أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا، دهخرێته بهركار.
ماددهی بیست و چوارهم:
ماددهی بیست و چوارهم: دهبێ ئهندام لهم كارانهی خوارهوه دوور بكرێتهوه: یهكهم: پشت گوێ خستن و كۆسپ هێنانه بهر پیادهكردنی ئهو یاسا و پێرهوانهی پهیوهندیدارن به سهندیكاو، وه ئهو رێنماییانهی كه دهریان دههێنێ. دووهم: دهست دانه پیشه بهبێ نوێ كردنهوهی بهشداری ساڵانه و مۆڵهت. سێیهم: چاودێری نهكردنی رهوشتی پیشهیی و ناوبانگ زراندنی پیشهكهو كهرامهتی ئهو پیشهیه به گوێرهی ئهو بنهمایانهی كه له پێرهوی ناوخۆدا دهقیان گرتووه. چوارهم: ههڵگرتنی سیفهتی بهدرۆی لهقهبی پیشهیی یان سیفهتی پیشهیی یان ناراست، بهپێی یاساو پێرهوه بهرقهرارهكان. پێنجهم: سنووردابهزارندنی دهست دانه پیشه به گوێرهی ئهوهی له پێرهوی ناوخۆ و رێنماییهكان دهقی گرتووه كه سهندیكا دهریان دهچوێنێ.
ماددهی شانزدهیهم:
ماددهی شانزدهیهم: نهقیب ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه: 1. سهرۆكایهتی كردنی كۆبونهوهكانی دهستهی گشتی و ئونجومهنی سهندیكا. 2. نوێنهرایهتی كردنی سهندیكا له لای دهزگا دادوهری وكارگێرییهكان و دهسته رهسمی و نیمچه رهسمییهكان و راستاندنی مامهڵهكان و بهڵگهنامه تایبهتكان به سهندیكاوه، وه بۆی ههیه ههندێك له دهسهڵاتهكانی بدا به ههر یهكێك له ئهندامانی ئهنجوومهن كه خۆی دیاری بكا. 3. پشتگیری كردنی توانای دارایی ئهندامانی سهندیكا بۆ مهبهستی كهفالهت.
ماددهی یانزده:
ماددهی یانزده: یهكهم: نابێ ئهندام بهشداری له كۆبونهوهكانی دهستهی گشتی دا بكات ئهگهر لهلانی بهرزهفتكارییهوه (الانضباط) دهستدانه پیشهی لێ قهدهغه كرابێ. دووهم: برَیار له كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتییهوه به زۆرینهی دهنگ دهردهچێ و له كاتی یهكسان بوونیشدا بهو لایهنه دا دهلهنگێ كه نهقیبی لهگهڵدایه.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: یهكهم: چونه ناو سهندیكا به پێشكهشكردنی داواكارییهكی نووسراو دهبێ كه پێشكهش به نهقیب دهكرێ و بهڵگهنامهی پێویستیشی پێوه دهلكێندرێ. دووهم: داواكاری چوونه ناو سهندیكا له ماوهی پانزده رۆژ له مێژووی تۆماركردنیهوه دهخرێته بهردهمی ئهنجومهن، ئهنجومهنیش لهسهریهتی لهو ماوهیهدا بیبڕێنێتهوه، ئهگهر ئهو ماوهیه تێپهری و نهیبڕاندهوه، داواكارییهكه به قبوڵكراو دادهنرێ. سێیهم: ئهنجومهن بۆی ههیه داواكاری چوونه ناو سهندیكا به بریارێكیی هۆدار رهفز بكات، وه خودان داواكاریش بۆی ههیه له لای دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا له ماوهی (30) رۆژ له مێژووی ئاگاداربونیهوه تانهی لێ بدا و بڕیاری دادگاش بن بڕه.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: دهستهی گشتی له ههموو ئهو ئهندامانه پێك دێ كه پابهندیهكانی خۆیان به گوێرهی ئهم یاسایه جێبهجێ كردووهو به باڵاترین دهسهڵات دادهنرێ له سهندیكادا، ههر به سێ ساڵ جارێك له نێوان مانگی كانوونی دووهمدا به بڕیاری ئهنجومهن و بانگێشتی نهقیب كۆبونهوهیهكی ئاسایی له بارهگاكهیدا ئهنجام دهدات، بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و ههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ بۆ پڕكردنهوهی ئهندامیهتی ئهنجومهن و ئهندامانی لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) راددهی یاسایی (نیساب)یش به دوو لهسهر سێی ئهندامانی دهستهی گشتی تهواو دهبێ، وه له كاتی تهواو نهبوونی (نیساب) ههڵبژاردن پانزده رۆژ دوای كۆبونهوهی یهكهم له ههمان كات و شوێندا ئهنجام دهدرێ و (نیساب)یش به ئامادهبوونی سێیهكی ئهندامان بهتهواو دادهندرێ، به پێچهوانهوهش ئهنجومهن بۆ خولێكی تریش به بهردهوام دادهنرێ له كارهكانیدا.
