أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: 1/بهپێی ئهم یاسایه، سهندیكایهك بهناوی سهندیكای ئابووریناسان، له ههرێمدا دادهمهزرێ، شهخسیيهتی مهعنهويی خۆی دهبێ و له دارایی و ئیدارهی خۆیدا سهربهخۆیه، بارهگاكهشی له ههولێری پایتهختی ههرێمدا دهبێ و دهشتوانێ له مهڵبهندی پارێزگاكانی ههرێمدا لق بكاتهوه. 2/به رهزامهندی وهزارهتی دارایی و ئابووری دهستهیهكی ئامادهكار پێك دههێنرێ له (15) ئابووریناس كهمتر نهبێ بۆ تهیار وئامادهكردنی كۆنگرهی گشتی و سهرپهرشتی ههڵبژاردنی گشتی سهندیكا له ماوهیهكدا كه له سێ مانگ نهترازێ.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: بهشداربووهكان و ئهندامه شانازهكان مافی ئهوهیان نییه له كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتیدا ئامادهببن، یان بۆ ئهندامێتی ئهنجومهنی سهندیكا خۆیان بپاڵێون.
ماددەی سێیهم
ماددەی سێیهم: ئامانجی سهندیكا وهدیهانينی ئهمانهیه: 1/له پشت گرتنی حكومهتی ههرێم وپێڕۆی دیموكراسیدا بهشداری دهكا و، بۆ راگرتن و پتهوكردن و بهرهوباشتربردنی فیدرالیهتیش، دهبێته پشت و پهنا 2/بهزركردنهوهی سهویهی پیشهیی و زانستی و كۆمهڵایهتی و تهندروستيی ئهندامهكانی. 3/ئاسانكردنی رێگای كاركردنی له باروگونجاو بۆ ئهندامهكانی. 4/رێكخستنی پێوهندیی نێوان ئهندامهكان و، پێوهندیشیان لهگهڵ لایهنه حكومی و ئههلییهكانی ههرێم و، داكۆكی كردنیش له مافهكانیان. 5/هاوكاری كردن لهگهڵ دهسته و دهزگا و كۆمهڵه و سهندیكاكانی دیكهی ههرێم كه ئامانجهكانیان لهگهڵ ئامانجهكانی سهندیكاكهدا یهك دهگرنهوه. 6/مسۆگهر كردنی ئاسوودهیی دوا رۆژی نهخۆشی پیری و زهبوونی بۆ ئهندامهكانی. 7/بزاڤ پێدان و نهدانی لێكۆڵینهوهی زانستی، بۆ ئهوهی له فراژوكردنی (التنمیه) ئابووری و ئاوهدانكردنهوهی كوردستاندا بهشداری بكات.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: شهرتو شروتی ئهندام ئهمانهیه: 1/ هاوڵاتی ههرێم یا نیشتهجێی ههرێم بێت. 2/به جینایهتێكی غهیره سیاسی حوكم نهدرابێ، یان به جونحهیهکی شهرهفنهنگێن حوكم نهدرابێ. 3/له زانسته ئابووریهكاندا بڕوانامهیهكی ههبێ له بهكالۆریۆس كهمتر نهبێ یان هاوتای بهكالۆریۆس بێت.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: 1/به پێی ئهم یاسایه، ئهوهی ئهندامی ئهم سهندیكایه نهبێ و ئیلتيزاماتی خۆی بهجێ نههێنابێ نابێ پیشهكه ههڵسوڕێنێ. 2/دایهره رهسمی ونیمچه رهسمییهكان ههر ئابووریناسێ له سهر ئێش دابمهزرێنن یان ههر ئیشێكی تری پێ بكهن، دهبێ وێنهیهك له فهرمانی دامهزراندنهكهی بنێرن بۆ سهندیكا.
ماددهی چواردهم
ماددهی چواردهم: 1/ ئهگهر سێیهكی ئهندامانی دهستهی گشتی، وای بهباش بزانن كه دهستهی گشتی بانگهێشت بكرێ كۆبوونهوهیهكی نا ئاسایی ساز بدا، یان ئهنجومهن به بڕیارێكی هۆدار داوای كۆبوونهوهیه بكات، ئهوه لهم بارهدا دهشێ ئهنجومهن به پێی ئوسوڵ بانگهێشتهكه دهربكا و له ماوهی مانگێكدا كه له رۆژی تۆماركردنی داواكارییهكهوه دهست پێ دهكا رۆژی كۆبوونهوهكه دیاری بكات. 2/ دهستهی گشتی ناشێ گفتوگۆ لهسهر غهیری ئهو مهسهلانه بكا كه كۆبوونهوهكهی بۆ سازدراوه، تهنها ئهوانه نهبێ كه پێوهندییان بهو مهسهلانهوه ههیه، یان لق و باڵی ئهو مهسهلانه بن.
