أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی شازده:
ماددهی شازده: له پێناوی دهستهبهری كردنی ئامانجهكانی ئهم دهزگایه كه دهقهكانیان لهم یاسایهدا هاتووه، ههموو پرۆژهو لانه گهشتیارییه پۆلێنكراوهكان، بهر ئهو عفوه یان بهشێ لهو عفوه دهكهون كه بۆ پرۆژه پیشهسازیهكان ئیقرار كراوه.
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: نابێ رۆژنامهنووس ئهم كارانه بكا: 1. ئهوهی دهسهڵاتهكانی توێژینهوه یا دادگاكان گرتوویانه ئهستۆ كه كار دهكاته سهر رێرهوی توێژینهوه، یان دادگایی كردن. 2. ئهنجامدانی ئهو پیشهیه بهبێ تازه كردنهوهی بهشداربوون له سهندیكادا به پێی ئهم یاسایه. 3. بهكار هێنانی ههر هۆیهك یان رێگهیهك به مهبهستی قازانجی نارهوا. 4. وهرگرتنی پیتاك به رهزامهندی به رهزامهندی ئهنجومهن نهبێ. 5. ناوبانگ زراندنی پیشهكهو ئاشكراكردنی نهێنییهكانی یان ههرهشه كردن له هاونیشتمانیان به ههر رێگا و شێوهیهك بێ له شێوازهكانی رۆژنامه نووسی . 6. شلۆق كردنی موتمانه به رژێمی فیدراڵی له كوردستانی عێراقدا و شێواندنی ئاسایشی هاوڵاتیان به رێگای راستهوخۆ بێ یا ناراستهوخۆ، ههروهها وروژاندنی غهریزهكانی جهماوهر به ههر رێگایهك بێ. 7. قۆستنهوهی وشهی نووسراو یا نێردراو قۆستنهوهیهكی (تایبهتی) بۆ سوودی تایبهتی و زیان بهخش بێ به خهڵكی تر،یان ههڵگرنتی سیفهتێك (انتحال صفه) یان فیكرهیهك و زهرهر گهیاندن به رهوشت و نیزامی گشتی. 8. به ههڵه بردنی جهماوهر به زانیاری نادروست و لێكدانهوهی رووداوهكان لێكدانوهیهكی دوور له دهسپاكی یان بڵاوكردنهوهی رووداوهكان بێ دڵنیا بوون لێیان. 9. وهرگرتن و ههلێنجان (اقتباس) له بهرههمی كهسی تر بهبێ ئاماژه كردن بۆ خاوهنهكهی یان سهرچاوهكهی. 10. قۆستنهوهی رۆژنامهنوسی بۆ تانهلێدان و سوكایهتی كردن به پیرۆزی و رێورهسم و ئایینی و نیشتیمانییهكان.
ماددهی بیست دوو
ماددهی بیست دوو: بارهگاكانی یهكێتی به بڕیارێكی دادگایی و به ئاماده بوونی سهرۆكی یهكێتی یان سهرۆكانی لقهكان یان نوێنهری یهكێتی، نهبێ، نابێ بپشكنرێن.
ماددهی بیست و یهك
ماددهی بیست و یهك: لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنی پهیوهندیدار حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی بیست
ماددهی بیست: كار به هیچ دهقی یاسایهكی تر یان بڕیارێك ناكرێ كه پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێ.
ماددهی نۆزدهیهم
ماددهی نۆزدهیهم: پێویسته كۆمسیۆنی باڵای سهربهخۆی ههڵبژاردنهكان و ڕاپرسییهكان له ماوهی زیاتر نهبێ له نهوهد رۆژ پێك بهێنرێ له دوای پهسندكردنی ئهم یاسایهوه.
ماددهی ههژدهیهم
ماددهی ههژدهیهم: له پێكهاتهی كۆمسیۆندا زامنی هاوسهنگی دهكرێ له نوێنهرایهتی پێكهاته نهتهوهییهكاندا.
