أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: یهكهم: دام و دهزگاكانی داد پێكدێ له: 1-دادگای مهدهنیهكان و ئهو دایهرانهی پێوهی بهندن. 2-ئیدیعای گشتی. 3-دیوانی تۆماری یاسایی. 4-دهستهی سهرپهرشتی دادوهری. 5-بهرێوهبهرێتی دهستهی گشتی تۆماری موڵك. دووهم: دام و دهزگاكانی داد ئهرك و كاره تایبهتهكانیان به پێی یاسا تایبهتی یهكانی خۆیان بهجێ دێنن به مهرجێك لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا نانكۆك نهبن.
ماددهی بیست و پێنجهم:
ماددهی بیست و پێنجهم: ئهم یاسایه لهرۆژی بڵاوكردنهوهی لهرۆژنامهی (وهقایعی كوردستان)هوه جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی بیست و حهوتهم
ماددهی بیست و حهوتهم: ئهنجومهنی كوردستانی ههوڵی ئامادهكردنی پزیشكی پسپۆڕ دهدات به هاوكاری كردنی لهگهڵ وهزارهتی تهندروستی له لقه جیاوازهكانی پزیشكی و فهراههمكردنی پێداویستیه پێویستیهكان بهپێی نوێترین شێواز و داهێنانی زانستی.
ماددهی بیست و ههشتهم
ماددهی بیست و ههشتهم: یهكهم: ئهنجومهنی كوردستانی سهرۆكێكی دهبێ كه بڕوانامهی دكتورا یا هاوشێوهكهی له پزیشكی دا ههبێ و به پایهی پرۆفیسۆر بێ و به پلهی تایبهتی دادهمهزرێ لهسهر پێشنیازی وهزیر بۆ ماوهی چوار ساڵ و قابیلی نوێكردنهوهیه بۆ یهكجار. دووهم: سهرۆكی ئهنجومهنی كوردستانی یاریدردهرێكی دهبێ كه بڕوانامهی دكتۆرا یان هاوتاكهی له پزیشكی ههبێ و بهپلهی بهلانی كهم پرۆفیسۆری یاریدهدهر و خزمهتی زانكۆیی له ده ساڵ كهمتر نهبێ و به پلهی بهرێوهبهری گشتی دادهمهزرێ لهسهر پێشنیازی وهزیر و، كاروباری دارایی و كارگێڕیی دهگرێته ئهستۆ.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: وهزیری دا بۆی ههیه ههر دادوهرێك لهگهلیاندا دادوهری دادگای تهمیزیش (انتداب)بكا بۆ دایهرهكانی مهڵبهندی وهزارهت.
ماددهی بیست و دووهم:
ماددهی بیست و دووهم: دهكرێت له حاڵهتی زهڕوڕهتدا چارهسهری بدرێته نهخۆشی دهروونی بهبێ وهرگرتنی ڕهزامهندی ئهو كاتهی ئهمه پێویست بێت بۆ رێگهگرتن له ڕوودانی تێكچوونێكی نزیك بۆ باری دهروونی یان جهستهیی نهخۆش كه دهبێته مایهی تووشبوونی ژیانی یان تهندروستی نهخۆش یان ژیان یان تهندروستی كهسانی تر بۆ مهترسیێكی زلی نزیك بهمهرجێك ماوهی چارهسهرییهكه له (72) حهفتاو دوو كاتژمێر تێپهڕ نهكات.
ماددهی بیست و نۆیهم
ماددهی بیست و نۆیهم: ئهنجومهنێكی زانستی ئهنجومهنی كوردستانی بهرێوهدهبات و سهرپهرشتی دهكات و لهمانه پێكدێ: یهكهم: سهرۆكی ئهنجومهنی كوردستانی: سهرۆكه دووهم: یاریدهدهری سهرۆكی ئهنجومهنی كوردستانی ئهندام و بڕیاردهرده سێیهم: سهرۆكی ئهنجومهنی زانستی لقه پسپۆڕییهكان ئهندامن چوارهم: پزیشكێك نوێنهرایهتی وهزارهتی تهندروستی دهكات كه بهرزترین بڕوانامهی له بواری پسپۆریی بهدهست هێنابێ: ئهندامه پێنجهم: سهرۆكی ئهنجومهنی كوردستانی بۆی ههیه بانگهێشتی ههر كهسێك بكات كه به پێویستی بزانی بۆ بهشداریی كردن له كارهكانی ئهنجومهنی زانستی ههر كاتێك پێویستی كرد.
