أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سی و سێ:
ماددهی سی و سێ: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت ناخرێته بهركار.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: یهكێتی كه سایهتییهكی یاساییهو، سهربهخۆییهكی دارایی و كارگێریی ههیه.
ماددهی سێزدهم:
ماددهی سێزدهم: دهستهی گشتی كۆبوونهوهیهكی ئاسایی ساڵانه بۆ ئهم مهبهستانه دهبهستێ: یهكهم: راستاندنی بودجهی ساڵانهو ژمێریاری كۆتایی. دووهم: ووت و وێژ كردن لهسهر راپۆرتی ساڵانهی ئهنجومهن و بڕیار لهسهر دانی. سێیهم: سهیر كردنی ئهو پێشنیازانهی كه لهبارهی ههموار كردنی یاسای سهندیكاوه پێشكهش كراون. چوارهم: بڕیار دان لهسهر پهیرهوی ناوخۆ و ههمواركردنی.
ماددهی بیست و پێنجهم:
ماددهی بیست و پێنجهم: له حاڵهتی مردنی ئهو نهخۆشهی ملكهچی رێكارهكانی چوونهژوورهوه یان چارهسهریی زۆرهكییه ئهوا بهڕێوهبهرایهتی دامهزراو پابهند دهبێت به ئاگادار كردنهوهی دادگای تایبهتمهندو كهسوكاری نهخۆش و لێژنهی تهندروستیی دهروونی له پارێزگا له ماوهی بیست و چوار كاتژمێر له رێكهوتی مردنهكه، و ناردنی ڕاپۆڕتێكی تێروتهسهل بۆ لێژنهی ناوبراو لهسهرهوه هاوپێچ لهگهڵ وێنهیهكی تهواوی دۆسیهی نهخۆشه مردووهكهو گشت ئهو پشكنین و توێژینهوهو رێگهكانی چارهسهركردنانهی بهكارهاتوون لهخۆ بگرێت.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: ئهندامانی داواكاری گشتی ئهوانهی له خزمهتكردندا بهردهوامن به پێی پله وپۆلین وكۆنی ئهو پۆستهی تێیدان، له كاتی دهرچوونی ئهم یاسایه به دادوهر دهژمێردرێن، ههمان ئهو حوكمانهی بهسهر دادوهراندا پیاده دهكرێ دهیانگرێتهوهو، ههموو ماف و تایبهتكاریهكانی دادوهرانیش دهیانگرێتهوه.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: یهكهم: دهزگاكانی داد له مانه پێكدێ: 1- ئهنجومهنی راوێژكاری. 2- دهستهی سهرپهرشتی دادیی. 3- داواكاری گشتی. 4- بهڕێوهبهرایهتی گشتی تۆماركردنی خانووبهره. 5- بهڕێوهبهرایهتی گشتی فهرمانگهكانی داد: بهڕێوهبهرێكی گشتی كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت له یاسا و خاوهن شارهزایی و كارامهیی بێت بهرێوهی دهبات و ئهمانهی خوارهوهی پێوهی دهلكێن: أ- بهرێوهبهرایهتیهكانی جێبهجێ كردن (تنفیژ). ب- فهرمانگه دادنووسیهكان. ج- بهرێوهبهرایهتییهكانی چاودێری ناكامهكان. د- بهرێوهبهرایهتی رۆژنامهی فهرمی (وهقائعی كوردستان). دووهم: دهزگاكانی داد ئهرك و تایهبتمهندیهكانی خۆیان بهپێی یاسا تایبهتیهكانیان جێبهجێ دهكهن بهجۆرێكی وا كه له گهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك نهبن.
ماددهی سی و ههشت
ماددهی سی و ههشت: ئهم ههیئهیه بۆ ئامادهكردنی پزیشكی پسپۆر له ههموو لقه جۆربهجۆرهكاندا تێدهكۆشێ و ههولَ دهدات پێداویستی زهروور بۆ ئهو كارهی فهراههم بكات بهپێی تازهترین شێوازو موبتهكهری زانستی.
