أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: یهكهم: مهبهست له (خێزان) بۆ مهسهلهی دهرماڵهكانی سهفهر كردن ئهندامانی خێزانی ئهو كهسهیه كه به پێی شهرع لهسهریهتی بهخێویان بكا و حوكمهكانی ئهو یاسایه دهیگرێتهوه دووهم: مهبهست له دهرماڵهی سهفهر كردن ئهو كرێ و دهرماڵانهن كه له خوارهوه ناویان هاتووه: 1. كرێ ی گواستنهوه: كرێی هۆیهكانی گواستنهوه كه ئهو كهسهی ئهم یاسایه دهیگرێتهوه دهیكهوێ له كاتی سهفهر كردنی بۆ ئهنجامدانی كارێكی رهسمی له ناوهوه و دهرهوهی سنووری شارهوانیدا. 2. مهسرهفی شوێن گۆرین (نفقات التحویل): مهسرهفی گواستنهوهی كارمهند له شوێنێكهوه بۆ شوێنێكی تر له دهرهوهی سنووری شارهوانیدا. 3. دهرماڵهی شهوانه: ئهو دهرماڵهیه كه ئهو كهسهی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهیگرێتهوه دهیكهوێ بۆ ههر شهوێك كه له دهرهوهی جێگای ئیشی خۆی به سهری دهبا له كاتی سهفهر كردنیدا بۆ ئهنجام دانی كارێكی رهسمی كه سوكنا و خواردن و مهسرهفی گیرفان دهگرێتهوه. 4. دهرماڵهی گواستنهوهی براوه: ئهو بڕه پاره براوهی مانگانهیه كه به گوێرهی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهدرێ له بهرامبهر گهران بۆ ئهنجام دانی كاری رهسمی له ناو سنووری شارهوانیدا.
ماددهی چواردهیهم
ماددهی چواردهیهم: وهزیری دارایی لهسهریهتی رێنمایی پێویست دهربهێنێ بۆ ئاسانكردنی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه و دیاری كردنی دهرماڵهی شهوانهی براوه بۆ ئهوانهی دهیاگرێتهوه لهو شوێنانهی كه ئوتێلیان لێ نییه بۆ حهوانهوهیان.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: ئهم ههیئهته بوجهی تایبهت به خۆی ههیه.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ههیئهتێ بۆ ئاسایشی ههرێم بهناوی (ههیئهی گشتیی ئاسایشی ههرێمی كوردستانی – عێراق)ەوه دادهمهزرێ، شهخسییهتی مهعنهوی و سهربهخۆیی دارایی و ئیداریی خۆی دهبێ.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: وهزیری تهندروستی بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ پێك هێنانی دهستهیهكی ئامادهكردن تاكاتی ههڵبژاردن دهستهی بهرێوهبهر پێك بێنێ.
ماددهی سی و سێ
ماددهی سی و سێ: له حاڵهتی خهرج نهكردنی پشتیوانهی تهرخانكراو بۆ پڕۆژهكانی وهبهرهێنان له كۆتایی ساڵی داراییدا، ئهوهی لێی ماوهتهوه له حیسابێكی تایبهت به ناوی (حیسابی جێبهجێ كردنی پڕۆژه بهردهوامهكان) دادهنرێت.
ماددهی پازدهم
ماددهی پازدهم: بڕی (200) دوو سهد ملیار دینار بۆ پشتیوانی كردنی حیزبهكان و پرۆژهی رێكخراوه ناحكومییهكان تهرخان دهكرێت و خهرج كردنی ئهو بڕه تهرخان كراوهش به رێكاری كاتی له لایهن وهزارهتی دارایی و ئابوورییهوه دهبێت، به مهرجێك ئهو بڕه پارانهی له لایهن حیزب و رێكخراوهكانی ناحكومییهوه له ساڵی 2010دا وهرگیراون پاكتاو (تسویه) بكرێن، ئهوهشی له ساڵی 2011دا وهردهگیرێت به گوێرهی یاسای رێكخراوه ناحكومییهكان ژماره (1)ی ساڵی 2011 و یاسای پاڵپشتی حیزبهكان ههر كاتێ پهرلهمانی ههرێمی كوردستان پهسندی كرد.
