أحكام القانون

البحث في المحتوى🔎
ازالة
ازالة

مادده‌ی نۆیه‌م

متن المادە :

مادده‌ی نۆیه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌نجوومه‌ن ده‌سه‌ڵاتێكی (حصری) هه‌یه‌ سه‌باره‌ت به‌ جێبه‌جێ كردنی مه‌ده‌نیانه‌ی په‌یڕه‌و و رێكاره‌كانی و، پێویسته‌ ئه‌نجوومه‌ن هه‌ر كێشه‌یه‌كی تاوانكاران ڕوو به‌ڕووی ده‌سه‌ڵاته‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان بكاته‌وه‌ ئه‌گه‌ر هات و به‌ڵگه‌یه‌كی هه‌بوو سه‌باره‌ت به‌ هه‌ڵسوكه‌وتێكی تاوانكارانه‌ كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ پاكی پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ هه‌بێ. دووه‌م: ئه‌نجوومه‌ن ئه‌و ناكۆكیانه‌ چاره‌سه‌ر ده‌كا كه‌ له‌ ئه‌نجامی خۆئاماده‌كردن و جێبه‌جێ كردنی هه‌ڵبژاردن وڕاپرسییه‌ گشتییه‌كان دێنه‌ ئاراوه‌ و بۆی هه‌یه‌ كه‌ ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ ببه‌خشێ به‌ كارگێریی هه‌ڵبژاردن بۆ چاره‌سه‌ركردنیان له‌كاتی ڕوودانیاندا. سێیه‌م: بڕیاره‌كان ئه‌نجومه‌ن به‌ هه‌ردوو زمانی كوردی و عه‌ره‌بی له‌سێ رۆژنامه‌ی رۆژانه‌ی ناوخۆیی له‌ هه‌رێمدا بڵاو ده‌كرێنه‌وه‌ و، ئه‌نجوومه‌ن بۆی هه‌یه‌ كه‌ رۆژنامه‌یه‌كی تایبه‌ت به‌خۆی ده‌ربكا و سایتێكی ئه‌لكترۆنی بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش دروست بكا. چواره‌م: له‌ دادگای پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستان ده‌سته‌یه‌كی دادوه‌ریی پێك دێ له‌سێ دادوه‌ری ته‌رخان نه‌كراو بۆئه‌وه‌ی چاو به‌و تانه‌لێدانه‌نه‌دا بخشێنێته‌وه‌ كه‌ له‌ بڕیاره‌كانی ئه‌نجوومه‌ن ده‌گیرێن له‌لایه‌ن ئه‌وانه‌ی كه‌ ڕاسته‌وخۆ بڕیاره‌كانی ئه‌نجوومه‌ن زه‌ره‌رمه‌ندن. پێنجه‌م: تانه‌دان له‌ بڕیاره‌كانی ئه‌نجوومه‌ن له‌لایه‌ن ئه‌وانه‌ی زیانیان له‌ بڕیاره‌كه‌ بینییوه‌، ڕاسته‌وخۆ پێشكه‌ش به‌ ده‌سته‌ی دادوه‌ریی هه‌رێم ده‌كرێ له‌ ماوه‌ی سێ رۆژ دا له‌ رۆژی دوای بڵاوكردنه‌وه‌ی بڕیاره‌كه‌، له‌لایه‌ن ئه‌نجوومه‌نه‌وه‌، له‌گه‌ڵ ره‌چاوكردنی رۆژانی پشووی فه‌رمی. شه‌شه‌م: ده‌سته‌ی دادوه‌ریی پێویسته‌ ئه‌و تانه‌كان یه‌كیلایی بكاته‌وه‌ كه‌ پێشكه‌ش كراون، ئه‌ویش له‌ ماوه‌ی حه‌وت رۆژدا له‌و رۆژه‌وه‌ كه‌ تانه‌كه‌ی پێشكه‌ش كراوه‌ و، بڕیاره‌كانیشی سه‌باره‌ت به‌و تانه‌كان بنبڕه‌ و رێكاره‌كانی ته‌ماشاكردنی تانه‌لێدانی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یانگرێته‌وه‌ له‌گه‌ڵ ره‌چاو كردنی یاسای دادبینی مه‌ده‌نی ژماره‌ (83)ی ساڵی 1969ی هه‌مواركراو و، یاسا رێكارییه‌كانی تر كه‌ له‌ هه‌رێمی كوردستاندا جێبه‌جێ ده‌كرێن له‌هه‌ر شتێك به‌ده‌ق له‌م یاسایه‌دا نه‌هاتبێت.

