أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: حوكمهكانی مادده (5.4.2.1)ی ئهم یاسایه، حوكمدراوه گهڕاوهكان وئهوانهی ئهم تاوانانهیان ئهنجامداوه ناگرێتهوه:ـ یهكهم: تیرۆر كردن. دووهم: كوشتنی ئهوبیانیانهی كه له ههرێمدا كاردهكهن. سێیهم: ئهوكوشتنهی دزی لهگهلأ دابێ. چوارهم:بازرگانی كردن بهمادده بێهۆشكهرهكان. پێنجهم: ئهوتاوانانهی دژی ئاسایشی ناوهوهو دهرهوهی ههرێم بن. شهشهم: دهست پیسی ودزینی پارهوسامانی ههرێم. حهوتهم: تهزویركردنی نووسراوی فهرمی پهیوهندیدار به ئابووری وئاسایشی ههرێم. ههشتهم: تهزویر وقهڵپكردنی پاره ودراو. نۆیهم: بهرتیل. دهیهم: پڕدان وخراپكردنی ئافرهت ونێربازی ومێبازی لهگهلأ مهحرهمهكان. یازدهم: كوشتن لهسهر مهسهلهی نامووس(عهیب شۆرین).
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: زیاده باجێكه لهسهر زیاتر له (15000) پازده ههزار دینار له كۆی داهاتی (عهقارهكان)ی ئهوهی لهسهریهتی (المكلف) وهردهگرێ و دهسهپێندرێ، بهو مافهشهوه كه له عهقاره وهقف كراوهكانیشهوه ههیهتی، دوای لێدهركردنی بڕه باجی بنچینهیی و بێ قهیدی یاسایی (السماح القانونی) به پێی ئهم رێژانهی خوارهوه:- (5%) تاكو دهگاته (5000) پێنج ههزار دینار. (8%) ئهوهی له (5000) پێنج ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (7000)حهوت ههزار دینار. (10%) ئهوهی له (7000) حهوت ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (10000) ده ههزار دینار. (15%) ئهوهی له (10000) ده ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (15000) پازده ههزار دینار. (17%) ئهوهی له (15000) پازده ههزار دینار پتر بێت تاكو دهگاته (20000) بیست ههزار دینار. (20%) ئهوهی له (20000) بیست ههزار دینار پتر بێت.
ماددهی سیازده
ماددهی سیازده: دهسهڵاتهكانی دهستهی لق: 1-بهكارخستنی بڕیار و راسپاردهكانی كۆنگره و مهكتهبی تهنفیزی. 2-دامهزراندنی كارمهندان بۆ ئیش و كاری لق. 3-ناونیشانكردنی ئهوانهی كه له سنووری پارێزگاكهدا نوێنهرایهتی یهكێتی دهكهن له لیژنه رهسمییهكاندا. 4-پێشكهشكردنی پێشنیاز و راسپاردهی تایبهتی كاروباری لق بۆ مهكتهبی تهنفیزی تا ئیقراریان بكات. 5-خهرج كردنی پارهی پێویست بۆ ئیش و كاری لق له چوارچێوهی بوجهی دارایی خۆیدا. 6-پیاده كردنی ئهو دهسهڵاتانهی كه مهكتهبی تهنفیزی پێیداوه، ههروهها رێكخستنی ناسنامهی ئهندامهكانی بهپێی رینمایی مهكتهبی تهنفیزی.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: پێویسته وهزارهته پێوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهر كار.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت، ناخرێته بهركار.
ماددهی ههژدهیهم:
ماددهی ههژدهیهم: حوكمهكانی یاسای بهرزهفتی فهرمانبهرانی دهوڵهت له لایهن لیژنهی بهرزهفتییهوه دهسهپێنرێت.
