أحكام القانون

البحث في المحتوى🔎
ازالة
ازالة

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م

متن المادە :

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م: 1. كاروباری لقی سه‌ندیكا له‌ لایه‌ن لیژنه‌ی لقی پارێزگاوه‌ به‌رێوه‌ ده‌چێت و نوێنه‌رایه‌تی سه‌ندیكا ده‌كات له‌وێدا. 2. لیژنه‌ی لق له‌ سه‌رۆك و چوار ئه‌ندام پێك دێت كه‌ ئه‌ندامانی لق هه‌ڵیان ده‌بژێرن، به‌ مه‌رجێك له‌و هونه‌رمه‌ندانه‌ بن كه‌ له‌و پارێزگایه‌دا خه‌ریكی پیشه‌كه‌یانن و هه‌ڵبژاردنه‌كه‌شیان هه‌ر پێنج ساڵ جارێك به‌ رێگه‌ی ده‌نگدانی نهێنییه‌وه‌ ده‌بێت و لیژنه‌كه‌ش له‌ نێوان ئه‌ندامه‌كانی، سه‌رۆك و جێگری سه‌رۆك و سكرتێر و ئه‌مینداری سه‌ندوق هه‌ڵده‌بژێرێ. 3. بۆ كۆبوونه‌وه‌ی گشتی ده‌سته‌ی لقه‌كان هه‌مان كار و ئیجرائاتی تایبه‌ت به‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی هۆبه‌كان په‌یره‌ و ده‌كرێن و ده‌سه‌ڵاتی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ داواكاری وازهێنانی سه‌رۆك و ئه‌ندامانی لیژنه‌ی لق قه‌بووڵ بكات و هی دیكه‌یان له‌ جێی هه‌ڵبژێرێ بۆ ئه‌و ماوه‌یه‌ی له‌ ده‌وره‌كه‌ ماوه‌ته‌وه‌، هه‌روه‌ها پركردنه‌وه‌ی ئه‌و بۆشاییانه‌ی كه‌ له‌ لیژنه‌كه‌دا روو ده‌ده‌ن.

مادده‌ی بیست و دووه‌م

متن المادە :

مادده‌ی بیست و دووه‌م: لیژنه‌ی لق ئه‌م تایبه‌تمه‌ندیانه‌ی خواره‌وه‌ هه‌یه‌: 1. جێبه‌جێ كردنی بڕیاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی و ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 2. دامه‌زراندنی كارمه‌ندانی لق و ده‌ستنیشان كردنی مووچه‌یان، دوای ئه‌وه‌ی كه‌ ره‌زامه‌ندی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا وه‌رده‌گرێ. 3. ده‌ست بژێر كردنی ئه‌و كه‌سه‌ی‌ نوێنه‌رایه‌تی سه‌ندیكا ده‌كات له‌ لیژنه‌ی ره‌سمی و ناره‌سمییه‌كانی له‌ پارێزگادا. 4. پێشكه‌ش كردنی پێشنیاز و راسپارده‌ی تایبه‌ت به‌ كاروباری لق به‌ ئه‌نجومه‌، تاكو بڕیاریان له‌ باره‌یه‌وه‌ له‌سه‌ر بدات. 5. خه‌رج كردنی مه‌سره‌فی پێویست بۆ كارو باری لق له‌ چوارچێوه‌ی بودجه‌دا. 6. پێكه‌وه‌نانی لیژنه‌یه‌ك بۆ به‌دیهێنانی مه‌به‌سته‌كانی سه‌ندیكا. 7. به‌كار هێنانی ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ پێی ده‌دا.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م

متن المادە :

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: نابێ ئه‌ندامێتی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا و ئه‌ندامێتی لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (ئینزیبات) یاخود هه‌ر لیژنه‌یه‌كی دیكه‌ به‌یه‌كه‌وه‌ كۆ بكرێته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و چواره‌م

متن المادە :

مادده‌ی بیست و چواره‌م: ئه‌گه‌ر ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌ن یان لیژنه‌ هه‌ڵبژێردراوه‌كانی دیكه‌ سێ جار له‌ دوای یه‌ك له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی به‌بێ عوزری مه‌شروع ئاماده‌ نه‌بوو، پێویسته‌ ئه‌نجومه‌ن بریاری خۆی بدات و به‌ وازهێنه‌ری دابنێت.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م

متن المادە :

