أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی بیست:
ماددهی بیست: 1. كۆلیژ، راگرێ (عمید)ێكی دهبێت، بڕوانامهی دكتۆرای ههبێ و له كهمیی مهرتهبهی ئوستادی یاریدهدهر بێت و خزمهتی زانكۆیشی له حهوت سال كهمتر نهبێ بهبڕیاری سهرۆك وهزیران و لهسهر پێشنیاری وهزیر بهپلهی بهڕێوهبهری گشتی دادهمهزرێ. 2. عهمید دوو یاریدهدهری دهبێ، یهكیان بۆ كاروباری زانستی و، ئهوهی دیكهیان بۆ كاروباری ئیداری و قوتابیان. لهسهر ڕاسپاردهی ئهنجومهنی كۆلێجهكه، بهبڕیاری سهرۆكی زانكۆ دادهمهزرێن.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: یهكهم: ئهوهی خۆی بۆ ئهندامیهتی ئهنجومهنهكان دهپاڵێوێت دهبێت ئهم مهرجانهی لێ بێته دی. 1- دهبێت عیراقی بێت و شیاویی تهواوی ههبێت و تهمهنی گهیشتبێته 25 ساڵ له كاتی خۆ پاڵاوتنی دا. 2- دهبێت پاڵێوراوانی ئهنجومهنهكانی پارێزگاكان و ئهنجومهنهكانی قهزاكان بهلایهنی كهم بڕوانامهی ئامادهیی یان هاوتاكهیان ههبێ و پاڵێوراوانی ئهنجومهنه خۆجێیهكانی ناحیهكانیش بڕوانامهی بنهڕهتی یان هاوتاكهیان ههبێ. 3- دهبێت ژیاننامه و ناوبانگ و ڕهوشتی باش بن و به تاوانێك یان كهتنێكی ئابڕووبهر حوكم نهدرا بێت. 4- دهبێ له ڕۆڵهكانی یهكه كارگێریهكه بێت به پێی تۆماری باری شارستانی یان به شێوهیهكی بهردهوام لێی نیشتهجێ بێت بۆ ماوهیهك له 10 ساڵ كهمتر نهبێت، بهمهرجێ نیشتهجێ بوونهكهشی بۆ مهبهستی گۆڕینی دیمۆگرافی نهبێت. 5- نابێت لهكاتی خۆپاڵاوتنیدا له كهسهكانی هێزی چهكدار یان هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ بێت. 6- نابێت بهشداری لهو تاوانانهدا كردبێت كه ڕژێمی بهعس نهخشهی بۆ كێشابێت یا جێبهجێی كردبێت. دووهم: پاڵێوراوهكان لهلایهن دهستهوه پهسند دهكرێن.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: یهكهم: ههڵبژاردن مافی ههموو هاوڵاتیهكه كه ئهو مهرجانهی لێ بێته دی كه دهقیان لهم یاسایهدا هاتووه. دووهم: ههر دهنگدهرێك مافی خۆی له دهنگدان به شێوهیهكی ئازادانه و راستهوخۆ و به نهێنی و به تاكهكهسی بهكار دههێنێ. سێیهم: دهنگدان له ڕێگهی بریكارهوه نابێت. چوارهم: دهنگدهر یهك دهنگی ههیه له یهك ههڵبژاردن دا و نابێت زیاتر له جارێك دهنگ بدات.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم : مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه : یهكهم : ههرێم: ههرێمی كوردستان ـ عێراق. دووهم : ئهنجومهنی وهزیران : ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێم. سێیهم : وهزارهت : وهزارهتی خوێندنی باڵاو توێژینهوهی زانستی ههرێم. چوارهم : وهزیر: وهزیری خوێندنی باڵاو توێژینهوهی زانستی ههرێم. پێنجهم : ئهنجومهن: ئهنجومهنی وهزارهتی خوێندنی باڵاو توێژینهوهی زانستی ههرێم. شهشهم : خوێندنی باڵا: ههموو قۆناغهكانی خوێندنی حكومی و نا حكومی دوای قۆناغی ئامادهیی. حهوتهم : ئهنجومهنی كوردستانی: ئهنجومهنی كوردستانیی باڵا بۆ پسپوڕییه پزیشكیهكان له ههرێم.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه: یهكهم: ههرێم: ههرێمی كوردستان – عیراق. دووهم: دیوان: دیوانی چاودێری دارایی ههرێم. سێیهم: ئهنجومهن: ئهنجومهنی چاودێری دارایی. چوارهم: سهرۆك: سهرۆكی دیوانی چاودێری دارایی ههرێم. پێنجهم: دهستهڵاتی چاودێری: ئهنجومهن و سهرۆكهكهی و ههریهك له دهستهو فهرمانبهرانی دیوان كه یهكێك لهو دووانه دهستهڵاتیان پێدابێت له بواری پسپۆڕی چاودێری دا.
مادهی دوازدهم
مادهی دوازدهم: دهبێ گشت وهزارهت و دهزگاو فهرمانگهكانی پهیوهندیدار له ههرێمدا پابهندبن بهو بڕیارانهی تایبهتن به پرۆژهكانی وهبهرهێنان، بۆ مهبهستهكانی ئهم یاسایه وله دهستهوه دهردهچن.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: مهرجه دهنگدهر ئهم مهرجانهی لێ بێته دی. یهكهم: به رهگهزنامه عیراقی بێت. دووهم: شیاوی تهواوی ههبێت. سێیهم: ههژده ساڵی له تهمهنی تهواو كردبێت. چوارهم: ناوی له تۆماری دهنگدهرهكانی ئهو پارێزگایهی كهههڵبژاردنی لێدهكرێ تۆماركرابێت، بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه و ئهو رێنماییانهی كه له دهستهوه دهردهچن.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: كۆمسیۆنی باڵای سهربهخۆ بۆ ههڵبژاردنهكان سهپهرشتی ههموو قۆناغ و ڕێكارهكانی ههڵبژاردنی ئهنجومهنهكان له ههرێم دا دهكات تاوهكو ئهو كاتهی دهستهكه دادهمهزرێت.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه. یهكهم: ههرێم: ههرێمی كوردستان ـ عیراق دووهم: دهسته: دهستهی باڵای سهربهخۆ بۆ ههڵبژاردنهكان و راپرسی له كوردستان دا. سێیهم: ئهنجومهنهكان: ئهنجومهنهكانی پارێزگاكان و ئهنجومهنه خۆجێیهكانی قهزا و ناحیهكان. چوارهم: بازنهی ههڵبژاردن: ههموو ناوچهیهكی دیاری كراو كه ژمارهیهك كورسیان به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه بۆ تهرخان كراوه. پێنجهم: مهڵبهندی ههڵبژاردن: ئهو شوێنهیه كه دهسته له ناو بازنهی ههڵبژاردنهكاندا بۆ ئهنجام دانی پرۆسهی دهنگدان تێیدا دهست نیشانی دهكات.
ماددهی بیست
ماددهی بیست: 1. ئهنجومهن مومارهسهی ئهو تایبهتمهندیانه دهكا: 2. كاركردن له پێناو هێنانهدی ئامانجهكانی سهندیكا. 3. پێشكهش كردنی پێشنیار له بارهی ههمواركردنی یاسای ههموار كردنی سهندیكا. 4. جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی. 5. دامهزراندنی كارمهندان له سهندیكا و دیاریكردنی كرێیهكانیان و بهرز كردنهوهیان (ترقیتهم). 6. چاو پیاخشاندن به داواكاریهكانی چوونه ناو سهندیكا. 7. دهستنیشان كردنی نوێنهری سهندیكا له لیژنه رهسمیهكان و نا رهسمیهكاندا له كاتێكدا كه نهقیب نوێنهرایهتی ناكا. 8. ههواڵه كردنی ئهو كێشه و شكاتانهی كه بۆی دێن، بۆ لێژنهی بهرزهقتی. 9. پێكهێنانی لیژنهی لاوهكی بۆ هێنانهدی ئامانجهكانی ئهم یاسایه. 10. ئامادهكردنی بودجه و دامهزراندنی ژمێریارێكی یاسایی بۆ وردكاری و حیسابكاری دووماهی. 11. بڕیاردانی خۆ به خودان كردنی ماڵ و عهقار و قبوڵ كردنی له قهبهر كردن و پێبهخشین و مهرجهكانی قهرز كردن و پێشكهش كردنی دهست گرۆیی دارایی له نێوان ئامانجهكانی سهندیكادا. 12. خۆ ئاماده كردن بۆ ههڵبژاردن. 13. تهمهشا كردنی دهست له كار كێشانهوهی نهقیب یا بریكارهكهی یا ههر ئهندامێكی ئهنجومهن یان لیژنهكانی سهندیكا بهمهرجێك له یهكهم كۆبوونهوهدا بخرێته بهر دهم دهستهی گشتییهوه. 14. مۆڵهت بهخشین به دهستدانه پیشه. 15. دامهزراندن و بهرێوهبردنی یانهی سهندیكا به گوێرهی یاسای كۆمهڵهكان. 16. ئهنجومهن بۆی ههیه ههندێ له دههسهڵاتهكانی بدا به نهقیب یان سهرۆكی لقهكان.
یەكەم
یەكەم: مەبەست لەم دەستەواژانەی خوارەوە ماناكانی بەرامبەریانە: 1ـ ئەنجومەنی وەزیران: ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی كوردستان. 2ـ وەزارەتی ناوخۆ: وەزارەتی ناوخۆی هەرێمی كوردستان. 3ـ یاسای پارێزگاكان: یاسای پارێزگاكانی هەرێمی كوردستان ـ عێراق ژمارە (3)ی ساڵی 2009ی هەمواركراو.
ماددهی یازدهیهم
ماددهی یازدهیهم: ئهنجومهنی سهندیكا تایبهتمهنده به جێبهجێ كردنی ئهوانهی خوارهوه: 1. كاركردن له پێناو بهدی هێنانی ئهركهكانی سهندیكا به پێی ئهوهی كه له ماددهی سێیهمی ئهو یاسایه هاتووه. 2. پێشكهش كردنی پێشنیاز لهبارهی ههموار كردنی یاسای سهندیكا و پێرهوی ناوخۆ، بۆ دهستهی گشتی. 3. جێ بهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی. 4. دامهزراندنی كرێكاری خزمهتگوزاری بۆ سهندیكا و دهستنیشان كردنی كرێیهكانیان و ههموار كردنیان. 5. تهماشاكردنی داواكاری بۆ هاتنه ناو سهندیكا و بریاردان لهسهر قبووڵ كردنی ئهندام و بهشداربووان. 6. ههڵبژاردنی نوێنهری سهندیكا له لیژنه رهسمییهكان و هی تریشدا ئهگهر نهقیب نهبووبێته نوێنهری سهندیكا. 7. ناردنی ئهو كێشه و شكایهتانهی كه بۆی دێ، بۆ لیژنه تایبهتمهندهكان. 8. دامهزراندنی لقی سهندیكا له پارێزگاكانی ههرێم به پێی مهرجهكانی دیاری كراو له پێرهوی ناوخۆی سهندیكادا. 9. پێكهوهنانی لیژنهی لاوهكی بۆ بهدی هێنانی مهبهستهكانی سهندیكا. 10. بڕیار دان لهسهر واز هێنانی نهقیب یا جێگرهكهی یاخود ههر ئهندامێكی سهندیكا یا لیژنهكانی. 11. دامهزراندنی نوێنهری سهندیكا لهو پارێزگایانهی كه لقی سهندیكایان نییه. 12. دامهزاندنی وردكاری ژمێریاری بۆ ئهنجامدانی وردكاری ساڵانه. 13. رێكخستنی پلیتی ههڵبژاردن و بهڵگهنامهكانی دیكهو سهرپهرشتی كردنی كرداری ههڵبژاردن به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه. 14. دهرهێنانی رێنمایی گونجاو لهگهڵ ئهم یاسایه و پێرهوی ناوخۆدا بهمهبهستی ئاسان پیاده كردنی. 15. مافی قهرزكردن و به قهرزدان و پێشكهشكردنی یارمهتی دارایی ههیه، بهو شێوهیهی كه مهبهستهكانی سهندیكا بهدی بێنێ. 16. دامهزرراندن و بهرێوهبردنی یانهكانی هونهرمهندان به پێی یاسای كۆمهڵهكان و پێرهوی تایبهت بهو یاسایه.
مادهی پێنجهم
مادهی پێنجهم: یهكهم: پرۆژه له ههموو وباج رهسمه ناگومرگیهكان دهبوردرێت بۆ ماوهی (10) سالأ له رۆژی دهست پێكردنی به پێشكهشكردنی خزمهتگوزارییهكانی، یان له رۆژی بهرههمهێنان به كردهنی. دووهم: ئامێرو دهزگا و كهرهستهومهكینه هاوردهكانی پرۆژه له رهسم و باجهكان ومهرجی مۆڵهت بهدهست هێنانی هاوردن دهبوردرێن، بهمهرجێ له خاڵهكانی دهربازبوونی سنوورهكانی ههرێمهوه بێنه ژوورهوه ودهبێ له ماوهی (2) دووسالأ له رۆژی رهزامهندی سهرۆكی دهسته لهسهر لیستهكان، بهێندرێنه ناو ههرێم، وهتهنها بۆ مهبهستهكانی پرۆژهكه بهكاربێن. به پێچهوانه، ئهو لێخۆشبوونانه ناگرنهوهو وهبهرهێن ناچاردهكرێت باجهكه بدات و دووهێندهی باجهكهش غهرامهی لێوهردهگیرێت. سێیهم: له رهسم و باجی ئهو پارچه یهدهگه هاوردانهی پرۆژهكه دهبووردرێت به مهرجێك بههاكهیان له (15%)ی بههای ئامێرو مهكینهكان پتر نهبێت، ئهویش به بڕیارێكی پێشینهی سهرۆكی دهسته ورهزامهندی لهسهر لیستهكانی وچهندایهتیان دهبێت. چوارهم: له ئامێرو دهزگا ومهكینه وكهرهسته پێویستهكان بۆ فراوانكردن یان پهرهپێدان یان نوێ كردنهوهی پرۆژه دهبووردرێن. پێنجهم: رهسمی گومرگ بۆ ماوهی (5) ساڵ له سهر ئهو كهرهستانهی بۆ بهرههمهێنان هاوردراوون دهبووردرێن، به مهرجێك جۆر وبرهكانیان لهلایهن دهستهوه دیار بكرێن، بهڵام دهبێ به پلهی یهكهم ئهو كهرهسته خاوه خۆماڵیانهی له ههرێمدا چنگ دهكهون وبۆ پرۆژهكه بهكهلك دێن لهلایهنی چهندی چۆنیهوه بهكاربێن . شهشهم: وهبهرهێن، بۆی ههیه، بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه، ههموو پێداویستیهكانی پرۆژهكه هاورده$ بكات، وهك ئامێر ومهكینه ودهزگا وكهرهست، ئهو هاوردانهش له ههموو باجی خاڵهكانی گومرگی سنووری ههرێم دهبهخشرێن، به مهرجێك تهنیا بۆ مهبهستهكانی پرۆژهكه بهكاربێن.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: وهزارهتی تهندروستی تایبهتمهنده به چاودێری كردنی رادهی هاوجووتی جگهره و ههموو جۆرهكانی توتنی ناوخۆیی و هاورده لهگهڵ ئهو مواسهفاتانهی كه لهم یاسادا دیاری كراوه و ئهو رێنماییانهی بهپێی ئهوانهوه دهردهچن، به مهرجێك هیچ ناتهواوییهك به حوكمهكانی یاسا كارپێكراوهكان نهگهیهنن.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهر كار.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ئهم یاسایه له مێژووی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی رهسمیدا كاری پێ دهكرێ.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ئامانجهكانی ئهم یاسایه لهمانهی خوارهوه دێته دی: یهكهم: یهكخستنی شێوازی ئیش و كاری تیمارگهی دادگوزاری له ههرێمداو سهرپهرشتی بهكار خستنی. دووهم: ئامادهكرن و پێشكهش كردنی شارهزایی زانستی و هونهری بۆ دادگاكان و لایهنی لێ پێچانهوهی پێوهندیدار. سێیهم: مهشق پێ كردن و راهێنانی كادیره پزیشكی و تهندروستی و هونهریهكان. چوارهم: ئامادهكردنی ئهو دیراسهتانهی كه پێوهندییان به پزیشكی دادگوزاریهوه ههیه. پێنجهم: بهجێ هێنانی لیكدانهوه و شیكاری ئاماریی زهبرهكانی (وقعات) پزیشكی دادگوزاری.
ماددهی چوارده:
ماددهی چوارده: ههر پزیشكێ نازناوی پسپۆری له پزیشكی دادگوزاریدا ههبی، یا سهرومڕ به كردار پزیشكێتی دادگوزاری بۆ ماوهیهك بهسه ربردبێ له (3) ساڵ كهمتر نهبێ، یا ههر پزیشكێكی خولی راهێنان و مهشقی به سهركهوتوویی له پهیمانگایهكی پزیشكێتی دادگوزاریی بڕواپێكراودا تهواو كردبێ و ماوهی خولهكهی له یهك ساڵی تهقویمی كهمتر نهبێ، ئهوانه به پزیشكی دادگوزار له قهڵهم دهدرێن.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ئهوهی پلهداركردنهكه دهیگرێتهوه دهرماڵهی دنهدانی له پاداشتی دووریی جێگای ئیشهكانیان بۆ دهبڕدرێتهوه، بهم جۆرهی خوارهوه: 1/جێگهی (أ) سهد دینار. 2/جێگهی(ب) سهدو بیست و پێنج دینار. 3/جێگهی (ج) سهدو پهنجا دینار.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: سندوق ئهم ئهركانهی خوارهوه له ئهستۆ دهگرێت: یهكهم: دیاری كردنی نهخشه رێگهی سیاسهتی گشتی كهوا سندوق له سهری دهڕوات و بڕیاردانی ئهو پلانانهی كه بهڕێوهچوونی كاری تێدا كۆنترۆڵ دهكات. دووهم: هاوكاری كردن لهگهڵ لایهنه پهیوهندیدارهكان له دامهزراندن و پهرهپێدانی بنكهكانی تایبهت به چارهسهركردنی تووشبوانی شێرپهنجه. سێیهم: خاوهندارێتی كردن و پاراستنی سامانی گواستراوه و نهگواستراوه و بهكارهێنانیان بهگوێرهی یاسا كار پێكراوهكان. چوارهم: پاڵپشتی كردنی توێژینهوهو بهدهستهێنانی داتاو ئاماری پێویست له لایهنه پهیوهندیدارهكان به مهبهستی بهدیهێنانی ئامانجهكانی سندوق. پێنجهم: سندوق مافی پهنا بردنه بهر دادگای ههیه لهو مافانهی كه هی خۆیهتی و لهو ئهركانهی كه له سهرێتی. شهشهم: دانانی پێڕهوێكی ناوهخۆ بۆ بهرێوهبردنی كاروباری سندوق. حهوتهم: دانانی پلانی بهردهوام بوون و گهشهپێدانی وهبهرهێنان و سهرچاوهكانی داهاتی سندوق.