أحكام القانون

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م زاراوانه‌ی خواره‌وه‌، واتاكانی به‌رامبه‌ریانه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌: یه‌كه‌م : هه‌رێم : هه‌رێمی كوردستان ـ عیراق. دووه‌م: وه‌زاره‌ت : وه‌زاره‌تی پلاندانانی هه‌رێم. سێیه‌م: وه‌زیر : وه‌زیری پلاندانانی هه‌رێم. چواره‌م:بریكار: بریكاری وه‌زاره‌تی پلاندانان. پینجه‌م: مه‌ڵبه‌ند : مه‌ڵبه‌ندی پێشخستنی كارگێری.

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زاره‌ت وه‌دی هێنانی ئه‌م ئامانجانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌گریته‌ ئه‌ستۆ: یه‌كه‌م: ئاماده‌كردنی پلانه‌كانی په‌ره‌پێدانی هه‌رێم وپێشخستنی له‌ رووی ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تی ومرۆیی ورۆشنبیرییه‌وه‌، له‌ ژێر رۆشنایی پێداویستی یه‌ هه‌نووكه‌یی یه‌ چاوه‌ڕوانكراوه‌كانی كۆمه‌ڵگا. دووه‌م: به‌به‌شداربوونی وه‌زاره‌ته‌كان و كه‌رته‌ حكومی یه‌كان و كه‌رتی تایبه‌ت، تێكڕای ئاماژه‌كانـی پلانـه‌ درێژو مامـناوه‌ند وكورتخـایه‌نه‌كـان ئـامـاده‌ده‌كـات بـه‌و ئـامـانـج و سیاسه‌تانه‌شه‌وه‌كه‌ له‌ خۆی ده‌گرێت. سێیه‌م: ئاماده‌كردنی پلان بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌ جۆراوجۆره‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌ت و داموده‌زگا پێوه‌ندیداره‌كاندا. چواره‌م: پلان بۆ وه‌به‌رهێنانی حكومی داده‌نێ وپاره‌ی ته‌رخانكراوی وه‌به‌رهێنه‌كی (الاستپماریه‌) له‌ بوودجه‌ی گشتی ده‌وڵه‌تدا پێشنیازیش ده‌كا و به‌ پێی ی پارێزگا وناوچه‌ شارنشین ودێهات نشینه‌كان دابه‌شبكرێ و، ره‌چاوكردنی گرنگتربوون(الاولویه‌) له‌ دیاریكردنی پڕۆژه‌كانی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ كه‌ له‌سه‌ربووجه‌ی وه‌به‌رهێنه‌كی (الاستپماریه‌) دارایی ده‌كرێن (تمول) به‌هه‌مانه‌نگی له‌ گه‌ڵ گشت ئه‌و وه‌زاره‌تانه‌دا كه‌ په‌یوه‌ندیدارن وبه‌ دواداچوونی باش جێبه‌جێكردنیان. پێنجه‌م: ئاماده‌كردنی به‌رنامه‌ی گشتگیرو درێژخایه‌ن وكورتخایه‌ن و ساڵانه‌ بۆ سازكردنی هێزی كاری مرۆیی پێویست به‌هاوكاریی زانكۆو ده‌زگاكانی فێركردن. شه‌شه‌م: هاوكاری كردن له‌گه‌ڵ ده‌زگا حكومییه‌كان له‌ ئاماده‌كردنی لێكۆڵینه‌وه‌ی پێویست بۆ به‌ره‌وپێش بردنیان و تازه‌كردنه‌وه‌و باشتركردنی ڕێكخستنی ئیداری و به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی توانستی راپه‌ڕاندنی كارتیایاندا و،گه‌شه‌پێدانی توانستی سه‌ركرده‌ ئیداری و هونه‌رییه‌كان ومه‌شق