أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: ئهنجومهنی دهزگا لهمانه پێك دێت: 1. سهرۆكی دهزگا سهرۆك 2. جێگری سهرۆكی دهزگا ئهندامهو، له دیارنهبوونی سهرۆكی دهزگا جێی دهگرێتهوه 3. بهرێوهبهری گشتی گهشتیاری ئهندامه 4. بهرێوهبهری كاروباری یاسایی دهزگاكه ئهندامه 5. پسپۆڕێك له كاروباری گهشتو گوزارو ئوتێلداریدا ئهندامه 6. شارهزایهكی ئابووری ئهندامه 7. ئهندامێكی دی، یان زیاتر هی ناوهوه یان دهرهوهی دهزگا كه پسپۆربن و سهرۆكی دهزگا به زهرووری بزانێ، له دانیشتنهكانی ئهنجومهندا ئامادهببن، بهبێ ئهوهی مافی دهنگدانیان ههبێ
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرهێنانیهوه دهخرێته بهركارو له (وهقایعی كوردستان)دا بڵاو دهكرێتهوه .
ماددەی دووەم
ماددەی دووەم : ماددەی شەشەم هەمواردەكرێ وبهم شێوهیهی خوارهوه دەخوێندرێتهوه
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له وهقایعی كوردستاندا دهخرێته كار.
ماددهی چوارده:
ماددهی چوارده: ئهم دهزگایه بوجهی تایبهتی خۆی ههیه، بهلایهنی كهم، سێ مانگ بهر له دهست پێكردنی ساڵی دارایی پێشكهشی دهكات به ئهنجومهنی وهزیران، تا له چوارچێوهی بوجهی ههرێمدا تهسدیقی بكات .
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهستی لهم دهستهواژانهی خوارهوه، بۆ ئهم یاسایه، ماناكانی بهرامبهریانه: 1. ههرێم: ههرێمی كوردستانی - عیراق. 2. ئهنجومهنی وهزیران: ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێمی كوردستانی عێراق. 3. دهزگا: دهزگای گشتیی گهشتو گوزار له ههرێمی كوردستانی عێراقدا. 4. سهرۆكی دهزگا: سهرۆكی ئیداری دهزگای گشتیی گهشتو گوزار له ههرێمی كوردستانی عێراقدا. 5. مهبهستی گهشتو گوزار: مهبهست: حهوانهوهیه، بووژانهوهیه، وهرزشه، گهشته، دڵكردنهوهیه، راوهو دیتنی جێگا دێرینهكانی مێژوو ئاسهوارو دیمهنی سروشت و، بزاڤی رابواردنی دیكه. 6. لانهی گهشتو گوزار: ئهو شوینانهی كه مهبهستی گهشتو گوزاری تێدا مهیسهر دهبێ، بهنموونه، وهك: ئوتێل، خواردنگه، گازینۆ، مهنزڵگهو جێگای رابواردنی دیكه. 7. ناوچهی گهشتو گوزار: ئهو جێگایانهیه كه یارای ئهوهن بزاڤی گهشتو گوزاریان تێدا بكرێ و مهبهستی گهشتو گوزاریان تێدا بێتهدی.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: بهپێی ئهم یاسایه ههوارگایهكی گشتی بۆ گهشتو گوزار دادهمهزرێ و پێی دهگوترێ (دهزگای گشتیی گهشتو گوزار له ههرێمی كوردستانی عێراق)و فرمانبهرێك به پلهیهكی تایبهت سهرۆكایهتی دهكا ئهم دهزگایه به ئهنجومهنی وهزیرانهوه پهیوهستهو، كارمهندهكانیشی به بڕیاری سهرهك وهزیران دادهمهزرێن.
