أحكام القانون

مادده‌ی سیازده‌: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا، ده‌خرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی چواره‌م: شه‌رتو شروتی ئه‌ندام ئه‌مانه‌یه‌: 1/ هاوڵاتی هه‌رێم یا نیشته‌جێی هه‌رێم بێت. 2/به‌ جینایه‌تێكی غه‌یره‌ سیاسی حوكم نه‌درابێ، یان به‌ جونحه‌یه‌کی شه‌ره‌فنه‌نگێن حوكم نه‌درابێ. 3/له‌ زانسته‌ ئابووریه‌كاندا بڕوانامه‌یه‌كی هه‌بێ له‌ به‌كالۆریۆس كه‌متر نه‌بێ یان هاوتای به‌كالۆریۆس بێت.

مادده‌ی دوازده‌: پێویسته‌ وه‌زیره‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی چوارده‌: ئه‌و ماوه‌و مووده‌تانه‌ی خواره‌وه‌، بۆ خانه‌نشینی به‌ خزمه‌ت داده‌نرێن: 1. ماوه‌ی نه‌خۆشی و (اصابة‌) كه‌ رۆژنامه‌وانی له‌كارخستبێ وله‌ سێ ساڵ زیاتر نه‌بێ و بڕیاری لیژنه‌یه‌كی پزیشكیی پسپۆری له‌گه‌ڵ بێ. 2. ماوه‌ی به‌ندی (حه‌پسی) كه‌ به‌ بڕیاری حوكمێ به‌سه‌ر رۆژنامه‌واندا ده‌رچووبێ و ئازادیی لێ به‌ربه‌ست كردبێ یان ماوه‌ی گرتنی یان ده‌ست به‌سه‌ر كردنی كه‌ هۆی سیاسییان بووبێ و له‌ به‌رژه‌وه‌ندی باڵای گه‌ل و فیدرالیزمی هه‌رێمی كوردستان لایان نه‌دابێ. 3. ماوه‌ی بێ به‌ش بوونی رۆژنامه‌وان له‌ كارو پیشه‌كه‌ی خۆی بەهۆی داخستنی ئه‌و ده‌زگا رۆژنامه‌وانی یه‌ یان ئه‌و ده‌زگای راگه‌یاندنه‌ كه‌ ئیشی تێدا ده‌كات، به‌مه‌رجێ ئه‌و له‌ كار بێ به‌شبوونه‌ یان ئه‌و داخستنه‌ پێچه‌وانه‌ی به‌رژه‌وه‌ندی گه‌لی كوردستان نه‌بووبێ. 4. ماوه‌ی نێوان دوو ئه‌ركی رۆژنامه‌وانی كه‌ رۆژنامه‌وان له‌و به‌ینه‌دا بێ كاربووه‌و له‌ پیشه‌كه‌ی خۆی به‌ دووربووه‌، به‌ مه‌رجێ له‌و ماوه‌یه‌دا ئیش و كارێكی دیكه‌ی نه‌كردبێ یاسایه‌كی دیكه‌ بیگرێته‌وه‌. 5. ئه‌و ماوه‌یه‌ی كه‌ له‌سه‌ر ره‌زامه‌ندیی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكای رۆژنامه‌وانانی كوردستان به‌ خوێندنه‌وه‌ خه‌ریك بووه‌، به‌مه‌رجێ له‌ چوار ساڵ نه‌ترازێ و بۆ وه‌رگرتنی بڕوانامه‌یه‌كی زانستیی بڕوا پێكراو بووبێ.

