أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
مادهی پێنجهم:
مادهی پێنجهم: یهكهم: دهزگا لهم دامهزراوانهی خوارهوه پێك دێت: 1- سهرۆكی دهزگا. 2- یارمهتیدهری سهرۆكی دهزگا بهپلهی تایبهت دادهمهزرێت. 3- بهرێوهبهرایهتی گشتیی فرۆكهخانهی ههولێری نێودهوڵهتی فهرمانبهرێك بهپلهی بهڕێوهبهری گشتی بهڕێوهی دهبات. 4-بهرێوهبهرایهتی گشتیی فرۆكهخانهی سلێمانی نێودهوڵهتی فهرمانبهرێك بهپلهی بهڕێوهبهری گشتی بهڕێوهی دهبات. 5- شارهزایان و راوێژكاران. دووهم: ئهرك و دهسهڵاتهكانی ئهو دامهزراوه ئاماژه بۆ كراوانهی له بڕگه ( یهكهم)ی سهرهوهدا بهپێڕهوی ناوخۆیی تایبهت دیاریدهكرێت، كهئهنجومهنی كارگێڕی دهزگا دهریدهكات و ئهنجومهنی كارگێڕی دهزگا بۆی ههیه بهرێوهبهرایهتی و بهش و هۆبهو یهكهكانی نوێ دابهێنێ یان ههڵیانوهشێنێتهوه و یهكیان بخات بهپێی پێداویستی كارو بهڕهزامهندی وهزیر. لهگهڵ لهبهرچاوگرتنی بهرژهوهندی گشتی وبهرژهوهندی دهزگاكه.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یا بریارێك ناكرێت پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: ئهنجومهنی سهندیكابۆی ههیه پێڕهوی ناوخۆیی بۆ رێكخستنی كاروبارهكانی سهندیكا دهربكات.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: ئهنجومهن مقهررێكی دهبێ بۆ بهرێوهبردنی كاروباری ئهنجومهن كه له لایهن ئهنجومهنیوهزیرانهوه له پسپۆرانی بواری خوێندنی بالا دادهمهزرێ و ئهركی رێكخستنی بهرنامهی كاری ئهنجومهن و نووسینی مهحزهرهی كۆبوونهوهكانی و تۆمار كردنی بڕیار و ئامۆژكاری و راپۆرتهكانی بهجێ دێنێ و راگهیاندنیان به لایهنه پهیوهندارهكان له ماوهی ههفتهیهكاد له دهرچوونیانهوه و به دواداچوونی ئهم كاروبارانهی لای ئهو لایهنانهی پیایان گهیهنراوه زانینی ئهو ههنگاوانهی بۆیان نراوه و بهرز كردنهوهی راپۆرت له بارهیانهوه بۆ ئهنجومهن.
ماددهی بیست و یهكهم:
ماددهی بیست و یهكهم: 1-دهبێ ئهوهی به مامۆستای یاریدهدهر دادهمهزرێ یا ئهو لهقهبهی پێ دهبهخشرێ باوهرنامهی ماجستێر یا هاوتاكهی ههبێ. 2-ئهگهر مامۆستای یاریدهدهر له ماوهی چوار ساڵدا له رۆژی دامهزراندنیهوه نهخرایه پلهیهكی بهرز ترهوه دهبێ بگوێزرێتهوه بۆ دههروهی خوێندنی باڵا به مهرجێ گواستنهوهكهی رهزامهندی ئهنجومهنی كۆلێج و ئهنجومهنی زانكۆی لهسهر بێ.
