ژده‌م: یه‌كه‌م: ئه‌گه‌ر دادگا بڕیاریدا پاڵپشت به‌ راپۆڕتی لێژنه‌ی پزیشكی ده‌قكراو له‌ مادده‌ی (27)ی ئه‌م یاسایه‌دا، له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی تۆمه‌تبار له‌ كاتی ئه‌نجامدانی تاوانه‌كه‌ی به‌رپرسیارێتی تاوانكاریی نییه‌ ئه‌وا دادگا بڕیار ده‌دات به‌ ده‌سبه‌سه‌رداگرتنی له‌ یه‌كه‌یه‌كی چاره‌سه‌ریی داخراودا تاوه‌كو لاچوونی مه‌ترسییه‌كه‌ی. دووه‌م: ئه‌و نه‌خۆشه‌ی حوكمه‌كانی بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی ئه‌م مادده‌یه‌ ده‌یگرێته‌وه‌ ملكه‌چ ده‌بێت بۆ به‌رنامه‌یه‌كی چاره‌سه‌ریی و ئاماده‌سازیی تاوه‌كو لاچوونی مه‌ترسیه‌كه‌ی و پزیشكی پسپۆڕ ڕاپۆڕتێكی خولیی ده‌رباره‌ی باره‌كه‌ی پێشكه‌شی لێژنه‌ی پزیشكی ده‌روونی دادوه‌ریی ده‌كات. سێیه‌م: دادگای تایبه‌تمه‌ند بۆی نیه‌ ئه‌و نه‌خۆشه‌ی حوكمه‌كانی بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی ئه‌م مادده‌یه‌ ده‌یگرێته‌وه‌ له‌ دامه‌زراو بهێنێته‌ ده‌ره‌وه‌ ته‌نها پاڵپشت به‌ راپۆڕتێكی پزیشكیی لێژنه‌ی پزیشكی ده‌روونیه‌وه‌ نه‌بێت كه‌ لایه‌نگیریی لاچوونی مه‌ترسییه‌كانی بكات. چواره‌م: داواكاری گشتی و كه‌سوكاری تۆمه‌تبار بۆیان هه‌یه‌ تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ بكه‌ن بۆ بڕیاری لێژنه‌ی پزیشكی ده‌روونی له‌ لای لێژنه‌ی پزیشكی ده‌روونی تێهه‌ڵچوونه‌وه‌یی له‌ ماوه‌ی (30) سی رۆژ له‌ رێكه‌وتی پێڕاگه‌یاندن به‌ بڕیاره‌كه‌. پێنجه‌م: ناكرێت دانانه‌كه‌ كۆتایی پێ بهێنرێت ته‌نها پاش گه‌ڕانه‌وه‌ نه‌بێت بۆ لایه‌نی دادگه‌ریی فه‌رمانكار به‌ دانان و پێویسته‌ هه‌ڵسه‌نگاندنی بڕیاره‌كانی دانان هه‌ر (30) رۆژ جارێك پێداچوونه‌وه‌ی بۆ بكرێت.

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م

متن المادە :

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م: هه‌ر ئه‌ندامێك له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجوومه‌ن به‌ڕێوه‌بردنی كۆمه‌ڵه‌ و ئه‌نجومه‌نه‌كانی به‌ڕێوه‌بردنی لقه‌كانی به‌لێ سه‌ندنی گوژمه$ (مبلغ) پاره‌یه‌ك سزا ده‌درێ به‌مه‌رجێ له‌ 500 دینار زیاتر نه‌بێ و له‌ 100 دیناریش كه‌متر نه‌بێ. 1/ئه‌و تۆمارانه‌ی رێك نه‌خست بێ كه‌ له‌م یاسایه‌دا هاتوون و گوێی به‌ مه‌رجه‌ دیاری كراوه‌كانی نه‌دابێ. 2/ئه‌گه‌ر لایه‌نی تایبه‌ت به‌و كاروبارانه‌ی ئاگادار نه‌كردبێته‌وه‌ كه‌ به‌ پێی یاسا ده‌بێ پێی ڕابگه‌یه‌نرێ. 3/ئه‌گه‌ر ئه‌ندامێكی وه‌رگرت بێ و مه‌رجی ئه‌ندامێتی به‌ پێی پێره‌وی ناوخۆی لێ نه‌یته‌جێ.

