أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخاته كار.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: ائامانجی ئهم یاسایه ئهوهیه كه ئیش و كاری پزیشكی دادگوزاری له ههرێمدا رێك بخات و سهویەی كارامهیی كامهندهكانی بهرز بكاتهوه و كار و پیشهیان بهرهو چاكتر ببات به مهبهستی یاریدەدانی دادگوزاری.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: لهو پارێزگایانهدا كه زانكۆیان تێدا ههیه، وهزیر بۆی ههیه تیمارگه دادگوزارییهكان له كاتی پێویستیدا بكات به پهیمانگای پزیشكی دادگوزاری به پلهی مودیرییهت.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: به پێی ئهم یاسایه (پهیمانگای پزیشكی دادگوزاری) دادهمهزرێ و بارهگاكهی له ههولێر دهبێ و به وهزارهتهوه دهبهسترێ.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: پێكهاتهكانی پزیشكی دادگوزاری ئهمانهن: یهكهم: پهیمانگای پزیشكی دادگوزاری، لهمانه پێك دێت: أ-ئهنجومهنی پهیمانگا. ب-بهشهكانی پهیمانگاكه. دووهم: تیمارگه دادگوزارییهكانی موڵگهی پارێزگاكان، ئهمانه له رووی ئیدارییهوه به دایهره تهندروستییهكانی پارێزگاكهوه دهبهسترێن، بهڵام له رووی هونهرییهوه به پهیمانگاوه دهبهسترێن.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم دهستهواژانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه: 1-ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق. 2-وهزارهت: وهزارهتی تهندروستی و كاروباری كۆمهڵایهتی ههرێم. 3-وهزیر: وهزیری تهندروستی و كاروباری كۆمهڵایهتی ههرێم. 4-پهیمانگا: پهیمانگای پزیشكی دادگوزاری.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: حوكمهكانی ئهم یاسایه ئهمانهی خوارهوه دهگرێتهوه: یهكهم: ئهو رێگا گشتییانهی دهكهونه دهرهوهی سنووری شارهوانییهكان، ههروهها ئهو ئاوباره و جێگاپهڕینهوه و تونێل و یهكتربڕانهش كه دهكهونه چوارچێوهی قهدهغهكراوهكانیان و، ئهو دامهزراو و گۆڕهپانانهش كه خزمهت بهو رێگایانه دهبهخشن. دووهم: ههموو جۆره پردێك كه دهكهونه سنووری شارهوانییهكان و دهرهوهشیان كه وهها ناسراون سهر به وهزارهت بن، ئهوهش تهنها بهشه سهرگیراوهكانی پردهكه دهگرێتهوه نهك تهنیشتهكان.
ماددهی یازدهم:
ماددهی یازدهم: به غهرامهیهك سزا دهدرێت له (250000) دوو سهدو پهنجا ههزار دینار كهمتر نهبێت وله (500000) پێنج سهد ههزار دینار زیاتر نهبێت، ههر كهسێك: یهكهم: زیانێكی ئهوتۆ به ڕێگا گشتیهكان بگهیهنێت كه ببێته مایهی بهربهست دانان لهبهردهم هاتوچۆ و مهترسی لهسهر بهكارهێنهری ڕێگایهكه دروست بكات. دووهم: ئاگاداركردنهوه به ڕۆژ و، رووناككردنهوه به شهو پشت گوێ بخات لهو جێگایانهدا كه كاری ههڵكهندنی تێدا دهكرێت یان لهسهر ڕێگه گشتیهكان مادده گهلێك فڕێ درابێت. سێیهم: بهكارهێنانی ڕێگه گشتییهكان به ههڵكهندن یا بهكارهێنانی بێ مۆڵهت یان بیناكردنی كاتی یان ههمیشهیی سهرهرای ئهوهش خهرجییهكانی دهست درێژییهكهش لادهدات. چوارهم: سهرپێچی له ڕێساكانی بهكارهێنانی ڕێگا خێرایهكان كردبێت، كه لهلایهن فهرمانگه تایبهتمهندهكانهوه ڕاگهیهنراون.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: ماددهی (15)ی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: یهكهم: مووچهی خانهنشینی تهرخان دهكرێت و لهسهر بنهمای (6.000) شهش ههزار دینار بۆ ههر مانگێكی ماوهی خانهنشینی بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه ههژمار دهكرێت و بۆ ئهم مهبهستهش كهرتی دوایین مانگ به مانگێكی تهواو ههژمار دهكرێت. بهمهرجێك مووچهكه له (1.800.000) یهك ملیۆن و ههشت سهد ههزار دینار زیاتر نهبێت. دووهم: مووچهی خانهنشینی ئهو پارێزهرانهی پێش بهركاربوونی ئهم یاسایه له ههرێمی كوردستاندا خانهنشین كراون ههموار دهكرێت و مووچهی خانهنشینی تهرخان دهكرێت لهسهر بنهمای (3.000) سێ ههزار دینار بۆ ههر مانگێكی ماوهی خانهنشینی و بۆ ئهم مهبهستهش كهرتی دوایین مانگ به مانگێكی تهواو ههژمار دهكرێت.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: وهزارهتی پیشهسازیی به ههماههنگی لهگهلأ وهزارهتی تهندروستی (چاودێری جۆری) دهخاته سهر تووتنی خۆماڵی بۆ دڵنیابوون له هاوجووت بوونی لهگهلأ ئهو مواسهفاتانهی كه له دهوڵهتاندا كاریان پێ دهكرێ.
