أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
مادهی ههژدهم:
مادهی ههژدهم: ئهفسهری خراوه سهر لیستی نیوه مووچه، له رۆژی خستنه سهر لیستی نیوه مووچهوه ئهو مووچهیهی پێدهدرێ و دهبێ مل كهچی یاسا و فهرمانه سهربازییهكان بێت.
مادهی نۆزدهههم:
مادهی نۆزدهههم: ئهگهر ئهفسهر لهبهر بهدرهوشتی یان لهبهر بێ توانایی به پێی بڕگهكانی (یهكهم و دووهم) له ماددهی حهڤدهم لهم یاسایه خرایه سهر لیستی نیومووچهیی، ماوهی مانهوهی له لیستی نیومووچهیی له ماوهی خزمهتهكهی دهردهكرێ له جاری یهكهم و دوو چهندانهیشی لی دهردهكرێ له جاری دووهم و له جاری سێیهمیش خانهنشین دهكرێ.
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: یهكهم: ئیمام له(پێشمهرگه ـ زێرهڤان) دادهمهزرێ وپلهی خۆی پێدهدرێ وبهرزدهكرێتهوه وخانهنشین دهكرێ و بۆ خزمهت دهگهڕێنریتهوه و وازهێنانیشی به بڕیاری وهزیر لی قهبوولأ دهكرێ. دووهم: ههمان ئهوحوكمه یاساییانه ئیمام دهگرێتهوه كه بهسهر ئهفسهری هاوشێوهی له مووچه دا پیاده دهكرێت، مهگهر دهقێكی تایبهتی یاسا ههبێت.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم دهستهواژه و زاراوانهی خوارهوه واتا دیاریكراوهكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: یهكهم: وهزارهت: وهزارهتی كشتوكاڵ ء سهرچاوهكانی ئاو له ههرێمی كوردستان ـ عێراق. دووهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتی: بهڕێوهبهرایهتی گشتی باخداری ء دارستان ء پاوان. سێیهم: بهڕێوهبهرایهتی پۆلیسی پاراستنی دارستان ء ژینگه له ههرێمدا: بهڕێوهبهرایهتی پۆلیس كه راسپێردراوه به پاراستنی دارستان ء بهروبوومهكانی ء پێكهاتهكانی. چوارهم: دارستان: پێكهاتهیهكی ژینهوهری تهواوكاره، كه پێكدێت له دار و دهرخت و، پووش و پاوان و، رووهكهكان و، گیانلهبهر و باڵنده كێویهكانء، زیندهوهری بهچاو نهبینراو، جا سروشتی بن یا ناسروشتی. پێنجهم: دارستانی میری: بریتیه له دارستانی سروشتی و دهستكرد و، زهوی ءزاری دارستان كه خاوهندارێتی ئهگهڕێتهوه بۆ ههرێم، جا مافی سود وهرگرتنیان بۆ كهسی تر بێت، یان نا. شهشهم: دارستانی تایبهت: ئهو دارستانانهی لهلایهن كهسانی سروشتی یا مهعنهوی دروستكرابن ء، خاوهندارێتی یا مافی بهكارهێنانیان بۆ ئهو كهسانه دهگهڕێتهوه. حهوتهم: بهری دارستان: ههر ماددهیهك له دارستان جێگیر بێت، یا گوازراوه وهك تهختهی پیشهسازی ء، داری سووتهمهنی و خهڵوز و راتینج ء مازوو و كهتیره و كهرهستهی پیشهسازی ء، بهڕوو و تۆو، ڕهگ و ڕیشاڵ ء توێكڵ ء ههنگوین ء گهزۆو، گڵ ء گیا و قارچكء گۆشت ء پێستی ئاژهڵی كێوی و باڵنده و ماسی و هێلكه و گوڵ و پیازی جوانی و بهروبوومی دیكه. ههشتهم: درهخت: ههموو روهكێك كه قهدێكی دارینی ههبێ له ههموو قۆناغهكانی گهشهكردنهوه. نۆیهم: نهمامگه: زهوی تهرخانكراو بۆ بهرههمهێنان ء پهروهردهكردنی دارو درهختی خۆڕسك و دهستكرد. دهیهم: ماڵات: سهرجهم ئاژهڵه ماڵییهكان كه لهسهر گژو گیا دهلهوهڕێن.
ماددهی بیست ویهكهم:
ماددهی بیست ویهكهم: مهرجه ئهوهی به (ئیمام) دامهزرێ ههمان مهرجهكانی كه له ماددهی سێیهم لهم یاسایهدا هاتوون تێدابێ، بهدهر له بڕگهی (چوارهم)ی و دهبێ بڕوانامهی بهرایی زانكۆی له زانستهكانی شهریعهت یا ئایین یا هاوشێوهكانیدا ههبێت.