ماددهی نۆزدهم
ماددهی نۆزدهم: یهكهم: بهپێی حوكمهكانی یاسا له سهنتهری ههر پاریزگایهك دادگایهكی تاوانهكان بۆ سهیر كردنی داوای سزایی دیاریكراو دادهمهزرێ. دووهم: دهشێ له دادگایهكی تاوان زیاتر له پارێزگادا بهبریاری ئهنجومهنی دادوهری دابمهزرێ و تایبهتمهندیی نهوعی و شوێن و مهڵبهندی بهستنی تێدا دهستنیشان بكرێ. سێیهم: دهشێ دادگای تاوانهكان له دهرهوهی مهڵبهندی پارێزگا به بهیاننامهیهكی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوهو له سهر پێشنیازێكی سهرۆكی دادگای تاوانهكان ببهسترێ.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: یهكێتی ئهم ئامانجانهی خوارهوهی ههیه. یهكهم: سهروهرێتیی یاساو، سهربهخۆیی دادوهری، بهجۆرێ كه رێگه نهدرێت دهست له كاروباری وهربدرێت. دووهم: ههوڵدان بۆ دابینكردنی مافهكانی دادوهران. سێیهم: پاراستنی ناوبانگ و پێگهی پیشهكه، به جۆرێ كه لهگهڵ بنهمای سهربهخۆییو دهستپاكیی دادوهریدا بگونجێ. چوارهم: بهرزكردنهوهی ئاستی زانستیی دادوهران و، دنهدانیان لهسهر پێشكه شكردنی توێژینهوهی یاساییو دادوهریو، كردنهوهی خولی راهێنان له ناوهوهو دهرهوهی ههرێمدا كهبه شداریی تێدا بكهن. پێنجهم: بهرزكردنهوهی ئاستی بژێویی دادوهران و، بایهخدانی تایبهت به فهراههمكردنی خزمهتگوزاریی تهندروستی و كۆمهڵایهتی بۆ خۆیان و خێزانیان، بهجۆرێ كه شایانی پێگهوجێگهیان بێت. شهشهم: كه بچێتهپاڵ یهكێتیی نێودهوڵهتیی دادوهران یان ههر رێكخراوێكی هاوشێوهی دیكهو پێوهندییان لهگهڵدا توندوتۆڵ بكا، بهجۆرێ كه ئامانجهكانی یهكێتی وهدیبێنێ. حهوتهم: دابینكردنی نوێترین شێوازو تهكنیك بۆ خزمهتی ڕهوشی دادپهروهریو گهیشتن به كاروانی پهرهسهندووی دادوهریی جیهانی. ههشتهم: هاوكاری لهگهڵ ههدوو دهسهڵاتی یاسادانان و جێیهجێكردن له ههرێمدا، بۆ پهرهپێدانی ڕهوشی دادوهری. نۆیهم: كردنهوهی ناوهندگهلی رۆشنبیریو كۆمهڵایهتی بۆ دادوهران. دهیهم: زامنكردنی رێزوپاراستنی مافی دهستوریو یاسایی هاووڵاتیان. یازدهم: دهوڵهمهندكردنی هزری یاساییو، بهشداریكردن له پهرهپێدانی یاساداناندا. دوازدهم: پشتگیری دادوهران له پیادهكردنی حوكمی یاساو بهجێگهیاندنی ماف و دادپهروهریدا.