ماددهی یازدهم
ماددهی یازدهم: دهبێ وهزیری تهندروستی رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: ریكلام كردن بۆ جگهره یا تووتن یان پێكهاتهكانی له ههموو شوێنهكان له ههرێم وله ههموو هۆیهكانی راگهیاندن قهدهغه دهكرێ و سهرپێچیكهر به غهرامهیهك سزادهدرێ له (چوارسهد ههزار)دینار كهمتر نهبێ و له (دوو ملیۆن) دیناریش زیاتر نهبێ و ناچار دهكرێ ئهو سهرپێچییه لاببات.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: وهزارهتی تهندروستی به ههماههنگی لهگهلأ وهزارهته پهیوهندیدارهكاندا هوشیار كردنهوهی تهندروستی بۆ قهدهغه كردنی جگهره كێشان له ههموو هۆیهكان بڵاودهكاتهوه.
ماددهی حهڤدهم:
ماددهی حهڤدهم: ئهگهر سهلما كه یهكێك له ئهندامانی لیژنهی سهرپهشتیكردنی وهگهر خستنی وێستگهكانی كێشانی ئوتومبیلهكان كه له بڕگه (2)ی ماددهی نۆیهمی ئهم یاسایهدا هاتووه دهستكاریی كێشی لۆریه بارههڵگرهكانی كردبێت، ئهوه به پێی ماددهی (307) له یاسای سزا ژماره (111)ی ساڵی 1969 سزا دهدرێت.
ماددهی ههژدهم:
ماددهی ههژدهم: یهكهم: ئهو لایهنهی كه دهسهڵاتی دهست بهسهرداگرتنی ئوتومبیلهكهی پێ سپێدراوه، هیچ بهرپرسیاریهكی ناكهوێته سهر لهو زیانانهی كه تووشی شت ومهكه باركراوهكه دهبن كه لهوانهیه خراپ ببن. دووهم: حوكمهكانی یاسای دهستكاریكردنی ئوتومبیله دهست بهسهردا گیراو و جێهێڵراوهكانی ژماره (8)ی ساڵی 1987 بهسهر ئهو ئوتومبیله سهرپێچی كارانهدا دهسهپێنرێت كه له گۆڕهپانی وێستگهكانی كێشاندا جێهێڵدراون. سێیهم: ئهو شت ومهكانهی كه له كێشی بڕیاردراو زیادهن و سهرپێچیكارهكان به جێیاندههێڵن، وهزارهت به زیادكردنی ئاشكرا به پێی یاسا كارپێكراوهكان دهیانفرۆشێت چوارهم: پارهی فرۆشتن كه دهقهكهی له بهندی (سێیهم)ی ئهم ماددهیهدا هاتووه لهگهلأ ئهو غهرامانهی كه دهقهكانیان لهم یاسایهدا هاتوون به داهات بۆ وهزارهت تۆمار دهكرێن. پێنجهم: دهستكهوتی ئهو ڕێژهیهی كه دهقهكهی له بهندی (چوارهم)ی ئهم ماددهیهدا هاتووه، بهم شێوهیهی خوارهوه دابهش دهكرێت: 1- (75%) حهفتا و پێنج لهسهدی دهخرێته حساباتی وهزارهتهكهوه و بۆ پاراستنی ڕێگاكان تهرخان دهكرێت. 2- (25%) بیست و پێنج لهسهدی وهك دهستخۆشانهو هانهدان به كارمهندانی وێستگهكانی كێشان و كارمهندانی وهزارهتهكه دهدرێت. شهشهم: وهزیری ئاوهدانكردنهوه و نیشتهجێكردن، به ههماههنگی لهگهلأ وهزیری ناوخۆ ڕێنمایی هاندان (الحوافز) دهردهچوێنن كه دهقهكهی له بڕگه (2)ی بهندی (پێنجهم)ی ئهم ماددهیهدا هاتووه، كه بنهماكانی دابهشكردن ودیاركردنی ئهوانهی كه دهیانگرێتهوهو، حاڵهتهكانی بێبهشبوانیشی تێدا ههیه.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: 1. مافی بهكارهێنانی دهكوژێنرێتهوه (يطفأ) له زهويیه كشتوكاڵی و ناكشتوكاڵیهكانی موڵكی دهوڵهت كه دهكهونه نێوان قۆناغی جێبهجێ كردنهوه (المرحله قید التنفیذ) له رهنگرێژی بنهرهتی شارهوانییهكانی ههرێمی كوردستان. 