أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: جێبهجێكردنی یاسای راژهی زانكۆیی (فیدڕالی) ژماره (23)ی ساڵی 2008ی ههمواركراو به یاسای ژماره (32)ی ساڵی 2012 له ههرێمی كوردستان – عێراقداو كاركردن به حوكمهكانی.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: دهسهڵاته تایبهتمهندهكانی (كارگێڕی و زانستی و ئهكادیمی) ههرێم دهچنه جێگهی دهسهڵاته فیدڕالیهكان له ههر شوێنێكی یاسای ناوبراودا هاتبن.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: لهكارخستنی بڕگهی (یهكهم)ی ماددهی یهكهمی یاسای ژماره (32)ی ساڵی 2012 یاسای ههمواری یهكهمی یاسای ژماره (23)ی ساڵی 2008 له ههرێمداو، ئهمهی خوارهوه جێگهی دهگرێتهوه: یهكهم: فهرمانبهری راژهی زانكۆیی لهوانهی: 1- ههڵگری نازناوی زانستیی (مامۆستای یاریدهدهر)و (مامۆستا)ن، بهتهواوكردنی تهمهنی (66) ساڵی خانهنشین دهكرێن. 2- ههڵگری نازناوی زانستیی (پرۆفیسۆری یاریدهدهر)و (پرۆفیسۆر)ن، بهتهواوكردنی تهمهنی (70) ساڵی خانهنشین دهكرێن.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: له رێكهوتی 7/5/2012هوه كار به حوكمهكانی ههمواری یهكهمی یاساكه دهكرێت.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: پێویسته له سهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: پێویسته لهسهر وهزارهتی خوێندنی باڵاو توێژینهوهی زانستی رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێكردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێكی ناكۆك لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكرێت.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: ئهم یاسایه له رێكهوتی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان)دا، جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: یهكهم: سهرۆكی یهكهی كارگێری بۆی ههیه داوا له دادگای پهیوهندیدار بكات، لهو تاوانانه بپێچێتهوه كه دهقهكانیان لهم یاسایهدا هاتوون. دووهم: ئهو بڕیارانهی بهپێیی بڕگهی(یهكهم)ی سهرهوه دهرچوێندراون، لهبهردهم دادگای تاوانهكانی ناوچهكهدا بهر تانه دهكهون و، بڕیارهكهشی لهم رووهوه بنبڕه.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: جێبهجێكردنی یاسای راژهی زانكۆیی (فیدڕالی) ژماره (23)ی ساڵی 2008ی ههمواركراو به یاسای ژماره (32)ی ساڵی 2012 له ههرێمی كوردستان – عێراقداو كاركردن به حوكمهكانی.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ئهسڵی ماددهی (123) له یاسای ههمواركراوی ژماره (23)ی ئوسوڵی موحاكهمه سزاییهكانی ساڵی 1971 دهبێته بڕگه (أ)ی ماددهكهو، دوو بڕگهی دیكهشی به زینجیرهی (ب) و (جـ) له ههرێمی كوردستاندا بۆ زیاد دهكرێت: ب- تاوانبار بۆی ههیه پارێزهر به وهكیلی خۆی دابنێ، خۆ ئهگهر هات و ئهوهی لهباردانهبوو، ئهوه، لهو بارهدا پێویسته لهسهر دادگاكه پارێزهرێكی بۆ دابنێ و ئهركو مهسرهفهكهشی نهكهوێته سهر تاوانبارهكه. جـ - بهر له ئیفاده وهرگرتنی تاوانبار، پێویسته لهسهر دادوهری لێپێچینهوه یان لێپێچهری عهدلی رای تاوانبارهكه وهربگرن كه ئایا ئارهزو دەکات پارێزەری بە وەکالەت بۆ خۆی دابنێ یان نا؟جا ئەگەر هات و ئارەزووی ئەوەی هەبوو، ئەوە لەو بارەیەدا، پێویستە لەسەر دادوەری لێپێچینەوە یان لێپێچەری عەدلی ئیفادەی وەرنەگرن تا پارێزەری دەکات بە وەکالەت، دەنا دادگا خۆی پارێزەری بو دادەنێ لە دادگا خۆی لە جەریمەگەلی جونحە یان جینائیدا .
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: ماددهی (144) له ههرێمی كوردستاندا له كاردهخرێ و ئهمهی خوارهوه جێگای دهگرێتهوه: (كاتێ دادگا پارێزهر بۆ تاوانبار دادهنێ، لهكاتی یهكلاكردنهوهی دهعواكهدا مزوكرێی پارێزهرهكه دیاردهكات و دهكهوێته ئهستۆی گهنجینهی ههرێم و، بڕیاری دانانی پارێزهرهكهش حوكمی وهكالهتی ههیه، ئهگهر پارێزهرهكهش به پۆزشێكی بهجێ رازی نهبوو وهكالهتهكه بكات، ئهوه لهو بارهدا پێویسته لهسهر دادگاكه پارێزهرێكی دیكهی بۆ دابنێ .