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كێتی بۆ به‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی ئه‌م ئه‌ركانه‌ به‌جێ دێنێ: 1-سه‌رپه‌رشتی كردنی ژووره‌كان و چاودێری و رێنوێنی كردنیان و بوون به‌ نوێنریان له‌ لایه‌ ده‌سه‌ڵاته‌ گشتییه‌كان له‌ ناوه‌وه‌ و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا. 2-سه‌رپه‌رشتی كردنی تۆمار ناوه‌ بازرگانییه‌كان (الاسماْ التجاریه‌) و ناوی نووسیكردنیان له‌ توماری بازرگانی له‌ هه‌رێمدا و رێكخستنی ده‌فته‌ری ناوه‌ندی (سجلات مركزیه‌) بۆیان. 3-كردنه‌وه‌ی پێشانگا له‌ ناوه‌ وه‌ و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا و به‌ به‌شداری بوونیان به‌ رێكخستنی له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌نداره‌كاندا و داوه‌تكردن بۆ به‌ستنی كۆنگره‌ی بازرگانی و پیشه‌سازی و به‌شداری كردن له‌ كۆر و كۆنگره‌كانی ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌. 4-كۆكردنه‌وه‌ و پوخته‌ كردنی ئاگاداری و زانیاری بازرگانی و پیشه‌سازی به‌ ده‌ست خستنیان بۆ ئه‌ندامانی و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندی داره‌كان. 5-لێكۆلینه‌وه‌ی بارودۆخی بازرگانی پیشه‌سازی له‌ هه‌رێمدا پێشنیاز كردنی رێ و شوێن و چاره‌سه‌ر به‌ ئامانجی په‌ره‌پێدانی چالاكی و ئابووری و گه‌شه‌پێدانی له‌ هه‌رێمدا. 6-لێكۆلینه‌وه‌ی رێ و شوێنی هاندانی سه‌رمایه‌ و به‌شداربوون له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ ره‌سمی و یه‌كانادا له‌ دانانی نه‌خشه‌ و به‌رنامه‌ی به‌ به‌رهه‌م هێنانی چالاكی پیشه‌سازی ی تایبه‌تی و تێكه‌ڵاو. 7-سازدانی نه‌خشه‌كێشی و ئاماده‌كردنی لێكۆلینه‌وه‌ و پێشكه‌شكردنی پێشنیاز بۆ بزواندن و په‌ره‌پێدانی بازاری ناوخۆ. 8-ئاماده‌كردنی لێكۆلینه‌وه‌ و پێشنیاز سه‌باره‌ت به‌ په‌ره‌پێدان و پاراستنی پیشه‌سازی و بارو دۆخی ناردنی به‌رهه‌مه‌كانی بۆ ده‌ره‌وه‌ و خستنه‌ ناو بازاره‌وه‌ چ له‌ ناوه‌وه‌ چ له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا به‌ هاوكاری رێكخستن له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندی داره‌كاندا و به‌شداریبوون له‌ پێوانه‌كانی ناردنی كه‌ل و په‌لدا بۆ ده‌ره‌وه‌. 9-لێكۆلینه‌وه‌ (مه‌سحكردنی مه‌یدانی)بازاره‌كانی ناوه‌وه‌ و ده‌ره‌وه‌ بۆ زانینی تواناو دانانی ری َو شوێنی گه‌شه‌پێدان و ئال و گۆری بازرگانی به‌ مه‌به‌ستی فراوان كردنی ئاسۆی هاوكاری ی ئابووری له‌ بواری ده‌ره‌وه‌. 10-به‌شدار بوون له‌ دانانی پێوانه‌ی هونه‌ری بۆ به‌رهه‌مه‌كانی هه‌رێم و هاوكاری له‌ چاودێری جێبه‌جێ كردنیان. 11-به‌شدار بوون له‌ ئاماده‌كردنی پررۆژه‌كانی ئه‌و یاسایانه‌ی راسته‌خۆ په‌یوه‌ندیان به‌ چالاكی پیشه‌سازی و بازرگانییه‌وه‌ هه‌یه‌. 12-ناردنی نێراوی (بعثه‌) بازرگانی و پیشه‌سازی بۆ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم پێشوازی كردن و رێكخستنی سه‌ردانی نێردراوانی بیانی. 13-گه‌شه‌ پێدانی فام و رۆشنبیری پیشه‌سازی و بازرگانی له‌ ناو ئه‌ندامانی ژووره‌كان. هه‌وڵدان بۆ به‌رز كردنه‌وه‌ی راده‌ی پیشه‌یی یان و ده‌ركردنی ئه‌و جۆره‌ چاپه‌مه‌نییه‌ی بایه‌خ به‌ زانیاری ئابووری ده‌ده‌ن. 14-پشتگیری كردنی خاوه‌ندارانی داهێنان و هاندانی داهێنه‌ران و به‌هره‌مه‌ندان به‌ شێوه‌یه‌ك كه‌ خزمه‌تی په‌ره‌پێدانی ئابووری هه‌رێم بكا

