أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی چواردهیهم:
ماددهی چواردهیهم: مهرجهكانی بۆ چوونه ناو رێزی سهندیكا: یهكهم: دهبێ دهرچووی كۆلێژی پزیشكی دروستی ئاژهڵ بێت و به لایهنی كهمهوه بڕوانامهی بهكالۆریۆسی ههبێت و دانیشتووی ههرێمی كوردستان بێت. دووهم: داوایهكی نووسراو هاوپێچ لهگهڵ (بهڵگه نامهی دهرچوون له كۆلێژ یان بڕوانامهی دهرچوون و بهڵێننامهی پابهندبوون به یاسا و پێرهوی سهندیكا) پێشكهش بكات لهگهڵ دوو وێنهی نوێی شهخسی. سێیهم: به تاوانێكی ناسیاسی یان به كهتنێكی ئابرۆ بهر حوكم نهدرابێ. چوارهم: دانی ئهو رهسمانهی كه بریاریان لهسهر دراوه.
ماددهی سی ونۆ
ماددهی سی ونۆ: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخاته بهر كار.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: ماددهی نۆ لهم یاسایه ههمواردهكرێ، بڕگه(ج)ی له كۆتاییدا دهخرێتهسهرو وهك ئهمهی خوارهوهی لێ دێت: ج- دهشێ له ئهنجومهنی وهزیراندا، وهزیرێ یان له وهزیرێك پتر، له نووسینگهی سهرهك وهزیراندا ههبن.
ماددهی سیازده
ماددهی سیازده: ئهم یاسایه له رۆژی دهرهێنانیهوه دهخرێته بهركار، و له (وهقایعی كوردستان)دا بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: بڕگهی (ههشتهم) له ماددهی (دووهم)ی یاسای ژماره (26)ی ساڵی 2007 ههموار دهكرێت و بهم جۆرهی دادێ دهخوێندرێتهوه: (باجێكی بڕاوه دهسهپێندرێت به رێژهیهكی روو له زیاده له بههای خانووبهره یان مافی ههڵسوكهوت كردن پێی كه به گوێرهی حوكمهكانی یاسای خهمڵاندنی بههای خانووبهره و سوودهكانی ژماره (85)ی ساڵی 1978 دیاری كراوه یان ههقهكهی كه كامیان پتره بهسهر خاوهنی خانووبهره یان مافی ههڵسوكهوت كردن پێی له كاتی گواستنهوهی موڵكایهتی یان مافی ههڵسوكهوت كردن به ههر شێوازێك له شێوازهكانی گواستنهوهی موڵكایهتی یان بهدهست هێنانی مافی ههڵسوكهوت یان گواستنهوهی وهك فرۆشتن و گۆڕێنهوه و پێكهاتن و وازهێنان و لابردنی كۆبهشی (ازاله الشیوع) و پاكتاو كردنی وهقف یان بانهوانی (مساطحه) و، كرێچی ههمان مامهڵهی خاوهن موڵكی لهگهڵدا دهكرێت له كاتی بهكرێ دانی ئهو خانووبهرهیهی به گرێبهستی بانهوانی (مساطحه) كهوتووهته بهر ههڵسوكهوتی ئهوهوه و، به گوێرهی ئهمهی دادێ ههژمار دهكرێت: 1. رێژهی 50% له بههای خهمڵێندراوی خانووبهره یان ههقهكهی كامیان زیاتره دادهگیرێت بهر له ههژمار كردنی باج. 2. ئهو بڕهی دهمێنێتهوه باجی دێته سهر و بهم جۆرهی دادێ ههژمار دهكرێت: 1% تا (100،000،000) سهد ملیۆن دیناری عێراقی. 2% بۆ ئهوهی له (100،000،000) سهد ملیۆن دیناری عێراقی زیاتر بوو تا (200،000،000) دوو سهد ملیۆن دیناری عێراقی. ج- 3% بۆ ئهوهی له (200،000،000) دوو سهد ملیۆن دیناری عێراقی زیاتر بوو تا (300،000،000) سێ سهد ملیۆن دینار عێراقی. د- 5% بۆ ئهوهی له (300،000،000) سێ سهد ملیۆن دینار عێراقی زیاتر بوو. 3- بڕگهی (1)ی سهرهوه بهسهر ئهو پشك و بهشهی فرۆشراوانهی خانووبهرهی جیاكراوه به شێوهیهكی نافهرمیشدا پیاده دهكرێت به رێژهی بهش یان پشك. 1. حوكمهكانی بڕگهی (1)ی سهرهوه پیاده ناكرێت ئهگهر فرۆشیار موڵكایهتیی پشك یان بهشی ئهو خانووبهرهیهی ههیهتی گواست بێتهوه، ئهگهر پتر له ساڵێك بهسهر بهرواری گواستنهوهی پشك یان بهشهكهدا تێپهڕ نهبوو بێت.