مادده پێنجهم
مادده پێنجهم: یهكهم: ههموو داهاتی ئهو فهرمانگانهی كه له ناوهندهوه پارهیان پێ دهدرێت، به داهاتی كۆتایی بۆ گهنجینهی گشتی تۆمار دهكرێت. دووهم: بهدهر له حوكمی بڕگهی (یهكهم)ی سهرهوه، لهسهر وهزیری دارایی و ئابوورییه: 1- زیاد كردنی بڕی داهاتهكانی مانگانه كه وهزارهتی تهندروستی به ههموو فهرمانگهكانییهوه وهدی دههێنێت، بۆ سهر بودجهی ئهو وهزارهته، به مهبهستی كڕینی داودهرمان و وه هانا هاتنی خهرجییهكان به ههموو جۆرهكانیهوه به گوێرهی خواستی وهزارهت كه خشتهی داهاتی وهدهست هاتووی كردهنی لهگهڵدا بێت. 2- زیاد كردنی بڕی داهاتی مانگانه كه وهزارهتی كارهبای به ههموو فهرمانگهكانییهوه وهدی دههێنێت، بۆ سهر بودجهی وهزارهت، بۆ مهبهستهكانی پهرهپێدان و باشتر كردنی تۆڕهكانی كارهبا به گوێڕهی خواستی وهزارهت، كه خشتهی وهدهست هاتووی كردهیی لهگهڵدا بێت.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ماددهی سێیهم ههڵدهوهشێنرێتهوهو، ئهمهی خوارهوه جێگهی دهگرێتهوه: (ئامانجی وهزارهت:-پێگهیاندنی نهوهیهكی خوێندهوارو هۆشیارو نیشتمان پهروهرو، دهستپێك به بیركردنهوهی زانستی و، گۆشكراو به زانست ومهعریفهو ئاكاری باش وله خۆگر بۆ دهرهاوێشتهكانی پهرهسهندنی شارستانی و، زانا به مافهكانی مروڤ و، بڕوادار به سهرهتاكانی دیموكراسی وهاووڵاتی بوون وئهركهكانی و، تێگهیشتوو بۆ سهربهستی وبهرپرسێتی له كهمهرهی كۆمهڵگهداو، فهراههمكردنی ههڵی فێربوون بۆ ههركهسێك ئارهزومهند بێ یان پێویستی پێی ههبێت).
ماددهی دوازده
ماددهی دوازده: ئهگهر رۆژنامهوان ئهمری خوای كرد، ماوهی ئیقراركراوی ههڵسوڕاندنی كارو پیشهكهی تهواو كردبوو یان به پێی خزمهتی ئیقراركراو تهمهنی یاسایی خانهنشینی تهواو كردبوو، یان تهواو نهكردبوو، ئهوه بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه مووچهی خانهنشینی بۆ خاووخێزانی دهبڕدرێتهوه.
ماددهی چوارده
ماددهی چوارده: ئهو ماوهو موودهتانهی خوارهوه، بۆ خانهنشینی به خزمهت دادهنرێن: 1. ماوهی نهخۆشی و (اصابة) كه رۆژنامهوانی لهكارخستبێ وله سێ ساڵ زیاتر نهبێ و بڕیاری لیژنهیهكی پزیشكیی پسپۆری لهگهڵ بێ. 2. ماوهی بهندی (حهپسی) كه به بڕیاری حوكمێ بهسهر رۆژنامهواندا دهرچووبێ و ئازادیی لێ بهربهست كردبێ یان ماوهی گرتنی یان دهست بهسهر كردنی كه هۆی سیاسییان بووبێ و له بهرژهوهندی باڵای گهل و فیدرالیزمی ههرێمی كوردستان لایان نهدابێ. 3. ماوهی بێ بهش بوونی رۆژنامهوان له كارو پیشهكهی خۆی بەهۆی داخستنی ئهو دهزگا رۆژنامهوانی یه یان ئهو دهزگای راگهیاندنه كه ئیشی تێدا دهكات، بهمهرجێ ئهو له كار بێ بهشبوونه یان ئهو داخستنه پێچهوانهی بهرژهوهندی گهلی كوردستان نهبووبێ. 4. ماوهی نێوان دوو ئهركی رۆژنامهوانی كه رۆژنامهوان لهو بهینهدا بێ كاربووهو له پیشهكهی خۆی به دووربووه، به مهرجێ لهو ماوهیهدا ئیش و كارێكی دیكهی نهكردبێ یاسایهكی دیكه بیگرێتهوه. 5. ئهو ماوهیهی كه لهسهر رهزامهندیی ئهنجومهنی سهندیكای رۆژنامهوانانی كوردستان به خوێندنهوه خهریك بووه، بهمهرجێ له چوار ساڵ نهترازێ و بۆ وهرگرتنی بڕوانامهیهكی زانستیی بڕوا پێكراو بووبێ.