مادده‌ی شازده‌: چ رۆژنامه‌وان چ خاووخێزانی دوای مردنی خۆی، بۆیان هه‌یه‌ داوای هێنانه‌وه‌ی ئه‌و ماوه‌یه‌ش بكه‌ن كه‌ له‌ ده‌زگای رۆژنامه‌وانی یا ئعلامیدا بوویه‌تی كه‌ بخرێته‌ سه‌ر خزمه‌تی فیعلی یه‌كه‌ی بۆ مه‌به‌ستی خانه‌نشینی.

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م: 1-ئه‌نجوومه‌نێك ده‌زگا به‌رێوه‌ ده‌با كه‌ پێك دێ له‌ سه‌رۆكه‌كه‌یی و عه‌میده‌كانی په‌یمانگاكان و وه‌زاره‌ته‌ په‌یوه‌نداره‌كان له‌ وانه‌ی به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ له‌ راده‌ی به‌رێوه‌به‌ری گشتی دان و له‌ دیاركردنیاندا كامه‌ندی و پسپۆری له‌ لایه‌ن سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌وه‌ بۆ ماوه‌ی دوو ساڵ ده‌یێ و ده‌شێ نوێ بكرێته‌وه‌، هه‌روه‌ها نوێنه‌رێكی هه‌ڵبژێردراو له‌ لایه‌ن ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ی هه‌ر په‌یمانگایه‌ك بۆ ماوه‌ی دوو ساڵ. 2-ئه‌نجومه‌نی ده‌زگا ئه‌و تایبه‌تكاری و ده‌سه‌ڵاتانه‌ به‌جێ دێنێ كه‌ به‌ ئه‌نجومه‌نی زانكۆ سپێردراون به‌ شێوه‌یه‌ك كه‌ له‌گه‌ڵ بارودۆخی ده‌زگا بگونجێ و بۆیشی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌ سه‌رۆكی ده‌زگا بسپێرێ. 3-تایبه‌تكاری چۆنێتی بریاره‌كانی به‌ پێی مادده‌ (13،14)ی ئه‌م یاسایه‌ ده‌بێ.

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (ئینزیبات) له‌ سێ ئه‌ندام پێك دێت و ئه‌وه‌ی كه‌ پتر ده‌نگی له‌و ده‌نگدانه‌وه‌ وه‌رگرتووه‌ كه‌ له‌ مادده‌ی هه‌شتدا هاتووه‌ ده‌بێته‌ سه‌رۆكی لیژنه‌كه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م وشانه‌ی خواره‌وه‌ كه‌ له‌م یاسایه‌دا هاتوون ماناكانی ته‌نیشتیانه‌: 1. ده‌زگا : ده‌زگای گشتی شه‌هید. 2. ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی به‌رێوه‌بردنی ده‌زگای گشتی شه‌هید. 3. سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌ن: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی به‌رێوه‌بردنی ده‌زگای گشتی شه‌هید (سه‌رۆكی ده‌زگا). 4. بزووتنه‌وه‌: بزووتنه‌وه‌ی رزگاری خوازیی كوردستانی عێراق. 5. شه‌هید: شه‌هیدی بزووتنه‌وه‌ی رزگاری خوازی كوردستانی عێراق. 6. كه‌م ئه‌ندام: تووش بوو به‌ كه‌م ئه‌ندامیی له‌ ئه‌نجامی بزوتنه‌وه‌ی رزگاری خوازی كوردستانی عێراق.

مادده‌ی دووه‌م: به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌زگایه‌كی گشتی داده‌مه‌زرێ كه‌ تایبه‌ت بێ به‌ كاروباری شه‌هیده‌كانی بزوتنه‌وه‌ی رزگاری خوازی كوردستانی عێراق و به‌و كه‌سانه‌ی كه‌ له‌ ئه‌نجامی تێدا به‌شدار بونیان تووشی كه‌م ئه‌ندامی بوون پێی ده‌گوترێ ده‌زگای گشتی شه‌هید.