پێدانی ئاسته‌ جۆر به‌جۆره‌كان. حه‌وته‌م:كاركردن بۆ دروستكردنی هاوسه‌نگی له‌ نێوان سه‌رچاوه‌كانی ده‌رامه‌ت وپێداویسته‌كانی گه‌شه‌پێدان به‌دانانی پره‌نسیپ و ئاراسته‌ی گشتی بۆ به‌ڕێوه‌بردنی ستراتیجیه‌تی گه‌شه‌ پێدانی ئابووری وكۆمه‌ڵایه‌تی. هه‌شته‌م: بایه‌خدان به‌ دامه‌زراندنی حكومه‌تی ئه‌لیكترۆنی،بۆ كۆكردنه‌وه‌ی زانیاری، ودامه‌زراندنی بانكی زانیاری و،پێڕۆكردنی شێوازی ڕوون ودیار(شفاف)له‌ دامه‌زراندنی حكومه‌تی ده‌زگاییدا. نۆیه‌م: به‌شداریكردن له‌گه‌لأ حكومه‌تی عیراقی فیدرالأ بۆ دۆزینه‌وه‌ی سه‌رچاوه‌ی پاره‌ده‌رو یاریده‌ی هونه‌ری له‌ ده‌وڵه‌ت وده‌زگا نێوده‌وڵه‌تییه‌ به‌خشه‌ره‌كانه‌وه‌.هه‌روه‌ها به‌شداریكردن له‌و دانوستانانه‌ی كه‌ له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ به‌خشه‌ره‌كاندا به‌ڕێوه‌ده‌چێ،تا،به‌ڵێنه‌كانی خۆیان ببه‌نه‌سه‌رو،یارمه‌تی وبه‌خشش و قه‌رزیان لێ وه‌ده‌ستكه‌وێ و،به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی دارایی وئابووری هه‌رێمدا،پرۆژه‌كانی هه‌رێمی پێ دارایی بكرێ (تمول). ده‌یه‌م: هاندانی كه‌رتی تایبه‌ت و،وه‌به‌رهێنانینی خۆماڵی وبیانی، بۆئه‌وه‌ی له‌گه‌شه‌پێدانی ئابووری هه‌رێمدا به‌شداری بكه‌ن.هه‌روه‌ها،سیاسه‌ت ورێگاكانیش پێشنیازده‌كا،كه‌ئه‌م كه‌رته‌ چالاكتربكا به‌هاوكاریی ده‌زگا پێوه‌ندیداره‌كانی حكومه‌ت. یازده‌: به‌هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌لأ ده‌زگای مه‌ركه‌زیی پێوه‌ركاری (التقییس)وكۆنترۆڵی جۆره‌كی (النوعیه‌)وه‌زاره‌تی پلان دانان وهاوكاریی وگه‌شه‌پێدانی عیراقی فیدراڵدا سیسته‌مێكی نیشتمانی بۆ پێوه‌ركاری وكۆنترۆڵی جۆره‌كی له‌ هه‌رێمدا پێرۆده‌كاو،پشت به‌ مواسه‌فاتی عیراقی وجیهانییش ده‌به‌ستێت و، چاودێری به‌كارخستنیان ده‌كاو،پشكنین وشیكردنه‌وه‌و لێكۆڵینه‌وه‌ی تایبه‌ت به‌ پێوه‌ركاری وكۆنترۆڵی جۆره‌كی ئه‌نجام ده‌دات و،ئامۆژگاری ده‌دات له‌باره‌ی ئه‌م مه‌سه‌لانه‌وه‌ به‌ هه‌موو لایه‌ێكی حكومی و ئه‌هلی له‌ هه‌رێمدا،گه‌ر بیانه‌وێ. دوازده‌:كرداره‌كانی ئامار(احصاء) له‌ هه‌رێمدا به‌جێ دێنێ،كه‌ پێوه‌ندییان به‌ سه‌رژمێرییه‌ گشتیه‌كانی دانیشتوانی هه‌رێم و خانوه‌كان ورووپێوی ئاماده‌یی تایبه‌ت به‌ كه‌رته‌ جۆر به‌ جۆره‌كانی هه‌رێمه‌وه‌ هه‌یه‌.ئه‌م كاره‌ش،به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌لأ ده‌زگای عیراقی فیدراڵ، به‌جێ دێنێ. سیازده‌:له‌كاتی ئاماده‌كردنی پلان وبه‌رنامه‌كانی وه‌زاره‌ته‌كه‌ دا، سه‌لامه‌تیی ژینگه‌ی هه‌رێم ڕه‌چاوده‌كا.

