أحكام القانون

دووەم: ئەندامانی پەرلەمان و ئەندامی ئەنجومەنی وەزیران و هاوتاوەزیفییەكانیان پاش تەواوبوونی خول و ماوەكەیان لەو خزمەت گوزارییەی لە خاڵی (یەكەم)دا هاتووە سوودمەند دەبن.

مادده‌ی پێنجه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ وه‌قایعی كوردستاندا ده‌خرێته‌ كار.

مادده‌ی حه‌وته‌م: ده‌سه‌ڵات به‌ وه‌زیری دارایی و ئابووری ده‌درێ كه‌ له‌ ته‌رخان كراوی گشتی په‌سه‌ند كراوی ساڵی 1997 به‌ رێژه‌ی (1%) له‌ كۆی گشتی ئه‌و ته‌رخانكراوه‌ بخاته‌ سه‌ر كۆی گشتی ته‌رخان كراوی په‌سه‌ند كراو له‌ بودجه‌ بۆ ئه‌م مه‌به‌ستانه‌ی خواره‌وه‌: 1-ته‌رخانكردنی پاره‌ی پێویست بۆ بودجه‌ی ئه‌و به‌رێوه‌به‌رایه‌تییانه‌ی كه‌ له‌و ساڵه‌دا‌ دروست ده‌كرێن. 2-ته‌رخانكراوی نوێ بخرێته‌ سه‌ر بودجه‌ی وه‌زاره‌ت و كارگێرییه‌كان بۆ ئه‌و باره‌ كتوپریانه‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران بڕیاری له‌سه‌ر ده‌دات.

مادده‌ی نۆیه‌م: ده‌سته‌ی گشتی كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئاسایی بۆ ئه‌م مه‌به‌ستانه‌ ده‌به‌ستێت: یه‌كه‌م: راستاندنی بودجه‌ و حسابكاری دوماهی. دووه‌م: گفتوگۆ و بڕیاردان له‌سه‌ر راپۆرتی ئه‌نجومه‌ن. سێیه‌م: چاوپێخشاندن به‌و پێشنیارانه‌ی كه‌ ده‌رباره‌ی هه‌موار كردنی یاسای سه‌ندیكاوه‌ پێشكه‌ش كراون. چواره‌م: بڕیاردان له‌سه‌ر پێره‌وی ناوخۆ و هه‌مواركردنی.

مادده‌ی دوازده‌م: 1/ ده‌سته‌ی گشتی كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئاسایی بۆ ئه‌م مه‌به‌ستانه‌ ساز ده‌كات: أ/هه‌ڵبژاردنی نه‌قیب وئه‌نجوومه‌نی سه‌ندیكا له‌ژێر چاودێری دادگادا. ب/پەسەندكردنی بودجه‌ی سه‌ندیكا. ج/ئیقراركردن وهه‌مواركردنی پێڕۆی ناوخۆ وسه‌یركردنی ئه‌و پێشنیازانه‌ی كه‌ بۆ هه‌مواركردنی یاسای سه‌ندیكا پێشكه‌ش كراوه‌. 2/ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا، ساڵانه‌، به‌هاوبه‌شی له‌گه‌ڵ ئه‌نجوومه‌نه‌كانی لقه‌كاندا كۆبوونه‌وه‌یه‌ك بۆ ئه‌م مه‌به‌ستانه‌ی خواره‌وه‌ سازده‌دا: أ/ ئیقراركردنی بودجه‌ی ساڵانه‌ وحسابكاریی كۆتایی. ب/ وتووێژكردن و ئیقراركردنی راپۆرتی ساڵانه‌ و كاروباری سه‌ندیكا. ج/سه‌یركردنی ئه‌و پێشنیازانه‌ی كه‌ بۆ هه‌مواركردنی یاسای سه‌ندیكا و پێرۆی ناوخۆ پێشكه‌ش كراون.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مادده‌ (4) له‌ یاسای ژماره‌ (3) ی ساڵی 1992 دوای هه‌مواركردنی به‌م شێوه‌یه‌ی ده‌خوێنرێته‌وه‌: پێویسته‌ ئه‌وه‌ی به‌ سه‌رۆك یا جێگر یاخود وه‌زیر داده‌مه‌زرێت ئه‌و مه‌رجانه‌ی لێ بێته‌ دی كه‌ له‌ مادده‌ (21)ی یاسای ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی كوردستانی عێراق ژماره‌ (1)ی ساڵی 1992 دا هاتوون جگه‌ له‌ مه‌رجی ته‌مه‌ن بۆ وه‌زیر به‌شه‌رتێك ته‌مه‌نی بووبێته‌ بیست ویه‌ك ساڵ.

