أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
مادهی نۆیهم
مادهی نۆیهم: لایهنی پهیوهندار بۆی ههیه پاداشتێكی چاك جاڕبدات بۆ ئهوكهسهی زانیاری راست ودروست پێشكهش به لایهنی تایبهتمهند دهكات وئاشكراكردنی تاوانی تیرۆركاری وئهوانهی دهستیان تێدابووه لێ دهكهوێتهوه.
مادهی حهفتهم
مادهی حهفتهم: فهرمانهكانی مادهی (47) ی یاسای بنهماكانی دادگاییكردنی سزایی ژماره (23) ی ساڵی 1971 ی ههمواركراوی كارا، بهسهر ئهوكهسه پیادهدهكرێت كه ههواڵی ئهو تاوانانهی لهم یاسایهدا هاتووه دهدات سهبارهت به ئاشكرانهكردنی ناسنامهكهی، كاتێ ههواڵی روودانی ئهوتاوانانه دهگهیهنێت وناكرێته شایهد.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: بهشداربووهكان: ئهم كهسانهی خوارهوه, بۆ سوود وهرگرتن له شارهزاییان، یان، بۆ ئهوهی سوود له بزاڤی سهندیكاكه وهربگرن، دهشێ به بهشداربوو وهربگیرێن: 1/ئهو ئابووریناسه بیانیانهی شهرتوشروتی ماددهی چوارهمیان تێدا فهراههمه و نشینهی كوردستانی عێراقن. 2/ئهوانهی بڕوانامهی باڵایان ههیه وله كاروباری ئابووری یان دارایی یان بازرگانیدا، بۆ ماوهیهك ئیشیان كردبێ له پێنج ساڵ كهمتر نهبێ، به شاهێدی حكومهت، یا به شاهێدی شیركهتێكی هاوپشك (شركه مساهمه) یا شیركهتێكی خاوهن بهرپرسییهكی دیاریكراو، به مهرجێ شهرتوشروتی ئههلیهتیشیان تێدا فهراههم بێت.
ماددهی حهفتا و سێ
المادة 73 – لا يوجد نص لهذه المادة في القانون المزود.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: دارایی له مانه پێك دێ: 1-رهسمی بوونه ئهندام و ئابوونهی ئهندامه ئهسلییهكان. 2-هیبه (بهخشین) و پیتاك و وهسیهت. 3-به بهرههم خستن و مال و موڵكی گوازراوهی كۆمهڵه. 4-قازانجی ئاههنگ و پێشانگا و پێشبركێ. 5-یارمهتی ی لایهنه حكومهتی یهكان. 6-یارمهتی كۆمهڵهو رێكخراوه نیشتمانی و بیانی یهكان.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: ئهم وهزارهته، ئهم ئهركوفرمانانهی خوارهوه دهگرێته ئهستۆ: 1. بهرجهستهكردنی نرخی مرۆڤایهتیی كارو، پشتگیری و چاودێری كردنی كار، چونكه كار بنهمایهكی ئهساسییه بۆ وهدی هێنانی ئاواتی ئهو ڕابوونهی كه ئهمڕۆ، ههرێم له ههموو بوارهكاندا بهخۆیهوهی دهبینێ. 2. كۆشش بۆ ئهوهی كه زهمانهتی كۆمهڵایهتی، گشت كرێكاران بگرێتهوهو، چاودێری كۆمهڵایهتیی پێویستیش بۆ خۆیان و خاوخێزانیان مسۆگهر بكرێ. 3. فهراههمكردنی ههلی كار، بهیهكسانی، بۆ ههموو كهسێ توانای كاری ههبێ، چونكه كار ههم مافهو ههم ئهركهو، زهروورهتی بهشداریكردنیش له بنیادنانی كۆمهڵگهو بهرهوچاكتر بردنیدا، پێویستی بهكاره. 