ماددهی ههژده
ماددهی ههژده: 1-له كۆبوونهوهكانی مهكتهبی تهنفیزیدا (نیصاب) به ئامادهبوونی زۆرینهی ئهندامهكانی دێتهجێ و بڕیارهكانیشی به زۆرینهی دهنگی ئامادهبووان دهردهچێ. ئهگهر دهنگهكانیش هاوتا بوون، ئهوه لهو بارهدا دهنگی سهرۆك بۆ كام لایان بێت، هی ئهوه. 2-ئهگهر به ههر هۆیهك دەبێ ببێ، جێگای سهرۆك چۆڵ بوو، ئهوه لهو بارهدا جێگرهكهی جێگای دهگرێتهو، جا ئهگهر جێگای جێگرهكهش چۆڵ بوو، ئهوه لهم بارهدا سكرتێر جێگای دهگرێتهوه. 3-ئهگهر، بهجارێ، جێگای سهرۆك و جێگرهكهی و سكرتێریش چۆڵ بوون، ئهوه لهو بارهدا یهكێ له ئهندامه ئهسلییهكانی مهكتهبی تهنفیزی به دهنگدانی نهێنی جێگای دهگرێتهوه. 4-ئهگهر جێگای زۆرینهی ئهندامانی مهكتهبی تهنفیزی چۆڵ بوو، ئهوه لهو بارهدا مهكتهبی تهنفیزی دهبێ له ماوهی دوو مانگدا ههوڵ بدات كۆنگرهیهك ببهستێ یان زۆرینهی ئهندامانی كۆنگرهی پێشتر بۆ كۆبوونهوهیهك بانگهێشت بكات بۆ ئهوهی بهپێی رێسای ئهو دهقانهی لهم یاسایهدا هاتووه كهسانێ ههڵبژێرن جێگای ئهوان بۆ باقیمهنی ماوهكه پڕبكهنهوه به مهرجێ باقی مهنی ماوهكه له (6) مانگ كهمتر نهبێ.
ماددهی دوانزهم
ماددهی دوانزهم: كار بههیچ دهقێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێت پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت.
ماددهی شازده
ماددهی شازده: مهكتهبی تهنفیزی له مانه پێك دێت: 1-سهرۆك: مهرجی ئهوهیه خوێندنهوه و نووسین به باشی بزانێ و تهمهنیشی له (30)سی ساڵ كهمتر نهبێ. 2-شهشه ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ بهمهرجی خوێندنهوه و نووسین و باش بزانن و له بواری كشتوكاڵ و جوتیاریدا ئهزموون و شارهزاییان ههبێ و تهمهنیان له (25) بیست و پێنج ساڵ كهمتر نهبێ.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: ئهم دهزگایه بۆ وهدیهێنانی ئهمانهی خوارهوه ههولأ دهدات: 1. دنهدانی بزاڤی گهشتوگوزار، چونكه گهشتوگوزار سهرچاوهیهكی گرنگه له سهرچاوهكانی سامانی نهتهوهیی ههرێم. 2. بهرفراوانكردنی بزاڤی گهشتوگوزار له ههرێمداو، بایهخدان به ناوچه جۆراوجۆرهكانی گهشتو گوزارو، وهبهرهێنانیان بۆ مهبهستی گهشتو گوزار. 3. بهرزكردنهوهی سهویهی گهشتوگوزار لهلانه جۆربهجۆرهكانی گهشتوگوزاری ههرێمدا، به جۆرێ، كه باشترین خزمهتی ههوارههڵدان و هاتوچۆی نێوان ناوچه گهشتوگوزاریهكان بۆ گهشتكاران دابین بكات. 4. بهرهو باشتربردنی بزاڤی گهشتوگوزار له ههرێمدا، چونكه لهههمان كاتدا، بزاڤێكی راگهیاندن و رۆشنبیری و شارستانییهو بهجۆرێكی ئهوتۆش كه زۆرترین گهشتكار له وڵاته جۆر به جۆرهكانی جیهانهوه رابكێشێ و چاویان به كهلهپوورو شارستانیهتی گهلی كوردستان بكهوی و، قوربانیدان و خهباتی ئهم گهلهی تێدا پیشان بدرێ كه له رێگای ئازادیی خۆیدا بهخشیوێتی.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: سهرۆكی دهزگا: سهرۆكی ئیداری و دارایی دهزگاكهیهو، مهرجیشه بڕوانامهی زانكۆیی ههبێ و، خاوهن ئهزموون و لێوهشاوهبێ و خزمهتیشی له پازده سالأ كهمتر نهبێ، به بڕیاری سةرؤك وهزیران دادهمهزرێ. جێگری سهرۆكی دهزگا: مهرجه بڕوانامهی زانكۆیی ههبێ و، خاوهن ئهزموون و لێهاتوبێت و خزمهتیشی له ده سال كهمتر نهبێ، كاتێ سهرۆكی دهزگا دیارنهبێ، ئهم جێگای دهگرێتهوه، ئهمیش به بریاری سةرؤك وهزیران دادهمهزرێ. بهڕێوهبهری گشتی گهشتیاری: مهرجه بڕوانامهی زانكۆیی ههبێ و، له بواری گهشتوگوزاریداو، خزمهتی گهشتیاریشی له ده سال كهمتر نهبێ، بهبڕیاری سهرۆكی وهزیران دادهمهزرێ.
