أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: یهكێتی جوتیاران لهمانه پێك دێت: 1-لیژنهگهلی گوندهكان. 2- لیژنهگهلی ناحیهكان. 3- لیژنهگهلی قهزاكان. 4-لقهكانی یهكێتی له پارێزگاكان. 5- لیژنهی زهپتی. 6-مهكتهبی تهنفیزی. 7-كۆنگره.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: لیژنهی قهزا: له سێ ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێت و، له لایهن لیژنه گهلی ناحیهكانهوه ههر سێ ساڵ جارێك ههڵدهبژێردرێن ئهمانهش له ناو خۆیاندا ئهندامێك بۆ سهرۆكی لیژنهكهیان ههڵدهبژێرن.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: یهكهم: سهرۆكی یهكهی كارگێری بۆی ههیه داوا له دادگای پهیوهندیدار بكات، لهو تاوانانه بپێچێتهوه كه دهقهكانیان لهم یاسایهدا هاتوون. دووهم: ئهو بڕیارانهی بهپێیی بڕگهی(یهكهم)ی سهرهوه دهرچوێندراون، لهبهردهم دادگای تاوانهكانی ناوچهكهدا بهر تانه دهكهون و، بڕیارهكهشی لهم رووهوه بنبڕه.
مادهی دوازده:
مادهی دوازده: دهستهی لق له پارێزگادا له پێنج ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێت و ههر سێ ساڵ جارێك له لایهن لیژنه گهلی قهزاكان و سهرۆكانی لیژنه گهلی ناحیهكانهوه ههڵدهبژێردرێ، ئیدی دهستهی لق له ناو ئهندامهكانی خۆیدا سهرۆك و جێگری سهرۆك و لێپرسراوی دارایی بۆ خۆی ههڵدهبژێرێ.
ماددهی سیازدهیهم
ماددهی سیازدهیهم: پارهی كاشی لیژنه دهخرێته یهكێك له بانقهكانی ههرێمهوه پاره لێراكێشانی به ئیمزای سهرۆكی لێژنه و فهرمانبهری بهرپرسیار له حیسابی دهبێ و لیژنه بۆی ههیه ههندێ پارهكه له ده ههزار دینار زیاتر نهبێ له سندوقهكهیدا بۆ مهسرهفی دهم و دهست ههڵبگرێ.
ماددهی یازدهیهم
ماددهی یازدهیهم: یهكهم: سهرۆكهكانی دهستهكان به بڕیاری دهستهی سهرۆكایهتی له سهرهتای ههر ساڵێك دا دیاری دهكرێن و له حالهتی ئاماده نهبوونی ههر یهكێكیاندا پێشترین دادوهری دادگا جێگهی دهگرێتهوه. دووهم: دهستهكان و لهگهلیاندا دهستهی فراوانیش به یڕیاری دهستهی سهرۆكایهتی له سهرهتای ههر سالێكدا پێك دههێنرێت هیچ ئهندامێكی دهسته ناگۆردرێت تهنیا له حاڵهتی پێویستدا نهبێ و ئهویش بهههمان شێوه دهكرێ.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: لیژنهی گوند: له سێ ئهندام و ئهندامێكی یهدهگ پێك دێت كه لهلایهن ئهندامنی یهكێتیی سنووری گوندهكهوه ههر سێ ساڵ جارێك ههڵدهبژیردرێن به مهرجێ ژمارهی ئهندامان له سنووری گوندهكهدا له (30) جوتیار كهمتر نهبن. جا ئهگهر هاتووو ئهو ژمارهیه لهو گوندهدا دهست نهكهوت ئهوه لهو بارهدا جوتیارانی دوو گوند یان زیاتر دهبن بهیهك و (30) كهسهكه تهواو دهبێ و یهك لیژنه ههڵدهبژێرن.
ماددهی حهڤدهم:
ماددهی حهڤدهم: یهكهم: سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهری بۆی ههیه، داوا له دادگای بهرایی جێگای بارهگای سهرهكیی یهكێتی بكات، بهههڵوه شاندنهوهی لهم حاڵهتانهی خوارهوهدا: أ- ئهگهر یهك ساڵ بهسهر دامهزراندنی یهكێتییهكهدا تێپهڕێو دهستی به ئیش وكاری نهكردبێ وهك له پێڕۆی ناوخۆیدا دهقهكانیان هاتووه، یان بۆ ههمان ماوه لهئیش وكار دابڕابێ بهبێ هۆی پاساوداری بهجێ. ب- ئهگهر له چالاكیهكانیدا، لهو ئامانجانه لایدابێ كه دهقهكانیان له ماددهی چوارهمی ئهم یاسایهدا هاتوون. دووهم: بڕیاری دادگای بهرایی، دهكرێ، لهبهردهمی دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا، تانهی لێ بدرێ له ماوهی سی رۆژدا، لهرۆژی دهرچوونیهوه. بڕیاری دادگای پێداچوونهوهش، لهسهر ئهوتانهیه، بنبڕدهبێ.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: لهم حاڵهتانهی خوارهوهدا، دادوهر ئهندامێتیی لهدهست دهدات: یهكهم: ئهگهر مهرجێ، لهمهرجهكانی ئهندامێتیی لهدهست بدات. دووهم: كاتێ پابهندنهبێ به ئهركهكانی ئهندمێتییهكهی. سێیهم: كاتێ دهست دهكێشێتهوه.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: یهكهم: ئهمانهی خوارهوه مهرجن بۆ ئهندامێتی له یهكێتیدا: أ- دهبێ دادوهربێ له دادگاكانی ههرێمدا. ب- داواكارییهك، بۆ هاتنهڕیز، پێشكهش به یهكێتیبكات. دووهم: أ- دهشێ، دادوهره خانهنشینهكان وهك ئهندام له یهكێتییهكهدا وهربگیرێن. ب- دهشێ دادوهرانی دادگاكانی دهرهوهی ههرێمیش، له یهكێتییهكهدا وهربگیرێن.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: 1-ئینتیمای یهكێتیی بهوه دهبێ كه داوایهكی نووسراو به بهڵگهنامهی پێویستهوه پێشكهش بكرێت به لقهكانی یهكێتی یان به لیژنهیهك له لیژنهكانی. 2-داواكان دهدرێن به لیژنهكانی گوند و ناحیهكان، ئهوانیش ههواڵهی لیژنهی قهزای دهكهن. دهشبێ له ماوهی (15) رۆژدا (كه له رۆژی تۆمارکردنی داواكهوه دهست پێ دهكا) سهیر بكرێ و ببڕدرێتهوه و، ئهگهر هاتوو ئه ماوهیه تێپهری و داواكه نهبڕدرا بوو ئهوه لهو بارهدا به قبوڵكراو لهقهڵهم دهدرێ. 3-لیژنهی قهزا و لیژنه باڵاترهكان مافی ئهوهیان ههیه به بڕیارێكی هۆدار داواكه بدهنە دواوه و خاوهنی داواكهش بۆی ههیه له ماوهی (30) رۆژدا (كه له رۆژی تهبلیغهوە دهست پێ دهكا) له دادگای تهمییز تانه له بڕیارهكه بدات، ئیدی بڕیار بڕیاری دادگاكهیهوه دهبڕدرێتهوه. 4-رهسمی ئینتیمای ئهندام (25) دیناره. 5-ئابوونهی بهشدار بوونی ساڵانه (20) دیناره بهمهرجێ ههموو ساڵێ بهر له كۆتایی مانگی شوبات بدرێ به یهكێتییهكه. ئهگهر ئهندامێ له كات و ساتی خۆیدا ئابوونهكهی نهداو دواكهوت ئهوه لهو بارهدا غهرامهی (50%)ی ئابوونهی بهشداربوونی ساڵانهی لهسهر زیاد دهكرێ، خۆ ئهگهر هاتوو دواكهوت و سێ ساڵی بانه و بان یهك بهبێ مهعزەرهتێكی بهجێ نهیدا، ئهوه لهو بارهدا سیفهتی ئهندامیهتی نامێنێ.