مادده‌ی هه‌شته‌م

متن المادە :

مادده‌ی هه‌شته‌م: یه‌كه‌م: ئه‌ندامانی ئه‌نجوومه‌ن ئیمتیازاتی (بریكاری وه‌زاره‌ت)ـیان ده‌بێ بۆ ماوه‌ی پێنج ساڵ و ده‌كرێ نوێش بكرێته‌وه‌ بۆ یه‌ك جار. دووه‌م: ئه‌نجوومه‌ن بۆی هه‌یه‌ ده‌رماڵه‌ ببه‌خشێته‌ فه‌رمانبه‌ره‌كانی، به‌مه‌رجێك ئه‌و ده‌رماڵه‌یه‌ زیاتر نه‌بێ له‌و ده‌رماڵه‌یه‌ی ده‌به‌خشرێته‌ فه‌رمانبه‌رانی په‌رله‌مان. سێیه‌م: ئه‌ندامانی ئه‌نجوومه‌ن ناتوانن له‌ وه‌زیفه‌ی گشتیدا دابمه‌زرێن بۆ ماوه‌ی سێ ساڵ له‌ به‌رواری ته‌واوبوونی فه‌رمانه‌كانیان وه‌كو كۆمسیار، جگه‌ له‌ پله‌ و پایه‌ی ئه‌كادیمی نه‌بێ. چواره‌م: كۆمسیاران مافی مووچه‌ی خانه‌نشینیان ده‌بێ به‌بڕی 80% كۆی ئه‌و مووچه‌یه‌ی وه‌ریده‌گرن دوای ته‌واوبوونی فه‌رمانه‌كانیان جگه‌ له‌ حاله‌تی ده‌ست له‌كاركێشانه‌وه‌ یان له‌كارلادان یان تاوانباركردنی به‌ تاوانێك كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ كاره‌كه‌یه‌وه‌ هه‌بێ . پێنجه‌م: ئه‌گه‌ر یه‌كێك له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجوومه‌ن له‌كاتی یان له‌ ئه‌نجامی خزمه‌تكردنی له‌ كۆمسیۆن تووشی كه‌م ئه‌ندامی بوو، به‌هۆیه‌وه‌ نه‌یتوانی ئه‌ركه‌كانی جێبه‌جێ بكات، مووچه‌یه‌كی خانه‌نشینی بۆ دیاری ده‌كری به‌گوێره‌ی بڕگه‌ی چواره‌می ئه‌م مادده‌یه‌. شه‌شه‌م: ئه‌گه‌ر یه‌كێك له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجوومه‌ن كۆچی دوایی كرد له‌كاتی یان له‌ ئه‌نجامی خزمه‌تكردنی له‌ كۆمسیۆندا یان به‌هۆی ئه‌م خزمه‌ته‌وه‌، ئه‌وا مووچه‌یه‌كی خانه‌نشینی بۆ خێزانه‌كه‌ی ده‌بڕدرێته‌وه‌ به‌گوێره‌ی بڕگه‌ی چواره‌می ئه‌م مادده‌یه‌. حه‌وته‌م: ماوه‌ی خزمه‌تكردنی ئه‌ندام له‌ كۆمسیۆن بۆ مه‌به‌ستی سه‌رمووچه‌ و به‌رزكردنه‌وه‌ و خانه‌نشینی هه‌ژمار ده‌كرێ.

مادده‌ی حه‌وته‌م

متن المادە :

مادده‌ی حه‌وته‌م: یه‌كه‌م: ئه‌ندامییه‌تی له‌ ئه‌نجوومه‌ندا له‌به‌ر هۆیه‌ك له‌م هۆیانه‌ی خواره‌وه‌ كۆتایی پێدێ: 1ـ ته‌واوبوونی واده‌ی ئه‌نجومه‌ن. 2ـ ده‌ست له‌كاركێشانه‌وه‌. 3ـ مردن یان په‌ككه‌وتنی ئه‌ندام له‌ جێبه‌جێ كردنی ئه‌ركه‌كانیدا. 4ـ ده‌رچوونی حوكمی دادگایی ینبڕ ده‌رهه‌ق به‌ ئه‌ندام له‌ تاوانێكی ئابڕووبه‌ردا. 5ـ به‌خشینی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن به‌تاك یان به‌كۆ له‌ ئه‌ركه‌كانیان له‌ لایه‌ن په‌رله‌مانه‌وه‌ كاتێك كه‌ سه‌رپێچی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ و په‌یڕه‌وكان ده‌كه‌ن، ئه‌ویش به‌زۆرینه‌ی دوو له‌سه‌ر سێ. 6ـ ئه‌گه‌ر سه‌ڵمێنرا ئه‌و زانیاریانه‌ی له‌كاتی پاڵاوتنیدا بۆ كاره‌كه‌ی پێشكه‌ش كردوه‌ ڕاست نه‌بووه‌. 7ـ ئاماده‌ نه‌بوون بۆ سێ جاری له‌ دوای یه‌ك و به‌بێ بیانوویه‌كی ڕه‌وا له‌ كۆبوونه‌وه‌كاندا. 8ـ له‌ كاتی پاڵاوتنی ئه‌ندام بۆ یه‌كێك له‌ ئه‌نجوومه‌نه‌ نوێنه‌رایه‌تییه‌كان. دووه‌م: له‌كاتی چۆل بوونی یه‌كێك له‌ كورسییه‌كانی ئه‌نجوومه‌ن به‌هۆی یه‌كێك له‌و هۆیانه‌ی له‌ بڕگه‌كانی سه‌ره‌وه‌دا دیاریكران، ئه‌ندامێكی تر به‌هه‌مان ئالیه‌تی له‌ناو یاساكه‌دا هاتووه‌ هه‌ڵده‌بژێردرێت.

