أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: رێكخراوهكان مافیان ههیه لهناوخۆ یان دهرهوهی ههرێم و عێراقدا لقیان ههبێت.
ماددهی سی و حهوتهم:
ماددهی سی و حهوتهم: یهكهم: سهرۆكی دادگای پێداچوونهوه لهنێوان جێگرانی سهرۆك یاخود كۆنترین دادوهرانی دادهمهزرێ ئهگهر ماوهی خزمهتی دادوهری له بیست وپێنج سالأ كهمتر نهبێ. دووهم: جێگری سهرۆك لهنێو دادوهرانی دادگای پێداچوونهوهو له نێوان دادوهرهكانی پۆلی یهكهم دا دادهمهزرێ ئهگهر ماوهی كاركردنی له خزمهتگوزاری دادوهری له بیســـت ودوو ســالأ كهمتر نهبێ. سێیهم: دادوهر له دادگای پێداچوونهوه له نێوان دادوهرانی پۆلی یهكهم دادهمهزرێ ئهگهر ماوهی كاركردنی له خزمهتی دادوهری له بیست سالأ كهمتر نهبێ و ماوهیهك له دوو سالأ كهمتر نهبێ له یهكێك لهم پایه دادوهریانهی خوارهوه كاری كردبێ: 1-سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه. 2-جێگری سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه. 3-دادوهری دادگای تێههڵچوونهوه. 4-سهرۆكی دهستهی سهرپهرشتی دادوهری. 5-ئهو پارێزهرهی ماوهیهك كاری له پارێزهری كردبێ كه له 25 سالأ كهمتر نهبێ. چوارهم: سهرۆكی دادگای پێداچوونهوهو جێگرهكانی و دادوهری دادگای پێداچوونهوه به مهرسوومێكی ههرێمی ولهسهر پاڵاوتنی لهلایهن ئهنجومهنی دادوهرییهوه دادهمهزرێن.
ماددهی سازدهیهم
ماددهی سازدهیهم: 1-ئهگهر مۆڵهت دراوی ژێر دهست گرتن و ههڵگرتنی چهكی ئاگرین ئیدیعای بزربوون یا فهوتانی مۆڵهتهكه یا بزر بوونی چهكه مۆڵهت پێدراوهكهی كرد دهسهڵاتی مۆڵهت دان دهبێ داوای لێكۆلینهوهی لهسهر بكرێ. 2-ئهگهر بزر بوون و فهوتانی مۆڵهتهكه سهلمێنرا دهبێ خاوهنهكهی مۆڵهتێكی له جێگهی بزربووه دهدرێتێ كه ههمان ژمارهی مۆلهتهكهی پێشووی لێدهدرێ و زانیارییهكانی تێدا دهبێ ئهمهش بهرامبهر به رهسمێكی دووجای رهسمی مۆڵهته بزر بووهكه. 3-ئهگهر بزر بوون و فهوتانی چهكهكه سهلمێنرا دهبێ خاوهنهكهی مۆڵهتهكهی بدا به دهسهڵاتی مۆڵهت دان بۆ پووچ كردنهوهی ئهوسا دهشێ مۆلهتێكی نوێ ی بۆ چهكێكی تر بدرێتێ. 4-ئهگهر دهركهوت ئیدیعای بزبوونی مۆڵهتهكه یا فهوتانی یا بزر بوونی مۆڵهتهكه یا فهوتانی یا بزر بوونی چهكهكه راست نییه دهبێ دهسهڵاتی مۆڵهت دان خاوهنهكهی بنێردرێته لای دادوهری لێكۆڵیهنهوه تا چی پێویسته بیكا بۆ ئهوهی بدرێ به دادگای پهیوهندیدار و ئهگهر سهلمێنرا دهبێ به پێ ی حوكمی یاسا سزا بدرێ و مۆڵهتهكهشی پووچ بكرێتهوه و لایهنی مۆڵهتدانی لێ ئاگادار بكرێ. 5-ئهگهر بزر بوون و فهوتانی ئهو باوهرنامهیهی دراوه به ئهفسهرانی هێزه چهكدارهكان سهلمێنرا وهزیری كارو باری پێشمهرگه یا ئهوهی دهسهڵاتی دهداتێ بۆی ههیه باوهرنامهیهكی بێ رهسم لێدان بداتێ. 6-ئهگهر بزر بوون و فهوتانی ئهو باوهرنامهیهی دراوه به ئهفسهران و مفهوهزهكانی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ سهلمێنرا وهزیری ناوخۆ یا ئهوهی دهسهڵاتی دهداتێ بۆی ههیه باوهرنامهیهكی بێ رهسم لێدانی نوێ ی بداتێ.