ماددهی حهڤدهیهم:
ماددهی حهڤدهیهم: لیژنهی بهرزهفتی له سێ ئهندامی ئهسڵی و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێ كه دهستهی گشتی ههڵیان دهبژێرێ.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: دهكرێ زهوی كشتوكاڵی و ناكشتوكاڵی و باغهكانی كه موڵكی تهواو (صرف)ی فهرمانگهكانی ههرێم و كهرتی گشتی و دام و دهزگاكانی شههید و رێكخراوهكانی جهماوهری و پیشهی و كۆمهڵهكانی ههرهوهزی بیناسازین جیاكاریان تیادا بكرێ (افراز) بكرێن. وه ههروهها ئهو باغ و زهوی یه ناكشتوكاڵیانهی كه (وهقف) ێكی خهیری راست كراون دهكهونه نێوان سنووری قۆناغی جێبهجێ كردنهوه (المرحله قید التنفيذ) له رهنگ رێژی بنهرهتی شارهوانییهكانی ههرێمی كوردستان به جۆریك هاودژ نهبێ لهگهڵ ئهو بهكارهێنانانهی بۆیان دانراوه.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: بۆ گهیشتن به قهرهبوێكی دادوهرانه بۆ كهسانی پهیوهندیدار دهشێ لاری بوون (اعتراض) نیشان بدان لهسهر بڕیاری لیژنه تایبهتمهنده جێبهجێ كارهكانی حوكمهكانی ئهم بڕیاره له لای دادگا بهرای شوێنی عهقارهكه له ماوهی (15) رۆژدا له مێژووی ئاگادار كردبوون به بڕیارهكهوه، بڕیاری دادگاش بن بڕه، وه لهسهر دادگاكانیشه كه به پهله سهیری ئهم لاری بوونانه بكهن.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: 1. زهوییه كشتوكاڵییهكان كه موڵی تهواو (صرف)ی كهسانی سروشتی و (معنوی)ن (تهنها كۆمهڵهكانی ههرهوهزی بیناسازی نهبن) كه دهكهونه سنووری قۆناغی جێبهجێ كردنهوه (مرحله قید تنفیذ) له رهنگرێژی بنهرهتیدا، به مولك دهكرێن بۆ حكومهتی ههرێمی كوردستانی عێراق، وه به ناوی شارهوانییهكان پهیوهندیدارهوه (به گوێرهی شوێنهكهی) تۆمار دهكرێن، ئهگهر رهنگرێژی ناوبراو بهكار هێنانی ناكشتوكاڵی بۆ دیاری كردبوو. 2. خاوهنی ئهو زهویانه به شێوهی (عینی) قهرهبوو دهكرێنهوه به رێژهی (12%) له كۆی پانتایی ئهو زهویانهی كه به ناوی شارهوانییهوه تۆمار دهكرێن مافی ئهوهیان ههیه كه ئهو پارچهی پێیان دراوه جیاكاری (افراز)ی بكهن كه لهگهڵ ئهو بهكارهێنانهی كه بۆی داندراوه هاو دژ نهبێت. 3. ئهگهر زهویهكان بكهونه شوێنی نانیشتهجێ بوون خاوهنهكانیان له شوێنی سوكنا بوون له ناو سنووری شارهوانیهكاندا قهرهبوو دهكرێنهوه كه هاوسهنگ بێ لهگهڵ نرخی ئهو رێژهیهدا، وه ههروهها دهتوانن جیاكاری (افراز) ی ئهو پارچهیه بكهن كه پێیان دراوه.
ماددهی بیست و دووهم:
ماددهی بیست و دووهم: لیژنهی لق ئهم دهسهڵاتانهی ههیه:1. جێبهجێ كردنی بڕیار لهسهر دراوهكانی دهستهی گشتی و ئهننجومهنی سهندیكا.2. دامهزراندنی بهردهستهكان (مستخدمی) له لق و دیاری كردنی كرێكاران.3. ههڵبژاردنی ئهو كهسهی نوینهرایهتی سهندیكا دهكات له لیژنه رهسمییهكاندا.4. پێشكهش كردنی پێشنیار و راسپاردهی تایبهت به كاروباری لق بۆ ئهنجومهن تا بڕیاری لهبارهوه بدرێت.5. سهرفكردنی خهرجی پێویست بۆ كاروباری لق له دوو توێی بودجهكهیدا.6. پێكهێنانی لیژنهی لاوهكی بۆ جێبهجێ كردنی مهبهستهكانی سهندیكا.7. (كارپێكردن)ی ئهو دهسهڵاتانهی كه ئهنجومهنی سهندیكا پێی دهبهخشێت به گوێرهی ئهم یاسایه.
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: بڕیارهكانی لیژنهی بهرزهفتی شیاوی تانه لێدانن له لایهن دادگای پێداچوونهوه (تمییز)ی ههرێمهوه له ماوهی پانزه رۆژ له مێژووی ئاگادار كردنهوه ب بڕیارهكه و بڕیاری دادگاش بنبڕ دهبێت.