مادده‌ی شه‌شه‌م

متن المادە :

مادده‌ی شه‌شه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌نجوومه‌ن ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ پیاده‌ ده‌كات: 1ـ دامه‌زراندن و نوێ كردنه‌وه‌ و بژارد كردنی تۆماری ده‌نگده‌ران له‌ رێی هه‌موو جۆره‌ شێوازێكی تازه‌ی به‌رده‌ست، له‌سه‌ر لایه‌نی په‌یوه‌ندیداریش پێویسته‌ هاوكاری و هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ ئه‌نجوومه‌ندا بكه‌ن بۆ گه‌یشتن به‌و مه‌به‌سته‌. 2ـ په‌سه‌ند كردنی تۆماری لیستی هه‌ڵبژاردنه‌كان و هاوپه‌یمانییه‌تییه‌كان و پاڵێوراوان به‌ مه‌به‌ستی چوونه‌ ناو هه‌ڵبژاردنه‌كان و به‌شداری كردن تێیدا. 3ـ متمانه‌ دان به‌ چاودێرانی هه‌ڵبژاردنه‌كان و بریكارانی لیسته‌كانی هه‌ڵبژاردن و ڕاگه‌یاندكاران و رێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی له‌سه‌ر ئاستی نێوده‌وڵه‌تی و ناوخۆیی. 4ـ یه‌كلاكردنه‌وه‌ و بڕیاردان له‌و سكاڵا و تانه‌لێدانانه‌ی له‌ گشت هه‌ڵبژاردنه‌كان ده‌درێن و بریاره‌كانیشی مایه‌ی تانه‌لێدانان له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌رییه‌وه‌ له‌ دادگای پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێمدا. 5ـ په‌سه‌ند كردنی رێكاره‌كانی ژماردن و جیاكردنه‌وه‌. 6ـ ڕاگه‌یاندنی ئه‌نجامی كۆتایی هه‌ڵبژاردنه‌كان و ڕاپرسییه‌كان دوای په‌سه‌ند كردنی له‌لاین دادگای پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێمه‌وه‌. 7ـ دانانی په‌یڕه‌و و رێنماییه‌كان بۆ پاراستنی بێگه‌ردی له‌ پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كاندا. 8ـ په‌سه‌نكردنی هه‌یكه‌لی كارگێریی هه‌ڵبژاردنه‌كان. 9ـ دامه‌زراندنی كارمه‌ندانی نووسینگه‌كانی هه‌ڵبژاردن له‌ پارێزگاكان و یه‌كه‌ كارگێریه‌كاندا. 10ـ داڕشتنی سیاسه‌تی دارایی كۆمسیۆن. دووه‌م: پاڵاوتن بۆ دامه‌زراندنی پله‌ باڵاكان له‌ به‌رێوه‌به‌ری له‌ كۆمسیۆن و نووسینگه‌كانی هه‌ڵبژاردن له‌ پارێزگاكاندا له‌ ڕێی پێشنیاز كردنی (3) پاڵێوراوه‌وه‌ ده‌بێ به‌گوێره‌ی بنه‌مای ده‌رفه‌تی یه‌كسان، لیژنه‌یه‌كی تایبه‌ت ئه‌م كاره‌ جێبه‌جێ ده‌كات كه‌ له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌ن دروست ده‌كرێ و یه‌كێك له‌ پالێوراوه‌كان له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ به‌ زۆرینه‌ی دوو له‌سه‌ر سێ هه‌ڵده‌بژێردرێ.

مادده‌ی پێنجه‌م

متن المادە :

