أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سی و یهكهم:
ماددهی سی و یهكهم: یهكهم: دادگایهكی لێكۆڵینهوه یا زیاتر له ههر شوێنێك دادهمهزرێ كه دادگای بهرایی لێ بێت و، دادوهری دادگای بهرایی دهبێته دادوهری لێكۆڵینهوه ئهگهر دادوهری تایبهتی بۆ دانهنرا بێ. دووهم: سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهری بۆی ههیه له سهر پێشنیازی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه، دادگایهكی تایبهتی لێكۆڵینهوه بۆ جۆرێك یا خود جۆره دیاریكراوهكانی تاوان تهرخان بكات. سێیهم:سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهری لهسهر پێشنیازی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوهی ناوچه بۆی ههیه دهستهیهك به سهرۆكایهتی یهكێك له دادوهرهكانی لێكۆڵینهوه پێك بێنێ بۆ لێكۆڵینهوه له تاوانێك یاخود تاوانه دیاری كراوهكان و دهستهڵاتی دادوهری لێكۆڵینهوهی دهبێت.
ماددهی سی و شهشهم
ماددهی سی و شهشهم: یهكهم: دوای دهرچوونی مهرسوومی ههرێمی به دامهزراندنی، ئهنجومهنی دادوهری ئهو دادگایه دیاری دهكات كه دادوهر تێیدا دهست بهكار دهبێت. دووهم: دادوهر دهست ناداته كارهكهی تاكو لهبهردهم سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهریی ئهم سوێندهی خوارهوه نهخوات: (سوێند دهخۆم به خودا كه دادپهروهرانه لهنێوان خهڵكدا دادوهری بكهم و یاساكان به ئهمانهت و دهست پاكی و بێ لایهنی پیاده بكهم)و سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهریش ههمان سوێند لهبهردهم سهرۆكی ههرێم دهخوات. سێیهم: سهرۆك و ئهندامانی دادگاكانی پێداچوونهوه سوێند لهبهردهم سهرۆكی ههرێم دهخۆن.
ماددهی سی و پێنجهم
ماددهی سی و پێنجهم: یهكهم: دادوهر بهپێی ئهم مهرجانهی خوارهوه دادهمهزرێ: ـ 1ـ دهبێ بڕوانامهی بهكالۆریۆسی له یاسا یاخود هاوتاكهی ههبێ. 2ـ دهبێ له دوای دهرچوونی له كۆلێجی یاسا بهلانی كهم بۆ ماوهی 10 ساڵ له فرمانی لێكۆڵهرهوهی دادی یان یاریدهری دادوهری یاخود دادنووس یان جێبهجێ كاری داد یان بهڕێوهبهری چاودێری ناكامان یاخود له فهرمانگهی تۆماركردنی خانووبهره یاخود ههمان ماوهی ناوبراو دهستی دابێته پیشهی پارێزهری یان فهرمانبهری دادی كاركرده له بهشی یاسادا له فهرمانگهو دهزگا فهرمیهكان كه بهلایهنی كهمهوه ساڵانه پێنج داوای دادگاكاندا دهیبێت له ماوهی دهسته دانهكاریش لهو فهرمانه ناوبراوانه پێنج ساڵه ئهگهر بڕوانامهی ماجستێری له یاسا بهدهست هێنابێ و سێ ساڵه ئهگهر بڕوانامهی دكتۆرای له یاسا به دهست هێنابێ چ جا ئهوهی دهستهدانه كارهكهی پێش وهدهست هێنانی ئهو دوو بڕوانامهیهبێ یاخود له دوایاندا بێت. 3ـ تهمهنی له 30 ساڵ كهمتر نهبێ. 4ـ دهبێ عیراقی بێت. 5ـ زمانی كوردی و عهرهبی بهخوێندنهوهو نووسینهوه بهباشی بزانێ. 6ـ له تاقیكردنهوهی به زارهكی و بهنووسین لهبهردهم ئهنجومهنی دادوهریی دهربچێت. 7ـ پێویسته هیچ ناتهواوییهكی جهستهیی نهبێت، كه رێگه له جێبهجێ كردنی ئهركهكانی بگرێ. 8ـ دهبێ ناوبانگ و رهوشتی باش بێت. 9ـ دهبێ بهڵێن بدات دوای دامهزراندنی كاری حزبی نهكات. 10-نابێ به تاوانێكی دهسته ئهنقهستی نا سیاسی یا كهتنێكی ئابڕووبهر حوكمدرابێ. دووهم: ماوهی كاركردن له پارێزگاری و ئهو فرمانانهی كه له بڕگه(یهكهم/2)دا ناویان هاتووه بۆ مهبهستی بهرز كردنهوهو سهرموچهو پایهپێدان حیسێب دهكرێ.