مادده‌ی بیست و دوو: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ وه‌قائیعی كوردستاندا، ده‌خرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی سێیه‌م: ئامانجی یه‌كێتی بایه‌خدان به‌ رێكخستن و گه‌شه‌ پێدانی هه‌ر دوو چالاكی ی پیشه‌سازی و ئابووری له‌ سنووری تایبه‌تكاری یه‌كانیدا و چه‌سپاندنی رۆلیان له‌ كاری گه‌شه‌پێدان له‌ هه‌رێمداو به‌ ته‌نگه‌وه‌ هاتنی مافه‌كانی ئه‌ندامانی به‌ شێوه‌یه‌ك كه‌ له‌گه‌ڵ به‌رژه‌وه‌ندی گشتی دا بگونجێ.

مادده‌ی دووه‌م: 1-به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ یه‌كێتییه‌ك داده‌مه‌زرێ به‌ ناوی یه‌كێتی ژووره‌كانی بازرگانی و پیشه‌سازی له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراق له‌و ژوورانه‌ی بازرگانی و لقه‌كانی یه‌كێتی پیشه‌سازی یه‌كانی عێراقی كه‌ ئێستا له‌ پارێزگاكانی هه‌رێمدا هه‌ن. 2-یه‌كێتی رێكخراوی پیشه‌یی ئابووری یه‌وه‌ كه‌سیاسه‌تێكی مه‌عنه‌وی سه‌ربه‌خۆی دالرایی و ئیداری هه‌یه‌ و سه‌رۆكایه‌تی یه‌كێتی یا ئه‌و كه‌سه‌ی ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ی ده‌داتێ ده‌بێته‌ نوێنه‌ری. 3-ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران مافی سه‌رپه‌رشتی گشتی و به‌رێنوێنی كردنی به‌سه‌ر یه‌كێتی دا هه‌یه‌ و ده‌توانێ سه‌باره‌ت به‌ چالاكییه‌ بازرگانی و پیشه‌سازییه‌كان رای وه‌ربگرێ.

مادده‌ی پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌ن ئه‌و ئه‌رك و تایبه‌تكاریانه‌ به‌جێ دێنێ: 1-بڕیار له‌سه‌ر دانی نه‌خشه‌و پێویستییه‌كانی په‌ره‌پێدانی به‌رنامه‌كان و هاندانی بزوتنه‌وه‌ی دانان و لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی و وه‌رگێران له‌ زانكۆ و په‌یمانگا هونه‌رییه‌كان. 2-دانانی نه‌خشه‌ی پێویست بۆ هاندانی زانستی و ئاكادیمی زمان و رۆشنبیری ئاشووری و توركمانی له‌ كوردستاندا. 3-پێشكه‌ش كردنی پرۆژه‌ی بووجه‌ی گشتی زانكۆكان و په‌یمانگا هونه‌رییه‌كان. 4-داننان به‌ ده‌زگا و زانكۆی و زانستییه‌ بیانیه‌كاندا و بڕیار له‌سه‌ر دانی بنچینه‌كانی هاوتایی و (العدل) پله‌ و باوه‌ر نامه‌ زانستییه‌كان. 5-دیاریكردنی بنچینه‌ گشتیكه‌كانی وه‌رگرتن له‌ زانكۆ و په‌یمانگاكاندا. 6-پێشنیاز كردنی دامه‌زراندنی زانكۆی تر یا هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ یا له‌یه‌كدان یا گواستنه‌وه‌ی هه‌ندێكیان له‌ هه‌رێمدا. 7-بڕیار له‌سه‌ر دانی كردنه‌وه‌ی كۆلێج و په‌یمانگا ی نوێ له‌ هه‌رێمدا. 8-پێشنیاز كردنی دامه‌زراندنی سه‌رۆكه‌كانی زانكۆكان و سه‌رۆكی ده‌زگا و عه‌میده‌كانی كۆلێج و په‌یمانگا هونه‌رییه‌كان له‌ هه‌رێمدا. 9-بڕیار له‌سه‌ر دانی رێككه‌وتنامه‌ی هاوكاری رۆشنبیری و زانستی له‌گه‌ل لایه‌نه‌كان و زانكۆكان و ده‌زگاكانی تر له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا. 10-ئه‌ماده‌ كردنی راپۆرتی ساڵانه‌ی سه‌باره‌ت به‌ باری خوێندنی باڵا له‌ هه‌رێمدا و پێشكه‌شكردنی به‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران. 11-سه‌لماندنی رێكه‌وتنامه‌ سێ قۆلیه‌كانی نێوان زانكۆ و ده‌زگا و ده‌زگا زانستی و رۆشنبیری له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا. 12-پێشنیازكردنی دامه‌زراندنی كارگه‌رانی په‌یوه‌ندیی رۆشنبیری له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا له‌ كاتی پێویستی دا. 13-ده‌ركردنی رێنمایی بۆ به‌دیهێنانی ئه‌و ئامانجانه‌ی سه‌ره‌وه‌.