ماددهی نۆزده
ماددهی نۆزده: ئهگهر ئهندامێكی ئهنجومهن له ساڵێكدا له سێ دانیشتنی بانه و بانیهكدا، یان پێنج دانیشتنی جیاجیادا بهبێ مهعزهرهتێكی بهجێ دیارنهبوو، ئهوه، وا له قهڵهم دهدرێ كه خۆی له كار كێشاوهتهوه.
ماددهی سی و یهك
ماددهی سی و یهك: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له وهقایعی كوردستاندا، دهخرێته كار.
ماددهی بیست و دوو
ماددهی بیست و دوو: لیژنهی زهپتی (الانضباط) له سێ ئهندامی ئهسڵی و دوو ئهندامی یهدهگ پێكدههێندرێ كه ئهنجومهنی سهندیكا ههڵیاندهبژێرێ.
ماددهی بیست و پێنج
ماددهی بیست و پێنج: 1/كاروباری سهندیكا، له پارێزگهكاندا، لیژنهی لقی پارێزگهكه بهڕێوهی دهبات. 2/لێژنهی لق له سهرۆك و دوو ئهندامی ئهسڵی و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێ كه ههر سێ ساڵ، جارێ، به دهنگدانی نهێنی ههڵدهبژێردرێن، بهمهرجێ پیشهكهیان بۆ ماوهیهك ههڵسوڕاندبێ له (3) ساڵ كهمتر نهبێ.
ماددهی بیست و نۆ
ماددهی بیست و نۆ: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت ناخرێته كار.
ماددهی بیست وسێ
ماددهی بیست وسێ: لیژنهی زهپتی دهتوانێ ههر سزایهك لهم سزایانهی خوارهوه بدا: 1/به ئاگاهێنانهوه (الفات النظر) 2/ئینزار 3/قهدهغهكردن له ههڵسوڕاندنی پیشه بۆ ماوهی شهش مانگ.
ماددهی پازده
ماددهی پازده: 1/ ئهگهر له كۆبوونهوهی دهستهی گشتیدا، زۆرینهی زۆری ئهندامانی سهندیكا ئاماده نهبن، نیصاب نایهتهجێ، لهو بارهدا، كه نههاتهجێ، ئهوا دهستهی گشتی، دوای پازده رۆژ، لهههمان كات و جێگای دیاركراودا كۆدهبێتهوه، لهم بارهدا، نیصاب به ئامادهبوونی سێیهكی ئهندامان دێته جێ، ئهوجا ههموو بڕیارێ به زۆرینهی دهنگی ئامادهبووان دهدرێ و، ئهگهر هات و دهنگهكانیش هاوتا بوون، ئهوه، لهو بارهدا دهنگی نهقیب بهر كام تا بكهوێ، هی ئهوه. 2/ئهندامێ ئهگهر له ههڵسوڕاندنی پیشهكهی بێیهش كرابێ، ناشێ له كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتیدا بهشداری بكات.
ماددهی شازده
ماددهی شازده: دهستهی گشتی باڵاترین دهستهڵاته له سهندیكادا و ئهو دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه: 1/ههڵبژاردنی نهقیب وههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگیش بۆ ئهندامێتی ئهنجومهن. 2/تهسدیق كردنی بودجه و حسابكاریی كۆتایی و راپۆرتی دارایی. 3/گفتوگۆ لهسهر راپۆرتی ئیداری و بڕیاردان لهسهری. 4/ئیقراركردنی پێشنیاری ههمواركردنی یاسا و ئیقراركردن و ههمواركردنی گهڵاڵه (لوائح)ی پێرۆ.
ماددهی سیازده
ماددهی سیازده: 1/ دهستهی گشتی بهپێی ئهم یاسایه له ههموو ئهو ئهندامانه یا ههموو ئهو نوێنهرانه(المندوبین)ی كه ئیلتيزاماتی خۆیان بهجێهێناوه پێكدێت. دهستهی گشتی به باڵاترین دهسهڵاتی سهندیكا له قهڵهم دهدرێ و، له رۆژی ههڵبژاردنهكهوه ههر سێ ساڵ جارێ لهسهر بڕیاری ئهنجومهن وداواكاریی نهقیب كۆبوونهوهی گشتی و ئاسایی خۆی، له بارهگای سهندیكادا، بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و ههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ، بۆ ئهندامێتی ئهنجومهن ساز دهدا. (نیصاب)یش به ئامادهبوونی زۆرینهی ئهندامانی ناونووسراو، یان زۆرینهی نوێنهران دێتهجێ. ئهگهر نیصابیش نههاتهجێ، ئهوا دوای بهسهرچوونی پازده رۆژ بهسهر كۆبوونهوهی یهكهمدا ههڵبژاردن له كات و جێگهی دیا.كراودا دهست پێ دهكا، لهم بارهدا نیصاب، به ئامادهبوونی سێیهكی ئهندامان، یا نوێنهران دێتهجێ، دهنا، ئهگهر نههاته جێ، ئهوه لهم بارهدا ئهنجومهنی پێشتر بۆ خولێكی تریش بهردهوام دهبێ. 2/ئهگهر ژمارهی ئهندامانی سهندیكا له (500) پێنج سهد ئهندام زیاتر بن، ئهوه ههڵبژاردن لهم بارهدا، له رێگهی نوێنهران (المندوبین) وه دهكرێ، رێژهی نوێنهرایهتیش لهلایهن ئهنجومهنهوه یا لهلایهن جێگری ئهنجومهنهوه دیاردهكرێ به ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكاكهشهوه.
