أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی بیست و نۆیهم
ماددهی بیست و نۆیهم: لیژنهی لق ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه: یهكهم: جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكا و لیژنهكانی. دووهم: دامهزراندنی كارمهندی لق و دهست نیشان كردنی مووچهكهیان دوای ئهوهی كه ئهنجومهن رهزامهندی خۆی لهسهر دهردهبڕێت. سێیهم: دهستنیشان كردنی ئهو كهسهی دهبێته نوێنهری لق له لیژنه رهسمییهكان و هی تر له پارێزگادا. چوارهم: پێشكهش كرنی پێشنیاز و راسپاردهی تایبهت به كار و باری لق به ئهنجومهن تاكو بڕیاری خۆی له بارهیانهوه بدات. پێنجهم: ئامادهكردنی بودجهی ساڵانهی مهزهنده كراو بۆ لق و بهرزكردنهوهی بۆ ئهنجومهن بۆ راستاندنی. شهشهم: سهرف كرنی خهرجی پێویست له بودجه بۆ بهرێوهبردنی كارو باری لق. حهوتهم: پیكهوه نانی لقه لیژنه بۆ بهدیهێنانی مهبهستهكانی سهندیكا له پارێزگادا. ههشتهم: بهكار هێنانی ئهو دهسهڵاتهی كه ئهنجومهن به پێی ئهم یاسایه پێی دهدات.
ماددهی بیست و دووهم
ماددهی بیست و دووهم: یهكهم: نهقیب خۆی تهرخان دهكات بۆ كاری سهندیكا به بڕیاری ئهنجومهن. دووهم: نابێت رێژهی خۆتهرخانكهران بۆ كاری سهندیكاییی به داواكاری ئهنجومهن و رهزامهندی وهزیر له سێیهكی ئهندامانی ئهنجومهن پتر بێت، نهقیبیشی لهگهڵدا بێ.
ماددهی دوازدهیهم
ماددهی دوازدهیهم: دهستهی گشتی له ههموو ئهو ئهندامانهی سهندیكا پێك دێت كه گشت ئهركێكی سهر شانیان به پێی ئهم یاسایه جێبهجێ كردووه و به باڵا ترین دهسهڵات له سهندیكا دادهنرێت و، ههر سێ ساڵ كۆبوونهوهیهكی ئاسایی له مانگی كانوونی دووهم دا به بڕیاری ئهنجومهن و بانگێشتی نهقیب كۆ دهبێتهوه بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و ههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ (ئیحتیات) بۆ پركردنهوهی ئهندامێتی ئهنجومهن و ئهندامێتی لیژنهی بهرزهفتی و، نیسابیش به ئامادهبوونی دوو لهسه ر سێی ئهندامانی دهستهی گشتی تهواو دهبێت و له كاتی تهواو نهبوونیشیدا دوای (15) پازده رۆژ له كۆبوونهوهی یهكهم له ههمان كات و شوێن دا ههڵبژاردنهكه دهكرێت و نیسابیش به ئامادهبوونی سێ یهكی ئهندامان تهواو دهبێت و به پێچهوانهوهش، ئهنجومهنی پێشوو به بهردهوام بوو دادهنرێت له كارهكهی خۆیدا بۆ دهورهیهكی دیكه.
ماددهی سی یهم
ماددهی سی یهم: دارایی سهندیكا له مانه پێك دێت: یهكهم: پارهی چوونه پاڵ سهندیكا و ئابوونهی ساڵانه. دووهم: داهاتهكانی ئهو پرۆژانهی كه سهندیكا بنیاتیان دهنێت. سێیهم: رهسم و بهخششی مۆڵهتدانی نووسینگه كشتوكاڵییهكان. چوارهم: پیتاك و قازانجی ئهو ئاههنگانهی كه سهندیكا سازیان دهكات لهگهڵ قازانجی چاپهمهنیهكانیدا.