ماددهی سی و چوارهم
ماددهی سی و چوارهم: ئهنجومهن ئهم تایبهتمهندییانهی خوارهوه دهگرێته ئهستۆ. یهكهم: ئاماده كردنی پلان و نهخشه بۆ دهزگای دادوهری و تووێژ له سهركردنی و دهربڕینی تێبینیهكانی له بارهیهوه. دووهم: سهیر كردنی كاروباری دامهزراندن و بهرزكردنهوه و پایه پێدان و گواستنهوهو گهڕاندنهوهی دادوهرهكان و لێكۆڵینهوه له رهوشت و توانایان و سهرپهرشتی كردنی سهربهخۆیی دادوهری. سێیهم: ئاماده كردنی بودجهی ئهنجومهن و بهرزكردنهوهی بۆ ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستان ـ عیراق بۆ پهسند كردنی. چوارهم: لایهنی رێكخستنی كارگێڕیی و رێكخستنهكانی دادگاكان به كاروباری خزمهتی كارمهندانی و بهرزهفتكردنیانهوه تهنیا له تایبهتمهندیی ئهنجومهنی دادوهری دهبێ. پێنجهم: دیاریكردنی میلاكاتی دادگاكان و دامهزراندنی فهرمانبهرانی كه ئهو میلاكانه پڕ دهكهنهوهو ئهوانی دیكه له چوارچێوهی تهرخانكراوهكانی بودجهی ئهنجومهن دهبن. شهشهم: دانانی پێڕهوی ناوخۆ بۆ ئهنجومهن.
ماددهی سی و سێیهم
ماددهی سی و سێیهم: یهكهم: 1ـ ئهنجومهنی دادوهریی بهرزترین دهستهڵاتی دادوهرییه له ههرێم و بهسهرۆكایهتی سهرۆكی دادگای پێداچوونهوهی ههرێمی كورستان-عیراق و ئهندامیهتی جێگرهكانی سهرۆك و سهرۆكی دهستهی سهرپهرشتی دادوهریی و سهرۆكی داواكاری گشتی وسهرۆكی دادگاكانی تێههڵچوونهوه له ههرێم یا ئهوهی جێیان دهگرێتهوه دادهمهزرێ. 2ـ ئهگهر سهرۆك ئاماده نهبوو، كۆنترین جێگری جێی دهگرێتهوهو ئهگهر ههر دووكیشیان ئاماده نهبوون، ئهوا كۆنترین ئهندام له دادوهرهكانی پێداچوونهوه سهرۆكایهتی ئهنجومهنهكه دهكات. دووهم: ئهنجومهن بهلانی كهم مانگی جارێك كۆدهبێتهوه و سهرۆكیش بۆی ههیه له كاتی پێویستدا بۆ كۆبوونهوه داوای بكات و ئهگهر سهرۆك یا ئهوهی كه نوێنهرایهتی دهكات و بهلانی كهم سێ لهسهر چواری ئهندامانی ئاماده نهبوو،نابهسترێ و، بڕیارهكانیش به زۆرینهی ژمارهی ئهندامانی ئهنجومهنهكه وهردهگیرێ. سێیهم: ئهنجومهن نووسینگهیهكی دهبێ، فهرمانبهرێك بهپلهی بهڕێوهبهری گشتی سهرۆكایهتی دهكات كه بروانامهی بهكالۆریۆسی له یاسا ههبێت و بهلایهنی كهم پازده ساڵ خزمهتی ههبێت و لهسهر پاڵاوتنی لهلایهن ئهنجومهنی دادوهرییهوه دادهمهزرێ و ژمارهیهك فهرمانبهر یاریدهی دهدهن و رێكخستنی كاری ئهنجومهن و ئاماده كردنی بهرنامهو پوخته كردنی مهسهله بهرچاوخراوهكان و پێڕاگهیاندنی بریارهكانی و كاره كارگیرییهكانی تر دهگرێته ئهستۆ.