مادده‌ی سێیه‌م: وه‌زاره‌ت له‌مانه‌ی خواره‌وه‌ پێك دێت: یه‌كه‌م:وه‌زیر:سه‌رۆكی باڵاو به‌رپرسی ئیش وكارو ئاراسته‌كردنی سیاسه‌ت وسه‌رپه‌رشتی و چاودێری ده‌كات وهه‌موو بڕیارو فه‌رمان ورێنماییه‌كیش پێوه‌ندییان به‌ ئه‌ركوفرمان وپێكهاته‌و سه‌ڵاحییات و،كاروباری دیكه‌ی هونه‌ری ودارایی وئیداری و رێكخستنی وه‌زاره‌ته‌كه‌وه‌ هه‌یه‌،به‌پێی ئه‌م یاسایه‌ له‌ وه‌زیره‌وه‌ ده‌رده‌چن وبه‌ سه‌رپه‌رشتیی خۆی جێبه‌جێ ده‌كرێن.به‌رامبه‌ر به‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانیش به‌رپرسه‌،وه‌كو ئه‌ندامیكی ده‌ستبه‌ر له‌ ئه‌نجومه‌نه‌كه‌دا.وه‌زیر بۆی هه‌یه‌، هه‌ندێ له‌ سه‌ڵاحییاتی خۆی به‌ بریكاری وه‌زاره‌ت یان به‌ به‌ڕێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كان یان به‌ هه‌ر فرمانبه‌رێكی دیكه‌ بسپێری كه‌ خۆی به‌ باشی بزانێ. دووه‌م:بریكاری وه‌زاره‌ت:له‌ چوارچێوه‌ی سه‌ڵاحییاتدا كه‌ پێی ده‌سپێردرێ،یاریده‌ی وه‌زیر ده‌دات له‌ ئاراسته‌كردنی وه‌زاره‌ت وسه‌رپه‌رشتیكردنی كاروباره‌كانیدا،به‌مه‌رجێ بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆی هه‌بێ و،خاوه‌ن ئه‌زموون و پسپۆڕبێت. سێیه‌م:نووسینگه‌ی وه‌زیر:فرمانبه‌رێ،به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر،به‌ڕێوه‌ی ده‌با، بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆی هه‌بێ.ژماره‌یێ فرمانبه‌ریش یاریده‌ی ده‌ده‌ن. چواره‌م:نووسینگه‌ی بریكاری وه‌زاره‌ت: فرمانبه‌رێ،به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر،به‌ڕێوه‌ی ده‌با، بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆی هه‌بێ.ژماره‌یێ فرمانبه‌ریش یاریده‌ی ده‌ده‌ن. پێنجه‌م:راوێژكاران:ژماره‌یان له‌چواركه‌س زیاترنییه‌.مه‌رجیشه‌ بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانۆیان هه‌بێ و، خاوه‌ن ئه‌زموون وكه‌ر ده‌ش (ممارسه‌) بن. شه‌شه‌م:ده‌سته‌ی ئاماری هه‌رێم:فرمانبه‌رێ به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كا،بڕانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆی هه‌بێ.ئه‌ركوفرمانی خۆی به‌پێی سه‌ڵاحییاتێ كه‌ پێی ده‌سپێردرێ،هه‌ڵده‌سووڕێنێ. حه‌وته‌م: ده‌سته‌ی پێوه‌ركاری (التقییس)و كۆنترۆڵی جۆره‌كی له‌ هه‌رێمدا:فرمانبه‌رێ به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كا،بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆی هه‌بێ.ئه‌ركوفرمانی خۆیشی به‌پێی سه‌ڵاحییاتێ كه‌ پێی سپێردراوه‌ هه‌ڵده‌سووڕێنێ وبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌كانی پێوه‌ركاری وكۆنترۆڵی جۆری له‌ پارێزگاكان وابسته‌ی ده‌بن. هه‌شته‌م:به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتیی كاروباری كارگێڕی ودارایی:به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كا، بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆی هه‌بێ.ئه‌ركوفرمانی زامنكردن ورێكخستنی پێداویسته‌كانی كار، ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ.له‌م به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییانه‌ی خواره‌وه‌ پێك دێت: أ- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی كاروباری كارگێری. ب- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی كاروباری دارایی. ج- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی كاروباری یاسایی. د- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی تاكه‌كان. ه- به‌شی پۆڵێن كردنی (مقاوله‌كان) به‌ڵێنده‌ره‌كان. نۆیه‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی ئاماده‌كردن وهه‌ماهه‌نگی كردنی پلانه‌كانی گه‌شه‌پێدان:به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا به‌مه‌رجێ بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆیی هه‌بێت وله‌م به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیانه‌ی خواره‌وه‌ پێك دێت:ـ أ- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پلانه‌كانی گه‌شه‌پێدان. ب- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پلاندانانی ئابووری. ج- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پلاندانانی كشتوكاڵی. د- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پلاندانانی پیشه‌سازی. ه- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پلاندانانی گه‌شتیاری. و- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پلاندانانی بیناسازی ونیشته‌جێ وخزمه‌تگوزاریه‌كان. ز- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پلاندانان بۆ گواستنه‌وه‌وگه‌یاندن. ده‌یه‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی پلاندانانی پڕۆژه‌كانی بوودجه‌ی وه‌به‌رهێنه‌كی:به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات به‌مه‌رجێ بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆیی هه‌بێت وپێك دێت له‌م به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیانه‌ی خواره‌وه‌: أ- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی لێكۆڵینه‌وه‌ی گرنگتربوونی(الاولویه‌) پڕۆژه‌كان. ب- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی دابه‌ش كردنی پڕۆژه‌كان. ج- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی چاكێتی (جدوی) پڕۆژه‌كانی گه‌شه‌پێدان. یازده‌م: به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی په‌ره‌پێدانی مرۆیی:به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات به‌مه‌رجێ بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆیی هه‌بێت وله‌م به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیانه‌ی خواره‌وه‌ پێك دێت:ـ أ- مه‌ڵبه‌ندی هه‌رێمی بۆ پێشخستنی كارگێری. ب- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی سیاسه‌ته‌كانی هێزی كاروكارپێكردن. ج- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی سیاسه‌ته‌كانی په‌روه‌رده‌ وفێركردن. د- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی سیاسه‌ته‌كانی په‌ره‌پێدانی كۆمه‌ڵایه‌تی. ه- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ته‌كنه‌لۆجیای زانیاری. دووازده‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی هه‌ماهه‌نگی وهاوكاری په‌ره‌پێدان:به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا به‌مه‌رجێ بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆیی هه‌بێت،وله‌م به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیانه‌ی خواره‌وه‌ پێك دێت: أ- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی په‌یوه‌ندیه‌كان. ب-به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی به‌دواداچوونی كاروباری ووڵاته‌ به‌خشه‌ره‌كان ورێكخراوه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌كان. ج- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی سیاسه‌ته‌كانی هاندانی كه‌رتی تایبه‌ت ووه‌به‌رهێنان.

مادده‌ی سی و پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌ی بڕیار بدات له‌سه‌ر یارمه‌تی دانی دارایی به‌ هونه‌رمه‌ند به‌ شێوه‌ی به‌خشین (منحه‌) یاخود قه‌رز، به‌ پێی ئه‌و رێنماییانه‌ی كه‌ ده‌ری ده‌چوێنێ له‌م بارانه‌ی خواره‌وه‌: 1. ئه‌گه‌ر خۆی یان یه‌كێك له‌ دایك و باوكی (اصوله‌) یان منداڵه‌كانی (فروعه‌) یاخود هاوسه‌ری تووشی نه‌خۆشییه‌كی وا بوون پێویست به‌ چاره‌یه‌كی تایبه‌تی بكات. ئه‌مه‌ش ده‌بێ به‌ راپۆرتی لیژنه‌یه‌كی ره‌سمی پزیشكی پشتگیری بكرێت. 2. ئه‌گه‌ر تووشی رووداوێك بوو كه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی كاتی له‌ پیشه‌كه‌ی خۆی بخات. 3. ئه‌گه‌ر تووشی كاره‌ساتێك بوو و زیانی دارایی لێ كه‌وت كه‌ له‌ توانای خۆیدا نه‌بێت.

مادده‌ی بیست یه‌ك: نه‌قیب ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ی هه‌یه‌: 1/سه‌رۆكایه‌تی كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی و ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكاش ده‌كات. 2/بۆ هه‌ر موعامه‌له‌یه‌ك، كه‌وتبێته‌ لای مه‌رجه‌عی دادگایی و ده‌سته‌ی ره‌سمی و نیمچه‌ ره‌سمی و ئه‌هلی، نوێنه‌رایه‌تی سه‌ندیكا ده‌كا و ته‌سدیقی موعامه‌له‌ و به‌ڵگه‌نامه‌گه‌لی سه‌ربه‌سه‌ندیكاش ده‌كا. بۆیشی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی بدات به‌ یه‌كێ له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 3/ته‌ئییدی لایه‌نی توانستی دارایی سه‌ربه‌ سه‌ندیكا بووانیش ده‌كا بۆ مه‌به‌ستی كه‌فاله‌ت.

مادده‌ی هه‌ژده‌: 1/نیصاب له‌ ئه‌نجومه‌ندا به‌ ئاماده‌بوونی زۆرینه‌ی ئه‌ندامان دێته‌جێ, بڕیاریش به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بووان ده‌رده‌چێ و، ئه‌گه‌ر ده‌نگه‌كانیش هاوتا بوون، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا ده‌نگی نه‌قیب بۆ كام تایان درابێ، هی ئه‌وه‌. 2/ئه‌گه‌ر به‌ هه‌ر هۆیێ، جێگای نه‌قیب چۆڵ بوو، ئه‌وا جێگره‌كه‌ی جێگای ده‌گرێته‌وه‌، خۆ ئه‌گه‌ر جێگای جێگره‌وه‌كه‌ش چۆڵ بوو، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا سكرتێر جێگای ده‌گرێته‌وه‌ به‌مه‌رجێ باقیمه‌نی ماوه‌ی خوله‌كه‌ له‌ ساڵێكی ته‌واو كه‌متر نه‌بێ. 3/ئه‌گه‌ر جێگای زۆرینه‌ی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن چۆڵ بوو، ئه‌وه‌ ئه‌نجومه‌ن ده‌بێ بانگهێشتی ده‌سته‌ی گشتی بكات بۆ كۆبوونه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردنی ئه‌وانه‌ی جێگاكانیان ده‌گرنه‌وه‌، به‌هه‌مان ئه‌و شێوازه‌ی كه‌ له‌م یاسایه‌دا هاتووه‌، به‌مه‌رجێ با قیمه‌نی ماوه‌ی خوله‌كه‌ له‌ ساڵێكی ته‌واو كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی حه‌ڤده‌: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا له‌مانه‌ پێك دێت: 1/نه‌قیب: مه‌رجه‌ بۆ ماوه‌یه‌ك پیشه‌كه‌ی هه‌ڵسوڕاندبێ له‌ (ده‌) ساڵ كه‌متر نه‌بێ. 2/ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن: مه‌رجه‌ بۆ ماوه‌یه‌ك پیشه‌كه‌ی هه‌ڵسوڕاندبێ له‌ حه‌وت ساڵ كه‌متر نه‌بێ. 3/ ئه‌نجومه‌ن به‌ ده‌نگدانی نهێنی، جێگری نه‌قیب و سكرتێرێك و به‌رپرسێكی دارایی له‌ناو ئه‌ندامەکانی خۆیدا هه‌ڵده‌بژێرێ و ده‌سه‌ڵاته‌كانیشیان له‌ پێرۆی ناوخۆدا دیارده‌كرێ. 4/ئه‌نجوومه‌ن كۆبوونه‌وه‌ ئاساییه‌كانی خۆی، له‌ كه‌می، مانگی جارێك سازده‌دا، بۆیشی هه‌يه‌ له‌ سه‌ر داواكردنی نه‌قیب یان له‌سه‌ر داواكردنی سێیه‌كی ئه‌ندامان كۆبوونه‌وه‌ی نا ئاسایی ساز بدات.