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: ئه‌گه‌ر پایه‌ی نه‌قیب چۆڵ بوو، جا به‌هه‌ر هۆیه‌ك بێت ئه‌وا جێگره‌كه‌ی شوێنی ده‌گرێته‌وه‌ بۆ ئه‌و ماوه‌یه‌ی كه‌ ماوه‌ و ئه‌گه‌ر جێگری نه‌قیبیش شوێنی چۆڵ بوو، ئه‌وا له‌م باره‌دا سكرتێر جێی نه‌قیب ده‌گرێته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و شه‌شه‌م

متن المادە :

مادده‌ی بیست و شه‌شه‌م: ئه‌گه‌ر یه‌كێك له‌ شوێنه‌كانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا له‌به‌ر هه‌ر هۆیه‌ك چۆڵ بوو، ئه‌وا ئه‌ندامێك له‌ پێنج ئه‌ندامه‌ ئه‌سلییه‌كان به‌ رێگه‌ی ده‌نگدانی نهێنی جێی ده‌گرێته‌وه‌، ئینجا شوێنی ئه‌وه‌ی دواییان، ئه‌ندامێك له‌ ئه‌ندامانی یه‌ده‌گ (ئیحتیات) كه‌ زۆرترین ده‌نگی وه‌رگرتبێ ده‌چێته‌ جێی.

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م

متن المادە :

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م: 1. هه‌رگیز نابێ كه‌س ده‌ست بداته‌ ئه‌م پیشه‌یه‌، ته‌نیا ئه‌ندامانی سه‌ندیكا و به‌شدار بوانی نه‌بێت. 2. ئه‌ندامانی سه‌ندیكا و به‌شداربوانی نابێ ده‌ست بده‌نه‌ ئه‌م پیشه‌یه‌ ته‌نیا دوای ئه‌وه‌ نه‌بێ كه‌ هه‌موو ئه‌ركه‌ بڕیار له‌سه‌ر دراوه‌كانی كه‌ له‌م یاسایه‌دا هاتوون جێ به‌جێ ده‌كه‌ن. 3. هونه‌رمه‌ندی سه‌ر به‌ فه‌رمانگه‌یه‌كی ره‌سمی یا نیمچه‌ ره‌سمی بۆی هه‌یه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی كاتی ده‌وامی ره‌سمی دا پیشه‌كه‌ی خۆی ده‌ست بداتێ، به‌ مه‌رجێك هه‌موو ئه‌ركه‌كانی سه‌ر شانی به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ كردبێت. 4. فه‌رمانگه‌ ره‌سمی و نیمچه‌ ره‌سمییه‌كانی ده‌وڵه‌ت و ده‌زگا هونه‌رییه‌كان بۆیان نییه‌ هیچ هونه‌رمه‌ندێك له‌ لای خۆیان دابمه‌زرێنن، ته‌نیا دوای هێنانی نوسراوی پشتگیری سه‌ندیكا نه‌بێت. 5. پێویسته‌ له‌سه‌ر هه‌موو فه‌رمانگایه‌كی ره‌سمی یان ده‌زگایه‌ك كه‌ هونه‌رمه‌ندێكی له‌ لای خۆی دامه‌زراند، وێنه‌یه‌ك له‌ فه‌رمانی دامه‌زراندنه‌كه‌ی بۆ سه‌ندیكا بنێرێت.

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م

متن المادە :

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م: چوونه‌ پاڵ سه‌ندیكا به‌ داواكارییه‌كی نووسراو ده‌بێت و پێشكه‌ش به‌ ئه‌نجومه‌ن ده‌كرێت و به‌ڵگه‌نامه‌ی پێویستی پێوه‌ ده‌لكێنرێ و ئه‌نجومه‌نیش ده‌بێ بڕیارێكی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌ له‌ باره‌ی داواكارییه‌كه‌ی له‌ ماوه‌ی یه‌ك مانگ له‌ مێژووی تۆمار كردنی ئه‌و داوایه‌ی بدات و له‌ باره‌ی ره‌فز كردنیشی پێویسته‌ هۆیه‌كانی به‌دیار بخات و خاوه‌ن داواكه‌ مافی (ته‌مییز) كردنی هه‌یه‌ له‌ لای دادگای پێداچوونه‌وه‌ (التمییز) له‌ ماوه‌ی (30) سی رۆژدا له‌ مێژووی ئاگادار كردنیه‌وه‌، ئه‌گه‌ر هاتوو ئه‌و ماوه‌یه‌ كه‌ كۆتایی هات و داواكارییه‌كه‌ یه‌ك لا نه‌كرایه‌وه‌، ئه‌وا ئه‌و كه‌سه‌ به‌ وه‌رگیراو داده‌نرێ.