مادده‌ی شانزده‌‌م:

متن المادە :

مادده‌ی شانزده‌‌م: ئه‌نجومه‌نێك كاروباری سه‌ندیكا به‌رێوه‌ ده‌بات و له‌مانه‌ پێك دێت: یه‌كه‌م: نه‌قیب: مه‌رجه‌ ماوه‌ی ده‌ست دانه‌ پیشه‌كه‌ی له‌ (10) ده‌ ساڵ كه‌متر نه‌بێت. دووه‌م: جێگری نه‌قیب و چوار ئه‌ندام له‌وانه‌ی ماوه‌ی ده‌ست دانه‌ پیشه‌كه‌یان له‌ (7) حه‌وت ساڵ كه‌متر نه‌بێت. سێیه‌م: سه‌رۆكه‌كانی هۆبه‌كانی سه‌ندیكا له‌ وانه‌ی ماوه‌ی ده‌ست دانه‌ پیشه‌كه‌یان (5) پێنج ساڵ كه‌متر نه‌بێت.

مادده‌ی حه‌ڤده‌م:

متن المادە :

مادده‌ی حه‌ڤده‌م: یه‌كه‌م: ئه‌نجومه‌ن له‌ رێگه‌ی ده‌نگدانی نهێنییه‌وه‌ له‌ نێوان ئه‌ندامانی دا سكرتێرێك و ئه‌میندارێكی سه‌ندووق له‌ یه‌كه‌م كۆبوونه‌وه‌یدا له‌ دوای هه‌ڵبژاردنی ده‌به‌سترێ و ده‌سه‌ڵاتی هه‌ردووكیان له‌ په‌یره‌وی ناوخۆدا ده‌ست نیشان ده‌كرێت. دووه‌م: ئه‌نجومه‌ن دانیشتنه‌ ئاساییه‌كانی به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ له‌ مانگێكدا جارێك ده‌به‌ستێ و بۆی هه‌یه‌ دانیشتنی نائاسایش به‌ بانگهێشتی نه‌قیب یان له‌سه‌ر داوای سێیه‌كی ئه‌ندامه‌كانی ببه‌ستێ.

مادده‌ی سێیه‌م

متن المادە :

مادده‌ی سێیه‌م : یه‌كه‌م: هه‌موو مرۆڤێك مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ له‌ ژینگه‌یه‌كی هێمن و پاكدا بژی و ئه‌ركی هه‌موو كه‌سێكیشه‌ كار له‌ پێناو پاراستنی ژینگه‌ و پاكییه‌كه‌یدا بكات. دووه‌م: مه‌سه‌له‌ی پاراستن و چاككردنی ژینگه‌ له‌ كرداری پلانداناندا له‌سه‌ر ئاستی یاساكاریی و به‌رنامه‌ و نه‌خشه‌ی په‌ره‌پێدان بۆ هه‌موو كه‌رته‌ جیاوازییه‌كان له‌ هه‌رێمدا ره‌چاو ده‌كرێ. سێیه‌م: پێویسته‌ هه‌موو ده‌زگاكانی په‌روه‌رده‌ و ئه‌كادیمی له‌ هه‌رێم چ گشتی و چ تایبه‌تی به‌رنامه‌ی په‌روه‌رده‌یی ژینگه‌یی بخه‌نه‌ نێو پرۆگرامه‌كانیان ئه‌مه‌ش به‌ هه‌ماهه‌نگی ده‌بێ له‌گه‌لأ وه‌زاره‌تدا. چواره‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر رێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی و ده‌زگاگشتیه‌كان و تایبه‌تیه‌كان كه‌ له‌ مه‌یدانی په‌روه‌رده‌ و فێركردن و مه‌شق و لێكۆلینه‌وه‌ و راگه‌یاندن و رۆشنبیریی و ئه‌وقاف و ئه‌وانی تر كارده‌كه‌ن هه‌ولأ له‌ پێناو بڵاوكردنه‌وه‌ی رۆشنبیریی و هوشیاریی ژینگه‌یی له‌ هه‌رێمدا بده‌ن. پێنجه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر هه‌موو لایه‌نه‌ كارگێڕییه‌كان، هه‌ر یه‌كه‌ و به‌ پێی تایبه‌تمه‌ندیی خۆیان كار له‌ پێناوی كه‌مكردنه‌وه‌ی به‌كارهێنانی داهاته‌ سروشتیه‌كان بۆ هینانه‌دی گه‌شه‌پێدانی به‌رده‌وام بكه‌ن. شه‌شه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ده‌زگا ته‌ندروستیه‌كان و ده‌زگای پێوان و كۆنتروڵی جۆری پرنسیپه‌كانی ته‌ندروستی ژینگه‌یی له‌ پرۆگرامی كاره‌كانیان دا ره‌چاو بكه‌ن. حه‌وته‌م: وه‌زاره‌ت بۆی هه‌یه‌ هاوكاری و هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌لأ لایه‌نه‌ نێو ده‌وڵه‌تییه‌ نا حكومیه‌كان له‌ بواری پاراستن وچاككردنی ژینگه‌دا بكات. هه‌شته‌م: پێویسته‌ وه‌زاره‌ت هاوكاری و هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌لأ وه‌زاره‌تی ژینگه‌ی عیراقیدا له‌ هه‌رچییه‌ك په‌یوه‌ندیدی به‌ رێككه‌وتنامه‌ نێو ده‌وله‌تیه‌كانه‌وه‌ هه‌یه‌، بكات.

