أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
مادهی سیازدهم:
مادهی سیازدهم: ئهوهی بهپێی ئهم یاسایه تاوانباره، مافی خۆیهتی رهفتارێكی یاسایی ودادپهروهرانهی لهگهڵدا بكرێت لهگشت قۆناغهكانی لێكۆڵینهوهدا، بهدابینكردنی پارێزهریشهوه بۆداكۆكی لێكردنی، ونابێ شێوازی ئازاردانی دهروونی وجهستهیی، یان رهفتاری نامرۆڤانهی لهگهڵدا بكرێت، وپشت نابهسترێت به دانپێدانانی بهزۆرلێوهرگیراو، بهههڕهشه، بهئازاردان، یان به بهڵێن وگهفوگوڕ، ئهگهر بهڵگهكه پشت راست نهكرا به بهڵگهی دیكه. ئهگهر لهئهنجامی بهكارهێنانی یهكێك لهو شێوازانهی باسیان لێوهكرا، زیانێكی بهرجهستهیی قهبهی لێكهوت، تاوانبار بۆی ههیه سكاڵا دژی لێكۆلهرانی تۆماربكات وهك كهسانی ئاسایی.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: دهكرێ زهوی كشتوكاڵی و ناكشتوكاڵی و باغهكانی كه موڵكی تهواو (صرف)ی فهرمانگهكانی ههرێم و كهرتی گشتی و دام و دهزگاكانی شههید و رێكخراوهكانی جهماوهری و پیشهی و كۆمهڵهكانی ههرهوهزی بیناسازین جیاكاریان تیادا بكرێ (افراز) بكرێن. وه ههروهها ئهو باغ و زهوی یه ناكشتوكاڵیانهی كه (وهقف) ێكی خهیری راست كراون دهكهونه نێوان سنووری قۆناغی جێبهجێ كردنهوه (المرحله قید التنفيذ) له رهنگ رێژی بنهرهتی شارهوانییهكانی ههرێمی كوردستان به جۆریك هاودژ نهبێ لهگهڵ ئهو بهكارهێنانانهی بۆیان دانراوه.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: یهكهم: رهسمی چوونه ناو سهندیكا (200) دوو سهد دیناره و رهسمی بهشداربوونی ساڵانه (100) سهد دیناره. دووهم: رهسمی مۆڵهتدانی دهرمانخانه (بهرپرسیاریهتی + ئیمتیاز) (250) دوو سهد و پهنجا دیناره نیوهی دهوام ساڵانه. سێیهم: رهسمی مۆڵهتهدانی كردنهوهی دهرمانخانه (بهرپرسیاریهتی + ئیمتیاز) بۆ خانهنشیان (500) پێنج سهد دینار دهوامی تهواو ساڵانه. چوارهم: رهسمی مۆڵهتدانی كۆگای دهرمانی ئههلی (بهرپرسیاریهتی + ئیمتیاز) (1000) ههزار دینار.
مادهی چوارهم:
مادهی چوارهم: كار بههیچ دهقێك ناكرێت كه لهگهڵ ئهحكامی ئهم یاسایهدا ناكۆك بێت.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: دهبێ ئهنجومهنی وهزیران و لایهنهنانی پهیوهندیدار ههر یهك به پێی پسپۆرایهتی خۆی پهیڕهو و رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكهن.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران ولایهنه پهیوهندارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرچوونی كاری پێ دهكرێ و له رۆژنامهی فهرمی ( وهقائیعی كوردستان) بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی بیست وچوارهم
ماددهی بیست وچوارهم: یهكهم: دادگای نهوجهوانان له دهستهیهك بهسهرۆكایهتی دادوهری نهوجهوانان و ئهندامیهتی دوو له ناوبژیوانی شارهزا له كێشهی نهوجهوانان گرێ دهدرێ و سهیری تاوانهكان دهكات و حوكمهكان بهپێی یاسای چاودێری نهوجهوانان دهردهچوێنێ. دووهم: ناولێنانی سهرۆكی دهستهو ناوبژیوانه ئهسڵی و یهدهگهكان به بهیاننامهیهك دهبێ كه سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهری له سهر پێشنیازی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه دهری دهكا. سێیهم: بهپێی حوكمهكانی یاسای چاودێری نهوجهوانان، دادوهری نهوجهوانان به تهنیا خۆی سهیری سهرپێچی و كهتنهكان دهكات و دادوهرهكانی (كهتن)یش له قهزاو ناحیهكان سهیری سهرپێچی و كهتنهكان دهكهن.