ماددهی ههژدهم:
ماددهی ههژدهم: یهكهم: نابێ هیچ منارهیهكی تیشدهر یان بێ تهل له شوێنهكانی تهنیشت فرۆكهخانهكانی ههرێم بنیاتبنرێ تهنیا دوای رهزامهندی دهزگانهبێ. دووهم: دهزگا بۆی ههیه ههر ئامێرێكی تێشكدهر لاببات یان ههمواری بكات، چونكه بۆی ههیه ئامێرهكانی تێشكدهری یارمهتیدهری فرۆكهوانی ئاسمانیهكانی كه له فرۆكهخانهكانی ههرێمدا بهكاردێن چهواشه بكات، ههروهها بۆی ههیه ئهوهی پێویسته له كۆتكردن بسهپێنێ به سهر ئهو دهزگایانهی دوكهڵیان لێ بهرزدهبێتهوه، یان ههر مادهیهكی دیكه كه بۆی ههیه كاریگهری به سهر بینینهوه ههبێت لهتهك فرۆكهخانهكانی ههرێمدا یان بهسهر دابینكردنی سهلامهتی فرۆكهوانی ئاسمانی لهو فرۆكهخانانهدا. سێیهم: پێویسته ههركهسێك خاوهن ئامێرهكانی كارهبا یان ئهلیكترۆنی یان ئامێرهكانی گهیاندن یان دهزگاكانی كانیی جیگیر یان جولاو،بێت یان بهكاریانبهێنی، كه بۆی ههیه تێكهڵاوییهك دروست بكات و كۆسپ بخاته بهردهم ئامێرهكانی بێ تهل یان ئامێرهكانی یارمهتیدهری فرۆكهوانی ئاسمانی كه لهفرۆكهخانهكانی ههرێم بهكاردێن،پابهندبێت بهرێووشوێنهكانی كهدهزگا دهستنیشانی دهكات بۆ لابردنی ئهو تێكهڵاوییه. چوارهم: دهزگا مافی ئهوهی ههیه داوای بهكارنههێنانی ئامێرهكانی كارهبا یان ئهلیكترۆنی یان ئامێرهكانی گهیاندن بكات، یان لابردنی دهزگاكانی كانیی ئاماژه بۆ كراو له بڕگه (سێیهم)ی ئهم ماددهیه ئهگهر پێویستی بهوه كرد.
ماددهی شازده
ماددهی شازده: دهستهی گشتی باڵاترین دهستهڵاته له سهندیكادا و ئهو دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه: 1/ههڵبژاردنی نهقیب وههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگیش بۆ ئهندامێتی ئهنجومهن. 2/تهسدیق كردنی بودجه و حسابكاریی كۆتایی و راپۆرتی دارایی. 3/گفتوگۆ لهسهر راپۆرتی ئیداری و بڕیاردان لهسهری. 4/ئیقراركردنی پێشنیاری ههمواركردنی یاسا و ئیقراركردن و ههمواركردنی گهڵاڵه (لوائح)ی پێرۆ.
ماددهی نۆزدهم:
ماددهی نۆزدهم: دهزگا مافی ئهوهی ههیه داوای تهرخانكردنی زهوی و خانووبهرهی پێویست بكات بۆ وێستگهكانی ئامێری بێ تهل و ئامێرهكانی تایبهت به فرۆكهوانی ئاسمانی وههرئامێریان رێكخهرهكانی دیكهی به پێویستی بزانێ بۆ كاری فرۆكهخانهكان، بهپێی یاساكانی بهركار بۆ ئهم مهبهسته.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: دهزگا تێدهكۆشێ، لهم رێگایانهی خوارهوه، ئامانجهكانی خۆی بهێنێتهدی: 1. ههوڵ دهدات چاوگه سروشتییهكانی، وهك، چیاو تاڤگهو كهناری رووبارو دهریاچهكان و كانیاوه كانزاییهكان له ههرێمدا وهسوود بهێنێ و بهرهو باشتریان ببات بهجۆرێ كه مهبهستهكانی گهشتو گوزار بێنێتهدی. 2. وهبهرهێنان و بهرهو چاكتر گۆڕینی جێگا مێژوویی و ئاسهوارهكان، بههاودهنگی لهگهل لایهنه پێوهندیدارهكاندا. 3. دامهزراندنی كۆمهڵگهو ئوتێلی گهشتوگوزارو جێگای رابواردن و باخچهو شتی دیكهی بهسوود بۆ گهشتوگوزار. 4. دنهدان و پشتگرتنی كهرتی تایبهت به شێوازی جۆربهجۆر له پێناوی وهگهڕخستنی بزاڤی گهشتوگوزار له ههرێمدا به نموونه، وهك ئهوهی، زهوی وزار بدرێ به هاووڵاتیان، لانهی جۆربهجۆری گهشتوگوزاری لهسهر دابمهزرێنن بهپێی شهرتوشرووتی ئهو رێنماییانهی كه ئهنجومهنی وهزیران دهریدههێنێ. 5. بهكرێدان و بهكرێ گرتنی لانه جۆربهجۆرهكانی گهشتوگوزار. 6. دامهزراندنی شیركهتی جۆربهجۆری گهشتو گوزار. 7. ئاسانكردنی خزمهتگوزاریی بانك له ناوچهكانی گهشتوگوزاردا. 8. دنهدانی كۆمپانیا بیانی و وهبهرهێنهره بیانیهكان تا وهبهرهێنان له بواری گهشتوگوزار له ههرێمدا بخهنهكار. 9. كردنهوهی خولی مهشقدادان بۆ بهرهو چاكتر گۆڕینی لێهاتوویی كادیرهكانی گهشتو گوزار . 10. كردنهوهی نووسینگهو وهكالاتی گهشتو گوزار له ناوهوهو دهرهوهی ههرێمدا بۆ پێشكهشكردنی خزمهتگوزاریی گهشتو گوزار. 11. رێكخستنی سهفهری فهردی و به كۆمهلَ، بۆ گهشتوگوزار له ههرێمهوه بۆ دهرهوه له دهوڵهتانیشهوه بۆ ههرێم. 12. بههێزكردنی ههست و ویستی گهشتیاری له رێگا جۆراوجۆرهكانی راگهیاندنهوهو، دهلیلێكی تایبهتیش بۆ گهشتیاران دابنرێت. 13. بههاوكۆمهكی هاودهنگی لهگهل لایهنه پێوهندیدارهكانی ههرێمدا، تایبهتمهندی و قوربانیدانهكانی گهلی كوردستان به روونی دهربخرێن و، له رێگای دروستكردنی پهیكهرو پێشانگاو چالاكیی جۆربهجۆری هونهریهوه بهرجهسته بكرێن.