مادده‌ی نۆیه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی نۆیه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌رك و پسپۆرایه‌تیی پێكهاته‌كانی وه‌زاره‌ت به‌ پێڕه‌و ده‌سنیشان ده‌كرێن. دووه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ به‌رێوه‌به‌رایه‌تی دیكه‌ یان به‌ش یاخود هۆبه‌ی وه‌زاره‌ت له‌ نوێ دابنێ یاخود لێك بدات یاخود هه‌ڵوه‌شێنێته‌وه‌ به‌ پێی پێویستی كاره‌كان له‌ كاتی پێویستدا. سێیه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاری جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربچوێنێ.

مادده‌ی سێزده‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سێزده‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی ده‌چوونیه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كرێت و له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی (وه‌قائعی كوردستان) بڵاوده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی پێنجه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی پێنجه‌م: سه‌ندیكا له‌سه‌ر داواكارییه‌ك دلده‌مه‌زرێ كه‌ به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ (15) هونه‌رمه‌ند كه‌ ئه‌نجامدانی كاری هونه‌رییان له‌ پێنج ساڵ كه‌متر نه‌بێ پێشكه‌ش به‌ وه‌زاره‌تی ناوخۆی ده‌كه‌ن و به‌ ده‌سته‌ی ئاماده‌كار ده‌ژمێردرێن بۆ به‌رێوه‌بردنی ئیش و كاری سه‌ندیكا تا كاتی هه‌ڵبژاردنی دێ له‌ ماوه‌ی ئه‌و په‌ری سێ مانگدا.

مادده‌ی هه‌ژده‌م:

متن المادە :

مادده‌ی هه‌ژده‌م: یه‌كه‌م: نیسابی ئه‌نجومه‌ن به‌ ئاماده‌بوونی زۆربه‌ی ئه‌ندامانی ته‌واو ده‌بێت و بڕیاره‌كان به‌زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بوون ده‌رده‌چن و له‌ كاتی یه‌كسانی بوونی ده‌نگه‌كاندا ئه‌و لایه‌نه‌ په‌سند ده‌كرێت كه‌ نه‌قیبی تێدایه‌. دووه‌م: ئه‌گه‌ر شوێنی نه‌قیب به‌ هه‌ر هۆیه‌كه‌وه‌ بێ چۆڵ بوو جێگره‌كه‌ی شوێنی ده‌گرێته‌وه‌ یان سكرتێره‌كه‌ی بۆ ئه‌و ماوه‌یه‌ی كه‌ ماوه‌ ئه‌گه‌ر پایه‌ی جێگری نه‌قیب چۆڵ بوو. سێیه‌م: ئه‌گه‌ر یه‌كێك له‌ پایه‌كانی ئه‌نجومه‌ن به‌ هه‌ر هۆیه‌ك چۆڵ بێت، ئه‌وا ئه‌ندامێك له‌ناو ئه‌و چوار ئه‌ندامه‌ به‌ رێگه‌ی ده‌نگدانی نهێنی جێی ده‌گرێته‌وه‌ و شوێنی ئه‌وه‌ی دوایش یه‌كێك له‌و ئه‌ندامه‌ یه‌ده‌گانه‌ی كه‌ زۆرترین ده‌نگی وه‌رگرتووه‌ پری ده‌كاته‌وه‌. چواره‌م: ئه‌گه‌ر شوێنی زۆربه‌ی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن چۆڵ بوو (جگه‌ له‌ سه‌رۆكه‌كانی هۆبه‌كان)، ئه‌وا ئه‌نجومه‌ن ده‌بیت ده‌سته‌ی گشتی له‌ ماوه‌ی دوو مانگ بانگ بكات بۆ كۆبووونه‌وه‌، بۆ هه‌ڵبژاردنی ئه‌وانه‌ی ئه‌و پایانه‌ بۆ ئه‌و ماوه‌یه‌ی كه‌ ماوه‌ پڕده‌كه‌نه‌وه‌، ئه‌مه‌ش به‌ هه‌مان ئه‌و رێگه‌یه‌ ده‌بێت كه‌ له‌م یاسایه‌دا هاتووه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م زاراوانه‌ی خواره‌وه‌، ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌: یه‌كه‌م : هه‌رێم : هه‌رێمی كوردستان ـ عێراق. دووه‌م : وه‌زاره‌ت : وه‌زاره‌تی دادی هه‌رێم. سێیه‌م : وه‌زیر : وه‌زیری دادی هه‌رێم . چواره‌م : بریكاری وه‌زاره‌ت : بریكاری وه‌زاره‌تی داد. پێنجه‌م : ئه‌نجومه‌ن : ئه‌نجومه‌نی وه‌زاره‌تی داد.