ماددهی بیست و حهوتهم
ماددهی بیست و حهوتهم: یهكهم: دادگای باری كهسایهتی به یهك دادوهر گرێ دهدرێ و بهپێی حوكمهكانی یاسا تایبهتمهنده به سهیر كردنی مهسهلهكانی باری كهسایهتی. دووهم: دادوهری دادگای بهرایی(موسلمان) به دادوهری دادگای باری كهسایهتی دادهنرێ ئهگهر دادوهری تایبهتی نهبێ.
ماددهی سی و یهكهم
ماددهی سی و یهكهم: یهكهم: دادگایهكی لێكۆڵینهوه یا زیاتر له ههر شوێنێك دادهمهزرێ كه دادگای بهرایی لێ بێت و، دادوهری دادگای بهرایی دهبێته دادوهری لێكۆڵینهوه ئهگهر دادوهری تایبهتی بۆ دانهنرا بێ. دووهم: سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهری بۆی ههیه له سهر پێشنیازی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه، دادگایهكی تایبهتی لێكۆڵینهوه بۆ جۆرێك یا خود جۆره دیاریكراوهكانی تاوان تهرخان بكات. سێیهم:سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهری لهسهر پێشنیازی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوهی ناوچه بۆی ههیه دهستهیهك به سهرۆكایهتی یهكێك له دادوهرهكانی لێكۆڵینهوه پێك بێنێ بۆ لێكۆڵینهوه له تاوانێك یاخود تاوانه دیاری كراوهكان و دهستهڵاتی دادوهری لێكۆڵینهوهی دهبێت.
مادهی سێیهم:
مادهی سێیهم: ماددهی نۆیهم لهیاسای ئهنجومهنی وهزیران و سهرجهم ئهو ههمواركردنانهی بهسهریدا كراوه ههڵدهوهشێندرێتهوهو ئهمهی خوارهوه جێگهی دهگرێتهوه. 1. ئهنجومهنی وهزیران ئهم وهزارهتانهی خوارهوه دهگرێته خۆ:- 2. وهزارهتی ناوخۆ 3. وهزارهتی دارایی و ئابووری 4. وهزارهتی داد 5. وهزارهتی كاروباری پێشمهرگه 6. وهزارهتی گواستنهوه 7. وهزارهتی پهروهرده 8. وهزارهتی تهندروستی 9. وهزارهتی كاروباری كۆمهڵایهتی 10. وهزارهتی ئهوقاف وكاروباری ئایینی 11. وهزارهتی دهرامهته ئاوویهكان 12. وهزارهتی ئاوهدانكردنهوه و نیشتهجێكردن 13. وهزارهتی پلاندانان 14. وهزارهتی مافی مرۆڤ 15. وهزارهتی خوێندنی باڵاو توێژینهوهی زانستی 16. وهزارهتی كشتوكاڵ 17. وهزارهتی كاروباری شههیدان وئهنفالكراوهكان 18. وهزارهتی رۆشنبیری 19. وهزارهتی كارهبا 20. وهزارهتی سامانه سروشتیهكان 21. وهزارهتی شارهوانی 22. وهزارهتی وهرزش ولاوان 23. وهزارهتی كاروباری ناوچهكان له دهرهوهی ههرێم 24. وهزارهتی بازرگانی 25. وهزارهتی پیشهسازی 26. وهزارهتی ژینگه 27. وهزارهتی گهشت و گوزار 28. وهزارهتی گهیاندن 29. دهكرێ ئهنجومهنی وهزیران چهند وهزیرێكی ههرێم بگرێته خۆ.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: یهكهم: حوكمهكانی ئهم یاسایه ئهو داوایانه دهگرنهوه كه لهبهردهم دادگا تایبهتیهكان بهپێی یاسای سهرهوه بینراون و بڕیاری یهكلاكهرهوهیان لهبارهوه دهرنهچووه. دووهم: ڕاگرتنی جێبهجێ كردنی ئهو بڕیارانهی لهو داوایانه دهرچوونه كه یاسای ژماره(9)ی ساڵی 2008 دهیانگرێتهوه و بڕیارهكانی چۆڵ كردنیان جێبهجێ نهكراوه، ههتا 15/7/2012.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: بڕگهی(دووهم) له ماددهی(سێیهم) له یاسای ژماره(9)ی ساڵی 2008دا ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: گرێبهستی بهكرێدانی خانووبهرهی بهكرێدراو جگه له مهبهستی نیشتهجێ بوون كه پێش جێبهجێ كردنی ئهم یاسایه بهستراوه دڕێژ دهبێتهوه تاكو 15/7/2012 له رۆژی جێبهجێ كردنی یاسای ژماره(9)ی ساڵی 2008هوهو دوای تێپهڕبوونی ماوهی ئاماژهپێكراو دهكهوێته ژێر حوكمهكانی یاسای شارستانی ژماره(40)ی ساڵی1951ی ههمواركراوی كارپێكراو له ههرێمدا.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرچواندنیهوه جێبهجێ دهكرێت و له رۆژنامهی فهرمیی (وهقایعی كوردستان)دا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی چل ودووهم
ماددهی چل ودووهم: یهكهم: سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه له دادوهرهكانی پۆلی یهكهم له نێوان جێگرهكانی سهرۆكی دادگاكانی تێههڵچوونهوه به بڕیاری ئهنجومهنی دادوهریی دادهمهزرێت. دووهم: جێگری سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوهو دادوهرانی لهنێو دادوهرانی پۆلی یهكهم یا دووهم بهپێی پاڵاوتنیان لهلایهن سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه به بڕیارێك له ئهنجومهنی دادوهری ههڵدهبژێردرێن.
ماددهی سی و چوارهم
ماددهی سی و چوارهم: ئهنجومهن ئهم تایبهتمهندییانهی خوارهوه دهگرێته ئهستۆ. یهكهم: ئاماده كردنی پلان و نهخشه بۆ دهزگای دادوهری و تووێژ له سهركردنی و دهربڕینی تێبینیهكانی له بارهیهوه. دووهم: سهیر كردنی كاروباری دامهزراندن و بهرزكردنهوه و پایه پێدان و گواستنهوهو گهڕاندنهوهی دادوهرهكان و لێكۆڵینهوه له رهوشت و توانایان و سهرپهرشتی كردنی سهربهخۆیی دادوهری. سێیهم: ئاماده كردنی بودجهی ئهنجومهن و بهرزكردنهوهی بۆ ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستان ـ عیراق بۆ پهسند كردنی. چوارهم: لایهنی رێكخستنی كارگێڕیی و رێكخستنهكانی دادگاكان به كاروباری خزمهتی كارمهندانی و بهرزهفتكردنیانهوه تهنیا له تایبهتمهندیی ئهنجومهنی دادوهری دهبێ. پێنجهم: دیاریكردنی میلاكاتی دادگاكان و دامهزراندنی فهرمانبهرانی كه ئهو میلاكانه پڕ دهكهنهوهو ئهوانی دیكه له چوارچێوهی تهرخانكراوهكانی بودجهی ئهنجومهن دهبن. شهشهم: دانانی پێڕهوی ناوخۆ بۆ ئهنجومهن.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: ئهم یاسایه پاش تێپهڕبوونی سی رۆژ لهرۆژی بڵاوبوونهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان)دا جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: وهزارهتی كاروباری پێشمهرگه دهبێ دیاریكردنی ئهو كهسانهی كه ماددهی یهكهمی ئهم یاسایه دهیانگرێتهوه له ئهستوو بگرێت بهپێی ئهو چوارچێوهی تیایدا روون كراوهتهوه بهمهرجێ لهلایهن ئهنجومهنی وهزیرانهوه پهسند بكرێت.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: 1. ههموو مانگێك بهشی خانهنشینی به رێژهی (10%) له مووچهی ئهسلی ئهندامی ئهنجوومهنی وهزیران دهبڕدری، بهڵام ئهو پارهیهی كه لهسهری كهڵهكه بووه به یهك گوژمه، یان به قیستی مانگانه لێ دهبڕدرێ كه لهگهڵ پاره كهڵهكه بووهكه بگونجێ كه لهسهریهتی. 2. میراتگرانی ئهندامی كۆچ كردوو له پاشماوهی ئهو قیستانه دهبهخشرێن (عفو) دهكرێن كه لهسهری ماوه.