4. بڵاوكردنهوهی ههست و هۆشی پیشهگهری، بهجۆرێكی ئهوتۆ كه پاراستنی مرۆڤ و جێگای كارو ئامێرهكانی زامن بكات و كارهسات و بهسهرهاتی كاتی كاركردن كهم بكرێتهوهو رێگا له نهخۆشیگهلی پیشهیی بگیرێ. ههروهها، وهزارهت بهپێی پێداویستییهكانی بازاڕی كار له ئامادهكردن و پێگهیاندنی كادیرانی پیشهییدا بهشدار دهبێ. 5. ئهو پهڕی گرنگی دان به پاراستن له بێكاری و ماكهخراپهكانی. ههروهها چاودێریكردن و دهستگرتنی ئهو خێزانانهی كه كێشهی كۆمهڵایهتییان ههیه بهجۆرێ كه بارودۆخێكی باشتریان بۆ زامن بكرێ تا بتوانن به چاوكراوهیی و دڵسۆزییهوه له بنیادی كۆمهڵگهدا هاوبهشی بكهن. 6. گهشهپێكردنی كۆمهڵگه كه بهئاسانی بتوانێ لهم گۆڕانكارییه دیموكراتییانهدا هاوپشك بێت و رێز له مافی مرۆڤ بگرێت له رێگای گۆڕینی سیماگهلێكی كۆمهڵایهتییهوه كه بونهته كۆسپ له رێگهی فراژوبوونی كۆمهڵگادا. 7. گرنگیدان بهدامودهزگاكانی چاكسازی كۆمهڵایهتی تا ببن به دهزگای راستكردنهوهو چاكسازی و تهئهیلی. ههروهها چاودێریكردنی خاوخێزانی بهندكراوهكانی چاكسازی كۆمهڵایهتی بۆ ئهوهی ئهوانیش تێوهنهگلێن. 8. گرنگیدان به چاودێریكردن و تهئهیلی منداڵان و ئهوانهش كه له رووی پهروهردهو پیشهو ڕهوتی ژیانهوه كهموكورت و كهمئهندامن، تا بهئاسانی بتوانن له بزاڤی فراژوكاری و ئاوهدانكردنهوهی ههرێمدا بهشداربن و، ئهو ئاسهواره دهروونی و كۆمهڵایهتییهشیان بڕهوێتهوه كه ڕێگایان لێ دهگرێ. 9. گرنگیدان بهخاوخێزانی قوربانیانی ئهنفال و كیمیاباران و زامنكردنی چاودێریی كۆمهڵایهتی و دهروونی و ئابووریی پێویستیان، بهجۆرێكی ئهوتۆ كه كهموزۆر ئێش و ئازاریان كهم بكاتهوه. 10. تهئهیلی هاووڵاتیان له رووی پیشهیی و كۆمهڵایهتیهوه، لهو ڕێگایهوه كه یارمهتی بدرێن بتوانن پرۆژهگهلی رهنێوهێنهكی (انتاجیه)ی خاوخێزانی بنیاد بنێن. 11. بهئاگاهێنانهوهی كۆمهڵگهو بڵاكردنهوهی بیروباوهڕو ئاكارو دروشمی بهحورمهت له رێگهی كردنهوهی دهورهو بهسهر كردنهوهی خێزانهكانهوه كه دامودهزگای راگهیاندنیش بهشداریی تێدا بكهن. 12. كۆشش بۆ لهناوبردنی دیاردهی ههژاری و كهساسی له ههرێمدا بهجۆرێ كه باربووی دارایی بهو دهستكورت و كهمبهشانه بدرێ كه توانای ئیشكردنیان نییه. 13. هاوبهشیكردن لهسهر مستهوای عیراقی و نێودهوڵهتییش لهو چاڵاكییانهدا كه پێوهندیدارن به ئهرك و فرمانی وهزارهتهكهوه.
سێیهم
سێیهم: ئهو رووبهرانهی كه دامهزرا و بینای گشتیان لهسهر بنیاد نراوه به دهر دهكرێت له حوكمهكانی ئهم بڕیاره و زهوی و بینایهكهیان به ناوی ئهو لایهنهوه تۆمار دهكرێن كه ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێم بڕیاری لهسهر دهدات، لهو حالهتهی كه به ناوی هیچ لایهنێكی حكومهت له ههرێم دا تۆمار نهكرابێ.