مادده‌ی پێنجه‌م: كۆمسیۆن پێكدێت له‌: یه‌كه‌م: ئه‌نجوومه‌نی كۆمسیاران دووه‌م: كارگێریی هه‌ڵبژاردن یه‌كه‌م: ئه‌نجومه‌نی كۆمسیاران: 1-ئه‌نجومه‌نی كۆمسیاران: له‌ (9) نۆ ئه‌ندام پێك دێ كه‌ له‌لایه‌ن په‌رله‌مانه‌وه‌ به‌ زۆرینه‌ی ڕه‌های ئه‌ندامانی هه‌ڵده‌بژێردرێن دوای ئه‌وه‌ی له‌لایه‌ن لیژنه‌یه‌كی تایبه‌ته‌وه‌ كه‌ په‌رله‌مان پێكیده‌هێنێ پێشنیاز ده‌كرێن، به‌مه‌رجێك دوو ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌ن به‌لانی كه‌مه‌وه‌ یاساناس بن هه‌روه‌ها ده‌بی نوێنه‌رایه‌تی ئافره‌تان و پێكهاته‌كان مسۆگه‌ر بكرێ و ماوه‌ی كاركردنی ئه‌نجوومه‌نه‌كه‌ش (5) پێنج ساڵی رۆژ ژمێرییه‌. 2-ئه‌وه‌ی بۆ ئه‌نجوومه‌ن هه‌ڵده‌بژێردرێ ده‌بێ ئه‌م مه‌رجانه‌ی خواره‌وه‌ی تێدابێت: أ-هاووڵاتی كوردستان ـ عێراق بێ و به‌به‌رده‌وامی تێیدا نیشته‌جێ بێ. ب-به‌لانی كه‌مه‌وه‌ ده‌بێت خاوه‌نی بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆیی بێت. ج-ته‌مه‌نی له‌ (30) سی ساڵ كه‌متر نه‌بێ. د-خاوه‌ن ئه‌زموون بێت و توانا و ده‌ستپاك بێت و بێلایه‌نی سه‌لمێنراوبێ. ه- خاوه‌ن ره‌فتار و ڕابردویه‌كی چاك بێت و، به‌ تاوانێكی ئابروبه‌ر حوكم نه‌درابێت. و- به‌شداری نه‌كردبێ له‌و تاوانانه‌ی كه‌ له‌لایه‌ن رژێمی به‌عسه‌وه‌ پلانی بۆ داریژرابێت یان ئه‌نجام درابێ بۆ سه‌ركوتكردنی گه‌لی كوردستان و گشت گه‌لانی عێراق و هه‌روه‌ها به‌عسی نه‌بوو بێت به‌ گوێره‌ی یاسای ژماره‌ (18)ی ساڵی 2003. ز- ئینیتمای بۆ هیچ پارتێكی سیاسی نه‌بێ له‌كاتی ئه‌ندامیه‌تیدا له‌ ئه‌نجومه‌ن. 3- ئه‌ندامای ئه‌نجوومه‌ن سوێندی یاسایی له‌به‌رامبه‌ر ئه‌نجوومه‌نی داده‌وه‌ریی هه‌رێمدا ده‌خۆن و به‌گوێره‌ی ئه‌م داڕشتنه‌: ( سوێند به‌خوای مه‌زن ده‌خۆم كه‌ به‌رپرسیارییه‌تییه‌ یاسایی و پیشه‌ییه‌كه‌م به‌ ئه‌مانه‌ت و به‌له‌خۆ بووردیی و دڵسۆزییه‌وه‌ جێبه‌جێ بكه‌م و كاربكه‌م بۆ ڕاپه‌راندنی ئه‌ركه‌كانی سه‌رشانم به‌ سه‌ربه‌خۆیی و بێلایه‌نی و، خوا شایه‌ده‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی ده‌یڵێم). 4- أ-ئه‌نجوومه‌ن له‌یه‌كه‌م دانیشتنیدا به‌زۆرینه‌ی دوو له‌سه‌ر سێی ژماره‌ی ئه‌ندامه‌كانی سه‌رۆك و جێگر و بڕیارده‌ری ئه‌نجوومه‌ن و سه‌رۆكی كارگێڕیی هه‌ڵبژاردنه‌كان هه‌ڵده‌بژێرێ. ب- سه‌رۆكی ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ری یاسایی كۆمسیۆنه‌. 5-سه‌رۆكی ئه‌نجوومه‌ن یان ئه‌وه‌ی نوێنه‌رایه‌تی ده‌كات ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ جێبه‌جێ ده‌كات: أ-به‌ڕێوه‌بردنی كاره‌ كارگێڕیی و رێكخستنیه‌كانی ئه‌نجوومه‌ن. ب-ئاماده‌كردنی كارنامه‌ی كۆبوونه‌وه‌كانی ئه‌نجوومن و گرێدان و سه‌رۆكایه‌تی كردنی ء، به‌و كۆبوونه‌وانه‌شی كه‌ سێ ئه‌ندام له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجوومه‌ن به‌لانی كه‌مه‌وه‌ داوای ده‌كه‌ن. ج-هه‌ر ئه‌ركێكی تر كه‌ ئه‌نجوومه‌ن پێی بسپێرێ. 6-كۆبوونه‌وه‌ی ئه‌نجوومه‌ن دروسته‌ به‌ ئاماده‌بوونی زۆرینه‌ی ڕه‌های ژماره‌ی ئه‌ندامه‌كانی و بڕیاره‌كانیشی به‌ زۆرینه‌ی ئاماده‌بووان وه‌رده‌گیرێ و له‌كاتێكدا ئه‌گه‌ر ده‌نگه‌كان یه‌كسان بوون ئه‌و لایه‌نه‌ براوه‌ ده‌بێ كه‌ سه‌رۆكی ده‌نگی له‌گه‌ڵ داوه‌. دووه‌م: كارگێڕی هه‌ڵبژاردنه‌كان: 1- كارگێڕی هه‌ڵبژاردن پێكدێ له‌ نووسینگه‌ی گشتی و نووسینگه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كان له‌ پارێزگاكان و یه‌كه‌ كارگێڕییه‌كان به‌ گوێره‌ی ئه‌و هه‌یكه‌له‌ی له‌لایه‌ن كارگێڕیی هه‌ڵبژادنه‌وه‌ پێشنیاز كراوه‌ و له‌لایه‌ن ئه‌نجوومه‌نه‌وه‌ په‌سه‌ند كراوه‌. 2- كارگێڕی هه‌ڵبژاردن به‌رپرسیارییه‌تی جێبه‌جێ كردنی ئه‌و په‌یڕه‌و و رێنماییانه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ كه‌ له‌لایه‌ن ئه‌نجوومه‌نه‌وه‌ ده‌رچون، هه‌روه‌ها به‌ڕێوه‌بردنی گشت ئه‌و چالاكییانه‌ی كه‌ مۆركی پرۆسه‌گیری و جێبه‌جێكاری یان رێكارییان هه‌یه‌.