ماددهی نۆزدهیهم:
ماددهی نۆزدهیهم: لیژنهی بهرزهفتی بۆی ههیه ههر كام لهم سزایانهی خوارهوه دهربكات:1. سهرنج راكێشان.2. ئینزار.3. قهدهغه كردنی دهست دانه پیشه بۆ ماوهی شهشه مانگ.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: یهكهم: دهستهی تهنفیزی، ههر دوو مانگ جارێك، كۆبوونهوهیهكی ئاسایی ساز دهدات و، سهرۆك یان دووسێیهكی ئهندامانیش بۆیان ههیه بۆ كۆبوونهوهیهكی لاوهكی بانگهێشتی بكهن. دووهم: دهستهی تهنفیزی ئهم ئهرك و فرمانانه دهگرێته ئهستۆ: 1-بهرنامهی وهزرشیی وهرزی وهرزش دادهنێ و دهیخاته بهردهست دهستهی گشتی بۆ موسادهقه لهسهر كردنی. 2- ئهرك و فرمان و بزاڤی لیژنه وهرزشییهكانی پارێزگا دیار دهكات. 3- دابهشكردنی كۆمهكی دارایی بهسهر یانهو یهكێتییه وهزرشییهكاندا رێك دهخات. 4- بهپێی یاسا ئیجازه به یانه وهرزشییهكان دهدات. 5- ئیدارهی دهزگاو یاریگه وهرزشییهكان بهڕێوه دهبات. 6- بهپێی یاسا یهكگرتنی دوویانه یان زیاتر ئیقرار دهكات. 7- ئهگهر دهستهی ئیدارهی یانهو یهكێتییه وهرزشییهكان له یاساو عورف و عادهتی وهرزشی لابدهن سزایان بهسهردا دهسهپێنێ، به لهكارخستن و ههڵوهشاندنهوهشیانهوه. 8- سهڵاحییهتی دهرهێنانی فهرمانگهلی ناردنی شاندی بۆ ناوهوهو دهرهوهی ههرێمیش ههیه.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: پێویسته وهزارهته پێوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهر كار.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: ئهم وهزارهته، ئاڕاستهكردنی بزاڤی پیشهسازی و، بهرهوچاكترگۆڕین و فراژوكردنی ( تگویر وتنمیه) كهرتی پیشهسازیی گشتی و كهرتی تێكهڵ و كهرتی تایبهت لهههرێمدا، لهبواری سهنعهتكاریی (تهحویلی و تهركیبی و مهعریفی)و دهستكرددا، دهگرێته ئهستۆو، بۆ وهدیهێنانی ئهم ئامانجهی خوارهوهش دهكهوێته كار:- یهكهم: لهچوارچێوهی پلانگهلی فراژوكاریی(تنمیه) له ههرێمدا، سیاسهتی (تهصنیع) پێشنیاز دهكاو، ئامانج و(موئهششهرات) بۆ كهرتهكانی تایبهت دادهنێ. دووهم: پلانگهلی ساڵانهو، مامناوهندو، پلانگهلی ماوه دوور، بۆ كهرتهپیشهسازییهكان ئاماده دهكا. سێیهم: لێكۆڵینهوه لهسهر كهڵكی (الجدوی ) هونهری و ئابووری، بۆ پرۆژه پیشهسازییهكان ئامادهدهكاو، پێشنیازیش دهكا، ئهو لێكۆڵینهوانه له پلانگهلی فراژوكاریی ههرێمدا تۆمار بكرێن. چوارهم: پرۆژهگهلی پیشهسازی و خزمهتگوزاریی بڕیاردراو جێبهجێ دهكات. پێنجهم: سهرپهرشتی بزاڤی كهرتهكانی پیشهسازی و رێنماییشیان دهكاو، ئهنجامگهلی بهجێهێنانی پلانهكانیش، لهڕووی چهندێتی و چۆنێتییهوه ههڵدهسهنگێنێ و ڕێگاچارهی لهباریشیان بۆ دهدۆزێتهوهو، ڕهنێوهاتهكانیشیان ( منتوجاتها) دهپارێزێ. شهشهم: دوای ئامادهكردنی دیراسهت لهسهر كهڵكی (جدوی) هونهری و ئابووریی پرۆژه، ئهوجا، ئیجازهی دامهزراندنی پرۆژهگهلی پیشهسازی، یان بهرفراوانكردن و گۆڕینی مهبهستهكانیان دهدا. حهوتهم: ریقابهی چۆنێتیی رهنێوهاته پیشهسازییهكان( المنتجات الصناعیه) بهجۆرێ دهكا، كه لهگهڵ مواسهفاتی بهركاری جیهانیدا چونیهك زامن بێ، ئامۆژگاری و رێنماییش