ماددهی بیستءدووهم:
ماددهی بیستءدووهم: ئهمانهی خوارهوه به ڕێنمایی وهزیر دیاری دهكرێن: یهكهم: پلهی ئیمام و مووچهو سهرمووچهی ساڵانهی و بهرزكردنهوهی. دووهم: ئهركهكانی ئیمام و بهرگ و نیشانهكانی.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: یهكهم: نابێ ئهندامان و كارمهندان بهشداری بكهن له دهركردن و دروست كردنی ئهو بڕیارانهی دهبنه مایهی ناكۆكی لهنێوان بهرژهوهندیی كهسی یان وهزیفیی ئهوان یان بهرژهوهندیی رێكخراوهكه. دووهم: لهكاتی سهرپێچی كردنی ئهندام و كارمهندان له رێكخراوهكه لهسهر ئهوهی له بڕگهی یهكهمی سهرهوه هاتووه بهپێی یاسا كارپێكراوهكان و پهیڕهوی ناوخۆ سزا دهدرێت.
ماددهی بیست و پێنجهم:
ماددهی بیست و پێنجهم: ئهم یاسایه له رۆژنامهی لاهسمیدا بڵاو دهكرێتهوه و له سهر وهزیری پسپۆر و وهزارهته پهیوهنددارهكان حوكمهكانی جێ بهجێ بكهن.
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: یهكهم: ههڵگرتن و ئاگركردنهوه له دهرهوهی خانوو بیناكان لهنێو سنووری دارستانهكانی ههرێم و له دهوروبهری به درێژایی (200) مهتر له سنوورهكهیهوه، قهدهغه دهكرێت. دووهم: رێگه نادرێت ئاگر بهكاربهێنرێت لهناو چادر و شوێنی ئیشكردن و كارگه دامهزراوه كاتییهكان كه دهكهونه ناو دارستانهكانی ههرێم یا به دووری (200) مهتر له سنوورهكهیهوهن، تهنها بۆ مهبهستی چێشت لێنان و خۆگهرمكردنهوه نهبێت، لهم حاڵهتهشدا ڕێو شوێنی پێویست دهگیرێتهبهر. سێیهم: رێگه نادرێت به دامهزراندنی هیچ دهزگایهكی پیشهسازی یا دامهزراوهیهك كه ئاگر بهكاردێنێت، یا كۆگای ماددهی تیشكدهر، یا دروستكردنی خانووێك كه ڕووبهرهكهی له (120/م2) زیاتر بێت، لهناو دارستانهكانی ههرێم یا له دووری كهمتر له (500) مهتر له ههر سنوورێكی دارستانهكاندا، بهبێ بهدهستهێنانی مۆڵهتی وهزارهت، ههروهها روونكردنهوهی پێویست دهردهكرێت لهنێو رێنماییهكانی وهزارهت بۆ ئهم بابهته. چوارهم: هیچ كهس بۆی نییه ئاگر بكاتهوه لهنێو دارستانهكانی ههرێمدا یا له نزیكی كهمتر له (300) مهتر، تهنها به مۆڵهتی لایهنی بهرپرس له پاراستنی دارستانهكانهوه نهبێت. پێنجهم: پێویسته لهسهر وهزارهت به ههماههنگی لهگهڵ لایهنه هونهرییهكان پێداویستی و ئامرازهكانی ئاگركوژاندنهوهی میكانیكی و دهستیی دهستهبهر بكات و تاوهری چاودێری و نههێشتنی ئاگر دروست بكات لهو ناوچانهی دارستان تێیدا چڕه یا ناوهندییه. شهشهم: وهزیری كشتوكاڵ وسهرچاوه ئاوییهكان، یان ئهوهی دهسهڵاتی پێدهدات، بۆی ههیه پهنا بهرێته بهر دهسهڵاتی كارگێڕی ناوچهكه بۆ بهكارهێنانی ئامراز و ئۆتۆمبێل و ئامێرهكان بۆ گرتنهبهری رێوشوێنی پێویست بۆ خۆپاراستن له ئاگركهوتنهوه.