ماددهی شازده
ماددهی شازده: یهكهم: دارایی یهكێتی لهمانه پێك دێت: 1-ههر مامۆستاو وانهبێژێكی ئهندام مانگانه پێنج دینار دهدات و بهم شێوهیهی خوارهوه له مووچهكهی دادهشكێنرێ: أ-دوو دینار بۆ بهرژهوهندی سندوقی زامنكاری. ب- یهك دینار ئابوونهی بهشداربوونی سندوقی وهفات. جـ- یهك دینار ئابوونهی بهشداربوونی سندوقی نهخۆشییه سهختهكان. د- یهك دینار ئابوونهی مانگانهی ئهندامێتی. 2- ههموو ئهندامێكی تهدریسی له پهیمانگاو زانكۆكاندا دوو قاتی ئهوه دهدهن كه له بڕگهی (1)ی سهرهوهدا بڕیاردراوه. 3- دهسنگه (منح)و یارمهتی كه حكومهتی ههرێم به یهكێتیی دهبهخشێ. 4- قازانجی بزاڤهكانی یهكێتی. 5- سوودو قازانجی وهبهرهێنانهكان (الاستپمارات). 6- كرێی عیقاراتی موڵكی یهكێتی. دووهم: كۆنگرهی گشتی چۆنێتیی خهرج كردنی ئهوانهی بڕگه (أ، ب، جـ، د)ی بهندی یهكهم دیار دهكات و پێویسته دهستهی ئیدارهگهلی لقهكانیش ئیلتیزامیان بهو رێنماییانهوه ههبێ كه لهم بارهیهوه دهردهچن و لیژنهگهلی تایبهتكار بهناوی (لیژنهی زامنكاری و لیژنهی یاریدهدانی ئهندامان) پێك بهێنن بۆ بهركارخستنیان. سێیهم: كردنهوهی حسابێك له بانكهكانی ههرێمدا. چوارهم: رهزامهندی لهسهر بڕیارهكانی لیژنهی زامنكاری و لیژنهی یارمهتیدانی مامۆستایان، له كۆبوونهوهكانی لقدا دهدرێ. پێنجهم: حساباتی یهكێتی بۆ ریقابهی یاسایی و دارایی ملكهچ دهبێ. شهشهم: ههر ئهندامێ ئهندامێتیی خۆی له یهكێتیدا له دهست بدات، مافی ئهوهی نابێ داوای مافی دارایی له یهكێتی بكات. حهوتهم: (40%) چل له سهدی ئهو داهاته داراییهی كه له بڕگه (د)ی بهندی (یهكهم)دا هاتووه، له لایهن لقهوه دهگوازرێتهوهو دهخرێته سهر حسابی مهكتهبی سكرتارییهت له بانكهكانی ههرێمدا.