ماددهی سی و دووهم
ماددهی سی و دووهم: یهكهم: له مهڵبهندی ههر پارێزگایهك دادگایهك بۆ ماددهكانی كهسایهتی بۆ مهسیحیهكان و ئێزدییهكان و ئاینیهكانی تر پێكدههێنرێ و به یهك دادوهر دهبهسترێ و تایبهتمهند دهبێ به سهیر كردنی ماددهكانی كهسایهتی و دهشێ له مهڵبهندی قهزا و ناحیهكانیش به بهیاننامهیهكی سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهری له كاتی پێویستدا دابمهزرێ. دووهم: دادوهری دادگای بهرایی بهدادوهری له دادگای ماددهكانی كهســایهتی دادهنرێ ئهگهر دادوهری تایبهتی نهبێ.
ماددهی سی و یهكهم
ماددهی سی و یهكهم: یهكهم: دادگایهكی لێكۆڵینهوه یا زیاتر له ههر شوێنێك دادهمهزرێ كه دادگای بهرایی لێ بێت و، دادوهری دادگای بهرایی دهبێته دادوهری لێكۆڵینهوه ئهگهر دادوهری تایبهتی بۆ دانهنرا بێ. دووهم: سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهری بۆی ههیه له سهر پێشنیازی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه، دادگایهكی تایبهتی لێكۆڵینهوه بۆ جۆرێك یا خود جۆره دیاریكراوهكانی تاوان تهرخان بكات. سێیهم:سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهری لهسهر پێشنیازی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوهی ناوچه بۆی ههیه دهستهیهك به سهرۆكایهتی یهكێك له دادوهرهكانی لێكۆڵینهوه پێك بێنێ بۆ لێكۆڵینهوه له تاوانێك یاخود تاوانه دیاری كراوهكان و دهستهڵاتی دادوهری لێكۆڵینهوهی دهبێت.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: وهزارهت هێنانهدی ئهم ئهرك وئامانجانهی خوارهوه دهگرێته ئهستۆ: یهكهم: بڵاو كردنهوهی چهمك وپرێنسیپه باشهكانی بزووتنهوهی ئۆلۆمپی ووهرزشی له كۆمهڵدا. دووهم: بهرزكردنهوهی گرنگی بزووتنهوهی وهرزشی وچالاكییهكانی به جۆرێك كه رێك بكهوێ لهگهلأ ئامانجهكانی گهلهكهمان له كوردستاندا. سێیهم: بنیاد نانی مرۆڤـ له ڕووی جهستهیی وپیشهیی وسایكۆلۆجی وپهروهردهیی وكۆمهڵایهتی تاكو ببێته ئهندامی باش له كۆمهڵدا له رێگهی هاوئاهانگی كردن لهگهلأ وهزارهتهكان ولایهنه پهیوهندیدارهكان له ههرێمدا. چوارهم: هاوئاههنگی وهاوكاری كردن لهگهلأ وهزراهتی لاوان ووهرزش له حكومهتی فیدراڵی بهمهستی خزمهتكردنی بزووتنهوهی وهرزش ولاوان له ههرێمی كوردستان وعیراقدا. پێنجهم: هاوئاهانگی وهاوكاری كردن لهگهلأ ئهنجومهنی ئۆلۆمپی كوردستان له پێناوی پهرهپێدانی واقیعی وهرزش له كوردستانی عیراقدا. شهشهم: دانانی بهرنامهو پرۆگرامی پێویست بۆ خوڵقاندنی ڕاپهڕینێكی وهرزشی له ههموو كهرتهكانی وهرزش ولاوان له ههرێمدا. حهفتهم: كاركردن له