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: بڕگهی (ب) له ماددهی (168) له ههرێمی كوردستاندا له كاردهخرێ و ئهمهی خوارهوه جێگای دهگرێتهوه: (شاهێد بهدهمی خۆی شاهێدی دهدات و، ناشێتیش قسهی پێ ببڕدرێت و ئهگهر نهشیتوانی قسهبكات، ئهوه، لهو بارهدا دادگا رێگای دهدات كه شاهێدییهكهی به نووسین بنووسێت. دادگاش بۆی ههیه دوای تهواوبوونی شاهێدییهكهی، ههر پرسیارێك كه بۆ ئاشكراكردنی حهقیقهت پێویسته لێی بكات، دهشێتیش ئیددیعای گشتی و شكاتكارو ئیددیعای مهدهنی و بهرپرسی مهدهنی و تاوانباریش و تووێژ لهگهلأ شاهێدهكهدا بكهن و، بۆ ئاشكراكردنی حهقیقهتیش پرسیار ئاراسته بكهن و داوای روونكردنهوهی لێ بكهن.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: بڕگهی (أ) له ماددهی (184) له ههرێمی كوردستاندا له كاردهخرێ و ئهمهی خوارهوه جێگای دهگرێتهوه. (دادوهری لێپێچینهوهو دادگاش بۆیان ههیه، لهسهر داوای ئیددیعای گشتی یان لهسهر داوای لایهنی ئیداری پێوهندیدار، دهست بهسهرداگرتنێكی دووربینی (الحجز الاحتیاطي) بهسهر ئهموالی تاوانباردا بسهپێنن له بارێكدا ئهگهر ئهو كارهی درابووه پاڵی، جهریمهیهكی دهرههق به ماف و ئهموالی دهوڵهتی لێ بكهوێتهوهو حوكمی یاسا بیگرێتهوه، ئهموالی گشتی و ئهوانهشی لهگهڵدابێ كه بۆ مهبهستی سودی گشتی تهرخان كرابن، ئهمهش رێگا له دهسهڵاتی دادوهریی پێوهندیدار ناگری كه یهكسهر له كاتی زهرووردا دهست بهسهر ئهموالدا بگرێ ههرچهند داوای ئهویشی لێ نهكرابێ )
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: بڕگهی (أ) له ماددهی (199) له ههرێمی كوردستاندا له كاردهخرێ و ئهمهی خوارهوه جێگای دهگرێتهوه. (سهرۆكی ئیددیعای گشتی بۆی ههیه داوا له دادگای تهمییز بكات كه ئیجرائاتی لێپێچینهوه یان دادگای كردن بهشێوهیهكی كاتی یان بهشێوهیهكی كۆتایی بووهستێنێ، سا دهعواكه لهههر حاڵهتێكدا دهبێ،ببێ، تا بڕیار لهسهر داواكه دهردهچێ، ئهویش ئهگهر دهركهوت كه هۆكاری بهڕێ و جێی ههیه).
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: ماددهی (218) له ههرێمی كوردستاندا له كاردهخرێ و ئهمهی خوارهوه جێگای دهگرێتهوه. (مهرجی دان پێدانان (الإقرار) ئهوهیه كه به زۆرهملێ نهبووبێ).
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: ماددهی (221) و ماددهی (306) له كاردهخرێن.
ماددهی یازدهم:
ماددهی یازدهم: ماددهكانی دهروازهی دووهم، ئهوانهیان كه له ماددهی (285) ــهوه دهست پێ دهكهن و به ماددهی (293) كۆتایی دێت له ههرێمی كوردستاندا له كاردهخرێ .
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: ئهسڵی ماددهی (123) له یاسای ههمواركراوی ژماره (23)ی ئوسوڵی موحاكهمه سزاییهكانی ساڵی 1971 دهبێته بڕگه (أ)ی ماددهكهو، دوو بڕگهی دیكهشی به زینجیرهی (ب) و (جـ) له ههرێمی كوردستاندا بۆ زیاد دهكرێت: ب- تاوانبار بۆی ههیه پارێزهر به وهكیلی خۆی دابنێ، خۆ ئهگهر هات و ئهوهی لهباردانهبوو، ئهوه، لهو بارهدا پێویسته لهسهر دادگاكه پارێزهرێكی بۆ دابنێ و ئهركو مهسرهفهكهشی نهكهوێته سهر تاوانبارهكه. جـ - بهر له ئیفاده وهرگرتنی تاوانبار، پێویسته لهسهر دادوهری لێپێچینهوه یان لێپێچهری عهدلی رای تاوانبارهكه وهربگرن كه ئایا ئارهزو دەکات پارێزەری بە وەکالەت بۆ خۆی دابنێ یان نا؟جا ئەگەر هات و ئارەزووی ئەوەی هەبوو، ئەوە لەو بارەیەدا، پێویستە لەسەر دادوەری لێپێچینەوە یان لێپێچەری عەدلی ئیفادەی وەرنەگرن تا پارێزەری دەکات بە وەکالەت، دەنا دادگا خۆی پارێزەری بو دادەنێ لە دادگا خۆی لە جەریمەگەلی جونحە یان جینائیدا .