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: بهپێی رێساو یاساكانی گشتی قهربویهكی گونجاو دهدرێت بهرامبهر به داسهپاندنی مافهكانی هاوشانی ئاسمانی.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ئهو رێكارانهی كه لهلایهن وهزارهتی دارایی و ئابووری و وهزارهتی بازرگانی له ههرێمی كوردستان بۆ جێبهجێ كردنی ئهم یاسایهی سهرهوه بڕیاریان لهسهر داوه بهر له دهرچوونی ئهم یاسایه به ئوسووڵی و بهركار دادهنرێن.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: وهزیرهكانی دارایی و ئابووری و بازرگانی بۆیان ههیه رێنمایی هاوبهش بۆ جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنن.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێ، گهر لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێ.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرچوونیهوه جێبهجێ دهكرێ و له رۆژنامهی فهرمی (وهقائیعی كوردستان) دا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی چوارده
ماددهی چوارده: یهكهم:1-مهندوبهكانی پارێزگا، كه بۆ ئهندامێتیی كۆنگرهی گشتی ههڵبژێردراون، دوای تهواو بونی ئیش و كارهكانی كۆنگره كۆ دهبنهوه به سهرپهرشتی مهكتهبی سكرتارییهت بۆ ههڵبژاردنی دهستهی لق كه له حهوت ئهندامی ئهسڵی و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێت. 2- دهستهی لق له كۆبوونهوهی یهكهمیدا سهرۆكی لق و بهرپرسانی لیژنه تایبهتكارهكان ههڵدهبژێرێ. دووهم: دهستهی لق ئهم كارو فرمانانهی خوارهوه بهڕێ دهخات: 1-بهكارخستنی موقهڕهڕات و راسپاردهكانی مهكتهبی سكرتارییهت. 2- لهچوارچێوهی بودجهی ساڵانهی یهكێتیدا گفتوگۆ لهسهر بودجهی ساڵانهی لق دهكات و رێنماییگهلی دارایی و سندوقی زامنكاری و سندوقی وهفات و سندوقی نهخۆشییه سهخت و ترسناكهكان دهخاته بهركار.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: بڕه پارهو رێژهو سنوورگهلی رهسمه عهدلییهكان وهك ئهمانهی خوارهوه دهبن كه بهرامبهر ههر ماددهیێ له ماددهكانی یاسای ژماره (114)ی ههموار كراوی ساڵی (1981)ی رهسمه عهدلییهكان دیاری كراوه: زنجیره مادده بڕگه پارهی رهسم 1- 1 - 1000 دینار 2- 15 یهكهم (4%) چوار له سهد 3- 15 دووهم (20) بیست دینار 4- 16 - (20) بیست دینار 5- 17 - (4%) چوار له سهد به مهرجی له بیست دینار كهمتر نهبێ و له ههزار دینار زیاتر نهبێ و دهعواكانی قهرزی لێ ههڵاوێردرێ (یستپنی) كه دهقهكانیان له بڕگه (یهكهم)ی ماددهی (18)ی ههمان یاسادا هاتووه، ئهو دهعوایانه رهسمیان به رێژهی (7%)ی بڕی قهزره داواكراوهكهی لێ وهردهگیرێ. 6- 19 یهكهم (50) پهنجا دینار 7- 20 یهكهم –أ (50) پهنجا دینار 8- 20 یهكهم-ب، ج (4%) چوار له سهد 9- 21 یهكهم (50) پهنجا دینار باقیمهنی رهسمهكهش به رێژهی (4%) وهردهگیرێ. 10- 22 یهكهم (50) پهنجا دینار باقیمهنی رهسمهكهش به رێژهی (4%) وهردهگیرێ. 11- 23 یهكهم (50) پهنجا دینار 12- 23 دووهم (4%) چوار له سهد 13- 24 - (50) پهنجا دینار 14- 25 - (200) دوو سهد دینار 15- 26 - (4%) چوار له سهد به مهرجێ له (1000) دینار زیاتر نهبێ. 16- 27 یهكهم (4%) چوار له سهد به مهرجێ له (50) دینار كهمتر نهبێ و له (200) دینار زیاتر نهبێ. 17- 28 یهكهم (4%) چوار له سهد به مهرجێ له (1000) دینار زیاتر نهبێ. 18- 28 سێیهم (25) بیست و پێنج دینار 19- 28 چوارهم (20) بیست دینار 20- 29 - (4%) چوار له سهد 21- 34 دووهم (4%) چوار له سهد به مهرجێ له (1000) دینار زیاتر نهبێ. 22- 34 سێیهم (20) بیست دینار 23- 37 - به مهرجێ له (10) دینار كهمتر نهبێ و له (250) دیناریش زیاتر نهبێ. 24- 42 یهكهم (0،004) چوار له ههزار 25- 42 دووهم (20) بیست دینار 26- 43 - (5) پێنج دینار 27- 44 - (5) پێنج دینار 28- 45 - (5) پێنج دینار 29- 49 سێیهم (250) دوو سهدو پهنجا فلس له ههر (10)ێكی رووبهر به مهرجێ له (100) سهد دینار كهمتر نهبێ و كهرتی دیناریش به یهك دیناری تهواو له قهڵهم دهدرێ. 30- 49 چوارهم و پێنجهم (50) پهنجا دینار 31- 53 شهشهم (50) پهنجا دینار 32 53 دهیهم (50) پهنجا دینار