مادده‌ی شه‌ست و دووه‌م: 1-له‌سه‌ر پاڵاوتن له‌لایه‌ن وه‌زیری داده‌وه‌ به‌ پێشنیاری ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری فه‌رمانێكی هه‌رێمی ده‌ردهکرێ بۆ گه‌راندنه‌وه‌ی ئه‌و دادوه‌رانه‌ی پێش ده‌رچوونی ئه‌م یاسایه‌ خانه‌نشین كراون و مه‌رجه‌كانی بڕگه‌ی (3)ی مادده‌ی (36)ی ئه‌م یاسایه‌یان تێدایه‌ تا به‌ پێی به‌ڵێننامه‌ (عقد) له‌ نێواندا ببنه‌ ئه‌ندامی دادگای پێداچوونه‌وه‌ دوای وه‌رگرتنی ره‌زامه‌ندی خۆیان به‌نووسین. 2-ماوه‌ی خزمه‌تكردنی ئه‌وانه‌ی به‌ پێی بڕگه‌ی (1)ی ئه‌م مادده‌یه‌ ده‌گه‌رێنرێنه‌وه‌ بۆ دادوه‌ری سێ ساڵ ده‌بێ و وه‌زیری داد بۆی هه‌یه‌ پێشنیاز بكا كه‌ پێشتر كۆتایی به‌ خزمه‌ته‌كه‌یان بهێنرێ. 3-هه‌ریه‌كێ له‌وانه‌ی به‌ پێی بڕگه‌ی (1)ی ئه‌م مادده‌یه‌ ده‌گه‌رێنرێته‌وه‌ مانگانه‌ (1500) هه‌زار وپێنج سه‌د دیناریان وه‌ك سه‌رمووچه‌یه‌كی دابڕ (مخصصات مقگوعه‌) ده‌درێتێ.

مادده‌ی یازده‌م: یه‌كه‌م: پێویسته‌ قوتابخانه‌و په‌یمانگه‌ ناحكومیه‌كان به‌ته‌واوی پابه‌ند بن به‌و پرۆگرام و په‌رتووكانه‌ی فێركردن و پێڕه‌وی ناوخۆو سیسته‌مه‌ی هه‌ڵسه‌نگاندن كه‌ پێشتر پێشكه‌شی وه‌زاره‌تیان كردووه‌و له‌سه‌ر بنه‌مای ئه‌وانیش مۆڵه‌تیان وه‌رگرتووه‌. دووه‌م: وه‌زاره‌ت بۆی هه‌یه‌ دووباره‌ چاوبخشێنێته‌وه‌ به‌ پرۆگرامی قوتابخانه‌و په‌یمانگه‌ ناحكومیه‌كان به‌جۆرێك كه‌ له‌گه‌ڵ پێشكه‌وتنی زانستی بگونجێت.

مادده‌ی حه‌وته‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا، ده‌خرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی سی و شه‌شه‌م: یه‌كه‌م: سه‌رجه‌م كه‌لوپه‌ل و كاڵا هاورده‌كانی فه‌رمانگه‌كانی هه‌رێم و كه‌رتی گشتی له‌ رسوماتی گومرگیی ده‌بوردرێن، به‌ مه‌رجێك به‌ ناوی ئه‌وان بۆ به‌كارهێنانی ئه‌وان هاورده‌ بكرێن. دووه‌م: لێبوردنی سه‌ره‌وه‌ كه‌لوپه‌ل و كاڵا هاورده‌كانی فه‌رمانگه‌كانی هه‌رێم و كه‌رتی گشتی كه‌ له‌ لایه‌ن حكومه‌ت یان دامه‌زراوه‌ به‌خشینه‌ره‌كانه‌وه‌ دێن، له‌خۆ ده‌گرێت.

مادده‌ی سی و هه‌ژده‌م: پێویسته‌ له‌ سه‌ر وه‌زاره‌ت و لایه‌نی گرێنه‌دراون به‌ وه‌زاره‌ت كه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی عێراق نێرده‌ یان زه‌ماله‌ یان مۆڵه‌تی خوێندنیان هه‌یه‌ پابه‌ندبن به‌ دابه‌شكردنی به‌شه‌ كورسی ته‌رخانكراو بۆیان، به‌گوێره‌ی رێژه‌ی دانیشتوان و پسپۆری بۆ هه‌ر پارێزگایه‌ك.