ماددهی بیست و هەشت:
ماددهی بیست و هەشت: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاو كردنهوهی له (وهقایعی كوردستان) دا دهخرێته بهر كار.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: 1. ئهوهی بهپێی ئهم یاسایه خانهنشین بكرێ، مووچهیهكی خانهنشینیی پێ دهبڕێ بهرێژهی (50%)ی دوایین مووچهو دهرماڵهكهی و، بۆ ههر ساڵێ له ساڵهكانی خزمهتیشی له وهزیفه ناوبراوهكانی سهرهوهدا رێژهی (5%) بۆ مووچه خانهنشینییهكهی زیاد دهكرێ، بهمهرجێ مووچهی خانهنشینییهكهی له رێژهی (75%)ی دوایین مووچهو دهرماڵهكهی تێنهپهڕێ. 2. ئهوانهی كه ئهم یاسایه دهیانگرێتهوه بههۆكاری تهندروستی خانهنشین دهكرێن، یان دهمرن، رێژهی (75%)ی دوایین مووچهو دهرماڵهكهی تێنهپهڕێ، بهبێ ئهوهی گوێ بدرێته ماوهی خزمهته فیعلییهكهی لهو وهزیفانهدا كه ناوبراون.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ئهگهر كهسێ لهوانهی له ماددهی یهكهمی سهرهوهدا ناوبراون، خانهنشین بكرێ، ئهوه، سهرپشك دهكرێ كه بهپێی ئهم یاسایه مووچهی خانهنشینییهكهی وهربگرێ، یان بهپێی یاسایهكی خانهنشینیی دیكه كه گرتبێتییهوه.
ماددهی بیست و شهش
ماددهی بیست و شهش: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت ناخرێته بهركار.
ماددهی بیست و ههشت
ماددهی بیست و ههشت: ئهم یاسایه، له رۆژی بڵاوكردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا، دهخرێته بهركار.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: ماددهی نۆیهمی یاساكه ههمواردهكرێ و، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه:
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: دوای دهرچوونی ئهم یاسایه كردنهوهی نووسینگهی كشتوكاڵی تهنیا ئهندازیاره كشتوكاڵییهكان دهگرێتهوه بهپێی ئیجازهیهك (مۆڵهتێك) كه به مزی (15000)سالانهی پازده ههزار دینار له سهندیكای ئهندازیارانی كشتوكاڵییهوه دهرچووبێ.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: یهكهم. دهستهیهك دادهمهزرێت بهناوی (دهستهی وهبهرهێنان له ههرێمی كوردستان) وكهسایهتیهكی یاسایی وسهربهخۆیی دارایی و كارگێڕی دهبێ، وبۆی ههیه ههموو رهفتاره یاساییهكانی پێویست بۆ جێبهجێكردنی ئهم یاسایه ئهنجام بدات. دووهم. دهسته، سهرۆكێكی دهبێت به پلهی وهزیر وگشت ماف ودهسهڵاتێكی وهزیری دهبێت وخۆی بهرپرسه له ئاراستهكردنی كارهكان وسهرپهرشتی وچاودێریی چالاكیهكانی وههرشتێك كه پهیوهندی به ئهركوفهرمانهكان وكاروبارهكانی دیكهی دهستهوه ههبێت. ئهو فهرمانگانهی خوارهوهشی پێوه بهندن: أ) فهرمانگهی لێتۆژینهوه وزانیاریهكان، ب) فهرمانگهی بهڕێكردن وههڵسهنگاندن ومۆڵهتپێدانی پرۆژهكان. ج) فهرمانگهی كاروباری یاسایی وكارگێری ودارایی. د) فهرمانگهی شارو ناوچه پیشهسازیهكان. سێیهم. بارهگای دهسته له ههولێر، پایتهختی ههرێم دهبێت وچهند لقێكی له پارێزگایهكان دهبێت و ههر لقێك فهرمانبهرێك به پلهی بهرێوهبهری گشتی بهرێوهی دهبات. چوارهم. دهسته بۆی ههیه لهكاتی پێویست، چهند بهش وهۆبهیهك بێنێته كایهوه ولێكیان بدات، یان لایان بدات. پێنجهم. پێكهاتهی بهرێوهبهرایهتیهكانی دهسته ولقهكانی وئهركوفهرمان ودهسهڵاتهكانیان به پێرهوك دهكرێت كه دهسته دایدهنێت وئهنجومهن پهسهندی دهكات. شهشهم. دهسته كهشی لهبار بۆ وهبهرهێنان دهرهخسێنێت كه بووژانهوهی ئابووری له ههرێمدا بێنێتهدی وستراتیژی وپلان وسیاسهتی وهبهرهێنان ئاماده$ دهكات ودهیخاته بهردهم ئهنجومهن بۆ پهسهند كردنی وههماههنگی له نێوان لقهكانی له ههرێمدا دهكات.