مادده‌ی چل و چواره$م: 1/دادوه‌ر تا ته‌مه$نی شه‌ست و سێ ساڵی پڕ نه‌كاته‌وه‌ خانه‌نشین ناكرێ و مووچه‌كه‌شی به‌مه$رجێ پارێزه‌ری نه‌كا گشت ئه‌و مووچه‌ و سه‌رمووچانه‌ ده‌بێ كه‌ له‌ كاتی خانه‌نشینكردنیدا وه‌ری ده‌گرتن. 2/ئه‌گه‌ر دادوه‌ر له‌ كاتی خزمه$تكردنیدا مرد مووچه‌ی خانه‌نشینه‌كه‌ی (ئه‌گه‌ره$هه‌قی هه‌بوو) گشت ئه‌و مووچه‌ و سه‌ر مووچانه‌ ده‌بێ كه‌ وه‌ری ده‌گرتن. 3/ ده‌شێ دادوه‌ر پێش ته‌واو كردنی ئه‌و ته‌مه$نه‌ی به‌ پێی بڕگه‌ (1)ی ئه‌م مادده$یه‌ دیاری كراوه‌ له‌سه‌ر خواستی خۆی به‌ پێی حوكمی یاسای خانه‌نشینی شارستانی (قانون التقاعد المدنی)خانه‌نشین بكرێ یا له‌به$ر هۆی ته‌ندروستی بكرێ كه‌ حوكمی بڕگه‌ (2)ی سه‌ره‌وه‌ی به‌سه‌ردا ده‌درێ. 4/ئه‌و دادوه‌ره$ی خانه‌نشین ده‌كرێ مووچه‌ی گشت مۆڵه‌ته$ ئاساییه‌كانی خۆی ده‌درێتێ له‌سه‌ر بنچینه‌ی كۆی هه‌موو ئه‌و مووچه‌ مانگانه‌یه‌ی وه‌ری ده‌گرت له‌ مه‌رجێ له‌ (180) ڕۆژ زیاتر نه‌بێ.

مادده‌ی هه‌شته‌م: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی پێنجه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربچوێنێ.

مادده‌ی شه‌شه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا جێبه‌ جێ ده‌كرێ و ته‌نیا بۆ ماوه‌ی سێ مانگ كاری پێ ده‌كرێ.

مادده‌ی پێنجه‌م: حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ئه‌و ئه‌فسه‌رانه‌ ناگرێته‌وه‌ كه‌ له‌ ئه‌نجامه‌كانی شۆرش لایان داوه‌ و هاریكاریان له‌گه‌ڵ دوژمنانی بزوتنه‌وه‌ی رزگاری خوازی كوردستانی كردووه‌.

مادده‌ی یازده‌: یه‌كه‌م: ئه‌ندامی به‌شدار بوو نابێ به‌شداری كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی بكات ئه‌گه‌ر له‌ رووی به‌رزه‌فتییه‌وه‌ ده‌ستدانه‌ پیشه‌ی لێ یاساغ كرابێ. دووه‌م: بڕیاره‌كانی كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگ ده‌رده‌چوێنرێ و له‌ كاتی یه‌كسان بوونیشدا به‌و لایه‌نه‌ دا ده‌له‌نگێ كه‌ نه‌قیبی تێدایه‌.

مادده‌ی سیازده‌م: 1/ده‌شێ بانگهێشتی ده‌سته‌ی گشتی بۆ كۆوبونه‌وه‌یه‌كی نا ئاسایی بكرێ له‌م دووباره‌دا: أ/به‌بڕیارێكی هۆداری زۆربه‌ی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن. ب/به‌داواكارییه‌كی نووسراوی هۆدار، له‌لایه‌ن سێیه‌كی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی یه‌وه‌ پێشكه‌ش به‌ ئه‌نجوومه‌ن بكرێ وئه‌نجوومه‌نیش ده‌بێ بانگهێشت ده‌ربكا و واده‌ی كۆبوونه‌وه‌ له‌ ماوه‌ی (15) رۆژ له‌ مێژووی گه‌یشتنی داواكاری یه‌كه‌ دا ده‌سنیشان بكات. 2/نابێ له‌ كۆبوونه‌وه‌ نا ئاساییه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی، جگه‌ له‌و كاروباره‌ی له‌ خشته‌ی كاردا هاتووه‌ و كۆبوونه‌وه‌ی بۆ كراوه‌ باسی شتی تر بكرێت.

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زاره‌تی كاروباری پێشمه‌رگه‌ كه‌ له‌ بڕگه‌ (4)ی مادده‌ی (9) له‌ یاسای ژماره‌ (3)ی ساڵی 1992 باسكراوه‌ هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و نۆیه‌م: دارایی سه‌ندیكا له‌مانه‌ پێك دێ: 1/ئابوونه‌ی خۆنووسین (الانتماء) و ئابوونه‌ی ساڵانه‌ی به‌شداربوون. 2/ده‌رامه‌ت (ایرادات)ی ئه‌و پرۆژانه‌ی كه‌ سه‌ندیكا سازیان ده‌دا. 3/ره‌سمی نووسینگه‌ (اختصاصیه‌)كان. 4/پیتاك (الاكتتاب) و قازانجی چاپه‌مه‌نی و ده‌سكه‌وتی ئاهه‌نگێڕانی سه‌ندیكا. 5/ده‌سنگه‌(منح) كانی لایه‌نه‌ ره‌سمی و نیمچه‌ ره‌سمییه‌كان و، ئه‌و پێشكه‌ش و به‌خششه‌ش كه‌ (دوای ره‌زامه‌ندیی لایه‌نه‌ پێوه‌ندداره‌كان) لایه‌نه‌كانی دیكه‌ ده‌یده‌نێ.