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ماددهی (چوارهم) ههمواردهكرێ و، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: سهندیكا: بۆ وهدیهانینی ئهمانهی خوارهوه تێدهكۆشێ: 1. رێزگرتن و داكۆكی له ئازادیی رۆژنامهوانی و ئازادیی رادهربڕین، ههروهها داكۆكی له مافی رۆژنامهوانان و زامنكردنی پاراستنیان به جێ هێنانی ئهرك و فرمانیاندا. 2. ئهركی دهستكهوتنی دهنگوباسی و زانیاریهكانیان بۆ ئاسان بكا. 3. وهرگرتنی سهندیكا له یهكێتیگهلی رۆژنامهگهریی جیهانی و ئیقلیمیدا، ههروهها ههڵبهستنی پێل و پێوهندی لهگهڵیاندا. 4. قاڵكردنی رۆژنامهوانان بهههموو شێوازێ بلوێ وبكرێ. 5. پشتیوانی و لایهنگرتن له رۆژنامهوانان له حاڵهتی زهرووردا. 6. بهرجسته كردنی رژێمی فیدراڵی، یان ههر شتێكی دی كه گهلی كوردستان خۆی به دڵی بێ. 7. داكۆكی كردن له بنهماكانی دیموكراسی و، ئازادییه بنهڕهتهكان و، ئاشتی و بنهماكانی مافی مرۆڤ. 8. پشتیوانی له خهباتی گهلی كوردستان له پێناوی وهدیهانینی مافه نهتهوهییهكانی خۆی و، رهواج پێدانی بنهماي لێبوردهیی و بێ زهبروزهنگی له كۆمهڵگهداو، داكوتانی رهگی برابوونی نهتهویی و ئایینی و یهكسانی له ههرێمی كوردستانی عێراقدا. 9. بهشداری كردن له بنیادنانی دهوڵهتی دهزگاكاری و، بههێزكردنی بنهمای جیاكردنهوهی دهسهڵاتهكان. 10. پاراستنی سهروهرێتیی یاساو سهربهخۆیی دادوهری. 11. پاراستن و بهرهوچاكتر گۆڕینی رۆشنبیریی نهتهوهیی و نیشتمانی.
ماددهی نۆزده
ماددهی نۆزده: ماددهی بیست و سێ ههمواردهكرێ و، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: رۆژنامهوان ئهو كهسهیه كه یهكێ لهم عینوانانهی خوارهوهی ههیه: 1. خاوهن ئیمتیاز 2. سهرنووسهر 3. جێگری سهرنووسهر 4. بهڕێوهبهری نووسین 5. سكرتێری نووسین 6. نووسهر 7. وهرگێڕی رۆژنامهوانی 8. پهیامنێری رۆژنامهگهری 9. وێنهگری رۆژنامهگهری 10. شێوهكارو(كاریكاتێر كار)ی رۆژنامهگهری 11. تهصمیمكاری رۆژنامه 12. ههڵهچنی رۆژنامه 13. رێكخهری ئهرشیفی رۆژنامهگهری 14. ژنهفتكاری رۆژنامهوانی
ماددهی دوازده
ماددهی دوازده: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
ماددهی چل و دوو:
ماددهی چل و دوو: سهرباری ئهو ئیشهتایبهتانهی به ئهنجومهنگهلی زانكۆكان سپێردراون و دهقهكانیان له ماددهی نۆزدهی ئهم یاسایهدا هاتوون، ئهنجومهن ئهم ئیشه تایبهتانهی خوارهوهش رایی دهكات: 1. ئیقراركردنی پلانگهلی لێكۆلینهوهی زانستی. 2. ئیقراركردنی پلانی فهراههمكردنی پێداویستیهكانی فێركردن. 3. ئیقراركردنی بهرنامهگهلی خوێندن و تهقویمی. 4. راسپاردن به پلانگهلی وهرگرتنی قوتابی و شهرتوشروتهكانی.