مادده‌ی سی و نۆ

متن المادە :

مادده‌ی سی و نۆ: 1. ئه‌م هه‌یئه‌ته‌ سه‌رۆكێكی ده‌بێ خاوه‌ن بڕونامه‌ی دكتۆرا یان هاوتای دكتۆرا له‌ پزیشكیدا، له‌ كه‌میی به‌ مه‌رته‌به‌ی ئوستادی یاریده‌ده‌ر. له‌سه‌ر پێشنیازی وه‌زیرو به‌بڕیاری سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران داده‌مه‌زرێ. 2. سه‌رۆكی هه‌یئه‌ جێگرێكی ده‌بێ خاوه‌ن بڕوانامه‌ی دكتۆرا یان هاوتاكةی له‌ پزیشكیدا، له‌ كه‌میی به‌ مه‌رته‌به‌ی ئوستادی یاریده‌ده‌ر. له‌سه‌ر پێشنیازی وه‌زیرو به‌بڕیاری سه‌رۆك وه‌زیران داده‌مه‌زرێ وله‌ كاتی دیارنه‌بوونی سه‌رۆكدا جێگرێتی.

مادده‌ی سی و هه‌شت

متن المادە :

مادده‌ی سی و هه‌شت: ئه‌م هه‌یئه‌یه‌ بۆ ئاماده‌كردنی پزیشكی پسپۆر له‌ هه‌موو لقه‌ جۆربه‌جۆره‌كاندا تێده‌كۆشێ و هه‌ولَ ده‌دات پێداویستی زه‌روور بۆ ئه‌و كاره‌ی فه‌راهه‌م بكات به‌پێی تازه‌ترین شێوازو موبته‌كه‌ری زانستی.

مادده‌ی دووه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی دووه‌م: 1. به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ سه‌ندیكایه‌ك داده‌مه‌زرێندرێ به‌ ناوی سه‌ندیكای ده‌رمانسازی له‌ هه‌رێمدا و كه‌سایه‌تیه‌كی مه‌عنه‌وی و سه‌ربه‌خۆی دارایی و به‌رێوه‌بردنی ده‌بێ، باره‌گاكه‌شی له‌ پایته‌ختی هه‌رێم ده‌بێ و بۆی هه‌یه‌ لق له‌ ناوه‌ندی پارێزگاكانی هه‌رێمدا بكاته‌وه‌. 2. سه‌ندیكا له‌سه‌ر داواكاریه‌ك پێك ده‌هیێنرێ، كه‌ ئه‌وانه‌ی پێشكه‌شی ده‌كه‌ن به‌ لایه‌نی پسپۆر، له‌ (15) كه‌س كه‌متر نه‌بن و، له‌ حه‌وت ساڵیش كه‌متر نه‌بێ ده‌ستیان دانبێته‌ ئه‌و پیشه‌یه و‌، به‌ ده‌سته‌ی ئاماده‌كار داده‌نرێن بۆ به‌رێوه‌بردنی كاره‌كانی سه‌ندیكا تاكو هه‌ڵبژاردن ئه‌نجام ده‌درێ.