ماددهی سییهم
ماددهی سییهم: ئهنجومهنی زانستی كۆبوونهوهی دهوری مانگانه دهبهستێ و دهشبێ له سهر بانگهێشتی سهرۆكهكهی ههر كاتی پێویستی كرد كۆبوونهوهی تر ببهسترێ و نیساب به ئاماده بوونی دوو لهسهر سێی ئهندامان تهواو دهبێت و بڕیار و راسپاردهكانی بهزۆرینهی دهنگی ئاماده بووان وهردهگیرێ و له كاتی یهكسان بوونی دهنگهكان ئهولایهنه پهسند دهكرێ كه سهرۆك دهنگی بۆ داوه.
ماددهی سی و یهكهم
ماددهی سی و یهكهم: ئهنجومهنی زانستی ئهم تایبهتمهندییانهی خوارهوهی دهبێ: یهكهم: تایبهتمهندییه زانستییهكان: 1ـ بڕیاردان لهسهر كردنهوهی لقه زانستییهكان 2ـ بڕیاردان لهسهر پلانی تهواوكردنی ناتهواویهكان له میلاكی ئهندامانی دهستهی دهرس گوتنهوه 3ـ جێبهجێ كردنی پلانی وهرگرتن له ئهنجومهنی كوردستانی 4ـ بهدواداچوونی پرۆگرامهكان و ههڵسهنگاندیان بهمهبهستی نوێكردنهوهیان و رۆیشتن لهگهڵ پهرهسهندنه زانستیهكان 5ـ پێشنیاز كردنی پرۆگرامهكانی خوێندن و گۆڕینیان بۆ پتهوكردنی باری زانستی و پێشكهش كردنیان به وهزارهت بۆ بڕیاردان لهسهری 6ـ راگرتنی خوێندن بهگشتی و یان بهشێكی بۆ ماوهیهك له (6) رۆژ زیاتر نهبێ 7ـ دانانی میكانیزمێك بۆ جێبهجێ كردنی پلانی وهزارهت و ستراتیجییهتهكهی. دووهم: تایبهتمهندییه كارگێڕییهكان 1ـ بڕیاردان لهسهر پلانهكانی پهیوهندیه رۆشنبیرییه دوو قۆڵییهكان لهگهڵ دهزگا زانستیهكانی دهرهوهی ههرێم و جێبهجێ كردنیان. 2ـ گرێبهست كردن لهگهڵ ئهندامانی دهستهی دهرس گوتنهوهو تهكنیكارانی بیانی 3ـ رهزامهندیی دهربڕین لهسهر ئیفاد و خواستن (اعاره) مۆڵهتهكانی خوێندن له ناو ههرێمدا 4ـ جێبهجێ كردنی پلانی ئاماده كردنی میلاكی زانستی و هونهریی و كارگیریی دهسته. سێیهم: تایبهتمهندییه داراییهكان 1ـ ئاماده كردنی پلانی بودجهی ساڵانهو وهبهرهێنان. 2ـ پهسند كردنی بڕیاری لیژنهكانی تایبهت به كوژاندنهوهو نرخاندن و كرێ و فرۆشتنی ماڵی گوێزراوهو نهگوێزراوهی دهسته بهپێی یاسا كارپێكراوهكان له ههرێمدا. 3ـ بریاردان لهسهر ژمێریارییه كۆتاییهكان.
المادة الخامسة عشرة
المادة الخامسة عشرة أسس تقدير التعويض - 1 يقدر التعويض عن الخسارة أو التلف الحادث للبضاعة و / أو الناتج عن التأخير في تسليمها و / أو أية أسباب أخرى موجبة للتعويض على أساس قيمة البضاعة في المكان والوقت المفترض أن يتم تسليمها فيهما للمرسل إليه وفقاً لعقد النقل . 2- تحدد قيمة البضاعة طبقاً لسعر السلعة في البورصة واذا لم يكن لها سعر في البورصة فتحدد القيمة بناء ً على سعر السوق الحالي . واذا تعذر التحقق في سعر السوق الحالي , فتقدر القيمة بالرجوع الى قيمة بضاعة مماثلة في النوع والقيمة والمنشأ , وإذا لم يكن هناك قيمة بضاعة مماثلة , تحدد قيمة البضاعة بمعرفة خبير تعينه المحكمة على وجه الاستعجال .
المادة الرابعة عشرة
المادة الرابعة عشرة فترة مسؤولية متعهد النقل 1- تبدأ مسؤولية متعهد النقل عن البضاعة بموجب هذه الاتفاقية من وقت استلامه لها أو قيام الطرف المكلف من قبله بتنفيذ أي من المهام الموكلة إليه وتنتهي عند تسليمه للبضاعة للمرسل إليه أو المفوض باستلامها . 2- تسلم البضاعة إلى متعهد النقل في الوقت والمكان المتفق عليهما في عقد النقل , اوالوقت والمكان اللذين تقضي بهما العادات أو الممارسات أو الأعراف المرعية في المهنة إذا لم يكن هناك اتفاق من هذا القبيل وفي حال عدم وجود اتفاق أو عادات أو ممارسات أو اعراف من هذا القبيل , يكون وقت ومكان التسلم هما الوقت والمكان اللذين تنتقل فيهما البضاعة الى متعهد النقل او الطرف المنفذ. 3- إذا كانت القوانين واللوائح والأنظمة تشترط تسليم البضاعة موضوع عقد النقل من خلال سلطة ما أو طرف ثالث وعلى اساس أن يقوم المتعهد باستلام البضاعة من أي منهما وجاز لمتعهد النقل تسلم البضاعة منه , يكون وقت ومكان تسلم متعهد النقل للبضاعة من السلطة أو الطرف الثالث هما وقت ومكان تسلم متعهد النقل البضاعة بمقتضى الفقرة ( 2) من هذه المادة . 4- يكون وقت ومكان تسليم البضاعة هما الوقت والمكان المتفق عليهما في عقد النقل , أو الوقت والمكان اللذين تقضي بهما العادات أو الممارسات أو الأعراف المرعية في المهنة إذا لم يكن متفق عليهما في عقد النقل وفي حال عدم وجود اتفاق من هذا القبيل أو عادات أو ممارسات أو أعراف من هذا القبيل , يكون وقت ومكان التسليم هما وقت ومكان تفريغ أو انزال البضاعة من اخر وسيلة نقل تنقل فيها بمقتضى عقد النقل . 5- إذا كانت القوانين واللوائح والأنظمة تشترط على متعهد النقل تسليم البضاعة موضوع عقد النقل الى المرسل إليه من خلال سلطة ما أو طرف ثالث , يكون وقت ومكان تسليم متعهد النقل للبضاعة الى السلطة أو الطرف الثالث هما وقت ومكان تسليم متعهد النقل البضاعة بمقتضى الفقرة ( 4 ) من هذه المادة .
ماددهی بیست و یهكهم:
ماددهی بیست و یهكهم: بهدهر له حوكمی ماددهی بیستهم لهم یاسایه، دامهزراندنی قازییهكان و ئهندامانی داواكاری گشتی، بهپێی حوكمهكانی یاسای دهسهڵاتی دادوهریی بهركار لهههرێمی كوردستان ـ عێراقدا دهبێت، تا تهواوكردنی دهورهی یهكهمی پهیمانگه دادوهری، كه بهپێی ئهم یاسایه دامهزراوه.