ماددهی سیازده
ماددهی سیازده: 1. ئهگهر شهرتوشرووتی تهواوی ههبێ، ئهوا سندوق (720) دینار مووچهی خانهنشینی، مانگانه، به رۆژنامهوان دهدا. 2. ئهو مافه خانهنشینی یهی به پێی ئهم یاسایه دراوه، لهگهڵ هیچ مافێكی خانهنشینی دیكهدا کە یاسایهكی خانهنشینی دیكه یان سندوقێكی خانهنشینی دیكه پێی دانێ ناشێ كۆبكرێتهوه و له دوو لایهنهوه مافی خانهنشینی وهربگرێ.
ماددهی یانزهم:
ماددهی یانزهم: ئهم ماددهیهی خوارهوه بۆ یاساكه دووباره به زنجیرهی ماددهی بیستهم زیاد دهكرێ و بهم شێوهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: ماددهی بیستهم (دووباره) پێویسته، بهرێوهبهری گشتی پهروهرده، ئهم خهسڵهتانهی خوارهوهی تێدا بهدی بكرێت: أ- دهبێ بڕوانامهی سهرهتایی زانكۆی به دهست هێنا بێ و، خزمهتیشی له پهروهردهدا، له(15) ساڵ پتربێ. ب- به كهسایهتی بههێزو دهستپاكی وناوبانگی باش ناسراوبێ وله نێو ئهندامانی دهستهی وانه بێژان ومامۆستایاندا شارهزاو بهتوانا بێت.
ماددهی دوازدهم:
ماددهی دوازدهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی خانهنشینی: یاساكانی خانهنشینی جێبهجێ دهكات و خزمهتی كارمهندهكانی ههرێم له فهرمانبهر و سهرباز و هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ دهژمێرێ، بۆ ئهوهی مووچهو پاداشتی خانهنشین بۆ خۆیان و خێزانهكانیان ببڕێتهوهو بۆ موستهحهقهكانیان خهرجی بكات و، بنهماو مهبدهئیش دادهنێ و رێنمایی دهردهچوێنێ و پێشنیار بۆ پهرهپێدانی ئهم یاسایانه لهبهر رۆشنایی كارهتازه پهیدا بووهكان(ما یستجد من امور) بهرز دهكاتهوه، ههروهها ئهو گیروگرفتانهش كه له كاتی جێبهجێ كردندا له چوارچێوهی سیاسهتی دارایی ههرێمدا رووبهرووی دهبێتهوه، بهرێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات كه بڕوانامهی زانكۆیی بهدهست هێنا بێت و به ئهزموون و پسپۆر بێت و بهرێوهبهرایهتییهكانی خانهنشینی له ههرێمدا پێوه دهلكێ.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: ئامانجی وهزارهت دانانی بنچینه گشتییهكانی بهرێوهبردن و رێكخستنی دهرامهتی دارایی و ئابوورییه و، چاودێری گونجانی ههڵسوكهوتهكانی و وهدیهێنانی چاكترین بهكارهێنانی دهكات و بنچینهو ئاراستهكانی پلاندانانی دارایی و ئابووری ههرێم دادهنێت و چوارچێوهی گشتی بهرفراوانی رهگهزهكانی(العناصر) پلانی دارایی و ئابووری له چوارچێوهی سیاسهتی گشتی و پلانی گهشهپێدانی بۆ ههرێم دهست نیشان دهكات.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: دهستهی ئهو سندوقه له سێ ئهندام پێك دێ: یهكهم: 1. ئهندامێكی ئهسڵی و ئهندامێكی یهدهگ، ئهنجومهنی سهندیكا دهیانپاڵێوێ. 2. ئهندامێكی ئهسڵی و ئهندامێكی یهدهگ. به پلهی بهرێوهبهر، وهزیری رۆشنبیری دایاندهمهزرێنێ. 