مادده‌ی بیست و نۆیه‌م

متن المادە :

مادده‌ی بیست و نۆیه‌م: ئه‌ندام ده‌بێ ئه‌م مه‌رجانه‌ی لێ بێته‌ دی: 1. ده‌بێ هاولاتی هه‌رێم بێ و تێیدا نیشته‌جێ بێ. 2. به‌ تاوانێكی ناسیاسی یان كه‌تنێكی ئابروبه‌ر حوكم نه‌درابێ. 3. ده‌بێ خودان بڕوانامه‌یه‌كی هونه‌ری بێ له‌ كۆلێج یا په‌یمانگایه‌كی هونه‌ری كه‌ به‌ ره‌سمی دانی پێدانرابێت. یان به‌ڵگه‌ نامه‌یه‌كی هونه‌ری له‌ باره‌ی پسپۆریه‌كه‌ی له‌ په‌یمانگایه‌كی هونه‌ری كه‌ به‌ ره‌سمی دانی پیدانرابێ پێشكه‌ش بكا به‌ مه‌رجێك ماوه‌ی خوێندنی له‌م په‌یمانگایه‌ له‌ دوو ساڵی به‌رده‌وام كه‌متر نه‌بێ له‌گه‌ڵ كاركردنی هونه‌ری له‌ یه‌كێك له‌ رێكخراوه‌ جه‌ماوه‌ریه‌كاندا له‌ بواری پسپۆریه‌كه‌یدا بۆ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ دوو ساڵ كه‌متر نه‌بوبێت لایه‌نێكی پسپۆر پشتگیری بكات. 4. یاخود ئه‌و كاره‌ هونه‌ریییه‌ی به‌ شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام كردبێت كه‌ ئه‌م یاسایه‌ بڕیاری له‌سه‌ر داوه‌. بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ پێنج ساڵ كه‌متر نه‌بێت و لایه‌نێكی ره‌سمی یان ئه‌هلی تایبه‌تمه‌ند پشتگیری بكات.

مادده‌ی سی یه‌م

متن المادە :

مادده‌ی سی یه‌م: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا بۆی هه‌یه‌ مۆڵه‌تی ئیش كردن به‌ ئه‌ندام له‌ بواری پیشه‌كه‌ی له‌ حیسابی تایبه‌تی خۆی یان بۆ كۆمپانیاكان بدات، ئه‌وه‌ش به‌ پیی هه‌ڵ و مه‌رجی وا ده‌بێت كه‌ ئه‌نجومه‌ن دوای وه‌رگرتنی ره‌زامه‌ندی وه‌زیر ده‌ری ده‌چوێنێ، به‌ مه‌رجێك ئه‌مه‌ له‌گه‌ڵ یاساكان و پێره‌وه‌ ره‌چاو كراوه‌كاندا هاودژ نه‌بێت.

مادده‌ی سی و یه‌كه‌م

متن المادە :

مادده‌ی سی و یه‌كه‌م: دارایی سه‌ندیكا له‌ مانه‌ی خواره‌وه‌ پێك دێت: 1. ره‌سمی چوونه‌ پاڵ سه‌ندیكای ئه‌ندامه‌ كاراكان شه‌ست دیناره‌، بۆ به‌شدار بووانیش، بیست دیناره‌. 2. ره‌سمی به‌شدار بوونی ساڵانه‌ی ئه‌ندامه‌ كاراكان په‌نجا دیناره‌ بۆ به‌شدار بووانیش پانزده‌ دیناره‌. 3. ره‌سمی كردنه‌وه‌ی پێشانگای ئه‌هلی و پێشاندانی شانۆگه‌ری و ئاهه‌نگی هونه‌ری و ئه‌مه‌ش به‌ رێنمایی تایبه‌تی راده‌یه‌كی بۆ داده‌نرێت، به‌ مه‌رجێك له‌ سه‌د دینار پترنه‌بێت. 4. ئه‌و یارمه‌تییانه‌ی كه‌ لایه‌نی ره‌سمی و هی دیكه‌ به‌شداریی تێدا ده‌كه‌ن. 5. ده‌سكه‌وتی ئاهه‌نگ و پیتاكی گشتی كه‌ سه‌ندیكا ئه‌نجامی ده‌دا. 6. قازانجی ئه‌و پرۆژانه‌ی كه‌ سه‌ندیكا بونیادیان ده‌نێ. 7. قازانجی چاپه‌مه‌نییه‌كانی سه‌ندیكا. 8. ئه‌و كرێیه‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا بڕیاری له‌سه‌ر ده‌دات له‌ كاتی ناوبژی كردن دا (التحكیم). 9. كرێی پشتگیری كردنی شیاوی كارمه‌ندانی سه‌ندیكا و ئه‌و‌ شایه‌تمانیانه‌ی كه‌ ده‌ری ده‌كات. 10. پیتاك و به‌خششه‌كان.