ماددهی ههژدهیهم
ماددهی ههژدهیهم: لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) له سێ ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێ و كاری ئهوه تهماشای ئهو شكاتانه بكا كه ئهنجومهن بۆی رهوانه دهكا، وه ئهو بنهمایانه رهچاو دهكا كه له یاسای بهرزهفتی كارمهندانی دهوڵهتدا هاتوون.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: دهستهی گشتی ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوه ئهنجام دهدات: یهكهم: راستاندنی بودجه و حسابكاری دوماهی. دووهم: گفتوگۆ كردن و بڕیاردان لهسهر راپۆرتی ئهنجوومهن. سێیهم: چاوپیاخشاندنی ئهو پێشنیارانهی كه له بارهی ههمواركردنی یاسایی سهندیكاوه پێشكهش دهكرێن. چوارهم: بڕیاردان لهسهر پێرهوی ناوخۆ و ههمواركردنی.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: یهكهم: رێگه به هیچ حزب یان رێكخستنێكی سیاسی یان ئایینی نادرێت كه قوتابخانه یان پهیمانگهیهكی ناحكومی دابمهزرێنێت. دووهم: نابێت له هیچ قوتابخانهیهك یان پهیمانگهیهكی ناحكومی رهمزو دروشمی ناكۆك لهگهڵ پرنسیپهكانی پێكهوهژیانی ئاشتهوایی یان ئایینی یان نهتهوهیی گهلی كوردستان بهكاربهێنرێت.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: ههر رێككهوتنێكی نێوان وهزارهت و ههر لایهنێكی نێودهوڵهتی یان نیشتیمانیی، بۆ كردنهوهی قوتابخانه یان پهیمانگهی ناحكومی، ههمان ئهو مهرج و رێكارو رێنماییانهی كه لهم یاسایهدا دهقیان لهسهر كراوه، بهسهریدا پیاده دهكرێن.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: پێویسته گشت چالاكیهكانی فێركردنی نێو پرۆگرامهكانی خوێندنی قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیهكان رێكبخرێن.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: رهتكردنهوهو لێسهندنهوهی مۆڵهت به بڕیاری وهزارهت دهبێت پاڵپشت به بهڵگهو پاساوی یاسایی.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: دهستهی گشتی له ههموو ئهو ئهندامانه پێك دێ كه پابهندیهكانی خۆیان به گوێرهی ئهم یاسایه جێبهجێ كردووهو به باڵاترین دهسهڵات دادهنرێ له سهندیكادا، ههر به سێ ساڵ جارێك له نێوان مانگی كانوونی دووهمدا به بڕیاری ئهنجومهن و بانگێشتی نهقیب كۆبونهوهیهكی ئاسایی له بارهگاكهیدا ئهنجام دهدات، بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و ههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ بۆ پڕكردنهوهی ئهندامیهتی ئهنجومهن و ئهندامانی لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) راددهی یاسایی (نیساب)یش به دوو لهسهر سێی ئهندامانی دهستهی گشتی تهواو دهبێ، وه له كاتی تهواو نهبوونی (نیساب) ههڵبژاردن پانزده رۆژ دوای كۆبونهوهی یهكهم له ههمان كات و شوێندا ئهنجام دهدرێ و (نیساب)یش به ئامادهبوونی سێیهكی ئهندامان بهتهواو دادهندرێ، به پێچهوانهوهش ئهنجومهن بۆ خولێكی تریش به بهردهوام دادهنرێ له كارهكانیدا.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: سهندیكا له مانه پێك دێ: 1. دهستهی گشتی. 2. ئهنجومهنی سهندیكا. 3. لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط). 4. لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكان.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: 1. ئهم بڕگهیهی خوارهوه، بۆ ماددهی (31) زیاد دهكرێ و دهبێته بڕگهی (یهكهم): یهكهم: ئهوهی به عهمیدی كۆلێژی تهقهنی دابمهزرێ، مهرجه ئهو شهرتوشروتهی فهراههم بێت كه له ماددهی (17)ی ئهم یاسایهدا هاتووه. 2. بڕگه (1)ی ماددهی (31) ههموار دهكرێ و دهبێته بڕگهی (دووهم)و بهم شێوهیهی لێ دێت. ئهوهی به عهمیدی پهیمانگه دادهمهزرێ مهرجه مهرتهبهی مودهریس یان سهرووتری ههبێ و له كهميی بڕوانامهی ماجستێری بهدهستهوه بێ و، بهبڕیاری ئهنجومهنی وهزیران و لهسهر پێشنیازی ئهنجومهن بۆ ماوهی (4) سالَ دادهمهزرێ. 3. بڕگه (2)ی ماددهی (31) ههموار دهكرێ و دهبێ به بڕگهی (سێیهم)و وهك ئهمهی خوارهوهی لێ دێت: (عهمیدی كۆلێژ یان عهمیدی پهیمانگه له ههیئهكهدا، ئهو سهڵاحییات و ئیشه تایبهتانهی عهمیدی كۆلێژ دهگرێته دهست كه له ماددهی (17)ی ئهم یاسایهدا هاتووه به جۆرێ كه لهگهلَ ئامانجهكانی كۆلێژهكه یان پهیمانگهكهدا بگونجێ.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: یهكهم: رهسمی چوونه ناو سهندیكا سێ دیناره. دووهم: رهسمی بهشداری كردنی ساڵانه بیست دیناره و له ماوهیهك دهدرێ كه له مانگی شوباتی ههموو ساڵێك تێناپهرێ، ئهگهر ئهندام له كاتی دیاریكراو رهسمی دواكهوت (50%) له رهسمی بهشداریكردنی ساڵانه جهزا دهكرێ و ئهگهر دوو ساڵی یهك له دوای یهك بهبێ عوزری رهوا له دانی رهسمی بهشداریكردن دواكهوت ناوی له تۆماری ئهندامان وهدهردهنرێ.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی رهسمیدا دهخرێته بهركار.