پێناوی فهراههمكردنی پێویستیهكانی بزووتنهوهی وهرزشی ههر له یاریگا وهۆل و بینایه وههرچی بهشداریی بكات له پهرهپێدانی بزووتنهوهی وهرزشی. ههشتهم: بایهخدان بهلاوانی خاوهن پێداویستی تایبهت ودهست گرتنیان وبهرزكردنهوهی ئاستی هونهریان. نۆیهم: پشتگیریی كردنی یانه ویهكێتییه وهرزشیهكان وتیپه میللیه وهرزشیهكان لهڕووی ماددی ومهعنهوی بهڕادهیهكی وا ببنهمایهی پهرهپێدانی ئاستهكانیان. دهیهم: چاودێری كردنی وهرزشوانان وبههرهدارو بهتواناكان وپاڵهوانهكان ورهخساندنی بار وریگای گونجاو بۆ بهردهوام بوونیان لهسهر بهخششهكانیان لهوبوارهدا. یازدهم: ئامادهكردنی كادیری هونهریی لهبواری وهرزشی ورێكخستنی شارهزاییان به دواكاره نوێكان وزانیاری زانستی تازه. دوازده: بووژاندنهوه وهاندانی وهرزش ویارییه میللیه كهلهپوورییهكانی كوردستان ورێكخستنیان. سێزده: كاركردن له پێناوی درێژكردنهوهی پهیوهندیی دۆستایهتی وهاریكاری له نێوان لاوانی ههرێم ولاوانی دیكهی عیراق،له رێگهی بنیاتنان و به هێزكردنی پهیوهندیی وهرزشی لهگهلأ رێكخراوو لیژنه دهوڵهتیه پهوهندیدارهكان وكاركردن له پێناوی پتهوكردنی هاوكارییان لهگهلأ وهرزشوان ولاوانی كوردستان له ناوهوهو له دهرهوهی ههرێم دا. چواردهم: رواندنی چهمكی دیموكراسی ورێزلێنان له مافی مرۆڤـ وچهسپاندنی گیانی ئینتیما له نێوان لاوان وپهروهردهكردنیان لهسهر خۆشویستنی نیشتمان. پازدهم: گرنگی دان به وهرزشی ئافرهتان وهاندن وكاركردن له پێناوی فراوانكردنی و پهرهپێدانی ئاستهكانی ورهخساندنی دهرفهتی بهشداریی كردنی كارا له بهرێوهبردنی كاروباری وهرزش له ههرێمدا. شازدهم: رهخساندنی چاودێریی تهندروستی وهرزشوانان و دوزینهوهی كهل وپهلی پێویست بۆیان. حهڤدهم: گرنگی دان به باس ولێكۆڵینهوهی پهروهردهیی ووهرزشی وسوود وهرگرتن له ئهنجامهكانی بۆ پهرهپێدانی سیستهمی وهرزشی وبهرزكردنهوهی تواناكهی. ههژدهم: سهرپهرشتی كردنی یانه وقوتابخانهی وهرزشی ولاوان وپهیمانگا ئههلیهكان وئاراستهكردنیان بهپێی سیاسهتێكی پهسندكراو لهلایهن وهزارهتهوه. نۆدهم: بهربهرهكانی كردنی بهكارهێنانی مادده گورجكهرهكان وئهوشێوازانهی كه له ئاستی نێودهوڵهتییهوه قهدهغهن. بیستهم: ئاراستهكردنی بهپیشهكردنی وهرزش بهشێوهیهكی وا كه لهگهلأ بۆ چوونی حكومهتی ههرێمیی كوردستاندا بگونجێ، بۆ پهرهپێدانی بزووتنهوهی وهرزشی. بیست ویهكهم: بهشداریی كردن له پهرهپێدانی هۆیهكانی ڕاگهیاندنی وهرزشی له پێناو بهدیهێنانی ئامانجهكانی وهزارهت. بیست ودووهم: كاركردن له پێناوی دابین كردنی بهشداریی كردنی ههریمی كوردستانی عێراق له كۆنگره