ماددهی پانزدهم
ماددهی پانزدهم: یهكهم: نابێ ئهو ئهندامه بهشداری له كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی دا بكات، ئهگهر به هۆی بهرزهفتكارییهوه (ئینزیباتی) دهست دانه پیشهكهی لێ قهدهغه كرابوو. دووهم: بڕیارهكانی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی بهزۆربهی دهنگ دهبێت و له كاتێكدا دهنگهكان وهك یهك دهرچوون، ئهوا بهو لایهدا دهلهنگێ كه سهرۆكی تێدایه.
ماددهی شانزدهم
ماددهی شانزدهم: ئهنجومهنێك كاروباری سهندیكا بهرێوه دهبات و لهمانه پێك دێت: یهكهم: نهقیب: مهرجه ماوهی دهست دانه پیشهكهی له (10) ده ساڵ كهمتر نهبێت. دووهم: جێگری نهقیب و چوار ئهندام لهوانهی ماوهی دهست دانه پیشهكهیان له (7) حهوت ساڵ كهمتر نهبێت. سێیهم: سهرۆكهكانی هۆبهكانی سهندیكا له وانهی ماوهی دهست دانه پیشهكهیان (5) پێنج ساڵ كهمتر نهبێت.
ماددهی حهڤدهم
ماددهی حهڤدهم: یهكهم: ئهنجومهن له رێگهی دهنگدانی نهێنییهوه له نێوان ئهندامانی دا سكرتێرێك و ئهمیندارێكی سهندووق له یهكهم كۆبوونهوهیدا له دوای ههڵبژاردنی دهبهسترێ و دهسهڵاتی ههردووكیان له پهیرهوی ناوخۆدا دهست نیشان دهكرێت. دووهم: ئهنجومهن دانیشتنه ئاساییهكانی به لایهنی كهمهوه له مانگێكدا جارێك دهبهستێ و بۆی ههیه دانیشتنی نائاسایش به بانگهێشتی نهقیب یان لهسهر داوای سێیهكی ئهندامهكانی ببهستێ.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم وشانهی خوارهوه ماناكانی تهنیشتیانه: 1. سهندیكا: سهندیكای ئهندازیاره كشتوكاڵی یهكانی ههرێمی كوردستانی عێراق. 2. ئهنجومهن: ئهنجومنی سهندیكا. 3. نهقیب: نهقیبی ئهندازیاره كشتوكاڵییهكان. 4. ئهندازیاری كشتوكاڵی: ههر ئهندامێك له سهندیكا بروانامهی بهكالۆریۆسی له كشتوكاڵ یان له یهكێك له پسپۆرهكانیدا یاخود له هاوتاكانیدا ههبیت و له زانكۆیهك یان پهیمانگایهك وهری گرتبێت و ئهنجومهنی خوێندنی باڵا له ههرێمی كوردستاندا دانی پێدا هێنا بێ و دهست به كار بێت له پیشهكهی به كاركردنی له یهكێك له پسپۆرییه كشتوكاڵی یه دهستنیشان كراوهكان لهم یاسایهدا. 5. دهست دانه پیشه: كاركردنه له پسپۆرییه كشتوكالییهكان له یهكێك له له بوارهكانی لێكۆلینهوه و نهخشهكێشان بۆ پرۆژهو كاره كشتوكاڵی و پیشهسازی و ئهندازیارییهكانی كه مهبهستی كشتوكاڵییان ههیه و راوێژكاریی له بارهیهوه پێشكهش دهكهن و سهرپهرشتی دهكهن و كار له یهكێك له فرمانه كشتوكاڵییهكاندا دهكهن كه ئهنجومهنی سهندیكا دیاری دهكات. 6. وهزیر: وهزیری كشتوكاڵ و ئاودێری. 7. ههرێم: مهبهست ههرێمی كوردستانی عێراقه.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: 1. به پێی ئهم یاسایه سهندیكایهك بۆ ئهندازیاره كشتوكاڵییهكان دادهمهزرێ خودان كهسایهتی مهعنهوی خۆی دهبێ و سهربهخۆیی دارایی و كارگێری دهبێ، پێی دهگوترێ سهندیكای ئهندازیاره كشتوكاڵییهكانی ههرێمی كوردستانی عێراق و بارهگاكهی له ههولێری پایتهختی ههرێم دهبێت و بۆی ههیه لق له مهڵبندی پارێزگاكانی ههرێمدا بكاتهوه. 2. تا ههڵبژاردنی گشتی ئهنجام دهدرێت لیژنهیهكی ئاماده كار له (15) ئهندام به رهزامهندی لایهنه تایبهتمهندهكان پێك دێت.