3. ئهندامێكی ئهسڵی و ئهندامێكی یهدهگ، به پلهی بهرێوهبهر، وهزیری دارایی و ئابووری دایاندهمهزرێنێ. 4. ماوهی ئهندامێتی له دهستهكهدا سێ ساڵه و، تازهكردنهوهشی بۆ ههیه. دووهم: 1. نوێنهری وهزارهتی رۆشنبیری سهرۆكایهتيی دهستهكه دهكا. 2. ئهم دهستهیه ههموو بڕیارهكانی خۆی به زۆرینهی دهنگ دهردهكات.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: دهسهڵاتهكانی دهسته: دهسته ئهم دهسهڵاتانه دهگێرێ: یهكهم: داهاتی دارایی بۆ سندوقهكهو وهبهرهانینی (استثمارها) دابین دهكا و بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایهش بۆ بهرژهوهندی ئامانجهكانی سندوقهكه دهیانخاته گهڕ. دووهم: رۆژنامهوانان خانهنشین دهكا. سێیهم: دیاركردن و چهسپاندنی ماوهی بهسهربردنی پیشهكه بۆ رۆژنامهوان و حساب كردنیشی بۆ مهبهستی خانهنشینی. چوارهم: بڕینهوهی مافی خانهنشینی بۆ رۆژنامهوانان و، دوای مهرگیشیان بۆ خاو خێزانیان. پێنجهم: ئامادهكردنی بوجهی ساڵانهی سندوقهكه و، ناردنی بۆ وهزارهتی دارایی و ئابووری بۆ تهسدیق كردن و، رێكخستنی جهدوهلی مانگ به مانگی سهرجهم حیساباتی سندوقهكه. شهشهم: بهپێی یاسا كارپێكراوهكان، فهرمانبهران بۆ ههڵسوڕاندنی ئیشوكاری سندوقهكه دادهمهزرێنێ و، كۆتاییش به خزمهتیان دێنێ. حهوتهم: له بانكێ له بانكهكانی ههرێمدا حسابی تایبهت بۆ دارایی خۆی دهكاتهوه و بهو بانكهی دهسپێرێ و، لێ كێشانهوه و خهرج و مهسرهفیش به بڕیاری دهسته و ئیمزای سهرۆكی دهسته و بهرپرسی دارایی دهكرێ. ههشتهم: ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی دهدات به سهرۆكهكهی یان به یهكێ له ئهندامهكانی. نۆیهم: دهرهێنانی رێنمایی پێویست بۆ ساناكردنی ئیدارهی سندوقهكه.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: رۆژنامهوان شایستهی تهواوی مافهكانی خانهنشینه: یهكهم: ئهگهر رۆژنامهوانێ له كاتی كارو پیشه رۆژنامهوانی یهكهیداو بهو هۆیهوه ئهمری خوا بكا یان شههید ببێ، ئهوه لهو بارهدا خاووخێزانی موستهههقی مافی خانهنشینی دهبن. دووهم: ئهگهر له كاتی كارو پیشه رۆژنامهوانی یهكهیداو بهو هۆیهوه دوچاری پهككهوتهیی بوو و، به تهواوی و بهردهوام له كارو پیشه رۆژنامهوانی یهكهی خست، به مهرجێ بڕیاری لیژنهیهكی پزیشكیی پسپۆڕو رهسمیی بۆ دهرچووبێ.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: (400/869/234/1) دینار بۆ مهسرهفی ساڵی 1993ی ئهنجومهنی نیشتمانی كوردستانی عێراق و وهزارهتهكان و بهرێوهبهریتییهكانی ههرێمی كوردستانی عێراق تهرخان دهكرێت.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێكی ناكۆك لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكرێت.