أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: ئهنجومهنی پارێزگا له رێگهی ههڵبژاردنی راستهوخۆوه پێك دههێزێ و له (25) ئهندام پێكدی و بۆ ههر (200000) دووسهد ههزار كهس لهوانهی زیاد دهبن له (500000) پێنج سهد ههزار كهس ئهندامێكی دهخرێته سهر بهپێی نوێترین سهر ژمێری باوهڕ پێكراو، بهمهرجێك لیستی پالێوراوهكان به شێوهیهك بێت كه رێژهی نوێنهرایهتی ئافرهت له (30%)ی ژمارهی ئهندامانی كهمتر نهبێ.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ههرێم له رووی كارگێڕییهوه دابهش دهكرێ بۆ پارێزگاكان و پارێزگاكانیش بۆ قهزا و ناحیه و ههریهك له یهكه كارگێڕییهكان كهسایهتی مهعنهوی و زیمهتی دارایی سهربهخۆی لهناو بودجهی پارێزگادا دهبێ.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: ئهم یاسایه دهستهڵات و بهرپرسیهتی ئهنجومهنهكان و سهرۆكهكانیان و ئهندامهكانی دهستنیشان دهكات بۆ پتهوكردنی پرنسیپی ناسهنتهری له دابهشكردنی دهستهڵاتهكان و چاككردنی گهیاندنی خزمهتگوزاری گشتی بۆ هاووڵاتیان و پاراستنی مافهكان و بهرژهوهندییهكانی كۆمهڵگا و پهرهپێدانی یهكه كارگێڕییهكان له ههرێمدا.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه. یهكهم: ههرێم : ههرێمی كوردستان ـ عیراق. دووهم: پهرلهمان: پهرلهمانی كوردستان ـ عیراق. سێیهم:ئهنجومهنی وهزیران : ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێم. چوارهم: وهزارهت : وهزارهتی ناوخۆی ههرێم. پێنجهم: وهزیر: وهزیری ناوخۆی ههرێم. شهشهم: پاریزگا : یهكهیهكی كارگێڕییه لهناو سنووره جوگرافییهكهیدا و له قهزاو ناحیهو گوند پێكدێ. حهوتهم: یهكهی كارگیری: پارێزگا، قهزا، ناحیه. ههشتهم: سهرۆكی یهكهی كارگیڕیی : پارێزگار، قایمقام، بهرێوهبهری ناحیه. نۆیهم: ئهنجومهن : ئهنجومهنی پارێزگا. دهیهم: ئهنجومهنی خۆجێیهتی : ئهنجومهنی خۆجێیهتی قهزا، ئهنجومهنی خۆجێیهتی ناحیه. یازدهم: ئهنجومهنهكان : ئهنجومهنهكانی یهكه كارگێڕیی یهكان.
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: یهكهم: بهكارهێنانی ههر شێوهیهك لهشێوهكانی پاڵهپهستۆ یان ترساندن یان بهكافردانان یاخود بهخائین دانان یان پیشاندانی شتی ههڵخهڵهتێن یان پێدانی دهسكهوتی ماددی یان مهعنهوی یان بهڵێن پێدان لهلایهن ههر حزب یان كۆمهڵ یان ڕێكخستن یان كیان یان كهسهكان، یان ههر لایهنێكی تر قهدهغه دهكرێت. دووهم: ههر حزبێك یان كیانێكی سیاسی كه میلیشیای چهكداری ههبێت، له بهشداری كردن له ههڵبژاردنهكاندا بێبهش دهكرێت. سێیهم: ههر كیانێكی سیاسی بێبهش دهكرێت لهبهشداری كردن له ههڵبژاردنهكان و حسێب كردنی دهنگهكان لهبارێكدا ئهگهر بههێز یان بهههڕهشه ناوچهیهكی ههڵبژاردن بۆ بهرژهوهندی خۆی یان لهدژی غهیری خۆی دابخات.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: دووهم :كاركردن به مادده (11) له یاسای باجی خانووبهرهی ژماره (162)ی ساڵی 1959ی ههمواركراو دهوهستێنرێ و ئهمهی خوارهوهی لهجێ دادهنرێ: ماددهی(11): ئهگهر خانووبهرهكه له نێوان دووكهس یا زیاتر بوو، ئهمهی خوارهوه ئهنجام دهدرێ: ههر هاوبهشێك بهرپرسه له دانی باج له بهشه ئاشكراكهی خۆی، بهمهرجێك به زنجیرهیهكی تایبهت بهخۆی تۆماركرا بێ.