ماددهی یانزدهههم:
ماددهی یانزدهههم: دارایی یهكێتییهكه لهمانهی خوارهوه پێك دێت: یهكهم: ئابوونهی ساڵانهی ئهندامهكان. دووهم: بهخششهكانی پهرلهمانی كوردستانی عیراق و حكومهتی ههرێمی كوردستان. سێیهم: خهڵات و پیتاك (الهبه والتبرعات). چوارهم: قازانجی چاپهمهنییهكانی یهكێتییهكه.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم دهستهواژانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه: 1-ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق. 2-یهكێتی: یهكێتیی جوتیارانی كوردستانی عێراق. 3-سهرۆك: سهرۆكی یهكێتی جوتیارانی كوردستانی عێراق. 4-نووسینگه (مكتب): مهكتهبی تهنفیزی یهكێتی جوتیارانی كوردستانی عێراق. 5-وهزیر: وهزیری كشتوكاڵی ئاودێری.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم گوزارشتانهی خوارهوه ماناكانی تهنیشتیانن بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: 1. ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق. 2. وهزیر: وهزیری تهندروستی و كاروباری كۆمهڵایهتی. 3. سهندیكا: سهندیكای دهرمانسازان. 4. ئهنجومهن: ئهنجومهنی سهندیكا. 5. نهقیب: نهقیبی دهرمانسازان. 6. دهرمانساز: ههر ئهندامێك له سهندیكادا كه بروانامهی له كۆلێژی دهرمانسازی به دهست هێنابێ و له بهكالۆیۆس كهمترنهبێ، یان له زانكۆیهك كه له لایهن ئهنجومهنی فێركردنی باڵاوه له كوردستانی عێراق دانی پیانرابێ. 7. دهست دانه پیشه: دهستدانی پیشهی دهرمانسازی به پێی حوكمهكانی یاسای دهستدانه پیشه.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: دهزگا به سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیرانهوه دهبهسترێتهوه و سهرۆك وهزیران بۆی ههیه جێگرهكهی یا یهكێك له وهزیرهكان له جیاتی خۆی دابنێ بۆ سهرپهرشتی كردنی و ئهو یاسایه سنوور و جۆری ئهو سهرپهرشتی كردنه دهست نیشان دهكات.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: دهزگا مووچهی خانهنشینی و پاداشت بۆ شههیدان و كهم ئهندامان، ئهو خێزانانهی كه ئهو مووچانانهیان دهكهوێ تهرخان دهكات و به پێی یاساكاری تایبهت به وانهوه بۆیان سهرف دهكات و چاودێری خێزانهكانیشیان دهكات و فێركردن و شیاوی كۆمهڵایهتی و پیشهییان بۆ دابین دهكات و بۆ رێزلێنان له خۆبهخت كردنیان ژیانێكی سهربهرزانهی شیاو به پله و پایهیان بۆ دهستهبهر دهكات.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: ئهم بڕگهیهی خوارهوه بۆ ماددهی (36) زیاد دهكرێ و، زنجیرهكهی دهبێته (2) وهك ئهمهی خوارهوه: ( یاریدهدهری ههیئهی فێركردنی تهقهنی له ههرێمدا به بڕیاری سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیران و لهسهر پێشنیازی ئهنجومهنی ههیئه دادهمهزرێ و، ئیشوكارهكانیشی بة برِيار دیار دهكرێن و، له كهمیش مهرتهبهی ئوستادی یاریدهدهری دهبێ.
مادهی دوازدهیهم
مادهی دوازدهیهم: یهكهم: دهسهڵاتهكانی سهرۆكی دادگای پێداچوونهوه ئهمانهن: 1-بهڕێوهبردنی دادگا. 2-سهۆكایهتیكردنی دهستهی سهرۆكایهتی. 3-سهرۆكایهتی كردنی دهستهی گشتی و دهستهی فراوان یا ههریهكێ له دهستهكانی دادگای پێداچوونهوه. 4-پشكنینی كار و باری دادگای پێداچوونهوه. 5-ناردنی ئهو تانووتانهی پێشكهش به دادگا دهكرێن بۆ وهرگرتنی رهسم و ئهمانهت و تۆمار كردنیان. 6-مۆڵهتدان به دادوهرانی دادگا و مووچه خۆران و كرێكارانی. 7-نووسینی راپۆرتی ساڵانه له بارهی مووچه خۆرانهوه. 8-ئیمزا كردنی نووسراوه رهسمییهكان بۆ وهزارهتهكان. دووهم: دهسهڵاتهكانی جێگری سهرۆكی دادگای پێداچوونهوه ئهمانهن: 1-بهجێهێنانی كارهكانی سهرۆكی دادگای پێداچوونهوه له كاتی ئاماده نهبوونیدا. 2-سهرۆكایهتی كردنی یهكێك له دهستهكانی دادگای پێداچوونهوه. 3-بهشداریكردن له دهستهی سهرۆكایهتی دا. 4-ئیمزا كردنی ئهو نووسراوانهی داوا كۆتایی پێهێنراوهكانی لهگهڵ بڕیارهكانی دادگای پێداچوونهوهدا پێ دهنێردرێنهوه. 5-ههر دهسهڵاتێك كه سهرۆك دهیداتێ.
ماددهی سی و نۆیهم:
ماددهی سی و نۆیهم: 1-ئهنجومهن بۆی ههیه پهیرهوی پێویست بۆ ئاسانی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه پێشنیاز بكا. 2-كار به هیچ دهقێك ناكرێ كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكا.
ماددهی نۆزدهیهم:
ماددهی نۆزدهیهم: ئهنجومهنی بهش یا لق له سهرۆك و ژمارهیهك له ئهندامانی دهستهی دهرس وتنهوه پێكدێ، كه له (12) زیاتر و له (7)كهمتر نهبن به مهرجێ پلهیان مامۆستا (مدرس)و بهرهوژوو بێ و ئهگهر ئهو ژمارهی ئهو پله زانستییهدا دابین نهبوو دهكرێ ههندیكیان به پلهی مامۆستای یاریدهدهر (مدرس مساعد) بن و به پێی له پێشترینهیان.