أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: لهسهر ئهنجومهنی وهزیرانه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجی بكات.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: 1. ههموو مانگێك بهشی خانهنشینی به رێژهی (10%) له مووچهی ئهسڵی ئهندامی ئهنجوومهن دهبڕدرێ، بهڵام ئهو بڕه پارهیهی كه لهسهری كهڵهكه بووه به یهك گوژمه، یان به قیستی مانگانه لێی دهبڕدرێ به گوێرهی ئارهزووی ئهندامهكه. 2. میراتگرانی ئهندامی كۆچ كردوو له پاشماوهی ئهو قیستانه دهبهخشرێن (عفو) دهكرێن كه له سهری ماوه.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: یهكهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی ئاسایش به ههموو پێكهاتهكانییهوه، له وهزارهتی ناوخۆ دادهبڕدرێت و بهم ههیئهیهوه دهبهسترێ و بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه دووباره ڕێكدهخرێتهوه. دووهم: ههموو موڵك و ماڵێكی گواستهنی و ناگواستهنی و تۆمارو فایل و دهعواگهلێكی ئهو بهڕێوهبهرایهتییه گشتییه دهگوازرێنهوه بۆ ئهم ههیئهته.
ماددهی یازده
ماددهی یازده: سهرۆكی ههیئه بۆی ههیه ڕێنمایی پێویست بۆ بهركارخستنی حوكمهكانی ئهم یاسایهو وهدیهانینی ئامانجهكانی دهربهێنێ.
ماددهی دوازده
ماددهی دوازده: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوه و دهستهواژانهی دادێن واتاكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: 1- ههرێم: ههرێمی كوردستان- عیراق. 2- وهزارهت: وهزارهتی كار و كاروباری كۆمهڵایهتی له ههرێم. 3- وهزیر: وهزیری كار و كاروباری كۆمهڵایهتی له ههرێم. 4- ئهنجومهن: ئهنجومهنی چاودێری و شیاندنی كهمئهندام و خاوهن پێداویستی تایبهت له ههرێمدا. 5- خاوهن پێداویستی تایبهت: ههر كهسێك تووشی ناتواناییهكی یان بهشهكیی جهستهیی یان ناجهستهیی و به شێوهیهكی نهگۆڕبێت، له ههر یهك له ههستهكانی یان تواناكانی جهستهیی یان دهروونی یان عهقڵی به رادهی ئهوهی رێ له كاری وهزیفیی ئهندامێك یان زیاتر له ئهندامێكی جهستهی بگرێت، ئهمهش دهبێته مایهی رێگرتن له وهدهستهێنانی پێداویستییهكانی ئاساییانهی ژیانی. 6- كهمئهندام: ههر خاوهن پێداویستیێكی تایبهت تووشی پهككهوتنی جهستهیی بهشێوهیهكی ههمیشهییه یان ههمهكی، یان بهشهكیی جهستهیی یان ناجهستهیی و به شێوهیهكی بهردهوام هاتبـێ. 7- پسوولهی كهمئهندام و خاوهن پێداویستیی تایبهت: ئهو پسووله تایبهتهیه كه كهمئهندام و خاوهن پێداویستیی تایبهت پێناسه دهكات و وهزارهت دهریدهكات، و رێ به ههڵگری دهدات سوود لهو ماف و ئیمتیازاتانه وهربگرێت كه یاسا و رێسا و رێنماییهكان دهیبهخشن. 8- شیاندن: كۆی ئهو خزمهتگوزارییه پزیشكی و پهروهردهیی و فێركردن و كۆمهڵایهتی و پیشهیی و دهروونییه و دابینكردنی ئامرازهكانه بۆ ئاسانكردنی پێگهیشتنی به مهبهستی ئهوهی كهمئهندام و خاوهن پێداویستیی تایبهت بتوانن ژیانی خۆیان بگوزهرێنن و یارمهتییان بدرێت بۆ تێكهڵ بوون لهگهڵ كۆمهڵدا. 9- بنكهكانی شیاندن: ئهو بنكانهن كه دووباره شیاندن به كهمئهندام و خاوهن پێداویستیی تایبهت دهدهن و پاڵپشتی له پرۆگرامهكانی شیاندن و تێكهڵ كردنیان له نێو كۆمهڵدا دهكهن. 10- بنكهكانی حهواندنهوه: ئهو بنكانهن كه كهم ئهندامان دهحهوێننهوه كه له لایهن كهس و كاریانهوه بهخێو ناكرێن و ئهوانیش پێویستییان به چاودێری و بایهخ پێدان ههیه و رۆڵی دووباره شیاندنهوه دهگرنه ئهستۆ.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: ئهنجومهنێك بۆ چاودێری و شیاندنی كهمئهندام و خاوهن پێداویستیی تایبهت له ههرێمدا دادهمهزرێت و وهزیر سهرۆكایهتیی دهكات و ههر یهك لهمانه دهبنه ئهندامی. یهكهم: بهڕێوهبهری گشتیی چاودێری و، پهرهپێدانی كۆمهڵایهتی له پارێزگاكانی ههرێمدا. دووهم: نوێنهری ئهم وهزارهتانهی دادێن به مهرجێك پلهیان له پلهی بهڕێوهبهری گشتی كهمتر نهبێت: 1- خوێندنی باڵا و توێژینهوهی زانستی. 2- پهروهرده. 3- تهندروستی. 4- رۆشنبیری و لاوان. سێیهم: نوێنهرێكی كۆمهڵهی كهمئهندامان و خاوهن پێداویستی تایبهت. چوارهم: وهزیر بۆی ههیه بانگهێشتی ههر شارهزایهك له ناوهوه یان له دهرهوهی وهزارهت بكات بۆ بهشداری كردنی له كۆبوونهوهكانی ئهنجومهندا. پێنجهم: فهرمانبهرێك كه بڕوانامهی زانكۆیی بهدهست هێنابێ ئهركی رێكخستن و بهڕێوهبردنی كارهكانی ئهنجومهن دهگرێته ئهستۆ.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه، بۆ مهبهستی ئهم یاسایه ماناكانی بهرامبهریانه: یهكهم: ههرێم : ههرێمی كوردستان- عێراق . دووهم:وهزارهت : وهزارهتی كشتوكاڵی ههرێمی كوردستان. سێیهم: وهزیر : وهزیری كشتوكاڵ. چوارهم: بریكاری وهزارهت : بریكاری وهزارهتی كشتوكاڵ. پێنجهم: ئهنجومهن: ئهنجومهنی ڕاوێژكاری وهزارهت.