مادده‌ی حه‌وته‌م: له‌م حاڵه‌تانه‌ی خواره‌وه‌دا، دادوه‌ر ئه‌ندامێتیی له‌ده‌ست ده‌دات: یه‌كه‌م: ئه‌گه‌ر مه‌رجێ، له‌مه‌رجه‌كانی ئه‌ندامێتیی له‌ده‌ست بدات. دووه‌م: كاتێ پابه‌ندنه‌بێ به‌ ئه‌ركه‌كانی ئه‌ندمێتییه‌كه‌ی. سێیه‌م: كاتێ ده‌ست ده‌كێشێته‌وه‌.

مادده‌ی دوازده‌م: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌ن ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌گرێته‌ ده‌ست: یه‌كه‌م: نۆینه‌ رایه‌تی كردنی یه‌كێتی له‌به‌رده‌م دادگاكان و دایه‌ره‌ فه‌رمییه‌كان و لایه‌نه‌كانی دیكه‌دا. دووه‌م: خه‌رجكردنی پاره‌ی پێویست بۆ كاروباری یه‌كێتی، دوای ره‌زامه‌ندیی ئه‌نجومه‌ن. سێیه‌م: سپاردنی هه‌ندێ له‌ سه‌ڵاحییاتی خۆی به‌جێگره‌كه‌ی.

مادده‌ی شه‌شه‌م: ئه‌ندام، به‌مانه‌ی خواره‌وه‌ پابه‌ندده‌یێ: یه‌كه‌م: ئابوونه‌ی هاتنه‌ڕیزو هاوبه‌شی بدات. دووه‌م: پاراستنی هه‌یبه‌ت و پێگه‌وجێگه‌ی دادوه‌ریو، خۆبه‌دوورگرتن له‌ هه‌ر ره‌فتارێ گومان له‌ سه‌ر ڕاستییه‌كه‌ی بورووژێنێ. سێیه‌م: له‌ چالاكییه‌كانی یه‌كێتییه‌كه‌دا به‌شداربێ و له‌ كۆبوونه‌وه‌كانیدا ئاماده‌بێو، پابه‌ندی بڕیاره‌كانی بێت و، بۆ وه‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی كۆشش بكات.