ماددهی سی و نۆ
ماددهی سی و نۆ: 1. ئهم ههیئهته سهرۆكێكی دهبێ خاوهن بڕونامهی دكتۆرا یان هاوتای دكتۆرا له پزیشكیدا، له كهمیی به مهرتهبهی ئوستادی یاریدهدهر. لهسهر پێشنیازی وهزیرو بهبڕیاری سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیران دادهمهزرێ. 2. سهرۆكی ههیئه جێگرێكی دهبێ خاوهن بڕوانامهی دكتۆرا یان هاوتاكةی له پزیشكیدا، له كهمیی به مهرتهبهی ئوستادی یاریدهدهر. لهسهر پێشنیازی وهزیرو بهبڕیاری سهرۆك وهزیران دادهمهزرێ وله كاتی دیارنهبوونی سهرۆكدا جێگرێتی.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه، ماناكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: یهكهم : ههرێم : ههرێمی كوردستان ـ عێراق. دووهم : وهزارهت : وهزارهتی دادی ههرێم. سێیهم : وهزیر : وهزیری دادی ههرێم . چوارهم : بریكاری وهزارهت : بریكاری وهزارهتی داد. پێنجهم : ئهنجومهن : ئهنجومهنی وهزارهتی داد.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: سهندیكا لهسهر داواكارییهك دلدهمهزرێ كه به لایهنی كهمهوه (15) هونهرمهند كه ئهنجامدانی كاری هونهرییان له پێنج ساڵ كهمتر نهبێ پێشكهش به وهزارهتی ناوخۆی دهكهن و به دهستهی ئامادهكار دهژمێردرێن بۆ بهرێوهبردنی ئیش و كاری سهندیكا تا كاتی ههڵبژاردنی دێ له ماوهی ئهو پهری سێ مانگدا.
ماددهی سێزدهم:
ماددهی سێزدهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهچوونیهوه جێبهجێ دهكرێت و له رۆژنامهی فهرمی (وهقائعی كوردستان) بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: یهكهم: ئهرك و پسپۆرایهتیی پێكهاتهكانی وهزارهت به پێڕهو دهسنیشان دهكرێن. دووهم: وهزیر بۆی ههیه بهرێوهبهرایهتی دیكه یان بهش یاخود هۆبهی وهزارهت له نوێ دابنێ یاخود لێك بدات یاخود ههڵوهشێنێتهوه به پێی پێویستی كارهكان له كاتی پێویستدا. سێیهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاری جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم : یهكهم: ههموو مرۆڤێك مافی ئهوهی ههیه له ژینگهیهكی هێمن و پاكدا بژی و ئهركی ههموو كهسێكیشه كار له پێناو پاراستنی ژینگه و پاكییهكهیدا بكات. دووهم: مهسهلهی پاراستن و چاككردنی ژینگه له كرداری پلانداناندا لهسهر ئاستی یاساكاریی و بهرنامه و نهخشهی پهرهپێدان بۆ ههموو كهرته جیاوازییهكان له ههرێمدا رهچاو دهكرێ. سێیهم: پێویسته ههموو دهزگاكانی پهروهرده و ئهكادیمی له ههرێم چ گشتی و چ تایبهتی بهرنامهی پهروهردهیی ژینگهیی بخهنه نێو پرۆگرامهكانیان ئهمهش به ههماههنگی دهبێ لهگهلأ وهزارهتدا. چوارهم: پێویسته لهسهر رێكخراوهكانی كۆمهڵگای مهدهنی و دهزگاگشتیهكان و تایبهتیهكان كه له مهیدانی پهروهرده و فێركردن و مهشق و لێكۆلینهوه و راگهیاندن و رۆشنبیریی و ئهوقاف و ئهوانی تر كاردهكهن ههولأ له پێناو بڵاوكردنهوهی رۆشنبیریی و هوشیاریی ژینگهیی له ههرێمدا بدهن. پێنجهم: پێویسته لهسهر ههموو لایهنه كارگێڕییهكان، ههر یهكه و به پێی تایبهتمهندیی خۆیان كار له پێناوی كهمكردنهوهی بهكارهێنانی داهاته سروشتیهكان بۆ هینانهدی گهشهپێدانی بهردهوام بكهن. شهشهم: پێویسته لهسهر دهزگا تهندروستیهكان و دهزگای پێوان و كۆنتروڵی جۆری پرنسیپهكانی تهندروستی ژینگهیی له پرۆگرامی كارهكانیان دا رهچاو بكهن. حهوتهم: وهزارهت بۆی ههیه هاوكاری و ههماههنگی لهگهلأ لایهنه نێو دهوڵهتییه نا حكومیهكان له بواری پاراستن وچاككردنی ژینگهدا بكات. ههشتهم: پێویسته وهزارهت هاوكاری و ههماههنگی لهگهلأ وهزارهتی ژینگهی عیراقیدا له ههرچییهك پهیوهندیدی به رێككهوتنامه نێو دهولهتیهكانهوه ههیه، بكات.
ماددهی نۆزدهم
ماددهی نۆزدهم : ڕێكخراوهكانی كۆمهڵگهی مهدنیء تاكهكان بۆیان ههیه وهزارهت لهو چالاكی و ههڵسوكهوتانه ئاگادار بكهنهوه كه زیان به ژینگه دهگهیهنن.