ماددهی سی
ماددهی سی: 1. پزیشكی ددان، لهماوهی حهپس و سجن و دهسبهسهربوونیدا، پیشهكهی لێ قهدهغه دهكرێ. 2. پزیشكی ددان، ئهگهر به جهریمهیهكی ئابڕووبهر، پهیوهندی بهپیشهكهیهوه ههبێ حوكم بدرىَ، ئهوه، ئیدی پیشهكهی لێ قهدهغه دهكرێ. 3. ئهگهر هاتو پزیشكی ددان جارێكی تریش به جهریمهی پهیوهندیدار به پیشهكهیهوه حوكمی بهسهردا درایهوه، ئهوه، لهو بارهدا، ناشێ ناوی تۆمار بكرێتهوه، مهگهر ئهنجومهنی سهندیكا بهپێی پیرۆو بهپێی ئهو رێنماییانهش كه لهسهر پێڕۆكه ده رهێنراون مرافهقهتی نوێی بداتێ.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: نابێ هیچ كارگهیهكی شیرهمهنی و ئالیكی ئاژهڵی و پیشهسازی كشتوكاڵی و كێڵگهی پهلهوهر یا ههر پرۆژهیهكی دیكهی كشتوكاڵی كهسهر به لایهنی رهسمی نهبێت، بهرێوهبرێن و بهكار بخرێن ئهگهر له ژێر چاودێریی ئهندازیاری كشتوكاڵی پسپۆر و دهست بهكار و ئهندامی سهندیكادا نهبێت.
ماددهی بیست و چوارهم:
ماددهی بیست و چوارهم: كار بههیچ دهقێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێ لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا پێچهوانه بێت.
ماددهی بیست و سێیهم:
ماددهی بیست و سێیهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران، لایهنه پێوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: وهزارهت به پێی ئهو یاسایه ئهركهكانی بهجێ دێنێ بۆ بهدیهێنانی دادوهری له رێگهی پهرهپێدان و بهكارخستنی یاساكان و رێزگرتن له ناوهرۆكهكانی دهقاو دهق به شێوهیهك كهسهر بهخۆی قهزا (القچاء) و پارێزگاری كردن له مافهكانی مرۆڤ و بهلێن و اوهرنامه نێو دهوڵهتی یانهی پهیوهندی یان پێیانهوه ههیه.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهو وشانهی خوارهوه بۆ خواستهكانی ئهم یاسایه ماناكانی تهنیشتیانه: 1--ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق. 2-وهزارهت: وهزارهتی دادی ههرێم. 3-وهزیر: وهزیری دادی ههرێم.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: وهزارهت لهم دام و دهزگایانه پێككدێ: 1-نووسینگهی وهزیر: بهرێوهبهرێك بهرێوه دهبا كه باوهرنامهیهكی زانكۆی وهرگرتبێ. 2-بهرێوهبهرێتی گشتی داد: بهرێوهبهرێتی گشتی ی بهرێوهی دهبا كه دهبی داوهرێك بێ بهلایهنی كهمهوه له پۆلی دووهم بێ و لهم بهرێوهبهرێتی یانه پێك دێ: یهكهم: بهرێوهبهرێتی كارو باری ئیداری بهرێوهبهرێك سهرۆكایهتی دهكا، كه باوهرنامهیهكی زانكۆی وهرگرتبێ و لهم بهشانهی پێكدێ: أ-بهشی ژمێریاری . ب-بهشی پێداچوونهوه. ج-بهشی كهسان. د-بهشی خزمهت گوزاری و ئیداری. دووهم: بهرێوهبهرێتی ی پهیوهندی دادوهری و یاسایی كه بهرێوهبهرێگ سهرۆكایهتی دهكا باوهرنامهیهكی زانكۆ وهرگرتبێ لهم بهشانه پێكدێ: أ-بهشی پهیوهندی دادوهری. ب-بهشی پهیوهندی یاسایی. ج-بهشی راگهیاندنی یاسایی. سێ یهم: بهرێوهبهرێتی ی نهخشه دانان و بهدواداچوون كه بهرێوهبهرێك سهرۆكایهتی دهكا باوهرنامهیهكی زانكۆی وهرگرتبێ و لهم بهشانه پێكدێ: أ-بهشی نهخشهدانان. ب-بهشی سهرژمێری.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: سهرۆكی ههرێم بۆی ههیه سیستهمێكی تایبهت به پێكهاتهی دیوان دهربكات و ههر فهرمانگهو بهش وهۆبهیهك به گونجاو بزانێت بێنێتهكایهوهو پوچهڵیان بكاتهوه.