ماددهی بیست و یهكهم
ماددهی بیست و یهكهم: نهقیب ئهو دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه: یهكهم: نوێنهرایهتی سهندیكا دهكات له ههموو مامهڵهكان لهبهر دهم دهزگا دادوهری و كارگێری و دهسته رهسمی و نیمچه رهسمییهكان و ئههلییهكان و له كۆنگرهكانیشدا، لهگهڵ راستاندنی مامهڵهكان و بڕوانامهی تایبهت به سهندیكا و، بۆی ههیه ههندێك لهم دهسهڵاتانهی بدات به ههر ئهندامێكی رای لهسهر بێت له ئهندامانی ئهنجوومهن. دووهم: سهرۆكایهتی كردنی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهن.
ماددهی حهفتهم
ماددهی حهفتهم: یهكهم: نابێ كهس دهست بداته ئهم پیشهیه تهنیا ئهو ئهندامانهی سهندیكا نهبن كه ههموو ئهركێكیان به پێی ئهم یاسایه جێبهجێ كردووه. دووهم: پێویسته لهسهر فهرمانگه رهسمی و نیمچه رهسمییهكان وێنهیهك له فهرمانی دامهزراندن یان خستنه ئیش بۆ سهندیكا بنێرن، ئهگهر سهربهو بێ.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: نابێ هیچ كارگهیهكی شیرهمهنی و ئالیكی ئاژهڵی و پیشهسازی كشتوكاڵی و كێڵگهی پهلهوهر یا ههر پرۆژهیهكی دیكهی كشتوكاڵی كهسهر به لایهنی رهسمی نهبێت، بهرێوهبرێن و بهكار بخرێن ئهگهر له ژێر چاودێریی ئهندازیاری كشتوكاڵی پسپۆر و دهست بهكار و ئهندامی سهندیكادا نهبێت.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: یهكهم: ئهندامانی سهندیكا له كارمهندانی فهرمانگه رهسمی و نیمچه رهسمییهكان مافی ئهوهیان ههیه دهست بدهنه پیشهكهی خۆیان له دهرهوهی كاتی دهوامی رهسمییاندا به رهزامهندی فهرمانگهكانیان. دووهم: ئهو ئهندامهی كه له دهست دانه پیشهكهی به پێی بڕگهی سهرهوه قهدهغه دهكرێت مافی وهرگرتنی دهرماڵهی پیشهیی به پیی حوكمهكانی یاساكان و پێرهوهكان و رێنماییه كار پێكراوهكانی له فهرمانگهكهیدا دهكهوێ.
ماددهی سێ یهم
ماددهی سێ یهم: سهندیكا بۆ بهدیهێنانی ئهم مهبهستانهی خوارهوه كار دهكات: یهكهم: پێشخستنی پیشهكهو پاراستنی و بهرز كردنهوهی ئاستی پیشهیی و رۆشنبیری و تهكنیكی ئهندامانی. دووهم: ئاماده كردنی ئهندامان و رێكخستنی ههوڵ و كۆششیان له بواری خزمهتگوزاریی گهشه كردنی كشتوكاڵی له ههرێمدا. سێ یهم: كار كردن له پێناوی بههێز كردنی گیانی هاوكاری و هاورێیهتی كردن له نێوان ئهندامان و بهرگری كردن له ماف و چاودێری كردنی بهرژهوهندیان به پێشكهشكردنی خزمهتگوزاری و ئابووری و كۆمهڵایهتی بۆیان. چوارهم: هاوكاری كردن لهگهڵ تێكرای فهرمانگه و دامهزراو و سهندیكا و رێكخراوه كشتوكاڵییهكاندا و پتهوكردنی پهیوهندییهكان لهگهڵ دهسته كشتوكاڵییه ههرێمی و جیهانی یهكاندا به جۆرێك كه بهرهو پێش چوونی كشتوكاڵ و پهرهسهندنی له ههرێمی كوردستاندا مسۆگهر بكا. پێنجهم: رێكخستنی رێسای دهست دانه پیشه و چاودێری كردنی پیادهكردنهكهی.
