أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی پهنجا وشهشهم:
ماددهی پهنجا وشهشهم: یهكهم: ئهنجومهنی دادوهری بۆی ههیهخزمهتی دادوهری پۆلی چوارهم به بڕیارێكی هۆدار بهوهی به كهڵكی دادوهری نایهت و به فهرمانێكی ههرێمی كۆتایی پێ بێنێ یا بیگوێزێتهوه بۆ فرمانێكی شارستانی (مدنی). دووهم: ئهوهی به پێی ئهم یاسایه كۆتایی به خزمهتی دههێنرێ ئهگهرێتهوه بۆ دادوهری بهڵام دهكرێ فرمانێكی شارستانیدا دابمهزرێنرێ.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: سهرۆكی ههیئه بۆی ههیه، له ههر یهكهیهكی ئیداری یان له ههر ناوچهیهكی ناو ههرێمدا، زهروورهتی كارو ئاسایشی ههرێم پێداویستی پێی ههبێ، بهڕێوهبهرایهتی و نووسینگهی تێدا بكاتهوه، و هیچیش لهو ئهركو فرمان و سهڵاحیهتانهش كهم نهكاتهوه كه بهپێی یاسا بهركارهكان به سهرۆكانی یهكه ئیدارییهكان دراون.
ماددهی بیست و دووهم:
ماددهی بیست و دووهم: وهزیری داد بۆی ههیه له سهر پێشنیازی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه دادگای باری كهسایهتی بۆ بینینی جۆرێك یا زیاتری داوا پێك بهێنێ.
ماددهی دوازدهم
ماددهی دوازدهم: دهبێ وهزیری كار و كاروباری كۆمهڵایهتی له ههرێم رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات.
مادهی یازدهم
مادهی یازدهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێ كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكۆك بێت.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: وهزارهت ئهم ئهركانه دهگرێته ئهستۆ: یهكهم : پاراستن و زێرهڤانی ههرێمی كوردستان و بهرگریی كردن لێی و مسۆگهركردنی بهرژهوهندییه نیشتمانی و نهتهوهییهكانی. دووهم : پاراستنی كیانی سیاسی ههرێم و سیستهمی حوكمه دیموكراتییهكهی و پارێزگارێكردن له دهزگا دهستوورییهكانی. سێیهم : پاڵپشتی كردنی حكومهتی فیدڕاڵ له بهرگری كردن له سهروهری و ئاسایشی عێراق به پێی دهستوری فیدڕاڵی و دهستووری ههرێم و بیرخهرهوهی له یهكگهیشتنی ئهمنی و ههماههنگی و هاوكاری كردن لهگهڵیدا لهسهر چۆنیهتی چارهسهركردنی قهیرانه ئهمنیهكان و كارهسات و بهشداریكردن لهكاتی پێویست له جهنگ و بهرهنگار بوونهوهی تیرۆر بهههموو جۆرهكانیهوه له ههرێمی كوردستان به تایبهتی و له عیراقیشدا بهههماههنگی و هاریكاری كردن لهگهلأ حوكمهتی فیدرالأ دا. چوارهم: دامهزراندنی پێكهاتهو یهكهی نیزامی سهربازی و مهشق پێكردنیان لهسهر ههموو هونهرێكی جهنگ وفێركردنی زانستییه نوێیهكان، تاكو شیاو بن بۆ بهرگری كردن له ههرێمی كوردستان. پێنجهم: دانانی پلانی پێویست بۆ پهرهپێدان و نوێكردنهوهی هێزهكانی پێشمهرگه، ئهمهش به ئامادهكردنی ههموو جۆرهكانی و پۆلێنهكانی و شێوازی پێدانی ههموو كهل و پهلێكی هونهری و پهرهپێدانی هونهرهكانی شهڕ و چۆنیهتی بهكارهێنانیان له مهیدانی جهنگدا. شهشهم: دابین كردنی ههموو ئهو كاروبارانهی پهیوهندییان به نیشتهجێ كردن و چهكداركردن و تهموین و گواستنهوه و خۆراك و مووچه وكاروباری دارایی و ژمێریاری وئاستی تهندروستی و جهستهیی وخزمهتگوزاری دیكه بۆ هێزهكان ههیه.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: یاسای رێزلێنانی ژماره(9)ی ساڵی 1992ی پێشمهرگه ههڵدهوهشێتهوهو ئهم یاسایه جێی دهگرێتهوه.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: ماددهی سی و دووهم ههموار دهكرێ و ئهمهی خوارهوهی بۆ زیاد دهكرێ و دهبێته بڕگهی (3) بۆی: حوكمهكانی یاسای خزمهت و خانهنشینی مهدهنی كارپێكراو له ههرێم ئهو فهرمانبهرانهی ژووره بازرگانی و پیشهسازیانهی ههرێمیش دهگرێتهوه كه پێش جێبهجێكردنی یاسای ژماره (43)ی ساڵی 1989 دامهزراون و لهخزمهت كردن بهردهوامن.