المادة الثالثة عشرة

متن المادە :

المادة الثالثة عشرة تطبيق القواعد الأخرى اولاً: اذا كانت أحكام قانون أي طرف من الطرفين المتعاقدين او الالتزامات الدولية القائمة حالياً او التي قررت فيما بعد بين الطرفين المتعاقدين إضافة للاتفاقية الحالية تتضمن أحكاما عاماً او محددة , تمنح استثمارات مستثمري الطرف المتعاقد الآخر الحق في معاملة أكثر أفضلية مما هو منصوص عليه بموجب الاتفاقية الحالية , فأن مثل هذه الأحكام الى مدى كونها أكثر أفضلية , سترجح على الاتفاقية الحالية . ثانياً: يتعين على كل طرف متعاقد مراعاة أي التزام تعاقدي آخر قد دخل فيه مع مستثمر من مستثمري الطرف المتعاقد الآخر فيما يتعلق بالاستثمارات الموافق عليها من قبله في اقليمه .

المادة الثانية عشرة

متن المادە :

المادة الثانية عشرة إجراءات الحماية لأي طرف متعاقد اتخاذ أية إجراءات ضرورية لحماية مصالحه الأمنية ومنها : أ‌- التدابير اللازمة لمنع الجريمة ومكافحتها . ب‌- التدابير اللازمة لمنع تهريب وتجارة السلاح والذخيرة . ج – معدات الحرب والصفقات والمواد والخدمات لغرض تجهيز مؤسسة رسمية عسكرية او شبه عسكرية او أمنية بشكل مباشر او غير مباشر . د – أعمال متعلقة بتنفيذ سياسات وطنية او اتفاقيات دولية بخصوص منع انتشار الاسلحة النووية او معدات متفجرة نووية او غير نووية . هـ - تنفيذ التزاماته بموجب ميثاق الأمم المتحدة للمحافظة على السلم والأمن الدوليين . و – ما يتخذه احد الطرفين المتعاقدين من إجراءات وقت الحرب او الطوارئ وفق التشريعات الوطنية . ز – التدابير اللازمة لحماية البيئة من التلوث . ح – التدابير اللازمة لمكافحة الرشوة وغسيل الأموال .

المادة الحادية عشرة

متن المادە :

المادة الحادية عشرة التصاريح أولاً: يتعين على كل طرف متعاقد طبقا لقوانينه وأنظمته معاملة جميع الطلبات المتعلقة بالاستثمارات معاملة ذات أفضلية ومنح التصاريح اللازمة المطلوبة في إقليمه فيما يتعلق بالاستثمارات من قبل مستثمري الطرف المتعاقد الآخر بالسرعة الممكنة . ثانياً: ينبغي على كل طرف متعاقد وفقا لقوانينه وأنظمته منح سمة الدخول والبقاء المؤقتين إلى الأشخاص الطبيعيين المستخدمين من الخارج كتنفيذيين أو مدراء أو إحصائيين أو موظفين فنيين فيما يتعلق باستثمار ما من قبل احد مستثمري الطرف المتعاقد الآخر و الذين يعتبر وجودهم حيويا للمشروع . كما يتعين منح أفراد العائلة المباشرين لمثل هؤلاء الموظفين معاملة مماثلة بخصوص الدخول والبقاء المؤقت في إقليم الطرف المتعاقد المضيف .

المادة العاشرة

متن المادە :

المادة العاشرة تسوية النزاعات بين الطرفين المتعاقدين أولاً: تسوى النزاعات بين الطرفين المتعاقدين بخصوص تفسير أو تطبيق هذه الاتفاقية بقدر ما يكون ذلك ممكناً بواسطة المفاوضات و الوساطة و التوفيق . ثانياً: اذا تعذر تسوية النزاع طبقا لأحكام الفقرة (أولاً) من هذه المادة في غضون (180) مائة وثمانين يوما فيمكن لأي من الطرفين تقديمه إلى هيئة تحكيم . ثالثاً: تشكل هيئة التحكيم هذه لكل نزاع منفرد بحيث يتعين على كل طرف متعاقد ان يعين محكما واحدا ويتفق هذان المحكمان على مواطن دولة ثالثة كرئيس لهيئة التحكيم . وينبغي تعيين هذين المحكمين في غضون (60) ستين يوما من التاريخ الذي قام فيه طرف متعاقد بإبلاغ الطرف المتعاقد الأخر بعزمه على تقديم النزاع إلى هيئة تحكيم علي إن يتم تعيين رئيسها في غضون (60) ستين يوما أخرى . رابعاً: أذا لم تراع المدد المبينة في الفقرة (ثالثا) من هذه المادة , فانه يجوز لأي من الطرفين المتعاقدين في غياب أي ترتيب أخر ذي صلة , الطلب من رئيس محكمة العدل الدولية أجراء التعيين اللازم , فإذا كان رئيس محكمة العدل الدولية مواطنا لأي طرف من الطرفين المتعاقدين او اذا منع خلافاً لذلك من تأدية المهمة المذكورة فأنه يتعين الطلب من نائب الرئيس أجراء التعيين اللازم ,فإذا كان غير قادر على القيام بذلك , فانه يتعين الطلب من عضو محكمة العدل الدولية الذي يليه اقدمية بإجراء ذلك التعيين . خامساً: ينبغي إن تضع هيئة التحكيم قواعد إجراءاتها . سادساً: تتوصل هيئة التحكيم إلى قرارها بمقتضى الاتفاقية الحالية وقواعد القانون الدولي . وتتخذ الهيئة قرارها بأغلبية الأصوات ويكون القرار نهائيا وملزما . سابعاً: يتعين إن يتحمل كل طرف متعاقد تكلفة ممثله الخاص وتمثيله القانوني في إجراءات التحكيم , وإما تكلفة الرئيس و التكاليف الباقية ,فتقسم بالتساوي بين كلا الطرفين المتعاقدين ومع ذلك , فانه يحق لهيئة التحكيم ان تقرر في قرارها توزيعا آخر للتكاليف .