ماددهی دوازدهم
ماددهی dوازدهم : ههر كهسێكی سروشتی یان مهعنهوی، گشتی یان تایبهتی یان تێكهڵاو یان ههرلایهنێك دوای بهكاربوونی ئهم یاسایه دامهزرابێء چالاكیهك ئهنجام بدات كاریگهری لهسهر ژینگه ههیه، پێویسته توێژینهوهیهك لهسهر ههڵسهنگاندنی كاریگهری شوێنهواری ژینگهیی بۆ چالاكی و ئهو پڕۆژانه ئامادهبكات كه دایاندهمهزرێنێ و بۆ وهزارهتی بهرزبكاتهوه تا بڕیاری گونجاوی دهربارهوه وهربگرێ،بهمهرجێ توێژینهوهكه ئهمانه له خۆی بگرێ:- یهكهم : ههڵسهنگاندنی كاریگهریه ئهرێنیء نهرێنییهكانی پڕۆژهكه یان دامهزراوهكه یان كارگهكه لهسهر ژینگه. دووهم : هۆیه پێشنیاركراوهكان بۆ دووركهوتنهوهو چارهسهركردنی هۆكارهكانی پیسبوون، بهجۆرێك جێبهجێكردنی مل كهچ بوون بۆ ڕێنماییء بهرزهفتكاریهكانی ژینگه بێنێته دی. سێیهم : حاڵهتهكانی پیسبوونی له ناكاو و ئهگهر ئهو ئامادهكاریهی پێویسته بگیرێتهبهر. چوارهم : بهدیلهكانی كه دهكرێ بۆ بهكارهێنانی تهكنۆلۆژیای پاكء خاوێنتری ژینگه بخرێتهكار. پێنجهم : كهمكردنهوهی پاشماوهكانء خولاندنی (تدویر) یان سهرلهنوێ بهكارهێنانهوهیان. شهشهم : ههلسهنگاندنی تێچوونی سوودهكانء ئهو زیانه ژینگهییانهی كه پڕۆژهكه دروستی دهكات.
ماددهی شازدهم
ماددهی شازدهم : وهزارهت چاودێری دهزگاو پڕۆژهو دامهزراوو چالاكیه جۆراوجۆرهكان دهكات، بۆ زانینی ڕادهی پابهندبوونیان بهو مواسهفاتء پێوانهء پێوهرانهی كه له پاراستنی ژینگهدا بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه پشتیان پێ دهبهسترێت.
ماددهی بیست و حهوتهم:
ماددهی بیست و حهوتهم: لێژنهی پزیشكی دهروونی لهوهی پهیوهسته بهو نهخۆشهی بۆی ڕهوانهكراوه بهپێی ماددهی (26)ی ئهم یاسایه ئهم رێكارانهی خوارهوه دهگرێتهبهر: یهكهم: مهزهندهكردنی باری دهروونی و ئاستی كاریگهری لهسهر پێزانین و ویستی له كاتی ئهنجامدانی تاوانهكه. دووهم: توانای ئامادهبوونی لهبهردهم دادگاو بهرگری كردن له خۆی. سێیهم: ئاستی مهترسیداربوونی لهسهر خۆی و لهسهر كۆمهڵگهدا. چوارهم: راسپاردن به چارهسهركردنی له یهكهیهكی چارهسهریی داخراو تاوهكو لاچوونی مهترسیهكانی.
مادهی یهكهم:
مادهی یهكهم: مهبهست لهم وشانهی خوارهوه بۆ مهبهستهكانی ئهم یاسایه، ماناكانی تهنیشتیانن:- 1. ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق. 2. وهزیر: وهزیری رۆشنبیری ههرێم. 3. سهندیكا: سهندیكای هونهرمهندانه كه به پێی ئهم یاسایه دامهزراوه. 4. نهقیب: نهقیبی هونهرمهندانی كوردستان. 5. ئهنجومهن: ئهنجومهنی ههڵبژێردراو به پێی ئهم یاسایه. 6. هونهرمهند: ههر ئهندامێك یا بهشدار بووێك له سهندیكا به پێی ئهم یاسایه. 7. كاركردن له پیشهكه: كاركردن له یهكێك لهو ئیشه هونهریانهی كه لهم یاسایهدا بریاریان لهسهر دراوه.
ماددهی سی و دووهم
ماددهی سی و دووهم : پێویسته وهزارهت به ههماههنگی لهگهڵ لایهنه پهیوهندیدارهكان و لایهنه دهرهكییه پهیوهندیدارهكان، باخچهو پارێزراوی سروشتی و سهیرانگای گشتی دروست بكهن و ئهو شوێنه سروشتیانه بپارێزن كه ڕهههندێكی كهلتووریان ههیه.
ماددهی سی وسێیهم
ماددهی سی وسێیهم : بۆ ههموو كهس یان لایهنێك قهدهغهیه،كارێك بكات ببێته هۆی زیان گهیاندن، یان دهستكاریكردنی ڕهههنده سروشتی یان جوانی یان كهلتووریهكانی ئهو پارێزراوه سروشتیانه، یان باخچه و سهیرانگا گشتیهكان.