2. خاوهنی مافی بهكارهێنان (صاحب الحقوق التصرفیه) لهو زهویانهی بهرێژهیهك قهرهبوو دهكرێتهوه كه یهكسانه به (8%) له كۆتا پانتایی ئهو زهویانهی كه مافی بهكارهێنانی كوژێنراوهتهوه و به ناوی ئهوه وه تۆمار دهكرێ وهك موڵكێكی تهواو (صرف). 3. خاوهن مافی بهكار هێنان بۆی ههیه ئهو پارچهیهی كه پێی دراوه جیاكاری (افراز)ى بكا به مهرجێك هاودژ نهبێ لهگهڵ جۆری ئهو بهكار بردنهی كه بۆی دیاری كراوه له رهنگرێژی بنهرهتی شارهوانییهكاندا. 4. ئهو زهویانهی كه مافی بهكارهێننانیان تێدا كوژێنراوهتهوه و دهكهونه نێوان ناوچه نانیشتهجێییهكانهوه (مناطق غیر سكنیه) خاوهنهكانیان به زهوی تر له ناوچهكانی سوكنا بوون قهرهبوو دهكرێنهوه له ناو سنووری شارهوانییهكاندا كه نرخهكهی هاوسهنگ بێ لهگهڵ ئهو رێژهیهدا.
ماددهی چوارەم
ماددهی چوارەم : ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا، دهخرێته بهركار.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: 1. زهوییه كشتوكاڵییهكان كه موڵی تهواو (صرف)ی كهسانی سروشتی و (معنوی)ن (تهنها كۆمهڵهكانی ههرهوهزی بیناسازی نهبن) كه دهكهونه سنووری قۆناغی جێبهجێ كردنهوه (مرحله قید تنفیذ) له رهنگرێژی بنهرهتیدا، به مولك دهكرێن بۆ حكومهتی ههرێمی كوردستانی عێراق، وه به ناوی شارهوانییهكان پهیوهندیدارهوه (به گوێرهی شوێنهكهی) تۆمار دهكرێن، ئهگهر رهنگرێژی ناوبراو بهكار هێنانی ناكشتوكاڵی بۆ دیاری كردبوو. 2. خاوهنی ئهو زهویانه به شێوهی (عینی) قهرهبوو دهكرێنهوه به رێژهی (12%) له كۆی پانتایی ئهو زهویانهی كه به ناوی شارهوانییهوه تۆمار دهكرێن مافی ئهوهیان ههیه كه ئهو پارچهی پێیان دراوه جیاكاری (افراز)ی بكهن كه لهگهڵ ئهو بهكارهێنانهی كه بۆی داندراوه هاو دژ نهبێت. 3. ئهگهر زهویهكان بكهونه شوێنی نانیشتهجێ بوون خاوهنهكانیان له شوێنی سوكنا بوون له ناو سنووری شارهوانیهكاندا قهرهبوو دهكرێنهوه كه هاوسهنگ بێ لهگهڵ نرخی ئهو رێژهیهدا، وه ههروهها دهتوانن جیاكاری (افراز) ی ئهو پارچهیه بكهن كه پێیان دراوه.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: (وهقایعی كوردستان) تایبهتمهند دهبێت به بڵاو كردنهوهی ئهمانهی خوارهوه: 1- یاساو بڕیارهكانی ئهنجومهنی نیشتمانی ههرێمی كوردستانی عێراق و ئهوهی به هاوپێچهكانیان حیساب دهكرێن یان ئهوهی تیایدا دهقی گرتووه بۆ بڵاوكردنهوهی. 2- پێرهوهكان و ئهوهی به هاوپێچهكانیان حیساب دهكرێن یان ئهوهی تیایدا دهقی گرتووه بۆ بڵاو كردنهوهی . 3- (مهرسوم)و فهرمانه دهرچووهكان به گوێرهی ئهو دهسهڵاتانهی كه له یاسای ژماره (2)ی ساڵی 1992 (یاسای ههڵبژاردنی رابهری بزاڤی ئازادیخوازی كورد) هاتووه دهربارهی رابهر یا ئهوهی شوێنی ئهو دهگرێتهوه. 4-رێنماییهكان.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.