مادده‌ی چوارده‌: یه‌كه‌م: نیساب له‌ ئه‌نجومه‌ن به‌ ئاماده‌بوونی زۆربه‌ی ئه‌ندامان ته‌واو ده‌بێت، وه‌ بڕیاره‌كانیش به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بوان ده‌رده‌هێنرێن، وه‌ له‌ كاتی یه‌كسان بوونی ده‌نگه‌كان به‌و لایه‌نه‌دا ده‌له‌نگێ كه‌ نه‌قیبی تێدایه‌. دووه‌م: ئه‌گه‌ر به‌ هه‌ر هۆیه‌كه‌وه‌ بێ شوێنی نه‌قیب چۆڵ بوو ئه‌وا بریكاره‌كه‌ی شوێنی ده‌گرێته‌وه‌ یاخود سكرتێره‌كه‌ی ئه‌گه‌ر جێگای بریكاری نه‌قیب چۆڵ بوو ئه‌وه‌ش بۆ باقی ئه‌وه‌نده‌ ماوه‌یه‌ی كه‌ ماوه‌. سێیه‌م: ئه‌گه‌ر یه‌كیك له‌ پایه‌كانی ئه‌نجومه‌ن بێجگه‌ له‌وانه‌ی كه‌ له‌ بڕگه‌ی دووه‌می سه‌ره‌وه‌ ناویان هێندرا چۆڵ بوو به‌هه‌ر هۆێكه‌وه‌ بێت یه‌كێك له‌ ئه‌ندامه‌كانی یه‌ده‌گ شوینی ده‌گرێته‌وه‌. چواره‌م: ئه‌گه‌ر پایه‌كانی زۆربه‌ی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن چۆڵ بوو ئه‌نجومه‌ن له‌سه‌ریه‌تی له‌ ماوه‌ی دوو مانگدا بانگهێشتی ده‌سته‌ی گشتی بكات بۆ هه‌ڵبژاردنی ئه‌وانه‌ی كه‌ ئه‌و پایانه‌ پڕده‌كه‌نه‌وه‌ به‌ هه‌مان رێگای باسكراو له‌م یاسایه‌دا بۆ ئه‌وه‌نده‌ ماوه‌ی كه‌ ماوه‌ به‌ مه‌رجێك كه‌ ئه‌وه‌نده‌ ماوه‌ی كه‌ ماوه‌ له‌ شه‌ش مانگ كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی یازده‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی (وه‌قائعی كوردستان)دا جێبه‌جێ ده‌كرێ.

مادده‌ی دووه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا جێ به‌جێ ده‌كرێ.

مادده‌ی شازده‌: نه‌قیب ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ی هه‌یه‌. 1. سه‌رۆكایه‌تی كردنی كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی و ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 2. نوێنه‌رایه‌تی كردنی سه‌ندیكا له‌ لای ده‌زگا دادوه‌ری و ئیدارییه‌كان و ده‌سته‌ ره‌سمی و نیمچه‌ ره‌سمییه‌كان و راستاندنی معامه‌له‌كان و به‌ڵگه‌نامه‌ی تایبه‌ت و به‌ سه‌ندیكا، ده‌شتوانێ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی بدا به‌ هه‌ر ئه‌ندامێكی ئه‌نجومه‌ن كه‌ بیه‌وێ.

مادده‌ی شازده‌م: یه‌كه‌م: ئه‌نجوومه‌ن به‌ ده‌نگدانی نهێنی له‌ناو ئه‌ندامه‌كانی دا جێگری نه‌قیب وسكرتێرێك وخه‌زنه‌دارێك له‌ یه‌كه‌مین كۆبوونه‌وه‌ی دوای هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ هه‌ڵده‌بژێرێ وده‌سته‌ڵاتی هه‌ر یه‌كێك له‌وانه‌ له‌ پێڕه‌وی ناخۆی سه‌ندیكا ده‌سنیشان ده‌كرێ. دووه‌م: ئه‌نجوومه‌ن دانیشتنه‌ ئاساییه‌كانی هه‌ر مانگه‌ جارێك به‌لانی كه‌مه‌وه‌ ده‌به‌ستێ وده‌شبێ دانیشتنی نا ئاسایی له‌سه‌ر بانگهێشتی نه‌قیب یاخود له‌سه‌ر داوای سێیه‌كی ئه‌ندامانی سازبكات. سێيەم : نەقيب بۆی نيە پتر لە دوو دەورەی هەڵبژاردنی يەك لە دووای يەك لە پايەكەی خۆی بمێنێتەوە، بەڵام بۆی هەيە دووای تێپەڕبوونی دەورەيەكی هەڵبژاردن خۆی بۆ پايەی نەقيب بپاڵێوێ.