مادده‌ی بیست و دووه‌م: پێویسته‌ له‌ سه‌ر حكومه‌تی هه‌رێم یه‌كسانی ده‌سته‌به‌ر بكات له‌ نێوان مووچه‌ی خانه‌نشینان له‌ هه‌رێمدا له‌گه‌ڵ مووچه‌ی هاوشانه‌كانیان له‌ خانه‌نشینه‌كانی حكومه‌تی ناوه‌ندیی به‌ مه‌رجێك نه‌بێته‌ هۆی كه‌مكردنه‌وه‌ی مووچه‌كانیان به‌پێی یاسا به‌ركاره‌كانی هه‌رێم.

مادده‌ی په‌نجاو نۆیه‌م: وه‌زیری داد وسه‌رۆكی داواكاری گشتی و دادوه‌ره‌كه‌ مافی ئه‌وه‌یان هه‌یه‌ له‌ ماوه‌ی سێ ڕۆژدا له‌ڕۆژی راگه‌یاندنه‌وه‌ له‌لای ده‌سته‌ی فراوانی دادگای پێداچوونه‌وه‌ تانووت له‌ بڕیاره‌كه‌ی لیژنه‌ی كاروباری دادوه‌ران بده‌ن و ده‌سته‌ی فراوانیش بۆی هه‌یه‌ ئه‌گه‌ر پێویستی كرد نوێنه‌ری وه‌زیری داد ونوێنه‌ری سه‌رۆكی داواكاری گشتی و دادوه‌ره‌كه‌ بانگ بكا بۆ گوێ گرتن له‌ قسه‌یان و ئه‌وسا بڕیاری په‌سه‌ندكردنی بڕیاره‌كه‌ی لیژنه‌ یا هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی یا گۆڕینی ده‌دا و بڕیاره‌كه‌ی له‌م باره‌یه‌وه‌ بنبڕ (بات) ده‌بێ.

مادده‌ی حه‌وته‌م: قه‌واره‌ی رێكخستنی وه‌زاره‌ت به‌ پێره‌وێكی تایبه‌تی ئاماده‌ ده‌كرێ ب جۆرێك كه‌ ئامانجه‌كانی به‌دی بێنێ و كاروباری پێشمه‌رگه‌ له‌ رووی سه‌ربازی و ئیداری و داریی و هونه‌ریه‌وه‌ به‌ رێوه‌ببا.

مادده‌ی بیست و حه‌وت: دارایی سه‌ندیكا له‌م داهاتانه‌ پێك دێت: 1/ئابوونه‌ی ئینتما و به‌شداربوونی ساڵانه‌. 2/ئه‌و ده‌سنگانه‌ (المنح)ی كه‌ لایه‌نه‌ ره‌سمی و نیمچه‌ ره‌سمییه‌كان پێشكه‌شی ده‌كه‌ن و ئه‌و باربۆ (تبرعات) و به‌خششانه‌ش كه‌ ئه‌ندامان و خه‌ڵكی دیكه‌ پێشكه‌شی ده‌كه‌ن. 3/قازانجی ئه‌و ئاهه‌نگانه‌ی كه‌ بۆ سوودی سه‌ندیكا سازده‌درێن. 4/قازانجی چاپه‌مه‌نی سه‌ندیكا. 5/قازانجی ئه‌و پرۆژانه‌ش كه‌ سه‌ندیكا دایانده‌مه‌زرێنێ. 6/ مزو كرێی ته‌ئییدی توانستی دارایی كه‌سانی سه‌ر به‌ سه‌ندیكا و هی ئه‌و به‌شاهێدبوونه‌ش كه‌ سه‌ندیكا ده‌ریان ده‌هێنێ.

مادده‌ی بیست یه‌ك: نه‌قیب ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ی هه‌یه‌: 1/سه‌رۆكایه‌تی كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی و ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكاش ده‌كات. 2/بۆ هه‌ر موعامه‌له‌یه‌ك، كه‌وتبێته‌ لای مه‌رجه‌عی دادگایی و ده‌سته‌ی ره‌سمی و نیمچه‌ ره‌سمی و ئه‌هلی، نوێنه‌رایه‌تی سه‌ندیكا ده‌كا و ته‌سدیقی موعامه‌له‌ و به‌ڵگه‌نامه‌گه‌لی سه‌ربه‌سه‌ندیكاش ده‌كا. بۆیشی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی بدات به‌ یه‌كێ له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 3/ته‌ئییدی لایه‌نی توانستی دارایی سه‌ربه‌ سه‌ندیكا بووانیش ده‌كا بۆ مه‌به‌ستی كه‌فاله‌ت.

مادده‌ی دووه‌م:ـ مادده‌ی سێیه‌م له‌ یاساكه‌ هه‌موار ده‌كرێ و به‌م شێوه‌یه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌:ـ یه‌كه‌م: ناشێ كۆكردنه‌وه‌ له‌ نێوان مووچه‌ی خانه‌نشینی كه‌ له‌م یاسایه‌دا هاتووه‌ له‌گه‌ڵ مووچه‌یه‌كی تر كه‌ له‌ خه‌زێنه‌وه‌ خه‌رج، بكرێ. دووه‌م: هاوسه‌ری ئه‌ندامی كۆچ كردوو كه‌ مووچه‌یه‌كی تر وه‌رده‌گرێ مافی هه‌ڵبژاردنی هه‌یه‌ له‌نێوان ئه‌و مووچه‌یه‌ی به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ وه‌ری ده‌گرێ و ئه‌وه‌ی ده‌یكه‌وی له‌ مووچه‌ی فرمانه‌كه‌ی خۆی یاخود خانشینیه‌كه‌ی خۆی وكامیان باشتر بێ بۆی.

مادده‌ی دووه‌م: مادده‌ یازده‌ هه‌موار بكرێ وبه‌م شێوه‌یه‌ بخوێنرێته‌وه‌: شه‌رتووشروت + دانانی ده‌رمانسازییه‌كه‌. مۆڵه‌تی دانانی ده‌رمانسازی به‌وكه‌سه‌ ده‌درێ كه‌ ئه‌م شه‌رتوشروته‌ی هه‌بێ: 1/ناوی ده‌رمانسازییه‌كه‌. 2/ كرێبه‌ندی (عقد ایجار) كه‌ دایه‌ره‌ی باجی موڵك وماڵ ته‌سدیقی كردبێ. 3/ناوه‌ بازرگانییه‌كه‌ی كه‌ ژووری بازرگانی بۆی مۆر كردبێ. 4/رووبه‌ره‌كه‌ی له‌ (20م2) كه‌متر نه‌بێ. 5/پانایی ده‌ره‌وه‌ی له‌ دوو مه‌تر ونیو كه‌متر نه‌بێ. 6/كاتی رووخان وسووتان ده‌شێ ده‌رمانسازییه‌كه‌ی به‌ گواستنه‌وه‌ی مۆڵه‌ته‌كه‌یه‌وه‌ به‌ پێی شه‌رتوشروت (ته‌نیا شه‌رتی رووبه‌ر نه‌بێ) بگوازرێته‌وه‌ بۆ جێگایه‌كی دیكه‌ له‌ هه‌مان ناوچه‌دا تا كاتی گه‌ڕانه‌وه‌ی بۆ جێگا كۆنه‌كه‌ی خۆی یا كردنه‌وه‌ی ده‌رمانسازییه‌كی دیكه‌ به‌ پێی شه‌رتوشروتی خۆی.

مادده‌ی سێیه‌م: بڕگه‌ی یه‌كه‌می مادده‌ی بیست وپێنجه‌م هه‌موار بكرێ و به‌م شێوه‌یه‌ بخوێنرێته‌وه‌: 1/كاروباری لق لیژنه‌یه‌ك به‌ڕێوه‌ی ده‌با له‌ (پێنج) ئه‌ندام پێك دێ واتا (4 ئه‌ندام + سه‌رۆك)، ده‌شبێ ماوه‌یه‌ك پیشه‌كه‌یان كرد بێ له‌ (پێنج) ساڵ كه‌متر نه‌بێ. ئه‌وانه‌ ئه‌ندامه‌كانی لق به‌ده‌نگدانی نهێنێ هه‌ڵیانده‌بژێرن.