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: ماددهی (21)ی یاساكه ههڵدهوهشێتهوه بهم شێوهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: بهدهر له حوكمهكانی ماددهكانی پێشوو دهسته ئهمانه دهبهخشێ: 1. خێزانی ئهو پارێزهرانهی كه له ئهنجامی بزووتنهوهی رزگاریخوازی كوردستان ـ عیراق شههید بوون مووچهیهكی خانهنشینیان پێ دهدرێ كه مانگانه (400000)چوارسهد ههزار دینار كهمتر نهبێ. 2. خێزانهكانی ئهو پارێزهرانهی كۆچی دواییان كردووه له دوای كشانهوهی دهستهڵاتی مهركهزی له كارگێڕیی كوردستان له 23/10/1991وه تاكو دهرچوونی یاسای سندووقی خانهنشینی پارێزهرایهتی ژماره (18)ی ساڵی 1999 مووچهیهكی خانهنشینیان پێدهدرێ مانگانه له (300000) سێ سهد ههزار دینار كهمتر نهبێ.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: 1. كاركردن به بڕگهی (1ـ أ) له ماددهی (4)له یاسای زهوی عهرهسهی ژماره (26)ی ساڵی 1962 دهوهستێنرێ. 2. كاركردن به بِڕیاری ژماره (99) ی ساڵی 1974 دهوهستێنرێ. 3. كاركردن به بڕیاری ژماره (483)ی ساڵی 1981 دهوهستێنرێ. 4. كاركردن به بڕگهكانی بڕیاری (222) ی ساڵی 1977، سهبارهت به باجی زێده دهوهستێنرێ وئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه: ( لێ بوردنی عهرهسهیهك یا زیاتر له باجی بنهڕهتی بۆ ههركهسێكی لهسهریهتی بیدات كه رووبهرهكهی یان بهشی شایعی (الحصه الشائعه) له (600م2) زیاتر نهبێ و باجهكهی له زیادهكه وهردهگیرێ و خاوهن زهوی عهرهسهكه بۆی ههیه ئهو زهوییه یان ئهو بهشهی كه دهیهوێ لێ بوردنهكه بیگرێتهوه دهستنیشان بكات).
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: ئهم یاسایه له رۆژی 1/1/2008 دا جێبهجێ دهكرێت و له رۆژنامهی فهرمی (وهقائیعی كوردستان) دا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی ههژدهم:
ماددهی ههژدهم: یهكهم: بهر لهوهی سهرۆكی دیوان كارو دهسهڵاته بڕیار لێدراوهكانی بهپێی ئهم یاسایه وهرگرێ، لهبهردهم ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستان – عیراق ئهم سوێنده دهستووریهی خوارهوه دهخوات (سوێند بهخوای مهزن دهخۆم كارو فرمانهكهم به راستی و به ئهمانهت و دڵسۆزییهوه ئهنجام بدهم و یاساو پێڕهوو رینماییهكان به ئهمانهت و به دهست پاكی و بێ لایهنی پیاده بكهم و سهربهخۆیی دیوان و بێ لایهنی و شكۆمهندییهكهی بپارێزم و نهێنیهكانی كار بپارێزم و رێز له بنچینه رهوشتیهكان و پیشهییهكان بگرم كه كاروباری فرمان و پیشهكه رێك دهخهن و پێیانهوه بهندیم و خوا لهسهر ئهوهی دهیڵێم شاهیده). دووهم: جێگری سهرۆكی دیوان و بهڕێوهبهره گشتییهكان و یاریدهدهرهكانیان و ئهوانهی به پلهی ئهوانن و سهرۆكهكانی دهسته چاودێرییهكان ئهو سوێنده یاساییه لهبهردهم ئهنجومهنی چاودێری دهخۆن كه له بڕگهی (یهكهم)ی سهرهوهدا هاتووه بهر له دهست دانهكارهكانیان. كه خۆ بهستنهوه به پرنسیپهكانی پیشهی چاودێری و جێبهجێ كردنی به جۆرێكی بێ لایهنی و ئاشكرا كردنی ههرچی پێویســته بۆ بهرزكردنهوهی و پایهی چاودێری له ههرێمدا دهگرێتهخۆ.