مادده‌ی سی و دووه‌م

متن المادە :

مادده‌ی سی و دووه‌م: پاره‌ به‌ ناوی سه‌ندیكا له‌ بانكه‌كان داده‌نرێ و فه‌رمانی خه‌رج كردن و دانان له‌ لایه‌ن نه‌قیب و ئه‌مینداری كاروباری دارایی كه‌فاله‌تكراو ئیمزا ده‌كرێت به‌ پێی ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌ن پێیانی داوه‌.

مادده‌ی سی و سێ یه‌م

متن المادە :

مادده‌ی سی و سێ یه‌م: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا پشتگیری شیاوی ئه‌ندام ده‌كات له‌ رووی داراییه‌وه‌ له‌م دوو باره‌دا: 1. له‌و كاته‌ی كه‌ ئه‌ندام كه‌فاله‌تی دارایی هاوسه‌ر و منداڵ و دایك و باوكی و براكانی بكات. 2. له‌و كاته‌ی كه‌فاله‌تی دارایی خه‌ڵكی دیكه‌ بكات به‌ مه‌رجێك له‌ پێنج هه‌زار دینار پتر نه‌بێت.

مادده‌ی سی و چواره‌م

متن المادە :

مادده‌ی سی و چواره‌م: هه‌ر كه‌سێك له‌ وانه‌ی ئه‌ندام نه‌بن له‌ سه‌ندیكا یا قه‌ده‌غه‌ كرابن له‌ ئیش كردن و ئه‌و پیشه‌ یه‌ ده‌ست بداتێ، ئه‌وا سزا ده‌درێت به‌ غه‌رامه‌یه‌كی وا كه‌ له‌ پێنج سه‌د دینار پتر نه‌بێت، ئه‌وه‌ش ئه‌و كه‌سه‌ ناگرێته‌وه‌ كه‌ پیشه‌كه‌ی له‌ یه‌كێك له‌ رێكخراوه‌ جه‌ماوه‌رییه‌كان دا ده‌ست بداتێ.

مادده‌ی سی و پێنجه‌م

متن المادە :

مادده‌ی سی و پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌ی بڕیار بدات له‌سه‌ر یارمه‌تی دانی دارایی به‌ هونه‌رمه‌ند به‌ شێوه‌ی به‌خشین (منحه‌) یاخود قه‌رز، به‌ پێی ئه‌و رێنماییانه‌ی كه‌ ده‌ری ده‌چوێنێ له‌م بارانه‌ی خواره‌وه‌: 1. ئه‌گه‌ر خۆی یان یه‌كێك له‌ دایك و باوكی (اصوله‌) یان منداڵه‌كانی (فروعه‌) یاخود هاوسه‌ری تووشی نه‌خۆشییه‌كی وا بوون پێویست به‌ چاره‌یه‌كی تایبه‌تی بكات. ئه‌مه‌ش ده‌بێ به‌ راپۆرتی لیژنه‌یه‌كی ره‌سمی پزیشكی پشتگیری بكرێت. 2. ئه‌گه‌ر تووشی رووداوێك بوو كه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی كاتی له‌ پیشه‌كه‌ی خۆی بخات. 3. ئه‌گه‌ر تووشی كاره‌ساتێك بوو و زیانی دارایی لێ كه‌وت كه‌ له‌ توانای خۆیدا نه‌بێت.

مادده‌ی سی و شه‌شه‌م

متن المادە :

مادده‌ی سی و شه‌شه‌م: ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ ئه‌مانه‌ بكات: 1. ده‌رهێنانی پێره‌و و رینمایی بۆ ئاسان كردنی جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌. 2. پێشنیاز و ئاماده‌ كردنی پرۆژه‌ یاسای خانه‌نشینی هونه‌رمه‌ندان.