وبهیهكگهیشتنهكانی وهرزشی ولاوان لهسهر ئاستی ههرێمی وقاڕی ونێو دهوڵهتی وبهشداریی كردن له چالاكیهكانیاندا. بیست وسێیهم: مۆڵهتدان بهیانه وقوتابخانهو پیمانگا ویاریگا وهۆڵهكانی وهرزشی ئههلی دوای وهرگرتنی رهزامهندنی وهزارهتی ناوخۆ وبۆی ههیه بهپێی یاسا لێپرسینهوهیان لهگهڵدا بكات. بیست وچوارهم: هاندانی كهرتی تایبهت لهبواری وهرزش ولاوان بهپێی یاسا. بیست وپێنجهم: هاوكاری وهاوئاهانگی كردن لهگهلأ وهزارهتی پهروهرده بۆ پشتگیریی چالاكییهكانی وهرزشی قوتابییان. بیست وشهشهم: بڵاوكردنهوهی بههای مرۆڤایهتی وگیانی كاركردنی بهكۆمهلأ له نێو ریزهكانی وهرزشوان ولاواندا. بیست وحهوتهم: كاركردن له پێناو بتهوكردنی بیری كاركردنی خۆبهخشی لهلای وهرزشوان ولاوندا. بیست وههشتهم: روواندن ورهخساندنی دهرفهت لهبهردهم به هرهی زانستی ورۆشنبیریی وهونهریی له لای لاوان له پێناوی شیاندنی توێژیكی باوهڕ بهخۆی رۆشنبیرو داهێنهر. بیست ونۆیهم: كاركردن له پێناوی رێكخستنی بزووتنهوهی لاوانی هوشیار وزیندوو.
ماددهی سی
ماددهی سی: له مهڵبهندی ههر پارێزگایهك دادگایهكی كار له دادوهرێك پێكدێ و تایبهتمهند دهبێ به سهیر كردنی ئهو داواو كاروبارانهی بهپێی حوكمهكانی یاسا دهكهوته چوارچێوهی پسپۆڕیهكهیهوه.
ماددهی بیست و نۆیهم
ماددهی بیست و نۆیهم: سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهریی بۆی ههیه لهسهر پێشنیازی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه دادگایهكی كهتن دابمهزرێنێ بۆ سهیر كردنی جۆرێك یا زیاتر له داواكان.
ماددهی بیست و ههشتهم
ماددهی بیست و ههشتهم: یهكهم: ههر جێگایهك دادگای بهرایی لێ بێت، دادگایهكی(كهتن) یا زیاتری لێ دادهمهزرێ و بهپێی حوكمهكانی یاسا تایبهتمهند دهبێ به سهیر كردنی داوای دیاری كراو بۆی. دووهم: دادگای كهتن به دادوهرێك گرێ دهدرێ. سێیهم: دادوهری دادگای بهرایی به دادوهری دادگای كهتن دادهنرێ ئهگهر دادوهری تایبهتی نهبوو.
ماددهی بیست و حهوتهم
ماددهی بیست و حهوتهم: یهكهم: دادگای باری كهسایهتی به یهك دادوهر گرێ دهدرێ و بهپێی حوكمهكانی یاسا تایبهتمهنده به سهیر كردنی مهسهلهكانی باری كهسایهتی. دووهم: دادوهری دادگای بهرایی(موسلمان) به دادوهری دادگای باری كهسایهتی دادهنرێ ئهگهر دادوهری تایبهتی نهبێ.
ماددهی بیست و شهشهم
ماددهی بیست و شهشهم: سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهریی بۆی ههیه لهسهر پێشنیازی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه دادگایهكی باری كهسایهتی بۆ سهیر كردنی جۆرێك یان زیاتر له داواكان دابمهزرێنی.