مادده‌ی دوازده‌یه‌م: ئه‌نجوومه‌نی زانكۆ ئه‌م تایبه‌تكاریانه‌ به‌جێ دێنێ: 1-تایبه‌تكارییه‌ زانستییه‌كان: أ-بڕیار له‌سه‌ردانی نه‌خشه‌ی وه‌رگرتن بۆ خوێندنی سه‌ره‌تایی له‌ كۆلێجه‌كاندا. ب- بڕیار له‌سه‌ردانی نه‌خشه‌ی لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی كۆلێجه‌كان و ئه‌و مه‌ڵبه‌نده‌ زانستیانه‌ی پێ یانه‌وه‌ به‌ندن. ج- بڕیار له‌سه‌ردانی نه‌خشه‌ی دابینكردنی پێویستییه‌كانی خوێندن. د- بڕیار له‌سه‌ردانی نه‌خشه‌ی كردنه‌وه‌ی به‌ش و لق و مه‌ڵبه‌نده‌ زانستییه‌كان. ه- بڕیار له‌سه‌ردانی باسه‌كانی خوێندن دابه‌شكردنیان به‌سه‌ر ساڵه‌كانی خوێندن له‌ كۆلێجه‌كاندا. و- بڕیار له‌سه‌ردانی نه‌خشه‌ی دابینكردنی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌. ز-به‌خشینی پله‌ی زانستی به‌ ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌. ح- بڕیار له‌سه‌ر دانی جێبه‌جێ كردنی نه‌خشه‌ و وه‌رگرتن بۆ خوێندنی باڵا. گ-به‌دوا داچوونی هه‌ڵسه‌نگاندنی ئه‌ندامی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌. ی- بڕیار له‌سه‌ر دانی به‌رنامه‌كانی خوێندن و ده‌سكاریكردنیان به‌ مه‌به‌ستی چه‌سپاندنی باری زانستی. 2-تایبه‌تكارییه‌ ئیدارییه‌كان أ-بڕیار له‌سه‌ر دانی نه‌خشه‌ی په‌یوه‌ندی یه‌ دوو قۆلیه‌كانی رۆشنبیری له‌گه‌ڵ زانكۆ و ده‌زگا زانستییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا و جێبه‌جێ كردنیان. ب-به‌لێنی به‌ستن له‌ گه‌ل ئه‌ندامه‌ بیانیه‌كانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ و هونه‌ر كاراندا. ج-دامه‌زراندنی ئه‌وانه‌ی ده‌رس ده‌لێنه‌وه‌ له‌ خاوه‌نانی باوه‌رنامه‌ی دكتۆرا و ماجستێر و هاوتاكان. د-په‌سه‌ند كردنی (ئیفاد و ئیعاره‌)و مۆڵه‌تی خوێندن له‌ ناوه‌وه‌ و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا. ه-بریاردان جێبه‌جێ كردنی نه‌خشه‌ی راعێنان و مه‌شق پێ كردنی كارگێلاانی زانستی و به‌رێوه‌بردن. و-برشیار له‌سه‌ر دانی جێبه‌جێ كردنی نه‌خشه‌ (میلاك)زانستی به‌رێوبه‌رێتی كۆلێج و مه‌ڵبه‌ندی زانستییه‌كان. 3-تایبه‌تكارییه‌ داراییه‌كان: أ-بریار له‌سه‌ر دانی جێبه‌جێ كردنی نه‌خشه‌ی بووجه‌ی ساڵانه‌ و به‌رنامه‌ی (استمرار)و نه‌خشه‌ (استپمار)راسته‌وخۆ به‌ رێكخستن له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌نداره‌كان له‌ هه‌رێمدا. ب-سه‌لماندنی بریاره‌كانی لیژنه‌ تایبه‌تییه‌كانی سه‌باره‌ت به‌ كوژاندنه‌وه‌ (شگب)و نرخاندن و به‌كرێدان و فرۆشتنی مال و موڵكی گوازراوه‌ و نه‌گوازراوه‌ی زانكۆ. ج-بڕیار له‌سه‌ردانی دوا حیساب (الحساب الختامی). 4-ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی به‌ سه‌رۆكی زانكۆ بسپێرێ.

مادده‌ی سێیه‌م: سه‌ندیكا له‌سه‌ر داواكارییه‌ك پێك دێت به‌ لانی كه‌مه‌وه‌ پانزده‌ ئه‌ندام له‌ وانه‌ی ماوه‌ی كاركردنیان له‌ پیشه‌ ته‌ندروستیه‌كاندا له‌ پێنج ساڵ كه‌متر نییه‌ پێشكه‌شی لایه‌نی تایبه‌تمه‌ندی ده‌كه‌ن و به‌ ده‌سته‌ی ئاماده‌كار داده‌نرێ بۆ به‌رێوه‌بردنی كاروباری سه‌ندیكا تا هه‌ڵبژاردنی خۆی ئه‌نجام ده‌دا.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م گوزارشتانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی ته‌نیشتیانن بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌: 1- هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 2- سه‌ندیكا: سه‌ندیكای خاوه‌ن پیشه‌ ته‌ندروستییه‌كان. 3- ده‌سته‌ی گشتی: ده‌سته‌ی گشتی سه‌ندیكا. 4- ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 5-- نه‌قیب: نه‌قیبی پیشه‌ ته‌ندروستییه‌كان.