ماددهی چواردهیهم
ماددهی چواردهیهم: یهكهم: دهشێ بانگهێشتی دهستهی گشتی بۆ كۆبوونهوهیهكی نائاسای بكرێت، له یهكێك لهم دوو حاڵهتانهی خوارهوهدا: 1. به بڕیارێكی هۆدار كه زۆربهی ئهندامانی ئهنجومهن یاخود زۆربهی ئهندامهكانی لقهكانی سهندیكا دهیدهن. 2. به داواكاریهكی هۆداری نووسراو كه له سهدا دهی ئهندامانی دهستهی گشتی پێشكهشی ئهنجومهنی دهكهن و، دهبێ ئهنجومهنیش بانگهێشتنێك دهربچوێنێ و كاتی كۆبوونهوه له ماوهی (15) رۆژ له گهیشتنی داواكارییهكه دیاری بكات. دووهم: نابێت له كۆبوونهوهی نائاسایی دهستهی گشتی باسی هسچ شتێك بكرێت تهنیا ئهو كارو بارانه نهبن كه له خشتهی كاردا هاتوون و كۆبوونهوهكهیان بۆ كراوه.
ماددهی ههژدهم
ماددهی ههژدهم: یهكهم: نیسابی ئهنجومهن به ئامادهبوونی زۆربهی ئهندامانی تهواو دهبێت و بڕیارهكان بهزۆرینهی دهنگی ئامادهبوون دهردهچن و له كاتی یهكسانی بوونی دهنگهكاندا ئهو لایهنه پهسند دهكرێت كه نهقیبی تێدایه. دووهم: ئهگهر شوێنی نهقیب به ههر هۆیهكهوه بێ چۆڵ بوو جێگرهكهی شوێنی دهگرێتهوه یان سكرتێرهكهی بۆ ئهو ماوهیهی كه ماوه ئهگهر پایهی جێگری نهقیب چۆڵ بوو. سێیهم: ئهگهر یهكێك له پایهكانی ئهنجومهن به ههر هۆیهك چۆڵ بێت، ئهوا ئهندامێك لهناو ئهو چوار ئهندامه به رێگهی دهنگدانی نهێنی جێی دهگرێتهوه و شوێنی ئهوهی دوایش یهكێك لهو ئهندامه یهدهگانهی كه زۆرترین دهنگی وهرگرتووه پری دهكاتهوه. چوارهم: ئهگهر شوێنی زۆربهی ئهندامانی ئهنجومهن چۆڵ بوو (جگه له سهرۆكهكانی هۆبهكان)، ئهوا ئهنجومهن دهبیت دهستهی گشتی له ماوهی دوو مانگ بانگ بكات بۆ كۆبووونهوه، بۆ ههڵبژاردنی ئهوانهی ئهو پایانه بۆ ئهو ماوهیهی كه ماوه پڕدهكهنهوه، ئهمهش به ههمان ئهو رێگهیه دهبێت كه لهم یاسایهدا هاتووه.
ماددهی بیست و سێ یهم
ماددهی بیست و سێ یهم: یهكهم: لیژنهی بهرزهفتی له سهرۆك و دوو ئهندام پێك دێت، دهستهی گشتی له كۆبوونهوهی ئاسایی لهگهڵ ئهندامانی ئهنجومهندا ههڵیان دهبژێرێت. دووهم: لیژنهی بهرزهفتی تایبهتمهنده به سهیر كردنی ههموو سهر پێچییهكی كه لهم یاسایهدا هاتوون و لێ توێژینهوه له كێشهو شكایهتهكانی كه ئهنجومهن بۆی دهنێرێ دهكات و بۆی ههیه روو له یهكێك له ئهندامانی بنێت بۆ لێ توێژنهوهكهو پێشكهش كردنی راپۆرتێك له بارهیهوه. سێیهم: لیژنهی بهرزهفتی ئهو رێسایانه پهیرهو دهكات كه له یاسای بهرزهفتی فهرمانبهرانی دهوڵهتدا هاتوون.