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: یهكهم: سهرۆكی دهزگا: به سهرۆكی باڵای دهزگا دادهندرێت و خاوهنی دهسهڵاتی كارگێڕی ودارایی ویاسایی پێویست به بهڕێوهبردنی دهزگایه و له پلهی وهزیردا دهبێت و له لایهن سهرۆكایهتیی ئهنجومهنی وهزیرانهوه كاندید دهكرێت و به مهرسوومی ههرێمی دادهمهزرێت. دووهم: جێگری سهرۆكی دهزگا: سهرۆكی دهزگا، جێگرێكی به پلهی بریكاری وهزارهت دهبێت، له لایهن سهرۆكایهتیی ئهنجومهنی وهزیرانهوه كاندید دهكرێت و به مهرسوومێكی سهرۆكایهتی ههرێم دادهمهزرێت و ئهو دهسهڵاتهش پیاده دهكات كه له لایهن سهرۆكی دهزگاوه پێی دهدرێت، ئهركهكانی سهرۆكی دهزگا له كاتی ئاماده نهبوونیدا دهگرێته ئهستۆ.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوه و دهستهواژانهی دادێن، واتاكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: یهكهم: ههرێم: ههرێمی كوردستان-عێراق. دووهم: سهرۆكایهتیی وهزیران: سهرۆكایهتیی ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێمی كوردستان- عیراق. سێیهم: دهزگا: دهزگای ئاسایشی ههرێمی كوردستان- عیراق. چوارهم: سهرۆكی دهزگا: سهرۆكی دهزگای ئاسایشی ههرێمی كوردستان- عیراق. پێنجهم: جێگری سهرۆكی دهزگا: جێگری سهرۆكی دهزگای ئاسایشی ههرێمی كوردستان- عیراق.
ماددهی بیست و دووهم:
ماددهی بیست و دووهم: داهاتهكانی سهندیكا لهمانه پێك دێت یهكهم: رهسمهكان كه ئهمانهن: 1. رهسمی چوونه پاڵ سهندیكا و نوێ كردنهوهی ساڵانه (25) دینار. 2. رهسمی مۆڵهت دانی سهرپهرشتی دروستی ئاژهڵ و كردنهوهی عیاده یان تاقیگهی دروستی ئاژهڵ و نوێ كردنهوهی ساڵانهی (50) دینار. 3. رهسمی مۆڵهتدانی كردنهوهی خهستهخانهی ئههلی دروستی ئاژهڵی و نوێ كردنهوهی ساڵانهی (100) دینار. 4. رهسمی مۆڵهت دانی كردنهوهی كۆگای ئههلی دهرمانی دروستی ئاژهڵی و نوێكردنهوهی ساڵانهی (500) دینار. 5. رهسمی پشكنینی ههر دهزگایهكی دروستی ئاژهڵی (20) دینار. 6. رهسمی تۆمار كردنی پسپۆرایهتی (الاختصاص) (100) دینار. 7. رهسمی پێدانی نووسراوی پشتگیری (10) دینار. دووهم: پێبهخشینهكانی حكومهتی ههرێم. سێیهم: ئهو قازانجانهی كه له ئاههنگ و چاپهمهنی و پێبهخشین و ئهو پرۆژانهی كه سهندیكا پێیان ههڵدهستێت یان كه سهندیكا دهیان كات دهست دهكهوێت. چوارهم: بهخشین و لهقهبهركردن و ههر دهستكهوتێكی تر.
ماددهی یازدهم
ماددهی یازدهم: 1-دهبێ مۆڵهت دراو له حاڵهتی پووچ بوونهوهی مۆڵهتهكهی دا دهستوو برد چهكهكهی بهرامبهر پسوولهیهك بدا به مهڵبهندی پۆلیسی شوێنی نیشتهجێی و بۆی ههیه له ملوهی (180) رۆژ دا ئهو چهكهو عهتادهكهی بفرۆشرێ یا به شێوهیهكی یاسایی بیدا به ههر كهسێكی تر كه مهرجهكانی مۆڵهت پێدانی تێدا بن دهنا دهسهڵاتی مۆڵهت دان بۆی ههیه چهكهكهو عهتادهكهی بۆ سوودی خاوهنهكهی به پێی یاسای فرۆشتن و به كرێ دانی ماڵو موڵكی دهوڵهت بفرۆشی و بیدا بهو كهسهی مۆڵهتی ههڵگرتن یا ژێر دهستخستنی دراوهتێ. 2-له حاڵهتی مردنی مۆڵهت دراو حوكمهكانی بڕگهی (1)ی ئهم ماددهیه دهسهپێنرێ و دهبێ میرات گرانی ییا ههر یهكێك كه جێگهیان دهگرێتهوه ئهو ئهركانه بهجێ دێنێ كه تیایدا دیاری كراون و دهسهڵاتی مۆڵهتدان پارهكهی دهداته دادگای پهیوهندی دار بۆ دابهش كردنی بهسهر بهشگراندا.