ماددهی سی و ههشتهم
ماددهی سی و ههشتهم: حوكمهكانی یاسای خزمهتی زانكۆیی كه له ههرێمدا كاری پێدهكرێ یا ههر یاسایهكی تر جێی بگرێتهوه له سهر كارمهندانی دهسته لهوانهی خاوهن بڕوانامهی دكتۆرا و ماجستیرن پیادهكرێ به مهرجێك ئهمانهی خوارهوه ئهنجام بدهن: یهكهم: دهرس گوتنهوه له یهكێك له دهزگاكانی وهزارهت به نیوه رادهی نیسابیان. دووهم: له ماوهی ساڵێكدا بهلانی كهم توێژینهوهیهك تهواو بكهن. سێیهم: ههر سێ مانگ جارێك سیمینارێك پێشكهش بكهن.
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: هیچ قازییهك یان جێگرێكی داواكای گشتی دانامهزرێ، دوای دهرچوونی ئهم یاسایه، مهگهر لهپهیمانگهی بهرزی قازییهكان دهرچووبێ، یان لهههر پهیمانگهیهكی قهزائیی هاوشانیدا لهعێراق دهرچووبێ.
ماددهی حهڤدهم:
ماددهی حهڤدهم: سهركهوتووهكان لهكۆتایی ساڵی دووهمدا تهسنیف دهكرێن بۆ قازی و ئهندامانی ئیددیعای گشتی بهپێی پێداویست و بهپێی نمره و، ئارهزوو.
ماددهی چواردهم:
ماددهی چواردهم: لهتاقیكردنهوهی كۆتاییدا، بهدهرنهچوو دادهنرێ، ههر كهسێ: یهكهم: نمرهی سهركهوتنی، لهیهك مادده زیاتردا، یان لهماددهیهك و لێ توێژینهوهی دهوری یهكهمدا بهدهست نههێنا، یان لهیهكێكیاندا و موعهددهلی گشتی. دووهم: مكمل بووبێ و، نمرهی سهركهوتنی لهتاقیكردنهوهكانی موكمیلاندا بهدهست نههێنابێ، یان لهبهر ههر هۆیهك بهشداریی تێدا نهكردبێ.
ماددهی نۆزدهم:
ماددهی نۆزدهم: كهسێ ئهم پهیمانگهیه تهواو بكات، بڕوانامهی (دهبلۆمی بهرز)ی له زانستهكانی دادوهریدا پێدهدرێ كه دان بهوهدا دهنێ كه پێداویستیهكانی خوێندنی پهیمانگهكهی تهواو كردووه و، تهقدیرهكهشی تێدایه و، ئاماژهش به زنجیرهی دهرچوونهكهشی دهكات.
ماددهی سی و یهكهم:
ماددهی سی و یهكهم: كهسوكاری ئهو نهخۆشهی حوكمهكانی ماددهی (28)ی ئهم یاسایه دهیگرێتهوه پابهند دهبن بهوهی بیخهنه بهردهم یهكهی چارهسهریی پسپۆڕ بۆ پشكنینی به شێوهیهكی خولیی كهوا پزیشكی چارهسهركار بڕیاری لهسهر دهدات.
ماددهی چل و پێجهم
ماددهی چل و پێجهم: یهكهم: ئهمانه خوارهوه بهپێڕهو دهسنیشان دهكرێن. 1ـ ئهو كاروبارانهی پهیوهندیدارن به رابهری كردنی قوتابیان و ئاراسته كردنیان له ڕووی زانستی و پهروهردهیی و كۆمهڵایهتی و هزری و چاودێری كردنیان و دهسنیشان كردنی ئهرك و بهرزهفتكردنیان و ناردنیان بۆ دهرهوه بۆ خوێندن و زهمالهكان و رێكخستنی مۆڵهتهكانی دهرس خوێندن و ههموو ئهوانهی پهیوهستن به كاروباری زانستی و پهروهردهیی دیكه . 2ـ پله پێدانی زانستی به ئهندامانی دهستهی دهرس گوتنهوه. 3ـ یارمهتیدانی توێژینهوهی زانستی و دانان و وهرگێڕان. 4ـ ههیكهلی كاری ئهندامانی دهستهی دهرس گوتنهوه. 5ـ خوێندنی باڵا. 6ـ مهرجهكانی كردنهوهی دهزگا زانستیه باڵاكانی ئههلی. 7ـ ئهرك و پێكهاتهی وهزارهت و دهرخستنی كارو فرمانهكانی.