ماددهی پازدهیهم:
ماددهی پازدهیهم: كارو ئهركهكانی سهرۆكی دهزگا ئهمانهن: 1. بهرپرسی بهرێوهبردنی دهزگاكهیه و بهرپرسیاریشه له جێبهجێ كردنی ئهرك و كارهكانی به پێی بڕیارهكانی ئهنجومهنی بهرێوهبردن. 2. دهرچواندنی رێنمایی پێویست بۆ رواندنی كار له دهزگاكهدا به پێی یاسا و پێره و بڕیارهكانی ئهنجومهنی بهرێوهبردن. 3. پێشنیازكردنی پلان و بهرنامهی ئهنجومهنی بهرێوهبردن. 4. سهرپهرشتی كردنی رێكخستنی میلاك و پرۆژهكانی بودجهی پێشنیاركراوی دهزگا له لایهن فهرمانگهكانی دهزگا و پێشكهشكردنی به ئهنجومهنی بهرێوهبردن. 5. پێشكهش كردنی ژمێركاری كۆتایی بۆ ساڵی دارایی كۆتایی هاتوو بۆ ئهنجومهنی بهرێوهبردن لهگهڵ بهیاننامهیهكی دوور و درێژ به داهات و خهرجی یهكان. 6. به دواداچوونی جێبهجێ كردنی پلان و بهرنامهكان و پێشكهشكردنی راپۆرتی ساڵانهی ئهنجومهنی بهرێوهبردن له بارهی چالاكی یهكانی دهزگاكه و باری دارایی. 7. پێشنیار كردنی دهمهزراندنی فهرمانبهركانی دهزگا، ههروهها بۆی ههیه پلهیان بهرز بكاتهوهو بیان گوازێتهوه و سزایان بدات و لێیان بخات خانهنشینیان بكات ئهمهش به پێی یاسا و پێره و ئهو دهسهڵاتانهی دهبێ كه ئهنجومهنی بهرێوهبردن دهست نیشانیان دهكات. 8. فهرمان دهدا به سهرف كردنی پاره له سنووری ئهو دهسهڵاتانهی كه له لایهن ئهنجومهنی بهرێوه بردنهوه پێی دراوه. 9. ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی دهدات به بهرێوهبهری گشتی یا ههر كهسێكی تر له فهرمانبهرانی دهزگا.
ماددهی حهفتا و چوار
المادة 74 – لا يوجد نص لهذه المادة في القانون المزود.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: لیژنه دوای وهرگرتنی بریاری ئهنجومهنی وهزیران مافی خواستن (استعاره)ی فهرمانبهرانی بۆ ماوهیهك كه له دوو ساڵ كهمتر نهبێ و دهشێ بۆ یهك جار نوێ بكرێتهوه.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوه و دهستهواژانهی دادێن، واتاكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: یهكهم: ههرێم: ههرێمی كوردستان-عێراق. دووهم: سهرۆكایهتیی وهزیران: سهرۆكایهتیی ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێمی كوردستان- عیراق. سێیهم: دهزگا: دهزگای ئاسایشی ههرێمی كوردستان- عیراق. چوارهم: سهرۆكی دهزگا: سهرۆكی دهزگای ئاسایشی ههرێمی كوردستان- عیراق. پێنجهم: جێگری سهرۆكی دهزگا: جێگری سهرۆكی دهزگای ئاسایشی ههرێمی كوردستان- عیراق.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: دارایی له مانه پێك دێ: 1-رهسمی بوونه ئهندام و ئابوونهی ئهندامه ئهسلییهكان. 2-هیبه (بهخشین) و پیتاك و وهسیهت. 3-به بهرههم خستن و مال و موڵكی گوازراوهی كۆمهڵه. 4-قازانجی ئاههنگ و پێشانگا و پێشبركێ. 5-یارمهتی ی لایهنه حكومهتی یهكان. 6-یارمهتی كۆمهڵهو رێكخراوه نیشتمانی و بیانی یهكان.
ماددهی بیست و ههشتهم:
ماددهی بیست و ههشتهم: پاره و پولی ژوور بهم شێوهیه بهگهر دهخرێ: 1-سپاردن به بانكهكان له ههرێمدا . 2-كرینی سهنهدی قهرزی حكومهتی ههرێم. 3-ههر بوارێكی تری بهگهر خستن كه لهگهڵ ئامانجهكانی ژووردا بگونجێ.
المادة العشرون
المادة العشرون التعديلات أبرمت هذه الإتفاقية لفترة غير محدودة ولا يمكن تعديل موادها قبل مضي خمس سنوات على تاريخ نفاذها. ويتم تعديل هذه الإتفاقية بموافقة ثلثي الدول المشاركة. وتسري هذه التعديلات بعد ثلاثة أشهر من تاريخ إيداع وثائق التعديل من قبل خمس دول مشاركة.
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: دهزگا بۆی ههیه لهو شوێنانهی كه لقی فهرمانگهی خۆی تێدا نییه، دابهش كردنی مووچهی خانهنشینان بهسهر ئهوانهی كه دهیان كهوێ به فهرمانگهی تایبهتی نێو یهكهكانی بهرێوهبردن له سنوری خۆیدا بسپێرێ.