ماددهی یازده
ماددهی یازده: سهرۆكی ههیئه بۆی ههیه ڕێنمایی پێویست بۆ بهركارخستنی حوكمهكانی ئهم یاسایهو وهدیهانینی ئامانجهكانی دهربهێنێ.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: یهكهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی ئاسایش به ههموو پێكهاتهكانییهوه، له وهزارهتی ناوخۆ دادهبڕدرێت و بهم ههیئهیهوه دهبهسترێ و بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه دووباره ڕێكدهخرێتهوه. دووهم: ههموو موڵك و ماڵێكی گواستهنی و ناگواستهنی و تۆمارو فایل و دهعواگهلێكی ئهو بهڕێوهبهرایهتییه گشتییه دهگوازرێنهوه بۆ ئهم ههیئهته.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: 1. ههموو مانگێك بهشی خانهنشینی به رێژهی (10%) له مووچهی ئهسڵی ئهندامی ئهنجوومهن دهبڕدرێ، بهڵام ئهو بڕه پارهیهی كه لهسهری كهڵهكه بووه به یهك گوژمه، یان به قیستی مانگانه لێی دهبڕدرێ به گوێرهی ئارهزووی ئهندامهكه. 2. میراتگرانی ئهندامی كۆچ كردوو له پاشماوهی ئهو قیستانه دهبهخشرێن (عفو) دهكرێن كه له سهری ماوه.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: لهسهر ئهنجومهنی وهزیرانه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجی بكات.
ماددهی دوازده
ماددهی دوازده: (ماددهی چوارده) له یاساكه لهغو دهكرێ و ئهمهی خوارهوه جێگای دهگرێتهوه: 1. نهقیب راستهوخۆ لهلایهن ههیئهی گشتییهوه ههڵدهبژێردرێت و، ناشێ بۆ زیاتر له دوو خولی دوا بهدوای یهك خۆی بۆ پلهی نهقیب بپاڵێوێ. 2. نهقیب ناشێ سهرۆكایهتی دوو كۆمهڵهی هاوشێوه له ئامانج و مهبهستدا وهربگرێ.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: ماددهی (شهشهم) ههمواردهكرێ و، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: (رۆژنامهوانان له سجلی گشتی سهندیكادا دهكرێن به سێ پۆل: یهكهم: رۆژنامهوانی بهرمهشق: ئهو كهسهیه كه ههر سێ كهناڵهكهی رۆژنامهگهریی كردووه به پیشهی سهرهكیی خۆی، تا دوو ساڵی لهسهریهكیش بهسهر پیادهكردنی ئهم پیشهیهیدا تێنهپهڕێ و ناویشی له سجلی گشتیدا تۆمارنهكرێ و لهو لایهنهوهش كه ئیشی تێدا دهكا تهئیید نهكرێ، نازناوی (رۆژنامهوانی كارا)ی پێ نابهخشرێ و هیچ ئیمتیازێكی وهك ئیمتیازهكانی رۆژنامهوانی كارای پێ نادرێ تا ئهو كاتهی كه ناوی خۆی دهگوازێتهوه بۆ ناو لیستی ئهو پۆله، جا، ئهوجا ماوهی مهشقهكهی دهخرێته سهر ماوهی خزمهتهكهی. ماوهی پلهكاریش بۆ كهسێ بڕوانامهی بهكالۆریۆسی له رۆژنامهگهری و راگهیاندن یان له هاوتاكانی ئهو بڕوانامهیهدا ههبێ، یهك ساڵه. دووهم : رۆژنامهوانی كارا: ئهو كهسهیه، كه بهرهفتار لهههر سێ كهناڵهكانی رۆژنامهگهریدا، دوو سال كاری كردووه، یان دوو ساڵه كاری تێدا دهكات و كردوونی به پیشهی سهركیی خۆی و، ئهو ماوهیهش كه له بڕگهی یهكهمدا دیاركراوه بهسهر ئیشهكهیدا تێپهڕبووه. سێیهم : رۆژنامهوانی هاوپشك: ئهو كهسهیه كه ئیش و كاری رۆژنامهوانی دهكا، بهڵام نهیكردووه به پیشهی سهرهكی خۆی و، بهڵگهی ئهوشی گرێبهستیگهلێكه كه لایهنه پێوهندیدارهكان بۆی دهسهلمێنن. مافی ئهوهشی ههیه پاش تێپهربوونی ماوهیهك كه له پێنج ساڵی لهسهریهك كهمتر نهبێ ناوی خۆی بگوازێتهوه بۆ سجلی گشتیی رۆژنامهوانان و، پیشهی رۆژنامهگهرییهكهشی بكات به پیشهی ههمیشهیی خۆی.