ماددهی بیست وپێنجهم
ماددهی بیست وپێنجهم: دادگایهكی باری كهسایهتی یان زیاتر له ههر جێگایهك دادهمهزرێ كه دادگای بهرایی لێ بێت.
ماددهی بیست وچوارهم
ماددهی بیست وچوارهم: یهكهم: دادگای نهوجهوانان له دهستهیهك بهسهرۆكایهتی دادوهری نهوجهوانان و ئهندامیهتی دوو له ناوبژیوانی شارهزا له كێشهی نهوجهوانان گرێ دهدرێ و سهیری تاوانهكان دهكات و حوكمهكان بهپێی یاسای چاودێری نهوجهوانان دهردهچوێنێ. دووهم: ناولێنانی سهرۆكی دهستهو ناوبژیوانه ئهسڵی و یهدهگهكان به بهیاننامهیهك دهبێ كه سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهری له سهر پێشنیازی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه دهری دهكا. سێیهم: بهپێی حوكمهكانی یاسای چاودێری نهوجهوانان، دادوهری نهوجهوانان به تهنیا خۆی سهیری سهرپێچی و كهتنهكان دهكات و دادوهرهكانی (كهتن)یش له قهزاو ناحیهكان سهیری سهرپێچی و كهتنهكان دهكهن.
ماددهی بیست وسێیهم
ماددهی بیست وسێیهم: دادگای بهرایی به دادوهرێك گرێ دهدرێ و بهپێی حوكمهكانی یاسا تایبهتمهنده به سهیر كردنی ئهو داواو كاروبارانهی دهكهونه چوارچێوهی تایبهتمهندییهكهیهوه.
ماددهی بیستءدووهم
ماددهی بیستءدووهم: سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهری بۆی ههیه لهسهر پێشنیازی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه دادگایهكی بهرایی بۆ سهیركردنی جۆرێك یا زیاتر له داواكان دابمهزرێنێ.
ماددهی بیست ویهكهم
ماددهی بیست ویهكهم: له مهڵبهندی ههر پارێزگایهك یا قهزایهك دادیهگایهكی بهرایی یا زیاتر دادهمهزرێ و دهكرێ له ناحیهكانیش به بهیاننامهیهك كه سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهریی دهری دهكا پێك بهێنرێ و بۆی ههیه دهسهڵاتی شوێنی دادگاكه بۆ زیاتر له قهزا یا ناحیهیهك فراوان بكاتهوه.
ماددهی بیستهم
ماددهی بیستهم: یهكهم: دادگای تاوانهكان له مهڵبهندی دادگای تێههڵچوونهوه به سێ دادوهر و بهسهرۆكایهتی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه یان یهكێك له جێگرهكانی و ئهندامیهتی دوو جێگری دیكهی یان یهكێكیان و دادوهرێك یاخود به ئهندامیهتی دوو دادوهر كه پۆلی ههر یهكێكیان له پۆلی دووهم كهمتر نهبێ دهبهسترێ. دووهم: دادگای تاوانهكان له پارێزگاكانی تر كه دادگای تێههڵچوونهوهیان تێدانیه به سهرۆكایهتی جێگری سهرۆك له مهڵبهندی پارێزگا و ئهندامیهتی دوو دادوهر دهبهسترێ كه پۆلی ههر یهكهیان له پۆلی دووهم كهمتر نهبێ. سێیهم: ناونانی سهرۆك و ئهندامه ئهسڵیهكانی دادگای تاوانهكان و یهدهگهكان بهبڕیاری ئهنجومهنی دادوهریی و له سهرپێشنیازی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه دهبێ.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستهكانی ئهم یاسایه: یهكهم: ههرێم : ههرێمی كوردستان- عێراق . دووهم:وهزارهت : وهزارهتی وهرزش ولاوانی ههرێم. سێیهم: وهزیر : وهزیری وهرزش ولاوانی ههرێم. چوارهم: بریكاری وهزارهت : بریكاری وهزارهتی وهرزش ولاوانی ههرێم. پێنجهم: لاوان: ئهو توێژهیه كه تهمهنیان له نێوانی 14 تاكو 30 ساڵه.