المادة الثانية
المادة الثانية الأهداف والمبادئ تهدف هذه الاتفاقية إلى تشجيع التجارة بين الدول الأعضاء في منظمة المؤتمر الإسلامي عن طريق تبادل الأفضليات التجارية على أساس المبادئ التالية: 1. ضمان معاملة متساوية وغير تمييزية بين جميع الدول المشاركة . 2. تحقيق منافع متبادلة لكافة الدول المشاركة بما يكفل استفادة جميع الدول المشاركة من نظام الأفضليات التجارية. 3. تبادل المعاملة التفضيلية مع مراعاة مبدأ الدولة الأكثر رعاية طبقا لجداول زمنية، وعن طريق إتباع أسلوب تدريجي. 4.إتاحة إمكانية المشاركة أمام التجمعات التي تتكون من الدول الأعضاء فقط والتي يمكن أن تشارك في المفاوضات التجارية بتمثيل موحد. 5. قصر الأفضليات المتبادلة بمقتضى هذه الاتفاقية على الدول المشاركة فقط. 6. لاتقتصر الأفضليات المتبادلة على التعريفات الجمركية، بل تمتد بصورة تدريجية لتشمل التسهيلات شبه الجمركية وغير الجمركية. 7. امتداد الأفضليات التجارية إلى جميع المنتجات، بما في ذلك المنتجات الزراعية والحيوانية والمصنعة ونصف المصنعة. 8. وضع اختلاف مستويات التنمية الاقتصادية بين الدول الأعضاء في الاعتبار عند منح معاملة خاصة. 9. إخضاع نظام الأفضليات الذي أنشئ بمقتضى هذه الاتفاقية، لمراجعة دورية وتقييم مستمر بغية توسيعه وتطوير أحكامه على ضوء الخبرات المكتسبة والنتائج المستخلصة. 10. الاستفادة من تسهيلات التمويل التجاري وضمانات ائتمانات التصدير التي توفرها مؤسسات منظمة المؤتمر الإسلامي، على أساس الأولوية، وفقا لقواعدها ولوائحها، لتشمل المنتجات المتبادلة بموجب هذه الاتفاقية. 11. لاتخل هذه الاتفاقية بأية التزامات قانونية للدول المشاركة تجاه طرف ثالث. 12. لن تكون هذه الاتفاقية بديلا لمختلف الترتيبات التفضيلية التجارية القائمة واللاحقة مع الدول المشاركة بل تعتبر مكملة لها. 13. تحتفظ الافضليات الجمركية وشبه الجمركية وغير الجمركية المعمول بها داخل التجمعات الحالية والمستقبلية الإقليمية ودون الاقليمية والأقاليمية التي تنتمي إليها الدول الأعضاء في منظمة المؤتمر الإسلامي بطبيعتها الجوهرية، ولا يكون هناك أي التزام على أعضاء هذه التجمعات بتوسيع نطاق هذه الأفضليات. كما لا يكون للدول المشاركة الأخرى الحق في الاستفادة بمزايا هذه الأفضليات.
ماددهی بیست و یهكهم:
ماددهی بیست و یهكهم: لهسهر ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێمی كوردستانی عێراقه ئهم یاسایه جێ بهجێ بكات.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: یهكهم: ئهرك وتایبهتمهندییهكانی پێكهاتهكانی وهزارهت وتهخسیساتیان به پێڕهویك دهسنیشان دهكرێن. دووهم: وهزیر بۆی ههیه بهرێوهبهرایهتی تازه یا بهش یا هوبهكان لهناو پێكهاتهی وهزارهت دابنێ یان لێكیانبدات یاخود ههڵیان وهشێنێتهوه به پێی پێویستهكانی كار لهكاتی پێویستی دا. سێیهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبهجی كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: وهزیر بۆی ههیه نوێنهریكی خۆی وهك ئهندامێكی كارا له ئهنجومهنی ئۆلۆمپی كوردستان دهسنیشان بكات ونوینهرێكیش بۆ بهشداریكردن له (كونفیدراسیۆن)ی وهرزش ولاوان دابنێ.
ماددهی بیست و یهكهم
ماددهی بیست و یهكهم: 1/ لهههرپارێزگایهك لقێكی سهندیكا دهكرێتهوه به پێی پێرۆی ناوخۆ. 2/سهرۆكی لق سهرۆكایهتی كۆبوونهوهی لیژنهی لق دهكات وله كاتی ئامادهنهبوونی یهكێك له ئهندامانی لیژنهی لق كه به تهمهن له ههموویان گهورهتر بێت سهرۆكایهتیدهكات. 3/ماوهی دهورهی ئهنجوومهنی لق سێ ساڵه و لهرۆژی ههڵبژاردنهكهوه دهست پێ دهكات.