ماددهی سیازده:
ماددهی سیازده: ئهم یاسایه له رۆژی دهرهێنانیهوه دهخرێته بهركار، و له (وهقایعی كوردستان)دا بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێ گهر لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه و یاسای سهرۆكایهتی ههرێم ژماره (1)ی ساڵی 2005 و ههمواركراوهكانی ناكۆك بێت.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: یهكهم : وهزیر بۆی ههیه له كاتی پێویستدا ههر بهڕێوهبهرایهتیهك یا بهشێك یا هۆبهیهك لهناو پێكهاتهكانی وهزارهت له نوێ دابنێ یان لێكیان بدات یا خود ههڵیان وهشێنێتهوه به پێی پێویستی كارهكهی. دووهم: وهزارهت بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی دوازدهیهم
ماددهی دوازدهیهم: كار به دهقی هیچ یاسا یان بڕیارێك ناكرێت كه لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكوك بێت.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: سهرۆكی دهزگا بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایهو پهیڕهوی ناوخۆی تایبهت به دهزگاكه دهربكات.
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم:وهزارهت پێك دێت له:1-دهزگای مهڵبهندی وهزارهت.2-بهرێوهبهرایهتیه گشتییهكانی پهروهرده له پارێزگای ههرێمی كوردستانی عێراق دا.
ماددهی چواردهم:
ماددهی چواردهم: دهبێ ئهنجومهنی وهزیران ولایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: ئهمانهی خوارهوه به ئهندامانی یهكێتی له قهڵهم دهدرێن: أ-ههموو مامۆستاو وانهبێژهكانی سهر به وهزارهتی پهروهردهو تهدریسییهكانی پهیمانگاو زانكۆكان له ههرێمدا. ب- مامۆستا شههیدهكانی بزاڤی رزگاریخوازی كوردستان ئهندامانی شهرهفن. جـ- مامۆستایانی شۆڕشی رزگاریخوازی ئهیلول ئهندامی شهرهفن. د- خانهنشینهكان له ئهندامانی یهكێتی بۆ ماوهی یهك ساڵ (له رۆژی خانهنشینی و له وهزیفه دهست بهردانهوه) به ئهندام دهمێننهوه.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقائیعی كوردستان) جێبهجێ دهكرێ.
ماددهی ههژده
ماددهی ههژده: 1/نیصاب له ئهنجومهندا به ئامادهبوونی زۆرینهی ئهندامان دێتهجێ، بڕیاریش به زۆرینهی دهنگی ئامادهبووان دهردهچێ و، ئهگهر دهنگهكانیش هاوتا بوون، ئهوه لهو بارهدا دهنگی نهقیب بۆ كام تایان درابێ، هی ئهوه. 2/ئهگهر به ههر هۆیێ، جێگای نهقیب چۆڵ بوو، ئهوا جێگرهكهی جێگای دهگرێتهوه، خۆ ئهگهر جێگای جێگرهوهكهش چۆڵ بوو، ئهوه لهو بارهدا سكرتێر جێگای دهگرێتهوه بهمهرجێ باقیمهنی ماوهی خولهكه له ساڵێكی تهواو كهمتر نهبێ. 3/ئهگهر جێگای زۆرینهی ئهندامانی ئهنجومهن چۆڵ بوو، ئهوه ئهنجومهن دهبێ بانگهێشتی دهستهی گشتی بكات بۆ كۆبوونهوهی ههڵبژاردنی ئهوانهی جێگاكانیان دهگرنهوه، بهههمان ئهو شێوازهی كه لهم یاسایهدا هاتووه، بهمهرجێ با قیمهنی ماوهی خولهكه له ساڵێكی تهواو كهمتر نهبێ.
ماددهی سی و چوارهم:
ماددهی سی و چوارهم: یهكهم: پێویسته له سهر گشت وهزارهت و فهرمانگهی گرێنهدراون به وهزارهت خهرجیهكانی بهگهڕخستن و وهبهرهێنان بهسهر پارێزگاكانی ههرێمدا دابهش بكهن لهگهڵ ڕهچاوكردنی چڕی دانیشتووانی ههر پارێزگایهك و ئهو ناوچانهی زیاتر زیانیان بهركهوتووه له دوای دورخستنهوهی خهرجیهكانی ناوهندیی وهزارهت. دووهم: پێویسته له سهر سهرجهم پارێزگاكان ههماههنگی بكهن لهگهڵ وهزارهت و لایهنی گرێنهدراون به وهزارهت بۆ جهختكردن له جێبهجێكردنی بڕگهی (یهكهم)ی ئهم ماددهیه له رێكهوتی جێبهجێكردنی كردارهكیی بودجهدا. سێیهم: پێویسته له سهر دیوانی چاودێریی دارایی ههرێم داوا بكات لهو دهسته چاودێرییانهی پێیهوه لكاون و له پارێزگاكانی ههرێم بوونیان ههیه دڵنیابن له جێبهجێكردنی بڕگهی (یهكهم)ی سهرهوهی ئهم ماددهیه له رێكهوتی جێبهجێكردنی كردارهكیی بودجهدا.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: كار به هیچ دهقێك ناكرێ گهر لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێ.