أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم : له ماددهی (190)ــهوه تا دهگاته ماددهی (195) و له ماددهی (198) یشهوه تا دهگاته ماددهی (219) له یاسای سزاكانی عێراقی ژماره (111)ی ساڵی (1969)ی ههمواركراو كه تایبهتن به جهریمهگهلی زیانبهخش به ئاسایشی ناوهوهی دهوڵهت،له ههرێمی كوردستاندا له كار دهخرێن.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: ماددهی یهكهم له یاسای ژماری (1)ی ساڵی 1998 (یاسای دووهم ههمواركردنی بهرێوهبردنی شارهوانییهكانی ههرێمی كوردستانی عێراق ژماره (6)ی ساڵی 1993 ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: 1. ههموو ئهو شهقامانهی دهكهونه ناو سنووری شارهوانییهوهو بۆ بهكارهێانی سوودی گشتی جێ هێشتراون و له كاتی بهرقهراربوونی ئهم یاسایهدا ههبوون، یان ئهوهی دوای ئهوه دێنه كایهوه به گوێرهی یاسا پهیرهو كراوهكان بهبێ قهرهبوو به ناوی شارهوانییهوه تۆمار دهكرێن، ئهگهر رووبهر (مساحه)ی ئهو زهوییهی شهقامهكهی لهسهر كراوه له تۆمارهكانی فهرمانگهی تۆماركردنی خانووبوره (التسجیل العقاری) به ناوی كهسێكی سروشتییهوه تۆمار نهكرابێ. 2. ههموو ئهو بڕیار و ئیجرائاتانهی كه دهرچوون و ئهنجام دراون له دوای 5/4/1998 ههڵدهوهشێندرێنهوه به پێچهوانهی ئهوهی له بڕگهی (أ)ی سهرهوهدا هاتووه.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: لهسهر وهزیره تایبهتمهندهكانه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجی بكهن.
ماددهی سی ویهكهم
ماددهی سی ویهكهم: 1/پزیشك له ماوهی گرتن وبهندكردن وحیجزكردنی دهستدانه پیشهكهی لێ قهدهغه دهكرێ. 2/پزیشك ئهگهر حوكم بدرێ له سهر تاوانێكی ئابڕووبهری پهیوهندار به پیشهكهی، دهستدانه پیشهكهی لێ قهدهغه دهكرێت. 3/ئهگهر دووباره حوكمی پزیشك درا له ئهنجامی تاوانبار كردنی لهسهر كرداری وا كه پهیوهندی به پیشهوه ههبێ نابێ دووباره ناوی له سهندیكا تۆمار بكرێتهوه مهگهر دوای رهزامهندییهكی نوێ نهبێ له ئهنجوومهنی سهندیكا، به پێی پهیڕهو و ئهو رێنماییانهی لێیهوه دهرچوون.
ماددهی بیست و نۆیهم
ماددهی بیست و نۆیهم: لیژنهی بهرزهفتی بۆی ههیه ئهم سزایانهی خوارهوه بدات: 1/ئاگاداركردنهوه: ئهوهش به ئاراستهكردنی نووسراوێك بۆ سهرپێچیكهر دهنێردرێ وئاگادار دهكرێتهوه كه لە ههڵس وكهوتی دڵخۆش نین. 2/ئینزار: ئهوهش به نووسراوێك بۆی دهنێردرێ وتێیدا ناڕهزایی له ههڵس وكهوتی سهرپێچیكهر دهردهبڕێ وداوای لێ دهكرێ ئهو كاره دووباره نهكاتهوه، دهنا به پێچهوانهوه سزای توندتری بهسهردا دهسهپێندرێ. 3/غهرامهیهكی له (250) دینار كهمتر نهبێ وله ههزار دینار رهت نهكات له سهرپێچیهكهر وهرگیرێ وكه نهیدا دهستدانه كاری تایبهتی پیشهیی لێ قهدهغه دهكرێ بۆ ماوهیهك له شهش مانگ پتر نهبێ وئهگهر له ماوهی یهك ساڵ له مێژووی سهرپێچیكردنی یهكهمی ئهو سهرپێچییهی كردهوه، ئهوا سزاكهی غهرامهیهك دهبێ كه له (500) دینار كهمتر نهبێ وله (2000) دینار پتر نهبێ وکاتێك كه نهیدا ئهوا رێگهی كاركردنه تایبهتییهكهی بۆ ماوهیهك لێ قهدهغه دهكرێت كه ساڵێك پتر نهبێ. 4/ رێگهگرتن له كاركردنی تایبهتی پیشهكهی بۆ ماوهیهك له ساڵێك پتر نهبێ. 5/غهرامهكردن ورێگهگرتن له دهستدانهكار له سنوورهكانی دوو بڕگهكهی (3 و 4)ی ئهم ماددهیهدا دهبن.
ماددهی بیست وحهوتهم
ماددهی بیست وحهوتهم: ههر پزیشكێك زیان به ئهركی پیشهیی بگهیهنێ یان كارێكی قهدهغه كراو بكات یاخود كارێكی وا بكات له پایهی پیشهكهی كهم بكاتهوه یان بڕیارهكانی سهندیكا به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه جێ بهجێ نهكات، خۆی تووشی ئهو سزایه دهكات كه له یاساكهدا هاتووه بهبێ ئهوهی ئهم كاره پهیوهندیی ههبێ بهو كارانهی كه به پێی یاسای دیكه له دژی دا دهكرێ.
ماددهی چواردهیهم
ماددهی چواردهیهم: ئهنجومهنی سهندیكا ئهم كاره پسپۆریانهی ههیه: 1. ئامادهكردن و راستاندنی بودجهی ساڵانه. 2. كاركردن بۆ جێبهجێ كردنی مهبهستهكانی سهندیكا به گوێرهی ماددهی سێیهم لهم یاسایه. 3. پێشكهش كردنی پێشنیار سهبارهت به ههموار كردنی یاسا و نیزامهكانی سهندیكا به دهستهی گشتی. 4. جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی. 5. دامهزراندنی بهردهستهكانی (مستخدمی) سهندیكا و دیاری كردنی كرێكانیان. 6. سهیر كردنی داواكاریهكانی ئهندامیهتی بڕیار لهسهردانی و وهرگرتنی ئهندام و بهشدار بووهكان. 7. دهست نیشان ئهو كهسهی نوێنهرایهتی سهندیكا دهكات له لیژنه رهسمییهكان و جێگهی تردا. 8. پیشكهش كردنی پیشنیار بۆ ههمواركردنی یاساكان سهبارهت به پیشهی جیۆلۆجی. 9. ههواڵه كردنی ئهو كێشه و سكاڵایانهی كه بۆی دێت به لیژنه تایبهتمهندهكان. 10. دامهزراندنی لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكاندا. 11. پێكهێنانی لیژنه لاوهكییهكان بۆ ئهنجامدانی مهبهستهكانی سهندیكا. 12. یهكلاكردنهوهی دهست لهكار كێشانهوهی نهقیب یان ههر كام له ئهندامانی سهندیكا و لیژنهكانی. 13. دامهزراندنی نوێنهرهكانی سهندیكا لهو پارێزگا و قهزایانهی كه لقیان تێدا نییه. 14. دهستنیشان كردنی چاودێری ژمێریاری بۆ ئهنجام دانی وردبینی ساڵانه. 15. ریكخستنی كاغهزهكانی ههڵبژاردن و بهڵگه نامهكانی دیكه و سهرپهرشتی كردنی پرۆسهی ههڵبژاردن. 16. دهرهێنانی رێنمایی گونجاو لهگهڵ ئهم یاسا و نیزامانهی به گوێرهیان دهرچووه بهمهبهستی ئاسان كردنی پیاده كردنی. 17. بڕیاردان لهسهر خاوهندارێتی پاره و موڵك (عقار)و رهزایی بوون لهسهر قهبوڵ كردنی بهخشش و پێدان. 18. مافی قهرز كردن و بهقهرزدان و پێشكهش كردنی هاوكاریه داراییهكان. 19. دامهزراندن و بهرێوهبردنی یانهكانی جیۆلۆجیان به گوێرهی یاسای كۆمهڵهكان و ئهو سیستهمانهی كه تایبهتن بهو. 20. پێدانی (تخویل) ههندێك له دهسهڵاتهكانی به لیژنهكانی لقهكان و نوێنهرهكانی سهندیكا له پارێزگا و قهزاكاندا.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: ئامانجی وهزارهت ئهمانهی خوارهوهیه: یهكهم: پێشكهش كردنی خزمهتگوزاری خۆجێیهتی وشارهوانی بۆ دابین كردنی پێویستیهكانی دانیشتوان له ئاوی پاك وئاوهڕۆ وئاوی باران ودروستكردنی رێگاوپرد وتونێل لهناو سنووری شارهوانییهكان و بهرزكردنهوهی ئاستی خزمهتگوزاریی ههمهجۆری شارهوانی له رووی چهندیی وچۆنییهوه تاكو شارو شارۆچكه وگوندهكان دهگرێتهوه،لهگهلأ دابین كردنی پێویستیهكانی هاونیشتمانیان له سهیرانگاو یاریگاكان. دووهم: پلاندان وبهڕێوهبردن وڕاپهڕاندنی كارو ئهركهكان بهجۆرێكی وا دهگرێته ئهستۆ كه بهشداریی له خولقاندنی گهشه سهندنی ئابووری خۆجێیهتی بكات، ئهمهش له رێگهی گرتنه بهری سیاسهتێكی كارا دهبێ بۆ بهكارهێنانی زهوی ونهخشهكێشانی بیناسازیی وئاوهدانی. سێیهم: ئاماده كردنی ئاووههوای لهبار بۆ پارێزگاریكردن له ژینگهی پاك ودروست وگرنگیدان به ناوچه سهوزهكان لهشارو شارۆچكهكاندا. چوارهم: كاركردن له پێناوی هێنانی سهرمایه وهاندنی وهبهرهێنانی بیانی وخۆجێیهتی له كهرتهكانی پهیوهندیدار بهكارهكانی وهزارهت وئهمهش به هاو ئاههنگی لهگهلأ دهستهی وهبهرهێنان له ههرێمدا دهبێت.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: وهزارهت لهم پێكهاتانهی خوارهوه پێكدێ:ـ یهكهم: وهزیر: سهرۆكی باڵای وهزارهته وبهرپرسه له كارهكانی وئاراستهكردنی سیاسهتهكهی دا وسهرپرشتی وچاودێری چالاكییهكانی دهكات وههر لهویشهوه ئهو بڕیارو فهرمان ورێنماییانه دهردهچن كه پهیوهندییان به ئهركهكانی وهزارهت ودهزگاكانیهوه لهرووی هونهیی ودارایی وكارگیرێی ورێكخستنهوه ههیه بهپێی حوكمهكانی یاسا وبهرپرسیشه بهرامبهر ئهنجومهنی وهزیران بهو پێیهی كه ئهندامێكی هاوكاره لهو ئهنجومهنهدا وبۆی ههیه ههندێ له دهستهڵاتهكانی بدات به بریكاری وهزارهت یا بهڕێوهبهرهگشتیهكان یان ئهوهی له وهزارهتدا بهشیاوی دهزانێ. دووهم: بریكاری وهزارهت: یارمهتی وهزیر دهدات له ئاراستهكردنی كاروباری وهزارهت وسهرپهرشتی كاروبارهكانی له چوارچێوهی ئهو دهستهڵاتانهی كه لهلایهن وهزیرهوه پێی دهدری ودهبێ بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت، و پسپۆڕ بێ. سێیهم: نووسینگهی وهزیر: فهرمانبهرێك سهرۆكایهتی دهكات و بهڕێوهی دهبات كه به پلهی بهڕێوهبهر بێت وبڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت و چهند فهرمانبهرێك یاریدهی دهدهن. چوارهم:نووسینگهی بریكاری وهزارهت: فهرمانبهرێك سهرۆكایهتی دهكات و بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وچهند فهرمانبهرێك یاریدهی دهدهن. پێنجهم:بهڕێوهبهرایهتیهكانی مهركهزی وهزارهت: 1. بهرێوهبهرایهتی كاروباری یاسایی. 2. بهرێوهبهرایهتی چاودێری. 3. بهرێوهبهرایهتی راگهیاندن. 4. بهرێوهبهرایهتی پهیوهندییهكان. 5. بهرێوهبهرایهتی بانكی زانیاریی. 6. بهرێوهبهرایهتی پهرهپێدانی كارگێڕی وهونهریی. 7. بهرێوهبهرایهتی ژینگه. شهشهم:راوێژكاران: ژمارهیان له چوار زیاتر نابێ ودهبێ بڕوانامهی بهرایی زانكۆیان ههبێت وخاوهنی شارهزایی و كارامهیی بن و پسپۆڕییهكهشیان لهلایهن وهزیرهوه دهسنیشان دهكرێ. حهوتهم: بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی كارگێڕیی و دارایی: بهرێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات كه خاوهنی بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت وخاوهنی شارهزایی وكارامهیی بێت. ههشتهم: بهرێوهبهرایهتیی گشتی پلاندان وبهدواداچوون: بهرێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وخاوهنی شارهزایی وكارامهیی بێت. نۆیهم: بهرێوهبهرایهتی گشتی بۆ نهخشهكێشانی بیناسازیی:بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت. دهیهم:بهڕێوهبهرایهتی گشتی پڕۆژهكان:بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت. یازدهم:بهڕێوهبهری گشتی ئاوو ئاوهڕۆكان: بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت. دوازدهم:بهڕێوهبهری گشتی شارهوانیهكان له پارێزگاكانی ههرێم دا: ههر یهك لهوانه بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات و بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وپسپۆڕوخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت. سێزدهم:سهرۆكایهتی شارهوانی له مهركهزی ههموو پاریزگایهك له پاریزگاكانی ههرێم: له ههر پارێزگایهك سهرۆكێكی شارهوانی ههڵبژێردراو سهرۆكایهتی دهكات بهپلهی بهڕێوهبهری گشتی.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: ئهو جێگایانهی كه ئالای لهسهر ههڵدهدرێ له (پهیرهو) دیاری دهكرێ.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ههڵكردنی ئاڵا له كاتی خۆرههڵاتن دهبێت و، هاتنه خوارهوهشی له كاتی خۆرئاوا بووندا.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: دروست و چاپ و دابهشكردنی ئاڵا به رهزامهندی وهزراهتی رۆشنبیری دهبێت.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: نابێت ئاڵا له بۆنه نیشتمانی و نهتهوایهتی و ئاههنگهكاندا بهرز بكرێتهوه یان به كار بێت، ئهگهر هاتو كهم و كوڕی ههبوو لهمهڕ گۆرانی رهنگهكانی و پاك و پوختی و درانی.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: ههڵدانی ئاڵا شان به شانی ئاڵای عێراق دهبێت لهو بۆنانهی كه ئاڵای عێراقی تێدا ههڵدهدرێت و، تا قهوارههی دهستووری فیدراڵیهت دهچهسپێت بۆ چارهسهركردنی كێشهی كورد له عێراق دا.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: ئهنجومهنی وهزیران بۆی ههیه پهیرهوێكی تایبهتی دهربكات بۆ ئاسان كردنی جێبهجێ كردنی بهندهكانی ئهم یاسایه.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: كار به هیچ دهقێك ناكرێ كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا هاودژ بێت.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: دهبێ ئهنجومهنی وهزیران ئهم یاسایه جێبهجی بكات.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: ئهم یاسایه له مێژووی دهرهێنانییهوه جێبهجی دهكرێت و له رۆژنامهی رهسمیدا بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: راگرتنی پیادهكردنی بڕگهی (پێنجهم)ی ماددهی سی و دووهم (دووباره)ی یاسای ههڵبژاردنی ئهنجومهنی پارێزگاو قهزاو ناحیهكان له ههرێمی كوردستان – عێراق ی ژماره (4)ی ساڵی 2009، له ههڵبژاردنهكانی خولی ههڵبژاردنی دووهمی ئهنجومهنی پارێزگاو قهزاو ناحیهكان له ههرێمدا.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: ماددهی (دوازدهم)ی ههمواركراو به یاسای ژماره (21)ی ساڵی 2011، ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: یهكهم: پۆلیسی خۆجێیهتی له وهزارهتی ناوهخۆ كاری پاراستنی بنكهكانی ههڵبژاردن له كاتی پرۆسهی ههڵبژاردندا له ئهستۆ دهگرێت. دووهم: هێزهكانی ئاسایشی ناوهخۆو چهكداران بۆیان نیه بچنه نێو بنكهكانی ههڵبژاردن تهنها لهسهر داواكاری سهرۆكی لێژنهوه نهبێت.