مادهی سێیهم
مادهی سێیهم: ئهم كارانهی خوارهوه به تاوانی تۆقاندن (تیرۆر) دادهندرێن وسزاكهیان زیندانی ههتاههتاییه:1. تێكدان، رووخاندن، لهكهلكخستن، یان زیان پێگهیاندن، به تهواوی، یان به بهشێك له تهلار ودامهزراو وسامانی گشتی، یان ئهو تایبهتیانهی تهرخانكراوون بۆ فهرمانگه وبهرژهوهندیه حكوومیهكان، بۆ دهزگا گشتیهكان، بارهگای ئهو حیزب، یان ئهوكۆمهڵانهی به یاسا ناسراوون، یهكێك له دامهزراوه كانی نهوت، ههر دامهزراوێكی ههرێم، ئیستگهی وزهی كارهبایی وئاوی، پرد، بهنداو، ئاوهڕۆی گشتی، هۆیهكانی گهیاندن ودامهزراوهكانی، ئهو شوێنانهی ئامادهكراوون بۆ كۆبوونهوه گشتیهكان وشوێنهكانی خواپهرستی، شوێنهكانی ئامادهكراو بۆ هاموشۆی جهماوهر، یان ههر سامانێك كه گرنگی ههبێت له ئابووری نیشتمانی، به مهبهستی تیرۆركاری، بۆ شێواندنی ئاسایش وئارامی له ههرێمدا.2. دهستبهسهرداگرتنی فرۆكهی مهدهنی وڕفاندنی. سزاكهشی دهبێته لهناوبردن (اعدام) ئهگهر كردهوهكه مردنی كهسێك یان پتری لێكهوتهوه.3. ڕفاندن، دهستگیركردن، دهستبهسهركردن، یان بێبهشكردنی كهسێك له ئازادی، بهههرشێوازێك بێت، بۆقاچاندنهوه (ابتزاز) ی دارایی، یان به مهبهستی سیاسی، به پاڵنهرێكی تیرۆركاری.4. پهكخستنی هۆیهكانی پهیوهندی پێوهكردن وسیستهمهكانی كۆمپیوتهر، چوونهناو تۆڕهكانیانهوه، ژاوهژاو دانان لهسهریان، زانیاری وداتا خستنهناوهوهیان، بهمهبهستی ئاسانكاری بۆ ئهنجامدانی تاوانه تیرۆركاریهكان.5. پێشكهشكردن،كۆكردنهوه، گوێزانهوه، یان ناردنی كۆمهكی دارایی، راستهوخۆ، یان ناراستهوخۆ له ناوهوه، یان لهدهرهوهی ههرێم، بهمهبهستی بهكارهێنانی، یان بزانێت بهكاردێت بۆ داراكردنی ههر تاوانێكی تیرۆركاری،6. مهشق پێكردنی كهسێك، یان كهسانێك لهسهر بهكارهێنانی چهك، لهسهر هۆیهكانی پهیوهندی پێوهكردن، فێركردنی هونهره جهنگیهكان،یان شێوازهكانی شهركردن، بهمهبهستی ئامادهكردنیان بۆ ئهنجامدانی تاوانێكی تیرۆركاری.7. چوونهناو یهكێك لهو لایهنانهی لهبڕگه (1)ی مادهی دووهمی ئهم یاسایهدا هاتوون و به ئهندامبوون تیایدا.8. درستكردن، هاوردن، یان لهلابوونی تهقهمهنی، ئاگرهتریشقه، ئامێری دروستكراو بۆ تێكدان، رووخاندن، یان ههر مادهیهك له پێكهاتهی ئهوانهوه بێت، ههروهها ئهو دهزگا وئامیر وكهرهستانهی له دروستكردنیان یان له تهقاندنهوهیان بهكار دێن، ئهگهر بهكارهێنانهكهیان بۆ ئهنجامدانی تاوانێكی تیرۆركاری بێت،