ماددهی بیست و شهشهم
ماددهی بیست و شهشهم: پێویسته ئهندام لهم كارانه دووركهویتهوه: یهكهم: كهم تهرخهمی كردن یاخوود گرفت خستنه پێش پیاده كردنی یاساكان و ئهو پێرهوانهی پهیوهندیدارن به سهندیكا و ئهو رێنمایی و بڕیارنهی كه دهری دهچوینێت. دووهم: دهستدانه پیشه به بێ نوێكردنهوهی ئابوونهی ساڵانه یاخود مۆڵهت. سێیهم: رهچاو نهكردنی رهوشتی پیشهیی و زیان گهیاندن به رووهت (سومعه)ی پیشهیی و شهرهفی، به پێی ئهو بنهمایانهی ل پێرهوی ناوخۆدا هاتوون. چوارهم: به فێڵ و نادروستی بهكار هێنانی نازناوێكی پیشهیی یاخود سیفهتێكی ناتهواوی پیشهیی یان به پێی یاساكان و پێرهوه رهچاوكراوهكان پهسهند نهكرابێ و ئاشكرا كردنی ئهمه به ههر رێگایهك بووبێ. پێنجهم: كردنی ههڵهیهكی گهورهی هونهری له ئهنجامی كهمتهرخهمی كه زهرهرێكی گهوره بۆ خاوهنی پهیوهندیداری لێ بكهوێتهوه. شهشهم: پێ درێژ كردنی له سنووری دهست دانه پیشهكهی به پێی ئهو بنهمایانهی كه له پێرهوی ناوخۆ و رێنماییهكانی كه سهندیكا دهری دهچوێنێ.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: یهكهم: چوونه پاڵ سهندیكا به داواكارییهكی نووسراو دهبێت و پێشكهش به نهقیب یاخود سهرۆكی لق له پارێزگادا دهكرێت و ههموو بهڵگهنامهی پێویستی پێوه دهلكێنرێت. دووهم: داواكاریی چوونه پاڵ سهندیكا له ماوهی پازده رۆژ له رۆژی تۆماركردنیهوه له سهندیكادا، دهخرێته بهردهم ئهنجومهن و ئهنجومهنیش پیویسته لهو ماوهیهدا بڕیاری خۆی له سهر یهك لا بكاتهوه و ئهگهر ئهو ماوهیه بهسهر چوو و یهكلانهكرایهوه، ئهوا ئهو كهسه به وهرگیراو دادهنرێت. سێ یهم: ئهنجومهن بۆی ههیه داواكارییهكهی چوونه پاڵ سهندیكای رهت بكاتهوه، ئهمهش به بڕیارێكی هۆدار دهبێت و خاوهن داواكاریییهكه بۆی ههیه تانووتی له لای دادگای پێداچوونهوه (تمییز)ی ههرێمی كوردستانی عێراق له ماوهی (30) رۆژ له مێژووی پێراگهیاندنی لێ بدات و بڕیاری دادگاش بڕیاریكی بڕاوهیه.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: یهكهم: ئاووبوونهی چوونه پاڵ سهندیكا (30) سی دیناره. دووهم: ئابوونی بهشدار بوونی ساڵانهش (20) بیست دیناره و له وادهیهكی وا دهدرێت له مانگی شوباتی ههموو سالێك تێنهپهرێت و، ئهگهر ئهندام بۆ ماوهی دوو ساڵی له دوای یهك نهیدا به بێ عوزرێكی رهوا، ئهوا ناوی له تۆماری سهندیكا دهكوژێنرێتهوه.