ماددهی سی و یهكهم:
ماددهی سی و یهكهم: 1-دهبێ ئهوهی به عهمیدی پهیمانگا دادهمهزرێ له پلهی مامۆستا و بهرهژووردا بێ دوای ههڵبژاردنی له لایهن دهستهی دهرس ووتنهوهی پهیمانگاوه و به بڕیاری ئهنجومهنی وهزیران لهسهر ئامۆژگاری ئهنجومهن و بۆ ماوهی چوار ساڵ دهبێ. 2-عهمیدی پهیمانگا ئهو دهسهڵات و تایبهتكاری یانهی عهمیدی كۆلێجی دهبێ كه لهم یاسایهدا دیار كراون و به شێوهیهك كه لهگهڵ ئامانجهكانی پهیمانگادا بگونجێ.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: ئامانجی ژوور رێكخستن و گهشهپێدانی چالاكی و بازرگانی و ئابووری یه له چوار چێوهی تایبهتكارییهكانی و له سنووری پارێزگادا و چهسپاندنی له كاری گهشهپێ سهندن له پارێزگا و له ههرێمدا.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: بڕگهی (یهكهم) له ماددهی سی و نۆی ئهم یاسایه ههموار دهكرێتهوهو بهم شێوهیه دهخوێنرێتهوه: یهكهم: پارێزهر بۆی ههیه لهگهڵ بهوهكیل دانهرهكهیدا لهسهر گرێبهستێكی نووسراو پێك بێت، كهلهلایهن سهندیكاوه پهسند دهكرێت بهرامبهر بهرهسمێكی دیار كراو كه (5000) پێنچ ههزار دیناره.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: بهپێی ئهم یاسایه دهزگایهك دادهمهزرێ به ناوی (دهزگای فرۆكهخانهكانی شارستانیی ههرێمی كوردستان ـ عێراق) بهوهزارهتهوه پهیوهست دهبێت و، كهسایهتیی مهعنهوی و سهربهخۆیی ئیداره و هونهریی خۆی دهبێت و، بودجهیهكی تایبهتی لهناو بودجهی وهزارهتهكهدا دهبێت، فهرمانبهرێك به پلهیهكی تایبهتی سهرۆكایهتی دهكات بڕوانامهی زانكۆیی سهرهتایی ههبێت و، لهم بوارهدا خاوهن ئهزموون بێت، لهلایهن ئهنجومهنی وهزیرانهوه دادهمهزرێ و دهزگاكه، لهسهر راسپاردهی وهزیر، یاریدهدهری سهرۆكی دهزگا و بهڕێوهبهره گشتییهكان دادهمهزرێنێت.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: یهكهم: دانهر مافی دارایی و مهعنهوی ههیهو، دانهرو جێگرهوه گشتیهكهی مافی مهعنهوی نهشیاو بۆ بهسهرچوون یان دهستلێههڵگرتن، پیاده دهكهن، كه ئهمانهی خوارهوه دهگرێتهوه: 1- مافی خستنهبهردهستی كارهكه بۆ جهماوهر بۆ یهكهمجار، له كاتێكی دیاریكراوداو بهو رێگهیهو ئامرازهی دانهر دیاری دهكات. 2- مافی خستنهپاڵی كارهكه بۆ دانهر. 3- مافی بڵاوكردنهوهی كارهكهی بهناوی ڕاستهقینهی خۆی یان بهناوێكی خوازراو یان بهبێ ناو. 4- مافی رێگهنهدان به ههمواركردنی كارهكه به شێوهیهك كه ببێته شێواندن یان دهستكاری كردنی، وه ههمواركردن له بواری وهرگێڕاندا به دهستدرێژی لهسهر ئهم مافه ههژمار ناكرێت، ئهگهر وهرگێر ئاماژه بهو شوێنانهی لای بردوون یان گۆڕانگاری تیادا كردووه پشتگوێ نهخات، یان بهم كارهی زیان بگهینێت به ناوبانگ و پێگهی ئهدهبی یان هونهری یان زانستیی دانهر. 5- مافی رێگهنهدان به ههر دهستدرێژیهك بۆ سهر كارهكهی. 6- مافی پاشگهزبوونهوه له گرێبهستهكانی دهستلێههڵگرتن یان ڕهفتاركردن به مافه داراییهكانی خۆی، تهنانهت له دوای بڵاوكردنهوهی كارهكهشی و كێشانهوهی له دهستاودهستكردن، ئهگهر ئهم پاشگهزبوونهوهیه پێویستی ههبێت بۆ پاراستنی كهسایهتیی و ناوبانگی خۆی، به مهرجێك ئهوهی مافهكانی سوودمهندی پێدراوه لهو زیانهی كه دهبێته دهرئهنجامی پاشگهزبوونهوه له ماوهیهك كه لهسهری پێكهاتوون یان دیاریكراو له لایهن دادگاوه، قهرهبوو بكرێتهوه. دووهم: له حاڵهتی نهبوونی میراتگری دانهر یان وهسیهت بۆكراو، ئهوا وهزارهت ئهو مافانهی له بڕگه (یهكهم)ی سهرهوه هاتوون، پیاده دهكات.