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: بڕگهی (1) لهبڕیاری (520)ی ساڵی 1987 بهم شێوهیه ههمواردهكرێ: بڕگه(1): خانوویهكی نیشتهجی بوون یان شوققهیهكی نیشتهجی بوون كه ههر یهك لهباوك یاخود رۆڵهكانی خاوهن خانوو بهكاریان هێنابێ له باجی خانووبهره دهبوردرێن، بهمهرجێك ئهوهی لێی دانیشتووه خانوو یا شوققهی نیشتهجێ بوونی به شێوهیهكی سهربهخۆ نهبێت.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێ گهر لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێ.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: وهزیری دارایی و ئابووری له ههرێم بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبهجێ كردنی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: ئهم یاسایه له رۆژی 1/1/2008 دا جێبهجێ دهكرێ و له رۆژنامهی فهرمی (وهقائیعی كوردستان) دا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: یهكهم: كاركردن بهبڕگه (10/ج) له مادده (1)ی یاسای باجی دهرامهتی ژماره (113)ی ساڵی 1982 ی ههمواركراو له ههرێمی كوردستان رادهگیرێ. دووهم: دهستهواژهی (لهغهیری وڵاته عهرهبیهكان) له بڕگه (10/د) له یاسای باجی دهرامهتی ژماره(113)ی ساڵی 1982ی ههمواركراو لادهبرێ. سێیهم: ئهم بڕگهیهی خوارهوه دهخرێته سهر مادده (1) له یاسای باجی دهرامهتی ژماره (113) ی ساڵی 1982ی ههمواركراو و دهبێته بڕگه (10/ج) بۆی:ـ بڕگه(10/ج): ئهو هاووڵاتییانهی له رۆڵهكانی ههرێمی كوردستانن و له دهرهوهی عیراق نیشتهجێن، وهك نیشتهجێكان بۆ مهبهستی پیادهكردنی ئه م یاسایه حسێب دهكرێن.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: یهكهم: كاركردن به بڕگه(4)ی مادده (2) له یاسای باجی دهرامهتی ژماره (113)ی ساڵی 1982ی ههمواركراو رادهگیرێ. دووهم: كاركردن به بڕگه(2) له بڕیاری ژماره (520)ی ساڵی 1987 رادهگیرێ. سێیهم: كاركردن به بڕگه(20)ی مادده (7)ی یاسای باجی دهرامهتی ژماره (113)ی ساڵی 1982ی ههمواركراو ڕادهگیرێ. چوارهم: بڕیاری ژماره (73)ی ساڵی 2000 ههڵدهوهشێتهوه. پێنجهم: مادده (2) له بڕیاری ژماره (86)ی ساڵی 2000 ههڵدهوهشێتهوه. شهشهم: مادده (3) له یاسای باجی دهرامهتی ژماره (5)ی ساڵی 1999 ههڵدهوهشێتهوه. حهوتهم: مادده (4) له یاسای باجی دهرامهتی ژماره (5)ی ساڵی 1999 ههڵدهوهشێتهوه. ههشتهم: ئهمهی خوارهوه دهخرێته پالأ مادده (2) و دهبێته بڕگه(4) و بهم جۆره دهخوێندرێتهوه:ـ 1. باجێك بهرێژهی بهرزبوونهوه له نرخی خانووبهرهكه فهرزدهكرێ یان مافی بهكارهێنانی خهمڵێندرابێت به پێی حوكمهكانی یاسای ژماره (85)ی ساڵی 1978ی خهمڵاندنی بههای خانووبهره و قازانجهكانی یان بهدهلهكهی و كامیان بهســـهر خاوهن موڵك پتر دهوهستێ یان خاوهنی مافی دهسكاری كردنیهتی بهههر رێگایهك له رێگاكانی گواستنهوهی موڵكایهتی یاخود چنگ كهوتنی مافی دهسكاری كردنیان یان گواستنهوهی وهك (فرۆشتن و گۆڕینهوه و رێككهوتن و دهست ههڵگرتن وبهخشین ولابردنی كۆیهشی و پاكۆكردنی وهقف یاخود بانهوانی) و مامهڵه لهگهلأ كرێچی وهك خاوهن