المادة التاسعة

متن المادە :

المادة التاسعة تسوية النزاعات بين مستثمر وطرف متعاقد أولاً: ينبغي تسوية أي نزاع ناشئ عن استثمار بين طرف متعاقد ومستثمر تابع للطرف المتعاقد الاخر بالطرق الودية بما في ذلك الوساطة والتوفيق . ثانياً: في حال تعذر تسوية النزاع طبقا للفقرة (أولا) من هذه المادة واستيفاء طرق المراجعة الداخلية خلال (180) مئة وثمانين يوما من تاريخ تقديم الطلب المكتوب للتسوية فانه يجوز لأحد طرفي النزاع تقديم المنازعة إلى : أـ المحاكم المختصة للطرف المتعاقد الذي يكون الاستثمار قد جرى في إقليمه , أو , ب ـ التحكيم بواسطة المركز الدولي لتسوية نزاعات الاستثمارات (ICSID ) المؤسس بموجب اتفاقية تسوية نزاعات الاستثمارات بين الدول ومواطني الدول الأخرى الموقع عليها في واشنطن بتاريخ 18 آذار 1965 (المشار إليه فيما يلي بالمركز) إذا كان الطرفان المتعاقدان طرفا فيها , أو ، ج ـ التحكيم بموجب التسهيلات الإضافية للمركز إذا كان أحد الأطراف المتعاقدين موقعا على الاتفاقية المشار إليها في الفقرة الفرعية (ب) من هذه المادة , أو , د ـ أية هيئة تحكيم مشكلة لهذا الغرض التي يتعين إقامتها بموجب قواعد لجنة الأمم المتحدة للقانون التجاري الدولي ( UNCITRAL ) . ثالثاً: لا يحق للمستثمر , الذي قدم النزاع إلى محكمة وطنية طبقا للفقرة ثانيا ( أ ) من هذه المادة أو إلى احد إجراءات التحكيم المذكورة في الفقرات من ثانيا ( ب ) إلى ( د ) الحق في متابعة دعواه أمام أية محكمة أو هيئة أخرى . وسيكون خيار المستثمر فيما يتعلق بالمحكمة أو هيئة التحكيم نهائيا وملزما . رابعاً: لا يحق لأي من الطرفين المتعاقدين الذي هو طرف في النزاع اثارة اعتراض في أي مرحلة من مراحل إجراءات التحكيم أو تنفيذ قرار تحكيم على اساس ان المستثمر الذي هو الطرف الآخر للنزاع , قد استلم تعويضا عن الأضرار التي تشمل جزءاً من أو كامل خسائره بمقتضى التامين . خامساً: يكون قرار التحكيم نهائيا وملزما لطرفي النزاع ويتم تنفيذه طبقا للقانون الوطني . سادساً: لا يحق للمستثمر إقامة الدعوى على الطرف المتعاقد المضيف للاستثمار على النحو الوارد في هذه المادة بعد مرور (5) خمس سنوات من تاريخ علم المستثمر الحقيقي او المفترض بموضوع النزاع . سابعاً: يعد المستثمر الذي يحمل جنسية الدولة المضيفة للاستثمار مواطنا لهذه الدولة – بغض النظر عن أي جنسية أخرى يحملها – لغايات تطبيق أحكام هذه المادة . ثامناً: لا يسري شرط الدولة الأكثر رعاية على أحكام هذه المادة .

المادة الثامنة

متن المادە :

المادة الثامنة الحلول أذا قامت دولة متعاقدة أو وكالتها المعنية أو أي جهة أخرى معينة من قبلها (الطرف الضامن) تأسست في أو تم إنشاؤها في تلك الدولة المتعاقدة بتسديد دفعة بموجب تعويض أو ضمان ضد أخطار غير تجارية تعهدت به ويتعلق باستثمار في إقليم الدولة المتعاقدة الأخرى (الدولة المضيفة) فإن على الدولة المضيفة الاعتراف : أ‌- بالتنازل للطرف الضامن بموجب القانون او اتفاق قانوني عن جميع الحقوق والمطالبات الناتجة عن تلك الأخطار والتي دفعت للمستثمر . ب‌- يحق للطرف الضامن ممارسة مثل هذه الحقوق وتنفيذ تلك المطالبات والالتزامات المتعلقة بالاستثمار استناداً الى مبدأ انتقال الحقوق . ج – لا يتم الإحلال محل الدائن الا بعد موافقة الجهات المعنية في كلا الدولتين .