دهربارهی چاكتركردنی چۆنێتیی ئهم رهنێوهاتانه پێشكهش دهكات. ههشتهم: لهچوارچێوهی پلانگهلی فراژوكاریی پیشهسازیدا، لهههرێمدا، كۆمهڵگهی پیشهسازی دادهمهزرێنێ و خزمهتگوزاریی پێویستیان بۆ فهراههم دهكات. نۆیهم: دانانی پلانگهلی لێكۆڵینهوهو بهرهوچاكترگۆڕینی پیشهسازی بۆ كهرته پیشهسازییهكان، بهجۆرێكی ئهوتۆ كه سوود به ئامانجهكانی پلانگهلی فراژوكاری ببهخشێ، ئهمهش بۆ ئهوهیه كه جۆری رهنێوهات( المنتجات) و خزمهتگوزاریی پیشهسازی چاكترببن و، ئیش وكاری رهنێوهێنهكی(الإنتاجیه) بهرهو باشتر بگۆڕدرێ و، ئهركومهسرهفی كهمتر ببـێ و، تهكنیكی تازهبابهتیان بچێته ناو. دهیهم: بههاودهنگی لهگهڵ وهزارهتی ژینگهی ههرێمدا، ئیجرائاتی تایبهت به پاراستنی ژینگهو لێكۆڵینهوهی كێشهكانی پیسبوونی ژینگه دهگرێته بهرو، ههندهی پێوهندیشی به بزاڤی وهزارهتهكهوه ههبێ، رێگاچارهیان بۆ دهدۆزێتهوه. یازدهم: لهڕێگای خولی مهشق و، بههاوكاریی زانكۆكان و پهیمانگه هونهرییهكان وناوهندو دهزگا پسپۆڕهكانی پێوهندیدار، لهناوهوهو دهرهوهی ههرێمدا، هێزی کار لهناو وهزارهتهكهدا، فراژودهكا(تنمیه)و بهرهوچاكتری دهگۆڕێ. دوازدهم: سیستهمی كاری ئیداره پیشهسازییهكان، به بزاڤی جۆربهجۆریشیانهوه بهرهوچاكتر دهگۆڕێ و، بهدووی جێبهجێكردنیاندا خهمخۆردهبێ. سیازدهم: بنكهی زانیاری، بۆ مهعریفهی زانستی و تهكنۆلۆجی و مواصهفاتی هونهریی پێوهندیدار به چالاكییه جۆربهجۆرهكانی وهزارهتهكهوه بهڕێوه دهبات. چواردهم: بهدووی جێبهجێكردنی بهندو بهست(الچوابگ)و رێنماییگهلی تایبهت به سهلامهتیی سهنعهتگهری و پیشهگهریی ناو كارگهكاندا دهچێ. پازدهم: ههناردهی رهنێوهاتی پیشهسازیی( المنتجات الصناعیه) نیشتمانی دنهدهدات. شازدهم: له پێشانگا پیشهسازییهكانی ناوهوهو دهرهوهی ههرێمدا بهشداری دهكا. حهڤدهم: دوای رهزامهندیی سهرۆكایهتیی ئهنجومهنی وهزیران، وهزارهت لهگهڵ شارهزایانی بیانی و كۆمپانیاو دهزگا پیشهسازی و پسپۆڕهكاندا، رێكهوتننامه دهبهستێ كه له دایهرهو كارگهكانی وهزارهتهكهدا كار بكهن. ههژدهم: دوای رهزامهندیی سهرۆكایهتیی ئهنجومهنی وهزیران، وهزارهت لهگهڵ ناوهندهكانی (مراكز) لێكۆڵینهوهی زانستی و تهكنۆلۆجیه نێودهوڵهتی و، نووسینگه راوێژكارهكاندا دهكهوێته هاوكاری بۆ بهرهوچاكترگۆڕینی ئیش و كاری وهزارهتهكه.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: ههر دهقێ لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا نهگونجێ، كاری پێ ناكرێ.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و، لایهنه پێوهندیداره كانیش، حوكمهكانی ئهم یاسایهجێبهجێ بكهن.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: وهزیر، بۆی ههیه، بهپێی رێنمایی، دهرماڵه بهكارمهندان بهپێی سروشتی ئیشهكهی یان جێگای جوگرافیی ئیشهكهی یان بهپێی بهرپرسیارێتی وهزیفی یان بهپێی به ئهزموونیی ئهو کارمهنده، ببهخشێ.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: ئهم یاسایه له ڕۆژی دهرهێنانیهوه دهخرێتهكار و له رۆژنامهی فهرمیی ( وهقایعی كوردستان )دا بڵاودهكرێتهوه.