ماددهی چواردهم
ماددهی چواردهم: دارایی یهكێتی پێك دێت له: یهكهم: ئابوونهی ئهندامێتیو هاوبهشێتیی ساڵانه. دووهم: بهخششی تهرخانكراو له لایهن حكومهتی ههرێمهوه. سێیهم: بهخشش و كۆمهكه ناوخۆییهكان. چوارهم: بهخشش و كۆمهكی دهرهكی، دوای رهزامهندیی حكومهتی ههرێم.
ماددهی حهڤدهم
ماددهی حهڤدهم: یهكهم: سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهری بۆی ههیه، داوا له دادگای بهرایی جێگای بارهگای سهرهكیی یهكێتی بكات، بهههڵوه شاندنهوهی لهم حاڵهتانهی خوارهوهدا: 1- ئهگهر یهك ساڵ بهسهر دامهزراندنی یهكێتییهكهدا تێپهڕێو دهستی به ئیش وكاری نهكردبێ وهك له پێڕۆی ناوخۆیدا دهقهكانیان هاتووه، یان بۆ ههمان ماوه لهئیش وكار دابڕابێ بهبێ هۆی پاساوداری بهجێ. 2- ئهگهر له چالاكیهكانیدا، لهو ئامانجانه لایدابێ كه دهقهكانیان له ماددهی چوارهمی ئهم یاسایهدا هاتوون. دووهم: بڕیاری دادگای بهرایی، دهكرێ، لهبهردهمی دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا، تانهی لێ بدرێ له ماوهی سی رۆژدا، لهرۆژی دهرچوونیهوه. بڕیاری دادگای پێداچوونهوهش، لهسهر ئهوتانهیه، بنبڕدهبێ.
ماددهی بیست و شهشهم:
ماددهی بیست و شهشهم: ئهگهر یهكێك له شوێنهكانی ئهنجومهنی سهندیكا لهبهر ههر هۆیهك چۆڵ بوو، ئهوا ئهندامێك له پێنج ئهندامه ئهسلییهكان به رێگهی دهنگدانی نهێنی جێی دهگرێتهوه، ئینجا شوێنی ئهوهی دواییان، ئهندامێك له ئهندامانی یهدهگ (ئیحتیات) كه زۆرترین دهنگی وهرگرتبێ دهچێته جێی.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: یهكهم: ئهنجومهن، له حهوت ئهندامی ئهسڵیو دوو ئهندامی یهدهك پێك دێت و، له نێوانیاندا، سهرۆك و جێگرهكهی ههڵده بژێردرێن و، خول بهخولیش، ههر دوومانگ جارێك كۆدهبێتهوه.سهرۆك، بۆی ههیه، لهکاتێ پێویستدا، بانگهێشتی بكات بۆ كۆبوونهوهی نائاساییو، كۆبوونهوهكهش، به ئامادهبوونی زۆرینهی ئهندامهكانی دهبهسترێو، بڕیارهكانیشی بهزۆرینهی ئهندامه ئامادهبووهكانی وهردهگری َو، لهكاتی یهكسانبوونی دهنگهكانیش، بهولایهدادێ كه سهرۆك دهنگی دهداتێ. دووهم: سهرۆكی ئهنجومهن، مافی خۆكاندیدكردنی بۆ زیاتر له دوو خولی دوابه دوای یهكدا نییه. سێیهم: ئهگهر ئهندامی ئهنجومهن له ئامادهبوونی سێ كۆبوونهوهی دوابهدوای یهك یان پێنج كۆبوونهوهی جیاجیادا، له ماوهی ساڵێكدا، بهبێ پاساوێكی ڕهوا دواكهوت، بهدهست كێشاوه له ئهنجومهن، دادهنرێ.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: یهكهم: دهستهی گشتی به باڵاترین دهسهڵاتی یهكێتییهكه دادهنرێ و، له سهرجهم ئهندامه تۆماركراوهكان پێك دێت كه پابهندبوونی خۆیان بهپێی ئهم یاسایه بهجێهێناوه،یهكهم كۆنگرهی دامهزراندنیشی، دوای شهست رۆژ، لهرۆژی كارپێكردنی ئهم یاسایهوه، دهبهستێ بۆ ئیقراركردنی پێڕۆی ناوخۆی یهكێتییهكهو ههڵبژاردنی ئهنجومهن. دووهم: یهكێتی، به بڕیاری ئهنجومهن و لهسهر بانگهێشتی سهرۆكی یهكێتییهكه ههر سێ ساڵ جارێك، كۆنگره خول بهخولهكانی خۆی دهبهستێو، رێژهی یاساییش (النصاب)، به ئاماده بوونی زۆرینهی ئهندامانی دهستهی گشتی دهێتهجێ. ئهگهر نهشهاتهجێ، ئهوه، لهوبارهدا، ههڵبژاردن، پاش پازده رۆژ، له رۆژی كۆبوونهوهی یهكهمهوه، له ههمان كات و ههمان شوێندا، ئهنجام دهدرێت و، رێژهی یاساییش، به ئامادهبوونی سێیهكی ئهندامان، بهتهواو لهقهڵهم دهدرێ.
ماددهی شهست و سێیهم
ماددهی شهست و سێیهم: یهكهم: ئهگهر سهرۆكی دادگا یان سهرۆكی دهسته ئاماده نهبوو یاخود پایهكهی چۆل بوو یاخود تهگهرهیه هاتهپێش و رێی له دهست بهكاربوونی گرت، ئهوا كۆنترین له جێگرانی یان ئهندامان كارهكهی ئهو دهكهن. دووهم: ئهگهر پتر له دادوهرێك له دادگایهكدا ههبوون، كۆنترینیان دهبێته بهرپرسی كارگێڕیی و كارهكان له نێوانیاندا دابهش دهكرێ.
ماددهی شهست وچوارهم
ماددهی شهست وچوارهم: نابێ راوه دووی دادهر بنبڕی یان لهسهر تاوانێك دهستگیر بكرێ پێش وهرگرتنی رهزامهندی ئهنجومهنی، تهنیا له حاڵهتی ئهنجامدانی تاوانێكی دهست ئهنقهست نهبێت.
ماددهی شهست وپێنجهم
ماددهی شهست وپێنجهم: كاتهكانی دهوام له دادگاكان به بڕیاری ئهنجومهنی دادوهری دیاری دهكرێت.
ماددهی شهست وشهشهم
ماددهی شهست وشهشهم: دهستهیهك بهناوی دهستهی سهرپهرشتی دادوهری دادهمهزرێ وبه ئهنجومهنی دادوهرییهوه دهلكێ وئهرك و تایبهتمهندییهكانی به یاسا رێك دهخرێن.
ماددهی شهست و حهوتهم
ماددهی شهست و حهوتهم: بۆ سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهری ههیه رێنمایی بۆ ئاسانكاری جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی شهست وههشتهم
ماددهی شهست وههشتهم: یاسای دهستهڵاتی دادوهری ژماره(14)ی ساڵی 1992و ههمواركروهكانی ههڵدهوهشێنهوه.
ماددهی شهست ونۆیهم
ماددهی شهست ونۆیهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران ولایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.