مادده‌ی دوازده‌یه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی دوازده‌یه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ یه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا كاری پێ ده‌كرێ.

مادده‌ی حه‌وته‌م

متن المادە :

مادده‌ی حه‌وته‌م: یه‌كه‌م: ده‌سته‌ له‌م فه‌رمانگانه‌ی خواره‌وه‌ پێك دێت و هه‌ر فه‌رمانگه‌یه‌كیش فه‌رمانبه‌رێ به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی به‌ڕێوه‌ی ده‌بات كه‌ بڕوانامه‌ی زانكۆیی هه‌بێت له‌بواری پسپۆڕی فه‌رمانگه‌كه‌دا و، چه‌ند فه‌رمانبه‌رێكیش یاریده‌ی ده‌ده‌ن. 1. فه‌رمانگه‌ی كارگێڕی و دارایی: به‌دواداچوونی كاروباری فه‌رمانبه‌رانی ده‌سته‌كه‌و ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی به‌ بودجه‌ی موڵك وسامانی ده‌سته‌كه‌وه‌ هه‌یه‌ ده‌كات، هه‌روه‌ها به‌دواداچوونی ره‌خساندنی كاره‌كانی ده‌كات. 2. فه‌رمانگه‌ی یاسایی و پاراستنی مافی مرۆڤـ: وه‌رگرتن و به‌دواداچوونی ئه‌و سكاڵایانه‌ ده‌كات كه‌ له‌لایه‌ن خه‌ڵك و دام و ده‌زگا و راێكخراوه‌كان و لایه‌نه‌كانی تره‌وه‌ له‌سه‌ر مافه‌كانی مرۆڤـ پێشكه‌ش ده‌كرێت و، سه‌ردانی گرتووخانه‌ و بنكه‌كانی ده‌ستبه‌سه‌ردارگرتن ده‌كات و له‌راستی پێشێلكارییه‌كانی بابه‌تی مافی مرۆڤـ ده‌كۆڵێته‌وه‌ و ئه‌نجامه‌كه‌ی بۆ ئه‌نجومه‌نی ده‌سته‌ به‌رزده‌كاته‌وه‌، هه‌روه‌ها له‌و یاساكاریانه‌ش ده‌كۆڵێته‌وه‌ كه‌ په‌یوه‌ندییان به‌ مافی مرۆڤه‌وه‌ هه‌یه‌ و، له‌به‌ر رۆشنایی په‌یمانه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كانی مافی مرۆڤـ لێی ده‌كۆڵێته‌وه‌ و له‌باره‌یه‌وه‌ پێشنیاز به‌ ئه‌نجومه‌نی ده‌سته‌ ده‌دات. 3. فه‌رمانگه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كان و راگه‌یاندن: له‌گه‌ڵ فه‌رمانگه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كانی ناو ده‌سته‌كه‌ و ئه‌و داواكاریانه‌ش كه‌ له‌ ئه‌نجومه‌نی ده‌سته‌ یان له‌سه‌رۆكی ده‌سته‌كه‌وه‌ له‌م باره‌یه‌وه‌ پێ ده‌گات، هه‌ماهه‌نگی ده‌كات و به‌دوای ئه‌و شتانه‌دا ده‌چێت كه‌ له‌ سه‌رچاوه‌كانی راگه‌یاندندا له‌باره‌ی مافه‌كانی مرۆڤه‌وه‌ بڵاو ده‌كرێنه‌وه‌، له‌بڵاوكردنه‌وه‌ی رۆشنبیری و مافه‌كانی مرۆڤـ و، رێكخستنی كۆنگره‌ و نه‌دوه‌كانی په‌یوه‌نداریشدا به‌شدار ده‌بێت. 4. راوێژكاران ژماره‌یان له‌دوو زیاتر نابێ و ده‌بێ شاره‌زاو پسپۆڕ بن له‌بواری مافی مرۆڤدا. 5. ده‌سته‌ ئه‌نجومه‌نێكی كارگێڕی ده‌بێ كه‌ له‌سه‌رۆك و به‌ڕێوه‌به‌ری فه‌رمانگه‌كانی ده‌سته‌ و راوێژكاران پێك دێ. دووه‌م: سه‌رۆكی ده‌سته‌ بۆی هه‌یه‌ به‌پێی پێویسته‌كانی كار و پاش ره‌زامه‌ندی ئه‌نجومه‌نی ده‌سته‌ به‌شه‌كانی ده‌سته‌ له‌نوێ دابمه‌زرێنێ یا لێكیان بدات یان هه‌ڵیان بوه‌شێنێته‌وه‌. سێیه‌م: ئه‌نجومه‌نی ده‌سته‌ له‌مانه‌ پێك دێ: 1. سه‌رۆكی ده‌سته‌/ سه‌رۆك. 2. به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی فه‌رمانگه‌ی یاسایی و پاراستنی مافی مرۆڤـ/ بڕیارده‌ر. 3. نوێنه‌ری ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران پله‌كه‌ی له‌پله‌ی تایبه‌ت كه‌متر نه‌بێ/ ئه‌ندام. 4. نوێنه‌ری ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری/ ئه‌ندام. 5. نوێنه‌ری داواكاری گشتی/ ئه‌ندام. 6. دوو ئه‌ندام له‌وانه‌ی كه‌ كاری دادوه‌ری یا یاسادانان یا یاساییان بۆ ماوه‌یه‌ك كردبێ كه‌ له‌ ده‌ ساڵ كه‌متر نه‌بێ. چواره‌م: مسۆگه‌ركردنی به‌شداری كردنی ئافره‌ت له‌ ئه‌نجومه‌نه‌كه‌دا. پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌ن مانگانه‌ كۆ ده‌بێته‌وه‌ و، سه‌رۆكیش له‌كاتی پێویستدا بۆی هه‌یه‌ بانگهێشتی كۆبوونه‌وه‌ی له‌ناكاو بكات و، بڕیاره‌كانیشی به‌زۆرینه‌ی ژماره‌ی ئاماده‌بووان وه‌رده‌گیرێ و له‌كاتی یه‌كسانبوونی ده‌نگه‌كاندا ئه‌و لایه‌نه‌ سه‌رده‌كه‌وێ كه‌ سه‌رۆك ده‌نگی له‌گه‌ڵدا داوه‌. شه‌شه‌م: سه‌رۆك بۆی هه‌یه‌ نوێنه‌ری لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان له‌وه‌زاره‌ت و فه‌رمانگه‌كانی هه‌رێم و كه‌رتی تایبه‌تی و رێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی بۆ ئاماده‌بوونی كۆبوونه‌وه‌كان بانگ بكات به‌بێ ئه‌وه‌ی مافی ده‌نگدانیان هه‌بێ.