ماددهی بیست و چوارهم
ماددهی بیست و چوارهم: 1/دارایی سهندیكا لهمانه پێك دێ. أ ـ ئابوونهی چوونه ناو سهندیكا وئابوونهی ساڵانه ب - ئابوونهی تۆماركردن ج ـ ئابوونهی تۆماركردنی نازناوی پسپۆری د ـ ئابوونهی كردنهوه و نوێ كردنهوهی مۆڵهتی كاركردنی تایبهتی له دهزگا تهندروستیهكاندا. هـ ـ ئابوونهی راستاندنی راپۆرتی پزیشكی و ـ قازانجی چاپهمهنی سهندیكا ز ـ ئهو غهرامانهی كه ئهندامان لهلایهن لیژنهی بهرزهفتكردن له پارێزگاكان حوكمییانی پێ دهدرێ و لێیان وهردهگیرێ. ح ـ مینحه وبهخشش و ههر داهاتێكی تر. ط ـ دهسهكهوتهكانی یانه ومهڵبهندی رۆشنبیری و كۆمهڵایهتی سهندیكا 2/ئهگهر باری نا ئاسایی ماوهی نهدا بودجه له وادهی خۆی دا پهسهند بكرێ، ئهو كاته لهسهر بنچینهی دهروازه وبهشهكانی پێشوو دهكرێ تاكو بودجهی نوێ پهسهند دهكرێ.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: یهكهم: پاراستنی بڕیاردراو بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه بهسهر ئهمانهی خوارهوه پیاده دهكرێت: 1- كارهكانی هاوڵاتیانی ههرێم، جێگهی نیشتهجێبوونیان له ههر شوێنێك بێت. 2- كاره هاوبهشهكان كه یهكێك له دانهرهكانیان هاوڵاتیی ههرێم بێت. 3- كارهكانی ئهو هاوڵاتیه عێراقیانهی كه نیشتهجێی ههرێم نینه. 4- كارهكانی ئهو بیانیانهی كهوا یهكهمجار له ههرێمدا بڵاودهكرێنهوه یان پێشكهش دهكرێن لهگهڵ ڕهچاوكردنی ئهو رێككهوتننامه نێودهوڵهتیه پهیوهندارانهی كهوا عێراق پێیانهوه پهیوهسته. دووهم: ئهم یاسایه، كارهكانی ئهو بیانیانهی كهوا یهكهمجار له وڵاتێكی بیانیدا بڵاودهكرێنهوه، ناپارێزێت ئهگهر ئهم ووڵاته پاراستنی هاوشێوه بۆ كاری هاوڵاتی عێراقی كه یهكهمجار له كۆماری عێراقی فیدراڵدا بڵاودهكرێنهوه یان نیشان دهدرێن، دابین نهكات. سێیهم: لهگهڵ ڕهچاوكردنی ئهو حوكمانهی له بڕگه (یهكهم)ی سهرهوه دهقیان له سهر كراوه، ئهوا هونهرمهندی بهجێگهینهرو بهرههمهێنهری تۆماره بیستراوو بینراوهكان، و دهستهكانی پهخشی تهلهفزیۆنی و رادیۆیی و خانهكانی بڵاوكردنهوه، دهپارێزرێن.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: فۆلكلۆر موڵكی گشتی گهلهو وهزارهت مافهكانی دانهری بهسهردا پیاده دهكات و كار دهكات بۆ پاراستنی فۆلكلۆر له شێواندن ودهسكاریكردن.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم وشانهی خوارهوه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه ماناكانی تهنیشتیانه: 1-كوردستان: كوردستانی عێراق. 2--ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق. 3-ئهنجومهنی وهزیران: ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێم. 4-یهكێتی: یهكێتی ژوورهكانی پیشهسازی ههرێم. 5-ئهنجومهنی ژوور: ئهنجوومهنهكانی یهكێتی ژوورهكان. 6-ئهنجومهنی ژوور: ئهنجومهنی ژوورهكانی بازرگانی و پیشهسازی له پارێززگاكانی ههرێمدا. 7-ئهندام: بازرگان یان پرۆژهی پیشهسازی كه رێگهی دامهزراندنی به پێی یاسای دارایی بهو مانایهی كه ئهندامێكی تۆماركراوه له یهكێ له ژوورهكاندا.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم : مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: یهكهم : ههرێم : ههرێمی كوردستان ـ عێراق. دووهم : وهزارهت : وهزارهتی پێشمهرگه له ههرێم. سێیهم : وهزیر : وهزیری پێشمهرگه. چوارهم : بریكاری وهزارهت : بریكاری وهزارهتی پێشمهرگه. پێنجهم : ئهمینداری گشتی : ئهمینداری گشتی وهزارهت. شهشهم : سهرۆكی دهستهی ئهركان : سهرۆكی دهستهی ئهركان له وهزارهتی پێشمهرگه. حهوتهم : ئهنجومهن : ئهنجومهنی بهرگری وهزارهت.