ماددهی حهڤده:
ماددهی حهڤده: ئهندامی ئهنجومهن به دهست لهكار كێشراوه حیساب دهكرێ ئهگهر له سێ دانیشتنی ئهك له دوای یهك دا یان پێنج دانیشتنی پهراگهندهدا له ماوهی ساڵێكدا بهبێ عوزری رهوا ئاماده نهبێت.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: یهكهم: چوونه پاڵ سهندیكا به داواكارییهكی نوسراو دهبێت و، پێشكهش به نهقیب دهكرێت و بهڵگهنامهی پێویستی پێوه دهلكێنرێت. دووهم: داواكاری چوونه ناو سهندیكا دهخرێته بهر ئهنجومهن له ماوهی (15) رۆژ له مێژووی تۆمار كردنییهوه، ئهنجومهن پێویسته لهو ماوهیهدا بیبڕێنێتهوه ئهگهر ماوهكهش تهواو بوو نهبڕاندرایهوه ئهوا داواكارییهكه به قهبووڵ كراو دهژمێردرێت. سێیهم: ئهنجومهن بۆی ههیه داواكاری چوونه ناو سهندیكا رهت بكاتهوه به بڕیارێكی هۆدار (مسبب) خاوهنی داواكارییهكهش بۆی ههیه له دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا له ماوهی (30) رۆژ له مێژووی ئاگادارركردنیهوه تانهی لێ بداو بڕیاری دادگاش به بنبڕ دادهنرێت.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم گوزارشتانهی خوارهوه ماناكانی تهنیشتیانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: 1. ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق. 2. سهندیكا: سهندیكای خاوهن پیشه ئهندازهییهكان. 3. نهقیب: نهقیبی خاوهن پیشه ئهندازهییهكان. 4. ئهنجومهن: ئهنجومهنی سهندیكا. 5. دهست دانه پیشه: دهست دانه پیشهی دیاری كراو له پهیرهوی ناوخۆدا.
ماددهی بیست یهك
ماددهی بیست یهك: نهقیب ئهم دهسهڵاتانهی ههیه: 1/سهرۆكایهتی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكاش دهكات. 2/بۆ ههر موعامهلهیهك، كهوتبێته لای مهرجهعی دادگایی و دهستهی رهسمی و نیمچه رهسمی و ئههلی، نوێنهرایهتی سهندیكا دهكا و تهسدیقی موعامهله و بهڵگهنامهگهلی سهربهسهندیكاش دهكا. بۆیشی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی بدات به یهكێ له ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكا. 3/تهئییدی لایهنی توانستی دارایی سهربه سهندیكا بووانیش دهكا بۆ مهبهستی كهفالهت.
ماددهی بیست و حهوت
ماددهی بیست و حهوت: دارایی سهندیكا لهم داهاتانه پێك دێت: 1/ئابوونهی ئینتما و بهشداربوونی ساڵانه. 2/ئهو دهسنگانه (المنح)ی كه لایهنه رهسمی و نیمچه رهسمییهكان پێشكهشی دهكهن و ئهو باربۆ (تبرعات) و بهخششانهش كه ئهندامان و خهڵكی دیكه پێشكهشی دهكهن. 3/قازانجی ئهو ئاههنگانهی كه بۆ سوودی سهندیكا سازدهدرێن. 4/قازانجی چاپهمهنی سهندیكا. 5/قازانجی ئهو پرۆژانهش كه سهندیكا دایاندهمهزرێنێ. 6/ مزو كرێی تهئییدی توانستی دارایی كهسانی سهر به سهندیكا و هی ئهو بهشاهێدبوونهش كه سهندیكا دهریان دههێنێ.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: قهوارهی رێكخستنی وهزارهت به پێرهوێكی تایبهتی ئاماده دهكرێ ب جۆرێك كه ئامانجهكانی بهدی بێنێ و كاروباری پێشمهرگه له رووی سهربازی و ئیداری و داریی و هونهریهوه به رێوهببا.