ماددهی بیست و شهش
ماددهی بیست و شهش: لیژنهی لق ئهم دهسهڵاتانهی ههیه: 1/بڕیارهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكا دهخاته كار. 2/خزمهتگوزارانی لق دادهمهزرێنێ و كرێیان دیاری دهكا. 3/نوێنهرێ دادهنێ كه له لیژنه رهسمیهكاندا لق بنوێنێ. 4/پێشنیار و ئامۆژگاری له بارهی كاروباری لقهوه، پێشكهش به ئهنجومهن دهكا بۆ ئهوهی بڕیاری لهسهر بدا. 5/له چوارچێوهی بوجهی لقدا سهرف و خهرجی پێویست بۆ كاروباری لق ئهنجام دهدا و راپۆرتی دارایی و حسابی كۆتاش پێشكهش به ئهنجومهن دهكا. 6/لێژنهگهلی لق بۆ وهدیهانینی ئامانج و مهبهستی سهندیكا پێك دههێنێ. 7/ئهو دهسهڵاتانهش كهبه پێی ئهم یاسایه ئهنجومهنی سهندیكا پێی دهدا، ههڵیان دهسوڕێنێ.
ماددهی دوازده
ماددهی دوازده: سهندیكا لهمانه پێك دێت: 1/ههیئه (دهسته)ی گشتی. 2/ئهنجومهنی سهندیكا. 3/لیژنهی زهپتی (الانضباط). 4/لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكان.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: دهشێ به بڕیارێ له ئهنجومهنی سهندیكاوه، دهزگا وههیئهت و دامهزراوی ئابووری و پیشهسازی و بازرگانی و كشتوكاڵی و دارایی و ئیداری، به ئهندامی فهخری (ئهندامی شاناز)، به ئابوونهیهكی بهشداربوونی رهمزی كه له ههر حاڵهتێكدا ئهنجومهنی سهندیكا دیاریی دهكا، وهربگيرێن.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: بهشداربووهكان: ئهم كهسانهی خوارهوه، بۆ سوود وهرگرتن له شارهزاییان، یان، بۆ ئهوهی سوود له بزاڤی سهندیكاكه وهربگرن، دهشێ به بهشداربوو وهربگیرێن: 1/ئهو ئابووریناسه بیانیانهی شهرتوشروتی ماددهی چوارهمیان تێدا فهراههمه و نشینهی كوردستانی عێراقن. 2/ئهوانهی بڕوانامهی باڵایان ههیه وله كاروباری ئابووری یان دارایی یان بازرگانیدا، بۆ ماوهیهك ئیشیان كردبێ له پێنج ساڵ كهمتر نهبێ، به شاهێدی حكومهت، یا به شاهێدی شیركهتێكی هاوپشك (شركه مساهمه) یا شیركهتێكی خاوهن بهرپرسییهكی دیاریكراو، به مهرجێ شهرتوشروتی ئههلیهتیشیان تێدا فهراههم بێت.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: 1/ئینتما له سهندیكادا، بهداواكردنێكی نووسراو دهبێ، هاوپێچ بهڵگهنامهگهلی پێويستی لهگهڵدا بێ و بدرێ به نهقیب. 2/داواكارییهكه له ماوهی پازده رۆژدا كه له رۆژی تۆماركردنیهوه له سهندیكا دهست پێدهكا، دهخرێته بهردهمی ئهنجومهن، ئهنجومهنیش، دهبێ لهو ماوهیهدا بیبرێنێتهوه، خۆ ئهگهر هات و ئهو ماوهیه تێ پهڕی و ئهنجومهن نهیبڕییهوه، ئهوه، لهو بارهدا به قبوڵ كراو دادهنرێ. 3/ئهنجومهن به بڕیارێ، هۆی دیاریكراوی تێدا بێ، بۆی ههیه داواكاریی ئینتما بداته دواوه، داواكارهكهش بۆی ههیه، له ماوهی (30) رۆژدا، كه له رۆژی تهبلیغهوه دهست پێدهكا له دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا تانهی لێ بگرێ، ئیدی، بڕیار، بڕیاری دادگایه ودهبڕدرێتهوه.