ماددهی سی و سێیهم
ماددهی سی و سێیهم: 1/ئهگهر شكاتێك پێشكهش به ئهنجوومهنی سهندیكا كرا، ئهوا دهینێرێ بۆ لقی پهیوهندیدار بۆ ئهوهی رای خۆی ورێنمایی خۆی دهرببڕێ، بهڵام ئهگهر لهلایهن ههر كامێكیانهوه ئیسپات نهبوو، ئهو كاته دهنێردرێ بۆ لیژنهی بهرزهفتكردن. 2/سهرۆكی لیژنه، مێژووی دانیشتن دیاری دهكات وبه پزیشكهكهی رادهگهیهنێ. 3/دانیشتنهكانی لیژنەی بهرزهفت كردن نهێنی دهبێت.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم : وهزارهت بۆی ههیه ههیكهلی رێكخستنی وهزارهت بهجۆرێكی وا دابنێ كه ئامانجهكانی له بهڕێوهبردنی پێشمهرگه بێنێتهدی له پێناوی جێبهجێ كردنی ئهركهكانی پاراستن وزیرهڤانی ههرێم و بهرگری كردن لێی و دهستنیشان كردنی ئهرك و تایبهتمهندییهكانیی و دهستهڵات و ئهركهكانی پێكهاتهكانی وهزارهت به پێڕهو دهبێ بهمهرجێك له ئهنجومهنی وهزیرانهوه دهربچێ.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: پێدانی پلهی سهربازی به پێی یاسا پهیڕهو كراوهكان دهبێت
ماددهی سی و شهشهم
ماددهی سی و شهشهم: 1/نابێ موڵك وماڵی سهندیكا دهستی بهسهردا بگیرێت یا بفرۆشرێ، تهنیا مهگهر قهرزهكه له جیاتی نرخی موڵك وماڵهكه بێت. 2/به ئامادهبوونی نهقیب یا جێگرهكهی یاخود سهرۆكی لق یان ئهوهی نوێنهرایهتیان دهكا نهبێ، نابێ بارهگای سهندیكا یاخود بارهگای لقهكانی بپشكندرێن. 3/ههر دهست درێژییهك بكرێته سهر ئهندام له كاتی ئهنجامدانی ئهركهكهی یاخود بههۆی دهستدانه پیشهكهی دهست درێژیكهر لهسهر ئهو كارهی سزای ئهو كهسهی بهسهردا دهسهپێنرێ كه دهستدرێژی كردبێته سهر فرمانبهرێ له كاتی فرمانهكهیدا. 4/پێویسته دهستهڵاتی لێكۆڵینهوه بهر له ههر لێكۆڵینهوهیهكی لهگهڵ ئهندام دا لهسهر تاوانی نهبینراو، ئاگاداری سهندیكا بكاتهوه، پێویسته سهندیكاش لهكاتی لێكۆڵینهوهدا نوێنهری خۆی بنێرێ. 5/ئهندام له ژووری بهكرێی پله یهكی دهزگا تهندروستییهكان وحكومهتییهكان وپهیمانگا هونهرییهكان چارهسهر دهكرێ وله كرێدان دهبووردرێ، بهڵام حهقی ماندووبوونی پزیشك ونهشتهرگهرهكان له لیستی حیساب له كاتی نووستنی ئهندام له نهخۆشخانهی ئههلی وچوونه عیادهی تایبهتی دا دهشكێنرێ.
ماددهی سی و ههشتهم
ماددهی سی و ههشتهم: دهشێ پزیشكێكی مۆڵهتدراو پزیشكێكی دیكه دابنێت له عیادهكهی كاربكات بهمهرجێك ئهوهی جێی دهگرێتهوه ههمان پلهی زانستی و پسپۆری ههبێ وئهو ماوهیهش له سێ مانگ پتر نهبێت.