ماددهی پهنجاو نۆیهم:
ماددهی پهنجاو نۆیهم: وهزیری داد وسهرۆكی داواكاری گشتی و دادوهرهكه مافی ئهوهیان ههیه له ماوهی سێ ڕۆژدا لهڕۆژی راگهیاندنهوه لهلای دهستهی فراوانی دادگای پێداچوونهوه تانووت له بڕیارهكهی لیژنهی كاروباری دادوهران بدهن و دهستهی فراوانیش بۆی ههیه ئهگهر پێویستی كرد نوێنهری وهزیری داد ونوێنهری سهرۆكی داواكاری گشتی و دادوهرهكه بانگ بكا بۆ گوێ گرتن له قسهیان و ئهوسا بڕیاری پهسهندكردنی بڕیارهكهی لیژنه یا ههڵوهشاندنهوهی یا گۆڕینی دهدا و بڕیارهكهی لهم بارهیهوه بنبڕ (بات) دهبێ.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: كرێكاری بیمهدار مافی ههیه سوود له بیمهی بێكاری به گوێرهی ئهم بنهمایانه وهربگرێت: یهكهم: دهبێ پێدانی بیمهی بێكاری بۆ ماوهیهك بێت كه له (دوو ساڵ) كهمتر نهبێت. دووهم: بیمهدار له ماوهی بێكاریدا و بۆ ماوهیهك كه له (شهش مانگ) زیاتر نهبێت، بڕه پارهیهكی یهكسان به كۆمهكی پاراستنی كۆمهڵایهتی وهردهگرێت به مهرجێك له (سێ) جار تێنهپهڕێنێت.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: یهكهم: بۆ پێشمهرگه(زێڕهڤانی ههرێم)ی كه مئهندام مووچهیهكی خانهنشینی خهرج دهكرێ كه به قهدهر دوامووچه و دهرماڵهكانی بێت كه لهكاتی خزمهتكردنیدا وهریدهگرت، ههروهها دهرماڵهی كهمئهندامیهكهشی بهپێی پلهی پهككهتنهكهی بۆ خهرج دهكرێ. دووهم: پێشمهرگه(زێڕهڤانی ههرێم) كه له مهیدانی شهڕدا تووشی كهمئهندامی بووبێ وپلهی پهككهوتهییهكهی گهیشتبێته(50%)و بهرهوههوراز، پایهیهكی بهرزتری پێدهدرێ و مووچهی خانهنشینیهكهی لهسهر بنچینهی پایهی نوێی بۆ خهرج دهكرێ، لهگهلأ خهرج كردنی پاداشتی تایبهت به رێزلێنانهكهی كه له ئهنجامی ئهو قارهمانیهتیانهدا له مهیدانی شهڕدا نواندوویهتی. سێیهم: پێشمهرگه (زێڕهڤانی ههرێم)ی كه به رێژهی(100%)تووشی كهمئهندامی بووه له مهیدانی شهڕدا، دوو پایهی بهرزتری پێدهدرێ و مووچهو دهرماڵه تایبهتیهكان به ڕێزلێنانی سهبارهت به نواندنی قارهمانیهتیهكانی له مهیدانی شهڕدا بۆ خهرج دهكرێ. چوارهم: ههموو ئهو پارانهی كه لهدوا مووچهی له ماوهی ههژده مانگ وهری دهگرت وهك پاداشت بۆ یهكجار بۆی خهرج دهكرێ. پێنجهم: ئهو پێشمهرگه (زێڕهڤانی ههرێم) ـه كهمئهندامهی كه بڕگهی (دووهم)له ماددهی (دووهم)ی ئهم یاسایه دهیگرێتهوه، دهرماڵهی كهمئهندامی به رێژهی (50%)ی ههموو مووچهكهی بۆ خهرج دهكرێ.
مادهی پازدهم
مادهی پازدهم: دهسته بودجهیهكی ههیه له نێو بودجهی گشتی ههرێمدا.
ماددهی شهستهم:
ماددهی شهستهم: یهكهم: ئهگهر سهرۆكی دادگایهك یا سهرۆكی دهستهیهك ئامادهنهبوو یا شوێنی فرمانهكهی چۆڵ بوو یا ههر كۆسپێك رێگهی چوونه سهر كارهكهی لێ گرت پێشترینی جێگرانی یا ئهندامان كارهكهی بهڕێ دهكا. دووهم: ئهگهر زیاتر لهیهك دادوهر له یهك دادگا ههبن پێشترینیان بهرپرسیار دهبێ لهبهڕێوهبردن و دابهشكردنی ئیش و كار له نێوانیادا و وهزیری داد بۆی ههیهیهكێكی تر دیاری بكا.
یهكهم
یهكهم: بهدهر له حوكمی ماددهی (82) له پهیڕهوی ناوخۆی پهرلهمانی كوردستان ـ عیراق، ژمارهی یاسایی ئهندامانی پهرلهمان، له رۆژی دهرچوونی ئهم بڕیارهوه، بۆماوهی (30) سی رۆژ، دهتوانن پێشنیازه یاسا و بڕیار پێشكهش بكهن.