مادده‌ی چوارده‌هه‌م

متن المادە :

مادده‌ی چوارده‌هه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌به‌رواری بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی (وه‌قائیعی كوردستان)ه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كرێ.

مادده‌ی سیانزده‌هه‌م

متن المادە :

مادده‌ی سیانزده‌هه‌م: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی دوانزده‌م

متن المادە :

مادده‌ی دوانزده‌م: یه‌كه‌م: هه‌موو ماف و كه‌رسته‌ و كه‌ل و په‌ل و په‌یوه‌ستیه‌كان به‌ وه‌زاره‌تی مافی مرۆڤـی هه‌ڵوه‌شاوه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌م ده‌سته‌یه‌. دووه‌م: پڕكردنه‌وه‌ی میلاكاتی ده‌سته‌كه‌ له‌كارمه‌ندانی وه‌زاره‌تی مافی مرۆڤـی هه‌ڵوه‌شاوه‌ ده‌بێت. سێیه‌م: كار به‌هیچ ده‌قێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێ كه‌ دژ بێت به‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی یازده‌م

متن المادە :

مادده‌ی یازده‌م: سه‌رۆكی ده‌سته‌ بۆی هه‌یه‌ رێنمایی پێویست ده‌ربكات بۆ ئاسانكاری جێبه‌جێكردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی ده‌یه‌م

متن المادە :

مادده‌ی ده‌یه‌م: حساب و حسابكاری ده‌سته‌كه‌ ده‌كه‌وێته‌ ژێر وردبینی و رقابه‌ی دیوانی رقابه‌ی دارایی هه‌رێمه‌وه‌.

مادده‌ی نۆیه‌م

متن المادە :

مادده‌ی نۆیه‌م: له‌سه‌ر وه‌زاره‌ت و ئه‌و لایه‌نانه‌یه‌ كه‌ به‌وه‌زاره‌ته‌وه‌ نه‌لكاون و گشت ده‌سته‌ سه‌ربه‌خۆكانیش به‌ڵگه‌نامه‌و به‌یانات و ئامار و زانیاری په‌یوه‌ست به‌و كارو ئه‌ركه‌ پیشه‌ییه‌ی ده‌سته‌ له‌ ماوه‌یه‌كی دیاری كراو دا پێشكه‌ش بكه‌ن و له‌سه‌ر ده‌سته‌شه‌ له‌ حاڵه‌تی پابه‌ند نه‌بوونی لایه‌نه‌ ناوبراوه‌كاندا په‌رله‌مان ئاگادر بكاته‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی یه‌كه‌م: ئه‌مه‌ ده‌خرَیته‌ سه‌ر كۆتایی مادده‌ی چواره‌م و ده‌بێته‌ بڕگه‌ (و)ی ئه‌م مادده‌یه‌ به‌م شێوه‌یه‌: (و): كۆلێژی پۆلیس: به‌رێوه‌به‌ره‌كه‌ی (راگری كۆلێژ) به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ری گشتی ده‌بێ به‌ مه‌رجێ ئه‌فسه‌ری پۆلیس بێ و پله‌كه‌شی له‌ عه‌قید نزم تر نه‌بێ و بروانامه‌ی هه‌ردوو كۆلێژی پۆلیس و یاسای هه‌بێ، ئیش و كاره‌كانی ئه‌م كۆلێژه‌ به‌ پێی یاسایه‌كی تایبه‌ت رێك ده‌خرێت.