مادده‌ی چواره‌م:

متن المادە :

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: ده‌زگاكانی داد له‌ مانه‌ پێكدێ: 1- ئه‌نجومه‌نی راوێژكاری. 2- ده‌سته‌ی سه‌رپه‌رشتی دادیی. 3- داواكاری گشتی. 4- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی تۆماركردنی خانووبه‌ره‌. 5- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی فه‌رمانگه‌كانی داد: به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت له‌ یاسا و خاوه‌ن شاره‌زایی و كارامه‌یی بێت به‌رێوه‌ی ده‌بات و ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ی پێوه‌ی ده‌لكێن: أ- به‌رێوه‌به‌رایه‌تیه‌كانی جێبه‌جێ كردن (تنفیژ). ب- فه‌رمانگه‌ دادنووسیه‌كان. ج- به‌رێوه‌به‌رایه‌تییه‌كانی چاودێری ناكامه‌كان. د- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی رۆژنامه‌ی فه‌رمی (وه‌قائعی كوردستان). دووه‌م: ده‌زگاكانی داد ئه‌رك و تایه‌بتمه‌ندیه‌كانی خۆیان به‌پێی یاسا تایبه‌تیه‌كانیان جێبه‌جێ ده‌كه‌ن به‌جۆرێكی وا كه‌ له‌ گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ناكۆك نه‌بن.

ماددی نۆزده‌یه‌م:

متن المادە :

ماددی نۆزده‌یه‌م: ئه‌ندامنی ئه‌نجومه‌ن یان یه‌كێك له‌ لیژنه‌كانی ئه‌گه‌ر سێ دانیشتنی له‌سه‌ر یه‌ك یان پێنج دانیشتنی جیاجیا له‌ ماوه‌ی سالێكدا به‌بێ عوزرێكی ره‌وا ئاماده‌ نه‌بوو، به‌ وازهێنه‌ر داده‌نرێ.

مادده‌ی بیست و چوار:

متن المادە :

مادده‌ی بیست و چوار: یه‌كه‌م: پزیشكی دادگوزار له‌سه‌داوای لایه‌نی دادوه‌ری، له‌ هه‌ڵدانه‌وه‌ی گۆردا ئاماده‌ ده‌بێت. دووه‌م: پزیشكی دادگوزار بۆی هه‌یه‌ هه‌ر له‌ گۆرستانه‌كه‌دا فه‌حسی لاشه‌ بكات یان بیباته‌وه‌ بۆ به‌شی تایبه‌ت.

مادده‌ی بیست و دوو:

متن المادە :

مادده‌ی بیست و دوو: پزیشكی دادگوزاری، دوای ته‌واو كردنی توێكاری لاشه‌كه‌، وه‌فاتنامه‌یه‌كی پزیشكیی دادگوزاری ده‌دات به‌ خاوه‌نی مردووه‌كه‌.

مادده‌ی بیست و یه‌ك:

متن المادە :

مادده‌ی بیست و یه‌ك: یه‌كه‌م: لاشه‌ی مردوو توێكار (تشریح) ده‌كرێ، یان به‌ بڕیارێكی هۆداری دادوه‌ری لێ پێچانه‌وه‌، ده‌درێته‌ ده‌ست خاوه‌نی. دووه‌م: پزیشكی دادگوزاری توێكاریی لاشه‌ی كه‌سێ ناكات كه‌ خۆی چاره‌سه‌ریی بۆكردبێ و به‌ مردن كۆتایی هاتبێ.

مادده‌ی بیسته‌م:

متن المادە :

مادده‌ی بیسته‌م: یه‌كه‌م: زه‌بره‌كه‌ له‌ سجلی تایبه‌تی ئه‌و به‌شه‌دا كه‌ فه‌حسه‌كه‌ی له‌سه‌ر كراوه‌ تۆمار ده‌كرێ. دووه‌م: پزیشكی دادگوزار، یان به‌شه‌ تایبه‌ته‌كه‌، یان لیژنه‌کە راپۆرتێكی پزیشكی دادگوزاری رێك ده‌خات و ئه‌نجامی فه‌حسه‌كانی تێدا دیار ده‌خا، ئینجا به‌رێوه‌به‌ری په‌یمانگا یان پزیشكی دادگوزاری له‌ پارێزگاكه‌دا ته‌ئیدی راپۆرته‌كه‌ ده‌كات.