ماددهی نۆزده:
ماددهی نۆزده: ماددهی بیست و سێ ههمواردهكرێ و، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: رۆژنامهوان ئهو كهسهیه كه یهكێ لهم عینوانانهی خوارهوهی ههیه: 1. خاوهن ئیمتیاز 2. سهرنووسهر 3. جێگری سهرنووسهر 4. بهڕێوهبهری نووسین 5. سكرتێری نووسین 6. نووسهر 7. وهرگێڕی رۆژنامهوانی 8. پهیامنێری رۆژنامهگهری 9. وێنهگری رۆژنامهگهری 10. شێوهكارو(كاریكاتێر كار)ی رۆژنامهگهری 11. تهصمیمكاری رۆژنامه 12. ههڵهچنی رۆژنامه 13. رێكخهری ئهرشیفی رۆژنامهگهری 14. ژنهفتكاری رۆژنامهوانی
ماددهی چوارده:
ماددهی چوارده: بڕگهی (1) له ماددهی شازده ههموار دهكرێ و، بهم شێوهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: 1. سهندیكا بۆی ههیه له پارێزگاكاندا لق بكاتهوه، لیژنهی لق له بێنچ ئهندام پێك دێت ئهندامانی لق لهو رۆژنامهوانه كارایانهی له پارێزگاكهدا به پیشهی رۆژنامهگهرییهوه خهریكن ههڵیاندهبژێرن.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ئهمهی خوارهوه له كۆتایی ماددهی پازدهمدا دادهنرێ ودهبێته بڕگهی سێیهمی ماددهكه و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه: 3/ههڵگرانی بڕوانامهی ماجستێر و دكتۆرا ئهوانهی له مهسلهكی تهدریس لهسهر میلاكی وهزارهتی پهروهرده كاردهكهن، ههموو ماف و ئیمتیازاتێكی هاوشانهكانی خۆیان كه له زانكۆكان كاردهكهن، ههیه.
ماددهی شازدهم:
ماددهی شازدهم: یهكهم: سهرفكردن له متمانهكانی (اعتمادات) حساباتی سهرهكی (بهخشینهكان، كۆمهكهكان، خهرجییهكانی سهرمایهداری) لهناو بودجهی ههرێمی كوردستان-عێراق لهلایهن وهزارهتی دارایی و ئابووریهوه دهبێت. دووهم: ئهنجومهنی وهزیران دهتوانێ دهسهڵاتی سهرفكردنی راستهوخۆ بدات به وهزیرهكان و سهرۆكی لایهنهكانی گرێنهدراو به وهزارهتهوه و، وهكیلی وهزارهتهكان و بهڕێوهبهره گشتییهكان و سهرۆكی یهكه ئیدارییهكان لهبهر رۆشنایی تهرخانه متمانه پێكراوهكان (التخصیصات المعتمده) لهناو بودجهی ساڵانهیاندا، و ئهمهش به بڕیارێكی ئهنجوومهن دهبێ كه بۆ ئهم مهبهسته دهرچووبێ و ئهنجوومهنیش دهتوانێ چاو بهو دهسهڵات بهخشینهدا بخشێنێتهوه بهپێی بهرژهوهندی گشتی و پرهنسیپی لامهركهزی پیاده بكا.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: داهاتهكانی بودجهی ساڵی دارایی 2012ی ههرێمی كوردستان-عێراق به بڕی (13.200.950) سێزده تریلیۆن و دووسهد ملیار و نۆسهدو پهنجا ملیۆن دینار دهخهمڵێنرێت و به گوێرهی ئهمهی له خوارهوهدا روون كراوهتهوه: یهكهم: بهشی ههرێم بهگوێرهی یاسای بودجهی گشتی ئیتیحادی كۆماری عێراق بۆ ساڵی دارایی 2012 كه پترۆ دۆلاریشی لهگهڵدایه (12.604.950) دوانزه تریلیۆن و شهشسهد و چوار ملیار و نۆسهد و پهنجا ملیۆن دینار. دووهم: داهاتی گشتی خهمڵێنراو كه بهشهكه له داهاتی ساڵی 2012ی دهروازه سنووریهكانیشی لهگهڵدایه (476) چوارسهد و حهفتا و شهش ملیار دیناره. سێیهم: ئهوهی له دهرهێنان و بهكارهێنانی ناوخۆ (نهوت و گاز) و (پترۆدۆلار)هوه دێ (120) سهد و بیست ملیار دیناره.