موڵك دهكرێ له كاتی بهكرێ گرتنی خانوو كه كهوتووهته بهردهســتی به گرێبهستی بانهوانی وبهم جۆره حسێب دهكرێ:ـ 2. یهكهم(50000000) پهنجا ملیۆن دینار له نرخی خهملێنراوی خانووبهره كه یا بهدهلهكهی دهبوردرێ ءئهم گوژمه پارهیه بهسهر هاوبهشهكاندا به پێی یشكهكانیان دابهش كرێ ئهگهر خانووبهرهكه به موڵك كرابێ له ڕووی كۆبهشییهوه. ب-ئهوهی له بڕه پاره لێبوردراوهكه پتر بێ كه له بڕگهی (یهكهم /1) لهم بهندهدا هاتووه، بهم رێژهیه باجهكه دهیگرێتهوه:ـ 1. (3%) تاكو (50000000) پهنجا ملیۆن دینار. 2. (4%) ئهوهی له (50000000) پهنجا ملیۆن دینار زیاتربێ تاكو (100000000) سهد ملیۆن دینار. 3. (5%) ئهوهی له (100000000) سهد ملیۆن دینار زیاتربێ تا دهگاته (150000000) سهد وپهنجا ملیۆن دینار. 4. (6%) ئهوهی له (150000000)سهد وپهنجا ملیۆن دینار زیاتربێ. 5. ئهگهر گواستنهوهی مڵكداری خانووبهرهكه لهسهر چهند پشكێك لهخانووبهرهكه بوو، ئهوا باجهكه به پێی حوكمهكای ئهم یاسه لهسهر ههموو خانووبهرهكه حسێب دهكرێ و بهپێی پشكهكانی كه گوازراونهتهوه بۆگشت خانووبهرهكه وهردهگیرێ. 6. نابێ مۆڵهتی ئهو مامهلانهی دهكهونه بهر حوكمهكانی ئهم یاسایه له رێكارهكانی پشكنین و گهڕان بهدوای سهرپێچییهكانی باج كه بهر له جێبهجێ كردنی ئهم یاسایه ئهنجامدراوه ههڵپهسێردرێ. 7. حوكمهكانی ئهم یاسایه بهدهر لهو لێبوردرانهی كه له بڕگه (یهكهم/1)دا هاتوون پیاده دهكرێن بهسهر گواستنهوهی موڵكایهتی خانووبهره یان مافی دهسكاری كردنی كهپێش ئهم یاسایه تهواوبووه و باجهكان یان فهرقی خهمڵێنراوهكهی كه كهوتۆتهسهریان نهدراوه.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: یهكهم :ههرێم: ههرێمی كوردستان ـ عیراق. دووهم :ئهنجومهن: ئهنجومهنی دادوهریی ههرێم. سێیهم: سهرۆكی ئهنجومهن – سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهریی ههرێمی كوردستان.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: دادوهریی سهربهخۆیه و له یاسا بهولاوه هیچ دهستهڵاتێكی بهسهردا نییه
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: بهناوی گهلهوه حوكمهكان دهردهچن و جێبهجێ دهكرێن .
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: دهستهڵاتی دادوهری بودجهیهكی تایبهتی ههیه و لهلایهن ئهنجومهنی دادوهرییهوه ئاماده دهكرێ و دهخرێـته بهردهم ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستان ـ عیراق بۆ پهسهند كردنی و دهبێـته پاشكۆی بودجهی گشتی ههرێم.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: دادگاكان دهستهڵاتیان بهسهر ههموو كهسێكی سروشتی و مهعنهویدا ههیه، تا دهگاته حكومهتیش و تایبهتمهنده به یهكلاكردنهوهی ههموو كێشه و تاوانهكان.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: زمانی كوردی زمانی دادگاكانه و دهشێ له كاتی پێویستدا زمانی عهرهبی بهكاربێ.
ماددهی حهوتهوم
ماددهی حهوتهوم: دانیشتنی دادگاكان ئاشكرایه، تهنیا ئهگهر دادگا بڕیاریدا به نهێنی بێت لهبهر ڕهچاوكردنی رهوشت و نیزامی گشتی یان بۆ رێزگرتن له خێزان به مهرجێك بڕیاری حوكمدان له دانیشتنێكی ئاشكرا دابێت.